Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Pisa 103

Total questions: 70

Worksheet time: 54mins

Name
Class
Date
1.

Тапсырма -№ 1

Камбинаторика

Завуч сабақ кестесін құрғанда үш мұғалімнің сабақтары бойынша өтініштері мынадай болды: Математика 1 немесе 2 сабақ, тарих 1 немесе 3 сабақ, әдебиет 2 немесе 3 сабақ болсын. Сабақ кестесін құрғанда қанша тәсілмен және қалай барлық мұғалімдердің өтініштерін орындауға болады?

Тапсырма -№ 2

Бөлінгіштік және қалдық

Мұғалім бір парақ қағазға 20 санын жазды. Отыз үш оқушы оқушы осы қағазды бір-біріне беріп және әрқайсысы қалауы бойынша осы санға 1-ді қосады немесе одан 1-ді шегереді. Нәтижесінде 10 саны шығуы мүмкін бе?

Салыстыру

Бір адам Затобол аулынан Қостанай қаласындағы КЖБИ аялдамасына дейін жол жүрді. Жолдың бірінші жартысын машинамен, екінші жартысын автобуспен барды, ал үйге қайтып барғанда жаяу жол жүрді. Адамның жаяу келгендегі жылдамдығынан машинаның жылдадығы 8 есе артық, ал автобус жылдамдығы керсінше 2 есе кем. Адамның қай жолына уақытты көп жұмсады- үйден жұмысқа дейін бе, әлде керсінше ме?

Тапсырма - №3

Клуб залында неше қатар болса, әр қатарда сонша орындық бар. Егер қатар санын 2 есе арттырып, әр қатардағы орын санын 10-ға азайтсақ, залда орын 300-ге көбейеді.

Сұрақ:

Залда қанша қатар бар?

a)

20 қатар

b)

30 қатар

c)

40 қатар

2.

Құрлық аумағы

Төменде Австралия материгі бейнеленген

Сұрақ:

Құрлық аумағы

Картаның масштабын пайдалана отырып, Австралияның материгінің аумағын шамамен анықтаңыз.

Құрлықтың аумағын қандай тәсілмен анықтағаныңызды түсіндіріп, өз есептеулеріңізді түсіндіріңіз.

(Жауабын беру мақсатында  картаны пайдаланасаңыз болады.  Мысалы, картада сызбалар сызуға) 

4 lines
3.

Кім ұрлады?

Атырау қаласында үш типті адамдар тұрады:күнде  шындықты айтатындар, күнде өтірік айтатындар (өтірікшілер), және әзілкештер (олар я шындықты айтады, я өтірік айтады)

Бұл қалада шерирфтің машинасын ұрлады.

Полиция үш адамды ұстады: Марат, Елнұр және Әлішер.

Полиция барлығы  мәлім болды. Олардың біреуі  - өтірікші, біреуі – шыншыл, ал үшіншісін я шыншыл, я өтірікші екенін нақты білмеді. Полиция шындықты айтатын адам машина ұрлады. Ал үш ұсталған адамдардың айтуы бойынша: Марат  -  мен кінәлі емеспін. Елнұр ол шындықты айтады. Әлішер – мен машинаны ұрладым. Кім машинаны ұрлады және кім өтірікші?

4 lines
4.

   Түрлі-түсті асықтар.

Мұғалім  математика сабағында қоржынға әр түске боялған асықтар салады.Салынған әр түстегі асықтар саны келесідей: қызыл-6,сары-3,

 көк-2,қоңыр-5,ақшыл сары-5,жасыл-3.

1-сұрақ:

Оқушының қоржыннан қызыл асық алу ықтималдылығы қандай?

a)

10%; 

b)

25%; 

c)

30%;

d)

50%;

5.

1– тапсырма НАНҒА АРНАЛҒАН ҚАМЫР

Аспазшы нан пісіру үшін қамыр даярлағанда оған ұн, су, тұз және ашытқыны араластырады. Одан кейін қамырды бір ыдысқа салып бірнеше сағатқа ашытуға қояды. Ашу барысында қамырда химиялық процесстер жүреді: ашытқы (дара жасушалы саңырауқұлақ) ұнның құрамындағы крахмал мен қантты көмірқышқыл газ бен спиртке айналдырады.

1-      сұрақ.Ашыту нәтижесінде             қамыр көтеріледі. Қамыр неліктен көтеріледі?

a)

Өйткені қамырда пайда болған спирт газға айналған күйге ауысады

b)

Өйткені қамырда дара жасушалы саңырауқұлақтар көбейеді

c)

Өйткені қамырда көмірқышқыл газы пайдаболады

d)

Өйткені ашу барысында қамырдағы су буғаайналады

6.

 2- сұрақ . Бірнешесағаттансоңаспазшықамырдыөлшеп,оныңсалмағы біршама азайғанынбайқады.Суретте көрсетілген әрбір 4 тәжірибенің басында қамырдың салмағы бірдей. Аспазшы ашытқының қамыр салмағының жеңілдеуіне себепші екенін білу үшін қай екі тәжірибенің қорытындыларын салыстыруы қажет?

a)

Аспазшы 1 мен 2 тәжірибені салыстыруы керек

b)

Аспазшы 1 мен 3 тәжірибені салыстыруы керек

c)

Аспазшы 2 мен 4 тәжірибені салыстыруы керек

d)

Аспазшы 3 мен 4 тәжірибені салыстыруы керек

7.

Химиялық реакция нәтижесінде қамырдағы ашытқы крахмал мен қантты көмірқышқыл газ бен спиртке айналдырады. Көмірқышқыл газ бен спирттің құрамындағы көміртекатомы қайдан пайда болады?

Төменде келтірілген мүмкін пайымдауларды әр қатардан «Иә» немесе «Жоқ» деп айналдыра сызыңыз.

8.

Ашытқан қамырды пешке салғанда, газ және бу көпіршіктері қамырда ұлғая бастайды.Неліктен жылытқанда газ бен бу ұлғаяды?

a)

Олардың молекулаларыкөбейеді

b)

Олардың молекулалары жылдамырақ қозғалады

c)

Молекулалар саныкөбейеді

d)

Олардың молекулалары сирек соқтығысады

9.

Жоғарыдакөрсетілгенсуретте, қаладағыүйлергеберілетінсудыңішугеқалайжарамдыболатыныкөрсетілген.

 

5-Сұрақ .Ауызсуыныңжақсықайнаркөзініңболғанымаңызды. Жерастындаболатынсуларжерастысуларыдепаталады. Жерастысуларында, қайнаркөздерден (өзен, көл) алынғансуларғақарағандабактерияларнеліктен аз болатынынабірмысалкелтіріңіз

(a)  

10.

Суды тазалау бірнеше кезеңнен және түрлі әдістермен жүреді. Суретте көрсетілген тазарту процесі 4 кезеңнен (1-4 дейін нөмірленген) тұрады. Екінші кезеңде су тұндырғыда жиналады.

Бұл кезеңде суды тазалау қалай жүргізіледі?

a)

Cуда болатын бактериялар өледі

b)

Суға оттегі қосады.

c)

Қиыршық тас пен құм судың түбінде тұнып қалады

d)

Улызаттареріпкетеді

11.

Суды тазалаудың 4 шікезеңінде хлор қосады. Не себептісуға хлор қосады? (a)  

12.

Лас суды қолданукелесіауруларғаәкеліпсоғуымүмкінбе? «Иә» немесе «Жоқ» жауаптарынайналдырасызыңыз

13.

Микроорганизмдер

Цианобактериялардыңқалдықтарыжербетіндетабылған  (жасы  3,5  млрд

жылданастам)  ежелгімикроорганизмдергежақын.  Олардыкейдекөкжасыл

балдырлардеп  те  атайды.  Осы  ядросызағзалардыңжалғызжасушасыекі

немесебірнешебөліктергебөлінеді Әрбөлігітолыққызметтіағза

болыптабылады.

9-сұрақ

Егерекігебөлінужолыменкөбейгенболса,  15  көбеюденкейінкөкжасыл

балдырларқаншаболады?

A. 32768.

B. 16587.

C. 12.554.

D. 14548.

a)

32768.

b)

16587

c)

12.554

d)

14548.

14.

Қандай көбею өзге ағзалармен тұқым қуалаушылық ақпарат алмаспай өз

Бетімен жүзеге асырылады?

A. Жыныссызтүрде.

B. Вегетативтітүрде.

C. Фрагментациялануарқылы.

D. Прогенезтүрінде.

a)

Жыныссызтүрде.

b)

Вегетативтітүрде.

c)

Фрагментациялануарқылы.

d)

Прогенезтүрінде.

15.

Адамныңтерісіүнеміжаңарыпотырады.  Қайсыбірағзаларбүтіндей

органдарды да қалпынакелтіреалады. Зақымкелгенжабындар мен органдарды

тіріағзалардыңқалпынакелтіреалуқабілеттері  регенерация  депаталады.

Төмендекелтірілгенжыныссызкөбеютәсілдерініңқайсысырегенерацияға

негізделген?

a)

Спораларменкөбею.

b)

Тамырланыпкөбею.

c)

Фрагментацияланыпкөбею.

d)

Вегетативтікөбею.

16.

.Өсімдік жайлы ғылымның негізін қалаған және оның жеке ғылым ретінде дамуына үлес қосқан –Теофраст (б.з.д 370-286жж.) Гректің көне табиғат зерттеушісі Теофраст ойшыл ғалым Аристотельдің шәкірті болған. Өсімдіктер әлемі-бізді қоршап тұрған жасыл әлем. Өсімдіктер барлық жерде кездеседі. Тіпті Антрактиданың мұз баспаған ашық жерлерінде мүктер мен қыналар өседі. Өсімдіктерге-балдырлар,мүктер,қыналар, ашық тұқымдылар мен гүлді өсімдіктер жатады. Өсімдікте күн сәулесі, көмірқышқыл газы, судың әсерінен органикалық заттар түзіліп, ауаға бос оттек бөлінеді. Органикалық заттарды барлық тірі ағзалар қорек ретінде пайдаланады. Сонымен, тірі ағзалардың тыныс алуын, қоректенуін өсімдіктер қамтамасыз етеді. Өсімдіктер –төменгі және жоғарғы сатыдағылар деп үлкен 2топқа жіктеледі.

сұрақ: Өсімдікте мүше бола ма?

4 lines
17.

Өсімдіктен адам күнделікті тұрмыста керегіне жарататын......,.....,....... сияқты заттар алады.

a)

алюминий, хлор

b)

жиһаз,отын

c)

хлор, отын

d)

темір,алюминий

e)

темір, мыс

18.

Жер бетінің сәнін келтірер сәулеті мен бағалы басты байлық дәулеті саналатын – жасыл желектер. Осы жасыл желектеріміз бізге не береді? Жауабын «Иә» немесе «Жоқ» деп төмендегі кестедегі сұрақтарға жауап беріңдер.

№ Сұрақтар «Иә» «Жоқ»

1 Өсімдік-жер бетінің ажарын аша түседі

2 Өсімдік-улы заттар береді

3 Өсімдік-жер бетінің сәнін келтіреді

4 Өсімдік –ауаны ластайды

5 Өсімдік-денсаулыққа қажетті дәрі-дәрімек

4 lines
19.

Метеорологиялық жағдайды талдау және бағалау кезеңінде, әуе кемесінің экипажы ұшар алдында  мынандай негізгі аэросиноптикалық  материалдармен таныса алады: жералды синаптикалық картасы, ұшу деңгейінің топографиялық барикалық картасы, максималды желдер картасы, радиоокациялық бақылау карта-схемасы (найзағай болған жағдайда) карта-схема суретте көрсетілгін

Бұлттардығы интенсивті турбунленттілік қауіпінен қандай рейстер тоқтатылуы мүмкін?

A

Мәскеу - Сидней

B

Астана - Минск

C

Абуджа - Додома

D

Вашингтон - Мехико

E

Киев -Брюссель

F

Джакарта - Сингапур

 

4 lines
20.

ОЗОН

 

 

Атмосфера- жер бетіндегі тіршілікті сақтайтын ауа мұхиты және баға жетпес табиғи қор. Өкінішке орай, адамзат, ұлттық және жеке мүддесіне негізделген, жалпы ресурстарға зиян келтіре отырып, жер бетіндегі қорғаушы перде ретіндегі озондық қабықшаны жұқартады.

 

Екі атомнан тұратын оттегі молекуласына қарағанда озон молекуласы үш атомнан тұрады. Озон молекуласы сирек және өте аз болып келеді, әрбір миллионға он ауа молекуласы бар. Бірақ бір миллиард жылдардан бері жер бетіндегі тіршілікті сақтау үшін, озон молекуласының ауа райында бар болуы өте маңызды. Озонның қай жерде орналасқанына қарай, жер бетіндегі тіршілікті қорғауы немесе зиян келтіруі мүмкін.

 

 

 

Тропосферадағыозон(жербетіннен10кмжоғарда)–бұл

«жаман» озон, өсімдіктерге және өкпе жасушаларына зиян келтіреді. Бірақ стратосферадағы (жер бетіннен 10-40 км жоғарыда орналасқан) 90 пайыздан жоғары «жақсы» озон деп есептелінеді, өйткені ол күннің қауіпті ультракүлгін сәулесін жұтып, пайдалы жұмыс атқарады

 

Пайдалы озон кабатысыз адамдар күн көзінін ультракүлгін саулесінен түрлі ауру сырқаттарға бейім болушы еді. Соңғы он жылдың ішінде озонның саны азайды. 1974 жылда жасалғн болжам бойынша бұның себебі – фреон (CFCs). 1987 жылға дейін себеп-ізденістерге байланысты ғылыми зерттеулер озонды бұзатын фреон жайлы ешқандай дәлел бермеген.

 

Алайда, 1987 жылдың қыркүйек айында Монреал қаласында (Канада) әр түрлі қалалардың өкілдері арасында ресми кездесуі барысында, CFCs фреондардың қолданылуына қатал шектеулер

енгізілді.

сұрақ:: ОЗОН

Жоғарыда келтірілген мәтінде озонның атмосферада қалыптасу туралы ештеңе айтылмаған. Шынында да, әр бір күнде атмосферада бірнеше озон пайда болады және бірнешесі жоғалады. Озонның қалай пайда болатын жолдарын күлдіргіш сурет түрінде төменде берілген.

Қарайық, сіздің ағаңыз мына қызық суреттерге қарай отырып түсунүге тырысады. Бірақ ол мектепте ешқандай жаратылыстану білім туралы оқымаған және бұл суретті түсінбейді. Ол атмосферада ешқандай кішкентай адамдардың жоқтығын біле отырып, мына суреттердегі кішкентай адамдар нені бейнелеп тұрғанын қызықтырады, O2 және O3 не білдіріп тұрғаныжәне суреттегі қандай процесс келтірілгені. Сіздің ағаңызбіледі:

-                                       О – дегенәріпоттегіекенін

-                                       Атом және молекула неекенін.

 

Суретте не көрсетіліп турғанын ағаңызға сипаттаңыз. Өзіңіздің түсіндірмеңізде «атом» және «молекула» сөздерін 5- ші және 6-ші жолда жазылғандайқолданыңыз.

4 lines
21.

Озон найзағайдан дан пайда болады. Ол найзағайдан кейін ерекше иіс тудырады. Мәтіннің 9-ші - 14 - ші жолдарында «жаксы» және «жаман» озоннның арасындағы айырмашылықты түсіндіреді.

Берілген мәтінде терминдерді қолдана отырып, сұраққа жауап беріңіз: Найзағай кезінде пайда болатын озон қандай болады, -

«жақсы» немесе «жаман»?

Мәтінде растайтын жауаппен түсініктемені таңдаңыз:

22.

15-ші-17-ші жолдарда былай айтылады: «Пайдалы озон кабатысыз адамдар кун козінін ультракулгін сәулесінен турлі ауру сыркаттарга бейім болушы еді».

Турлі ауру сыркаттардың ішінде бейімді біреуін атаңыз.

...........................................................................................................................

4 lines
23.

Аралдың шаруашылықт кешенінде ыстық бұлақтар мен гейзерлерді қолдану нұсқаларын ұсыныңдар

а._______________________в_________________________ с._______________________________________

4 lines
24.

Аралдың географиялық орнын еспеке ала отырып, елдің экономикасының салаларының даму мүмкіндіктеріне баға беріңдер.

4 lines
25.

Төмендегі берілген суретте Кариатидами деп аталатын, Афинадағы Акрополда 2500 жыл бұрын тұрғызылған мүсіндер келтірілген. Бұл мүсіндер мрамор деп аталатын тау жынысынан сымбатталған. Мрамор карбонат пен кальцийден тұрады

1980 жылы мүсіндердің түпнұсқасы Акропольдың музейіне ауыстырылып, ал оның орнына көшірмесі тұрғызылды. Мүсіндердің түпнұсқасын қышқыл жауындар жеп қойған.

 

Қышқыл жауындардың мраморға әсерін үлгілеп білу үшін, мраморды бір түнге сірке суына салып қойса болады. Сірке суы мен қышқыл жауынның қышқылдық деңгейі шамамен бірдей. Бір кесек мраморды сірке суына салғанда газдың көпіршіктері пайда болғанын бақылауға болады. Құрғақ мрамордың массасын тәжірибенің басы және аяғында өлшейді.

 

9-сұрақ:: ҚЫШҚЫЛ ЖАУЫНДАР

Осы тәжірибені өткізген оқушылар түнде бір кесек мраморды сірке суына, ал екіншісін жай (тазартылған) суға салды.

Оқушылар бұл сынауды өздерінің тәжірибесіне неліктен қосқанын түсіндіріп жазыңыз

...........................................................................................................

...........................................................................................................

...........................................................................................................

4 lines
26.

Жоғарыда көрсетілген суретте, қаладағы үйлерге берілетін судың ішуге қалай жарамды болатыны көрсетілген.

сұрақ: АУЫЗ СУ

 

Ауыз суының жақсы қайнар көзінің болғаны маңызды. Жер астында болатын сулар жерасты сулары деп аталады.

Жер асты суларында, қайнар көздерден (өзен, көл) алынған суларға қарағанда бактериялар неліктен аз болатынына  бір мысалкелтіріңіз

 

........................................................................................................................

4 lines
27.

АУЫЗ СУ

Суды тазалау бірнеше кезеңнен және түрлі әдістермен жүреді. Суретте көрсетілген тазарту процесі 4 кезеңнен (1-4 дейін нөмірленген) тұрады. Екінші кезеңде су тұндырғыда жиналады.

Бұл кезеңде суды тазалау қалай жүргізіледі?

a)

Суда болатын бактерияларөледі

b)

Суға оттегі қосады.

c)

Қиыршық тас пен құм судың түбінде тұнып қалады

d)

Улы заттар еріп кетеді

28.

Суды тазалаудың 4 ші кезеңінде хлор қосады. Не себепті суға хлор

қосады?

...........................................................................................................................

4 lines
29.

Су тазалатын құрылыс қызметкерлері, су сапасын бақылауға жауаптылар, кезекті тазалау процесін жасап болғаннан кейін суда қауіпті бактериялар бар екенін анықтады депболжайық.

Адамдар өз үйлерінде бұл суды ішер алдында не істеу керек?

........................................................................................................................

4 lines
30.

Лас суды қолдану келесі ауруларға әкеліп соғуы мүмкін бе?

«Иә» немесе «Жоқ» жауаптарын айналдыра сызыңыз

31.

НАЙЗАҒАЙ – АПАТТЫ ТАБИҒАТ ҚҰБЫЛЫСЫ

Найзағай – табиғаттың аса апатты құбылыстарының бірі. Бұл электр разрядтары, бұлттардың жаны мен іштерінде пайда болып күн күркіреуімен бірге жүріп тұрады.  (*дыбыстың қозғалу жылдамдығы  330 м/с). Найзағайдың бұлттары будақ бұлттардан пайда болады. Бірінші кезеңде Алдымен олар бұлттың даму кезеңінен өтеді, содан кейін ыдырау үдерісі жүреді (жауын шашын түседі, электр разрядттары босатылады) Найзағайлы бұлттардың пайда болуы үшін  жоғарыға бағытталған ауа массалары қажет. Табиғи толқауылды кесіп өту үшін ауа массалары жоғарыға қарай бағытталады, бұлттар пайда болады. Атмосфералық фронттар шекараларында да бұлттар пайда болады, өткені суық ауа массалары жылы ауаны жоғарыға қарай көтереді.

 

1-сұрақ: НАЙЗАҒАЙ – АПАТТЫ ТАБИҒАТ ҚҰБЫЛЫСЫ

Неліктен найзағай күн күркіреумен бірге жүреді?

4 lines
32.

Найзағайдың пайда болуының дұрыс логикалық тізбектілігін ретімен орналастырылған жауабын белгілеңдер

a)

а

b)

в

c)

с

33.

Дамир кадрда найзағай мен күн күркіреу арасындағы уақытты тіркеді. Бұл уақытқа қарап найзағай Дамирден қандай арақашықтықта орналасқанын анықтауға бола ма?

4 lines
34.

 

РЕАКТИВТІ ҚОЗҒАЛЫС

Берілген мәліметті оқып төменгі сұрақтарға жауап беріңіздер

Дененің бір бөлігі одан қандайда бір жылдамдықпен бөлінген кездегі қозғалысын реактивті қозғалыс деп атайды. Реактивті қозғалыс принципі сағатына бірнеше мыңдаған километр жылдамдықпен қозғалатын ұшақтарды, жердің жасанды серіктерін, планетааралық саяхат жасайтын ғарыш зымырандарын жасауға мүмкіндік туғызды.

Ғарышқа алғашқы қадам жасау белгілі ғалым К.Э.Циолковскийден басталады десек болады. Циолковскийдің илеялары оның 1903 жылғы шыққан «Әлемдік кеңістікті реактивті құралдармен зерттеу» еңбегінде көрініс тапты. Қарапайым зымыран жану камерасы бар отын толтырылған камерадан тұрады. Отынның жануы кезінде жоғары температураға дейін қызған жоғары қысымдағы газ сопло деп аталатын ерекше пішіні бар камерадан үлкен жылдамдықпен атқылап шығады. Мәре алдындағы зымыранның сыртқы қабығымен және отынымен қоса есептегендегі массасы М болсын. Онда газ сыртқа атқылап шыққаннан кейінде денелер жүйесінің қорытқы импульсі өзгермейді. Массасы М-m болатын зымыран қабығы модулі бойынша тең, бірақ газ импульсі бағытына қарама – карсы бағытталған (М-m)v2 импульс алады, v2 зымыран қабығының жылдамдығы. Сонда mv1=-(M-m)v2 болады.

 

 

 

Ал бұдан, осы күнгі зымырандар көп сатылы болып жасалады, яғни оның әр сатысының отын қоры, тотықтандырғышы және реактивті қозғалтқышы бар болады. Бірінші сатыдағы отынның барлық қоры түгел жанып біткенде, ол бөлініп қалады. Осыдан кейін екінші және үшінші саты массаларының қосындысына тең зымыран бөлігі қозғалады. Массаның азаюы екінші, одан кейін үшінші сатыдағы отынды үнемдеуге және зымыранның жылдамдығын одан әрі қарай арттыруға себептеседі. Егер зымыранның қайтып жерге оралуы жоспарланған болса, онда үшінші саты қосылдардың алдында ғарыш кемесі 1800 – қа бұрылады. Үшінші сатыдағы жану өнімдері зымыранның қозғалыс бағытына қарама – қарсы бағытталған импульс береді, ал бұл оның жылдамдығының азаюына, яғни тежелуіне әкеледі.

Біздің Қазақстанды өзінен-өзі бірінші ғарыш  мемлекеті деп санауға болады. Бірінші жер серігі бізден ұшты. Бірінші кісі, адам баласы ғарышқа аттанды біздің жерден.

Сонымен бірге, реактивті қоғалыстардың адам өмірдегі алатын орны адамдардың гептилмен улануы үлкен мәселе тудыруда.Таза күйіндегі гептилдің у екенін әркім-ақ біледі. Әсіресе ең қатерлісі «Протон-К» зымырандары болып саналады.Оның отын багіне толтырылған 500 тонна гептил көтерілген бетте түгел жанып кетпей, 2-3тоннасы ұшып өткен жолында ауа арқылы, желмен жүздеген метр жерге жайылып, топырақ, өсімдік, су көздеріне түседі. Олар төмен түсіп құлдылап келе жатқанда сұйық отын ретінде қолданылатын гептил төгіліп-шашылып, ауаны, жер мен суды улайды. Одан тараған уландырғыш заттар төңіректегі 130 елді мекеннің үстінен себелеп өтеді.

 

сұрақ: РЕАКТИВТІ ҚОЗҒАЛЫС

Қандай мақсатпен зымырандар көпсатылы болып жасалады?

4 lines
35.

: РЕАКТИВТІ ҚОЗҒАЛЫС

Зымыран қалай қайтып жерге оралады, тежеледі? _____________________________________________

4 lines
36.

Медузаның қозғалыс принципін қалай түсіндіруге болады?

4 lines
37.

: Зымырандарда отын ретінде пайдаланатын зат:

a)

Гептил

b)

Тротил

c)

Бензин

d)

Керосин

38.

Зымыранның багындағы отын мөлшері

a)

400 тонна

b)

500 тонна

c)

550 тонна

d)

300 тонна

39.

Төменгі келтірілген пайымдауларды әр қатардан  «иә» немесе «жоқ» деп айналдыра сызыңыздар

Бірінші ғарыш серігі Қазақстаннан ұшты

Иә/жоқ

Реактивті қозғалыс импульстің сақталу заңына негізделген

Иә/жоқ

ҒарышқаалғашқықадамжасағанбелгіліғалымКоролев

Иә/жоқ

40.

ҚАЙНАУ

Берілген мәліметті оқып төменгі сұрақтарға жауап беріңіздер

Буланудың екінші тәсілі – қайнауды қарастырамыз. Қайнау процесін бақылау үшін құтыға су құйып, температурасын өлшей отырып, қыздырамыз. Біраздан кейін құтының үстіңгі жағында  тұманды байқауға болады. Ол ыдыстағы сұйықтың бетіндегі буланудың күшейгенін көрсетеді. Сыртқа  шыққан су буы  салқын ауамен араласады және ұсақ тамшылар түрінде конденсацияланады. Температурасы ары қарай жоғарлағанда құты қабырғасының қаттырақ қызған жерлерінде  көптеген кішкене көпіршіктер пайда болатынын көреміз. Бұлар судың ішінде болатын еріген ауа көпіршіктері. Қыздырған кезде  олар судан бөлініп шығады.  Ауа көпіршіктерінің  іші су буымен толады да, олардың өлшемдері  біртіндеп үлкейе береді. Көпіршіктер ыдыс қабырғасынан ажырайды да, жоғары көтеріледі. Осы кезде әдетте қайнар алдында  ызыл естіледі. Өйткені жылы су буы көпіршіктерімен салқын су көпіршіктері соқтығысқанда дыбыс шағарады. Белгілі бір температурада  көпіршіктер судың бетіне жетіп жарылады. Бұрқылдап су қайнай бастайды.

• Сұйықтың  тек үстіңгі  бетінен ғана емес сонымен бірге оның ішінде  де бу көпіршіктерінің  пайда болуымен жүретін қарқынды булану қайнау деп аталады.

Біз кез-келген жер бетіндегі денелерге  атмосфералық қысым әрекет ететінін білеміз. Енді осы су көпіршіктері  қандай жағдайда осы атмосфералық қысымды жеңіп сырқа шығады? Қайнау кезінде көпіршіктер ішіндегі қаныққан будың қысымы  атмосфералық  қысымнан төмен болмау керек.

• Қайнау сұйықтың қаныққан буының қысымы атмосфералық қысымға тең немесе одан сәл жоғары болатын температурада жүреді;

• Қайнау кезінде  сұйықтың температурасы өзгермейді. Сұйыққайнайтынтемператураны  қайнаутемпературасы  депатайды.  

Кейбірзаттардыңқайнаутемпературасы, оС (Қалытыатмосфералыққысымда 105 Па)

сутек - 253 оС, су - 100 оС, сынап - 357 оС, оттек - 183 оС, сүт - 100 оС, қорғасын - 1600 оС, эфир - 35 оС, спирт - 78 оС, мыс - 2567 оС

Алайда сұйыққа түсетін сыртқы қысым  атмосфералық қысымға тең болмауы да мүмкін.  Атмосфералық қысым қалыпты қысымнан төмен болса онда  су төменгі температурада қайнай береді.  Биіктігі  5-6 мың  метр  Эльбрус шыңында  су шамамен 800С- та қайнайды. Сұықтың үстіндегі қысымды жасанды түрде төмендетсек, онда кез келген температурада  тіпті қату температурасында  қайнайды.  32 гПа   25 оС су бөлме температурасында қайнайды.   Ал сыртқы қысым 6 гПа болғанда, су  00С-та қайнайды. Судың төменгі қысымда қайнауын қант өнеркәсібінде қолданады. Қант ертіндісі  бар болғаны бірнеше  ондаған градуста бұрқылдап  қайнайды. Қант сиропының күйіп кету қаупі болмайды және  артық су тезірек бөлініп шығады. Керісінше  судың бетіне  аса жоғары қысым түсіре отырып, судың температурасын  1000С-тан жоғары температурада  қайнатуға  болады. Автоклав құрылғысында температура  200 0 С-қа дейін қызады.

 

сұрақ: ҚАЙНАУ

Су көпіршіктері  қандай жағдайда атмосфералық қысымды жеңіп сыртқа шығады?

4 lines
41.

Қайнаудың алдында  сұйықта қандай құбылыстар пайда болады?

4 lines
42.

Неліктен қайнар алдында   ызыл естіледі?

4 lines
43.

Эльбрус шыңында судың қайнау температурасы

a)

80 0С

b)

90 0С

c)

100 0С

d)

101 0С

44.

Растайтын жауаппен түсініктемені таңдаңыз:

a)

а,в

b)

в,с

c)

с,д

d)

д,а

45.

Суретте қорғасынның қайнау графигі көрсетілген. Графигтің ВС бөлігінде қандай процесс бейнеленген?

A)                      Қорғасынның қызуы

B)                      Конденсация

C)                      Қорғасынның қайнауы

D)                      Қорғасынның балқуы

a)

Қорғасынның қызуы

b)

Конденсация

c)

Қорғасынның қайнауы

d)

Қорғасынның балқуы

46.

Қорғасын қанша уақыттан кейін қайнай бастады?

a)

20 секундтан кейін

b)

5секундтан кейін

c)

15секундтан кейін

d)

10 секундтан кейін

47.

КҮКІРТ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚОСЫЛЫСТАРЫ

КҮКІРТ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚОСЫЛЫСТАРЫ

«Сен білесің бе?»

Ғаламшардағы ең ірі гүлдердің бірі – аморфофаллус, ол төрт жылда бір рет жайнап гүлдейді, бірақ ол шіріген балықтың иісін шығарады. Бал аралардың кейбір түрлеріне осы «хош иіс» ұнайды, сондықтан олар гүлге қонып, оны тозаңдандырады. Білесің бе, гүлдің мұндай иісі қандай элементтің қосылысының болуына байланысты деп ойлайсыңдар?

4 lines
48.

«Сен білесің бе?»

Бұл элемент ерте заманнан бері адамға белгілі болған. Біздің жыл санауымыздан 900 жыл бұрын Гомердің «Одессей» атты шығармасында осы элементтің аластаушы және түссіздендіруші қасиеті туралы айтылады. Ол ауадағы ауру тудыратын микроағзаларды өлтіреді, паразит жәндіктерді жояды.

Алайда бұл элемент аурудан адамды ғана емес, өсімдіктерді де қорғаған. Онымен жүзім алқабын зиянкестер пайда болған жағдайда ыстаған, ал ұнтақтарын өсімдіктің жапырақтарына сепкен. Ол үшін ұнтақты сабынды сумен араластырып, өсімдікке бүріккен. Білесің бе, бұл қай элемент туралы айтылған?

4 lines
49.

Байланыс жоқ  шағын ауылға  байланыс орнату керек. Сол ауылға әкім 20 телеграф бағанын берді. 13 телеграф бағаны түзу бойымен  бір-бірінен  бірдей қашықтықта орналасқан. Ең шеткі екі бағанның ара қашықтығы 720м.  5-ші телеграф бағаны  10-телеграф бағанынан неше метр қашықтықта?

4 lines
50.

Байланыс жоқ  шағын ауылға  байланыс орнату керек. Сол ауылға әкім 20 телеграф бағанын берді. 13 телеграф бағаны түзу бойымен  бір-бірінен  бірдей қашықтықта орналасқан. Ең шеткі екі бағанның ара қашықтығы 720м.  Қанша  метр сым қажет?

4 lines
51.

Қазақстанның  экспортқа шығарған  өнімдерінің бағасының көрсеткіші жыл  сайын  өзгеріп  отырған.Берілген диаграммада әр жылда  Қазақстанның экспортқа ет  тапсырудағы өнімнің бағасының  көрсеткіші (миллион  теңге)

Қазақстан 1998 жылғы экспортқа шығарған еттің  бағасы қандай?

4 lines
52.

Көктем уақыты келген соң, Аиша бақшаға сәбіз егуді жобалады.  Ол сәбізді мамыр айында  500 дәнін егіп, қыркүйек айында 100 тонна сәбізді теріп аламын деген мақсат қойды. Мамыр айынан кыркүйек айына дейін әр сәбіздің орташа салмағы 170 гр болды. Аишаның жобалаған салмағынан өнім алған салмағының айырмашылығы бар ма? Болса қанша? Неліктен?

   

4 lines
53.

Мектепте Орынбасардың сыныбына математика пәнінен тест тапсырмасын орындауға тапсырмалар берілді. Әр оқушыға ең көп дегенде 100 балл. Орынбасар бірінші 4 тесті бойынша орташа 70 балл алды. 5-тестен 85 балл алды. Орынбасардың математика пәнінен  барлық бес тесті бойынша орташа балын табыңдар

 

4 lines
54.

Мұғалім  математика сабағында қоржынға әр түске боялған асықтар салады.Салынған әр түстегі асықтар саны келесідей: қызыл-6,сары-3,

 көк-2,қоңыр-5,ақшыл сары-5,жасыл-3.

Оқушының қоржыннан қызыл асық алу ықтималдылығы қандай?

a)

10%;

b)

25%;

c)

30%

d)

50%;

55.

Болат өз бөлмесіндегі бір қабырғаның тұсқағазын ауыстырмақ болды. Ол қабырғаның ұзындығы 4 м, ені 2м 50 см. Тұсқағаздың суреттерін сәйкестендіру үшін әр тіліктен 20 см не жоғары шығару керек, не төмен түсіру керек.

Ескерту: Әр орамның өлшемі: 0,5 метр х 10 метр.

 

Сұрақ 1: Тұсқағаз

Осы қабырғаға неше орам тұсқағаз қажет?

 

a)

2  

b)

3

c)

2,5

d)

4

56.

Әкесі  баласына салынып жатқан тұрғын үй шатырын орнату үшін, дайын шатырдың  моделін әкелді.  Шатырдың етегі – АВСД квадрат болса, шатырға сүйеу болатын тіреуіштер  EFGHKLMN тікбұрышты параллелепипед пішіні бар бетон блогының  қабырғалары болып табылады. Е – АТ қабырғасының ортасы,F- ВТ қабырғасының  ортасы, G –СТ қабырғасының ортасы, H- ДТ қабырғасының ортасы. Пирамида қырлары 12 м тең.

Жалпы шатырды жабу үшін қанша құрылыс материалы керек?

4 lines
57.

Айшаның әжесі немересінің 18 жас мерейтойына сыйлық жасау үшін Халық банкінде депозит ашуды ұйғарды.Бастапқы салым  мөлшері 7500 теңге,15000 теңге   немесе 100 доллар  болуы мүмкін.Сәйкесінше үстіне  9 %, 10 %, 12 % жылдық қосылым жасалатын болса, 5 жылдан кейін1000000 теңге жинап алу  үшін әжей қанша ақша салуы керек.

4 lines
58.

Пиццерияда қалындықтары бірдей, бірақ өлшемдері  әр түрлі пиццалар сатылады. Кішірек пиццаның диаметрі 30 см және кұны 300 тенге, ал үлкенірек пиццаның диаметрі 40 см және құны 400 тенге.

4 lines
59.

“Лондондық көз” аттракционның тақтасынан Аслан хабарландыруды оқыды: “Көтергішіне 800 адам сыйяды”.Лондондық көз” аттракционда 32 көтергіш бар.

Әр көтрегішіне қанша адам отырады

a)

25

b)

30

c)

32

d)

36

60.

12.“Лондондық көз” аттракционның тақтасынан Аслан хабарландыруды оқыды: “Көтергішіне 800 адам сыйяды”.Лондондық көз” аттракционда 32 көтергіш бар.

 

Аслан өзінің қасынан өткен көтергіштегі адамдарды санады. Қасымнан өткен 8 көтергіште  ол әрқайсысына 15 адамнан отырған 2, 10 адамнан 2, 5 адамнан 2, 20 адамнан 1, 1 бос көтергіш санады.

Осы мәліметке сүйене отырып, көтергіштің қазіргі кездегі қаншалықты адамдармен толғанын пайызбен бағалаңыз

a)

10%

b)

15%

c)

20%

d)

30%

e)

25%

61.

.Алты қанат киіз үйге екі мысық келіп кірді де, бірінші керегенің түбіне екеуі балалап, әрқайсысы алтыдан балалады. Олардың бәріде мысық болып өсті де, тағыда алты- алтыдан балалады, т.с.с. осылайша әр керегенің түбіне барып балалап шықты. Сонда киіз үйден неше мысық өсіп шығады?

4 lines
62.

ЖАҢБЫРЛЫ  БУДАҚ  БҰЛТ

 

Сурет бойынша будақ бұлттардың қарқынды даму фазасын анықтаңыздар.

4 lines
63.

Ньютон заңдары

Бұл заңда барлық материалдық обьектілерге ортақ қасиет – тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сақтау туралы айтылады. Яғни, кез келген дене өзінің тыныштық күйін немесе бірқалыпты және түзу сызықты қозғалысын басқа денелер әсер еткенге дейін сақтайды. Егер қозғалысты санақ жүйесімен байланыстыратын болсақ, онда қозғалушы дене әсер етуші күштен бөлек және санақ жүйесімен байланысты бірқалыпты және түзу сызықты қозғалыста болады.

 

Сұрақ 5:Ньютон заңдары

Жүгі бар арбаны аққу аспанға, шортан суға, шаян алға тартады. Арба орнынан қозғала ма? Тең әсерлі күш неге тең?

a)

Қозғалмайды, ҒR=0

b)

Қозғалады, ҒR=F1+F2+F3

c)

Қозғалмайды, ҒR=F1+F2-F3

64.

Жүгіріп келе жатқан адам сүрініп кетсе, өзінің қозғалыс бағытында, ал аяғы тайғанап кетсе, өзінің қозғалыс бағытына қарама-қарсы бағытта құлайтынын қалай түсіндіругеболады?

a)

Жүгіріп келе жатқан адам сүрініп кеткенде, етпетінен құлайды, өйткені мұнда адамның аяқтары қозғалысын кенет тежейді де, денесі оның алдындағы қозғалыстағы күйін сақтайды.

b)

Жүгіріп келе жатқан адам сүрініп кеткенде, шалқасынан құлайды, өйткені мұнда адамның аяқтары қозғалысын кенет тежейді де, денесі оның алдындағы қозғалыстағы күйін сақтайды.

c)

Жүгіріп келе жатқан адам сүрініп кеткенде, жанына құлайды, өйткені мұнда адамның аяқтары қозғалысын кенет тежейді де, денесі оның алдындағы қозғалыстағы күйін сақтайды

65.

Мына көрсетілген физикалық шамалардың қайсысының анықтамасы жоқ?

a)

жылдамдық

b)

уақыт

c)

күш

d)

үдеу

66.

Айбек өріске төрт мүлік малды айдағанда, бастаушы ретінде түйе, жылқы, ірі қара малдарды, ал содан кейін қой ешкіні айдайды. Неліктен деп ойлайсың ?

4 lines
67.

Айнұр бос бөлмеде айқайлаған кезде, дауысы өзіңе жаңғырық болып естіледі. Ал жазық далада айқайлаған кезде, дауысы естілмеді. Неліктен деп ойлайсың ?

4 lines
68.

Құм далада жүрген Асхат атқа, Қанат түйеге мінген еді. Асхатқа құмда жүру қолайсыздық тудырды. Ал түйеге мінген Қанат үшін ол мәселе болмады. Нелітен деп ойлайсың ?

4 lines
69.

Айбек атасының қамшшысын алып ойнай бастайды. Қамшыны кенеттен сермеп қалғанда, дыбыс шығады. Неліктен деп ойлайсың?

4 lines
70.

Оқушылар тауықтың жұмыртқасымен келесі тәжірибелерді жасап, қорытынды жазды.

Тауықтың шикі жұмыртқасын суы бар жарты литрлік шыны ыдысқа салды. Жұмыртқа шыны ыдыстың түбіне түсті. Жұмыртқаны алып шығып, сол суға 2 ас қасық тұз салып жақсылап араластырды және жұмыртқаны тұз араласқан суға қайтадан салды. Жұмыртқа батпайды, судың бетінде қалықтап жүреді.

Себебін түсіндіріңіздер.

4 lines