NEW
Font size
WorksheetsЭкология 4 (150-200)
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Атмосфераның ластануы:
қоршаған ортаға көмірқышқыл газының түсуі
қоршаған ортаға қатты және сұйық заттардың түсуі
ауаға микроағзалар мен газтәріздес заттардың түсуі
қоршаған ортаға ылғалдылықтың көп мөлшерде түсуі
қоршаған ортаға энергияның түсуі
Қоршаған ортаның ластану түрлері...болады.
физикалық, химиялық, биологиялық
температуралық, физикалық, микробиогендік
ультракүлгіндік, энергетикалық, химиялық
химиялық, физиологиялық, биологиялық
әлеуметтік, радиациялық, зертханалық
Қоршаған ортаны қорғау нысандарына ... жатады.
озон қабаты
адам
өндіріс ғимаратының ауасы
бөлменің температурасы
қышқыл жаңбыр
Мониторинг ...жылы енгізілді.
1972
1984
1965
1991
1994
Гомеостаз-бұл:
экологиялық жүйенің тепе-теңдігі
ауыспалы экожүйенің тепе-теңдігінің тұрақтылығы
экологияның тепе-теңдігінің бұзылуы
экологиялық жүйе тепе-теңдігінің қаттылығы
экология тепе-теңдігінің тұрақсыздығы
Коммонердің екінші заңы:
барлығы бір жаққа жоғалады
барлығы барлығымен байланысты
тегін ешнәрсе жоқ
табиғат өзі жақсы біледі
барлығы өзара байланысты
Шекті реттелген еселік мөлшер және шекті реттелген еселік дәреже ...жатады.
сапа нормативтеріне
әсер ету нормативтеріне
кешенді нормалауға
болжамдауға
санитарлық талапқа
Биологиялық факторларға ... жатады.
гельминттер, саңырауқұлақтар, өсімдіктер
ауыр металдар, минералды тыңайтқыштар
көміртегі, ақуыздар, азық түліктегі майлар
өндірістік шу, діріл
атмосфералық қысым, күн радиациясы
Су түбінде тіршілік ететін ағзалар жиынтығы ... деп аталады.
бентос
нейстон
плейстон
планктон
биотоп
Биогеохимиялық айналымның негізгі тізбегіне ... жатады .
фотосинтез
ауа тасмалдануы
гликолиз
су тасымалдануы
энергия алмасу
Экологиялық жүйедегі биотоп құрылысына ... кіреді.
фитоценоз, зооценоз, микробиоценоз, микоценоз
микробиоценоз, фитоценоз, зооценоз, микросфера
атмосфера, гидросфера, литосферу, ионосфера
гидросфера, ионосфера, микросфера, фитоценоз
гидросфера, микросфера, фитоценоз
Агроэкожүйе... сипатталады.
мәдени өсімдіктердің бәсекелестік қабілетінінің төмендеуімен
табиғи реттегіш байланыстардың күшеюімен
табиғи экожүйеге толық ұқсастығымен
мәдени өсімдіктердің бәсекелестік қабілетінінің күшеюімен
жабайы өсімдіктердің түрлерінің көбеюі
Гетеротрофтарға жатпайды:
продуценттер
сапротрофттар
консументтер
паразиттер
планктондар
Топырақтың сорлануы...болып бөлінеді.
бірінші реттік, екіншілік реттік.
хлоридті, сульфатты.
сульфатты, нитратты.
кезеңді, кезеңді емес.
ұйымдастырылған, ұйымдастырылмаған.
Ортаның фитогендік биотикалық факторына ... жатады.
жасыл өсімдіктер
жан-жануарлар
адамзат
вирустар мен бактериялар
қоршаған орта
Атмосфераның төменгі қабатындағы оттегінің мөлшері...құрайды.
20,94 %
21,95 %
20,85 %
22,14 %
20,74 %
Атмосферадағы азоттың мөлшері:
78,09 %
78,19 %
78,29 %
78,39 %
79,09 %
Әр түрлердің арасындағы байланыстың бір түрі ... деп аталады.
бәсекелестік
тікелей
жанама
биотикалық
қоректік
Топырақтағы мекендеуші ағзалардың аталуы:
эдафобионттар
гидробионттар
планктон
бентос
сферобионттар
Экологиялық мониторингтің деңгей:
ғаламдық
әлеуметтік
географиялық
табиғи
антропогендік
Улы түтін (смог) - бұл:
күн сәулесінің түрлі қоспалармен әрекеттесуі нәтижесінде атмосфераныңластануы
литосфераның қатты қалдықтарды шығару нәтижесінде ластануы
биосфераға кәсіпорындардан шығатын газ тәріздес заттармен ластануы
атмосфераны қоршаған ортаның ластануынан қорғайтын жұқа қабат
атмосфераның қатты және газ күйіндегі қалдықтарды жағу нәтижесінде ластануы
Демоэкологияның зерттеу аймағы:
популяцияның құрылымы және динамикасының жағдайы
особьтердің тұтастығы, морфологиялық, физиологиялық қасиеттері
ағзалардың өмір сүру жағдайы
экологиялық жүйенің шекаралары
особьтердің қоршаған ортамен ара қатынасы
Аутэкологияның зерттеу аймағы:
бір түрдегі ағзалардың ортамен ара қатынасы
ағзалардың өмір сүруі және олардың өзара қатынасы
популяцияның құрылымы және динамикасының жағдайы
ағзалардың сандық көрсеткіші
биосфераның даму жағдайы
Синэкологияның зерттеу аймағы:
популяцияның өмір сүру жағдайы және оның ортамен ара қатынасы
тірі ағзалардың құрылымының жағдайы
тірі ағзалардың өмір сүру ортасы
қоршаған ортаның адам денсаулығына әсер етуі
қоршаған ортаның ластану дәрежесі
Биотикалық фактор –бұл:
бір ағзаның басқа ағза тіршілігіне әсер етуі
қоршаған ортаға энергия түрінің бөлінуі
энергияның пайда болуы және таралуы
қоршаған ортада энергияның бөліну үрдісі
жер беті жарықтануының күн энергиясына байланысты өзгеруі.
Абиотикалық фактор –бұл:
климаттық және топырақ факторларының жиынтығы
бір ағзаның басқа бір ағза тіршілігіне әсер етуі
қоршаған ортадан энергияның бөлінуі
жердің айналуына байланысты әсері
экожүйеге адамның әсер ету үрдісі
Бірінші реттік ластану:
ластаушы көздерден шығатын заттармен ластануы
атмосфералық ауаның химиялық өзгерісінің нәтижесі
атмосфералық ауаның физикалық өзгерісінің нәтижесі
өндірістен қоршаған ортаға бөлінетін заттармен ластануы
атмосфераның механикалық заттармен ластануы
Екінші реттік ластану:
атмосферадағы химиялық өзгерістер нәтижесінде ластану
ластану көздерінен шығатын заттармен ластану
атмосфералық ауаның физикалық өзгерістер нәтижесінде ластану
өндірістен қоршаған ортаға бөлінетін заттармен ластануы
атмосфераның механикалық заттармен ластануы
Трофикалық тізбек - бұл:
заттардың, оған қатысты энергиялардың бір ағзадан екіншісіне берілуі
өздігінен қоректенетін тірі ағзалардың бір-бірімен экологиялық алмасуы
жануарлардың бір-біріне энергия беруі
тірі ағзаларға қорек болатын заттар
адамзаттың қоректену тізбегі
Тұрақты даму концепциясы:
табиғатты қорғау
биологияның дамуы
экологияның дамуы
қоғам туралы түсінік
саясат дамуы
Тұрақты даму туралы түсінік... жылы енгізілді.
1980
1979
1990
1993
1981
Эвтрофтану ... жинақталу нәтижесінде түзіледі.
биогенді заттардың
костық заттардың
биокостық заттардың
минералдық заттардың
химиялық заттардың
Судың эвтрофикациялануының зардабы ...әкеледі
су фаунасы санының көбеюіне
суды заласыздандырудың тиімділігінің төмендеуіне
суды тазартудың тиімділігінің төмендеуіне
суды сүзудің тиімділігінің төмендеуіне
су фаунасының азаюына
«Парниктік эффектің» пайда болуының себебі...байланысты.
көміртегі қос тотығы мөлшерінің артуы
фреон мен метан мөлшерінің көбеюі
ауа ылғалдылығының өзгеруі
озон қабатының тесілуі
ауа температурасының артуы
Іркінді сулардың түрлері -...болып бөлінеді.
өндірістік,тұрмыстық,жауын-шашындық, ауылшаруашылық
биологиялық, тұрмыстық, физикалық
жауын-шашындық, ауылшаруашылық
химиялық, өндірістік, тұрмыстық, радиациялық
биологиялық, өндірістік, физикалық
Кадмийдің судағы жоғары мөлшерінен туындайтын ауру:
Итай-итай ауруы
Сатуризм
Эпидемиялық подагра
Юшо ауруы
Минамат ауруы
Топырақ арқылы берілетін ауру:
сібір күйдіргісі
іш сүзегі
тұмау
туберкулез
пневмония
Озон тесігінің пайда болу себебі:
фреон мен метан мөлшерінің көбеюі
көміртегі қос тотығының мөлшерінің артуы
күкіртқышқылының мөлшерінің артуы
ауа ылғалдылығының өзгеруі
ауа температурасының жоғарлауы
Қышқыл жаңбырдың түсу себебі:
күкіртқышқылының мөлшерінің артуы
көміртегі қос тотығының мөлшерінің артуы
фреон мен метан қалдықтарының көбеюі
ауа ылғалдылығының өзгеруі
ауа температурасының жоғарлауы
«Фотохимиялық смогтің» пайда болу себебі:
тынық, желсіз ауа райының болуы
көміртегі қос тотығының мөлшерінің артуы
фреон мен метан қалдықтарының көбеюі
ауа ылғалдылығының өзгеруі
ауа температурасының жоғарлауы
Су қорының экологиялық мәселесіне ... жатады.
су тапшылық, тұздану, эвтрофтану
су деңгейінің көтерілуі
эрозияға ұшырауы, ластануы
климаттық температураның жоғарлауы
судың механикалық ластануы
Топырақты антропогендік ластаушыға ... жатады.
ауылшаруашылығы
технологиялық үрдіс
шаңды борандар
космостық қалдықтар
жанартау атқылауы
Орманды өнімділігін сипаттайтын маңызды көрсеткіш:
биологиялық өнім
ағаштардың көп түрлілігі
ағаштың жалпы массасы
ағаштық жылдық өнімі
орманның көлемі
Қазақстандағы ормандар ұтымды пайдалану мақсатына қарай... бөлінеді.
3 топқа
5 топқа
2 топқа
4 топқа
6 топқа
1 га орман жылына ... тонна көміртегін сіңіреді.
50-60
30-40
70-80
10-20
90-00
Жер планетасының «өкпесі» ... болып табылады.
тропикалық ормандар
тундра
шыршалы ормандар
жапырақты ормандар
тоғай
Орман - бұл:
адамзаттың қажетіне қолданылатын табиғи кешен.
атмосферадан, гидросферадан, литосферодан тұратын табиғи кешен.
берілген жердегі тірі ағзалардың жиынтығы.
өсімдіктерден тұратын табиғи кешен.
қоршаған ортаның бір бөлігі.
Ауылға қарағанда қалада инсоляция деңгейі ... төмен болады.
15-20 пайыз
40-35 пайыз
20-30 пайыз
10-15 пайыз
20-25 пайыз
Қалада ауа температурасының жоғарылау себебі ...болып табылады.
ауада қатты бөлшектердің көбеюі
желсіз ауа райы
микроағзалардың көбеюі
өсімдіктер санының артуы
топырақтағы химиялық заттар
«Табиғат өзі барлығын жақсы біледі» - деген заңды ... тұжырымдаған.
Б. Коммонер
Ю. Либих
В. Шелфорд
Ю. Одум
В. Вернадский
