Giải thích ý nghĩa nhan đề Mùa xuân nho nhỏ

"Viếng lăng Bác'' lả một bài thơ hay, xúc động của Viễn Phương viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Em hãy chép chính xác khổ thơ thứ nhất và nêu hoàn cành ra đời của bài thơ.

Người cầm súng và người ra đồng trong Mùa xuân nho nhỏ đại diện cho những ai?

Giải thích ý nghĩa của âm thanh "tiếng sấm" và "hàng cây đứng tuổi" trong khổ cuối bài thơ Sang thu

Chép lại khổ thơ thứ hai bài thơ Viếng lăng Bác

Xác định hai phép tu từ nổi bật được tác giả sử dụng trong đoạn thơ sau, phân tích hiệu quả nghệ thuật của các phép tu từ này trong việc thể hiện nội dung, ý nghĩa.

"Đất nước bốn nghìn năm

Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước.

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca

Một nốt trầm xao xuyến."

Những hình ảnh có trong bốn câu

"Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca

Một nốt trầm xao xuyến."

gợi nhắc tới một bài thơ đã học trong chương trình Ngữ văn 9. Ghi lại tên bài thơ, tên tác giả.

Cho hai câu thơ: “Đất nước bốn ngàn năm/ Vất vả và gian lao”

Chép sáu câu thơ nối tiếp hai câu trên và cho biết ý chính của những câu thơ đó.

Hình ảnh mùa xuân đất nước hiện lên thật đẹp trong những vần thơ của Thanh Hải:

“Mùa xuân người cầm súng,

Lộc giắt đầy trên lưng.

Mùa xuân người ra đồng,

Lộc trải dài nương mạ.

Tất cả như hối hả,

Tất cả như xôn xao...”

Hãy trình bày mạch cảm xúc của bài thơ

“Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng”

Trong câu thơ trên từ “lộc” được hiểu như thế nào? Theo em, vì sao hình ảnh “người cầm súng” lại được tác giả miêu tả “Lộc giắt đầy trên lưng”?

Trong những câu thơ trên, biện pháp nghệ thuật ẩn dụ và hoán dụ được tác giả sử dụng qua những tư ngữ, hình ảnh nào? Nêu hiệu quả nghệ thuật của những biện pháp tu từ đó

“Chân phải bước tới cha

Chân trái bước tới mẹ

Một bước chạm tiếng nói

Hai bước tới tiếng cười.”

Ghi lại chính xác 7 dòng tiếp theo những dòng thơ trên.

“Chân phải bước tới cha

Chân trái bước tới mẹ

Một bước chạm tiếng nói

Hai bước tới tiếng cười.”

Cách miêu tả bước chân con “chạm tiếng nói" , “tới tiếng cười” có gì đặc biệt? Qua đó, tác giả đã thể hiện được điều gì?

Đoạn thơ trên trích trong tác phẩm nào? Nêu tên tác giả của tác phẩm ấy. “Người đồng mình” được nhà thơ nói tới là những ai?

Xác định thành ngữ trong đoạn thơ trên. Em hiểu ý nghĩa của thành ngữ đó như thế nào?

“Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường

Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con”

Tìm thành phần gọi - đáp trong những dòng thơ trên.

Theo em việc dùng từ phủ định trong dòng thơ “Không bao giờ nhỏ bé được”nhằm khẳng định điều gì?

“Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường

Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con”

Điều lớn lao nhất mà người cha muốn truyền cho con qua những câu thơ trên là gì?

Em hiểu cụm từ “người đồng mình” trong câu thơ “Người đồng mình yêu lắm con ơi” là gì?

Trong chương trình ngữ văn 9 đã học có văn bản nào cùng chủ đề gia đình với bài thơ "Nói với con"? Ghi lại tên tác phẩm và tác giả văn bản ấy?

Nêu hoàn cảnh đất nước ta thời điểm Y Phương sáng tác bài thơ“Nói với con”.

Trong câu thơ:

“Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng”

Các từ “rừng”, “hoa”, “con đường” theo em được hiểu theo những nghĩa nào?

“Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ken câu hát

Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng. ”

Qua những câu thơ trên nhà thơ đã nói với con về những điều gì?

Ngôn từ được tác giả sử dụng trong đoạn thơ trên có gì đặc sắc?

Từ “thương” trong câu thơ “Người đồng mình thương lắm con ơi” có sắc thái biểu cảm như thế nào?

Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ điệp ngữ đã được tác giả sử dụng trong đoạn thơ

Qua hai câu thơ của đoạn trích:

“Sống trên đá không chê đá gập ghềnh

Sống trong thung không chê thung nghèo đói”.

Em hãy cho biết người đồng mình sống ở vùng nào và đặc điểm của hoàn cảnh sống ở đó ra sao?

Qua lời tâm tình của đoạn thơ:

"Người đồng mình thương lắm con ơi...

...Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con"

người cha mong ước ở con cách sống như thế nào?

Qua đoạn trích, em thấy cuộc sống người đồng mình hiện lên như thế nào?

Chỉ ra và nêu tác dụng của hai biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu thơ sau:

"Sống như sông như suối

Lên thác xuống ghềnh

Không lo cực nhọc"

Suy nghĩ của em về vẻ đẹp tâm hồn của người đồng mình được thể hiện qua đoạn trích trên. Trình bày trong một đoạn văn khoảng 6 câu.

Em hiểu “người đồng mình” là gì? Cách gọi "người đồng mình" của Y Phương có gì là sâu sắc?

Kể tên tác phẩm trong chương trình ngữ văn THCS (ghi rõ tác giả) viết về tình cha con.

Nhận xét ngắn gọn về phong cách nghệ thuật đặc sắc của bài thơ "Nói với con"

“Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về.”

Xác định thành phần tình thái trong đoạn thơ trên? Giải nghĩa từ“chùng chình”

Nhận xét cách tổ chức, sắp xếp trật tự từ trong nhan đề bài thơ “Sang thu”?Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ?

Câu thơ: “Sương chùng chình qua ngõ” sử dụng phép tu từ nào? Nêu tác dụng của phép tu từ đó? Chép một câu thơ hoặc một khổ thơ khác trong một bài thơ đã học trong chương trình Ngữ Văn 9 cũng có cách sử dụng như vậy? (ghi rõ tên tác giả, tác phẩm).

“Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về.”

Hình ảnh ngõ trong đoạn thơ trên có thể hiểu là cầu nối thời gian giữa hai mùa.Trong khổ thứ hai của bài “Sang thu” cũng có một hình ảnh mang ý nghĩa tương tự. Đó là hình ảnh nào? Nêu cảm nhận của em về hình ảnh đó.

Nêu hoàn cảnh sáng tác và mạch cảm xúc của bài thơ "Sang thu".

Em hiểu như thế nào về nghĩa của từ “dềnh dàng” và hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng từ trong dòng thơ "Sông được lúc dềnh dàng”?

“Sang thu” được sáng tác theo thể thơ nào? Kể tên một bài thơ khác đã học trong chương trình Ngữ văn 9 cũng được sáng tác theo thể thơ đó.

Chỉ ra từ láy trong dòng thơ "Sông được lúc dềnh dàng” và tìm trong văn bản đó một từ đồng nghĩa với từ này.

Xác định thành phần biệt lập tình thái được Hữu Thỉnh sử dụng trong bài thơ "Sang thu". Việc sử dụng thành phần ấy góp phần bộc lộ cảm nhận của tác giả như thế nào?

“Vẫn còn bao nhiêu nắng”

Chép chính xác ba câu thơ cuối. Tại sao tác giả đặt tên là "Sang thu” mà không phải là “Thu sang”?

Trong hai câu thơ cuối bài thơ "Sang thu", tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào? Tác dụng của các biện pháp nghệ thuật này trong việc thể hiện chủ đề tác phẩm? Cũng trong bài thơ “Sang thu”, các biện pháp nghệ thuật đó đã được sử dụng ở câu thơ nào khác?

Tác giả muốn gửi gắm suy ngẫm, triết lí nào qua hai câu thơ cuối bài thơ "Sang thu"? Hãy nêu suy nghĩ của em về ý nghĩa của những suy ngẫm, triết lí ấy.

Thu đã sang với “hương ổi, gió se” và “sương chùng chình” nhưng tại sao tác giả vẫn tự hỏi mình “Hình như thu đã về”? Thành phần biệt lập nào được sử dụng trong câu thơ?

Xác định và chỉ rõ tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ trên.

Trong một phỏng vấn gần đây về bài thơ “Sang Thu”, Hữu Thỉnh đã giải thích: “Sấm là những khó khăn thử thách mà dân tộc Việt Nam đã trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Còn hàng cây là hình ảnh đất nước, dân tộc ta vững vàng vượt qua thử thách. Trải qua bao thử thách ác liệt của bom đạn, chúng ta không còn sợ bất cứ thế lực nào, vững vàng vượt lên phía trước trong công cuộc xây dựng đất nước.” Em hãy chép khổ thơ có các hình ảnh được nói đến từ lời giải thích của tác giả?

Hữu Thỉnh đã giải thích: “Sấm là những khó khăn thử thách mà dân tộc Việt Nam đã trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Còn hàng cây là hình ảnh đất nước, dân tộc ta vững vàng vượt qua thử thách. Trải qua bao thử thách ác liệt của bom đạn, chúng ta không còn sợ bất cứ thế lực nào, vững vàng vượt lên phía trước trong công cuộc xây dựng đất nước.” Lời giải thích của tác giả giúp chúng ta hiểu thêm về ý nghĩa ẩn dụ được nói đến ở khổ thơ cuối. Trình bày ý nghĩa ẩn dụ đó?

“...Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã”

Em hãy ghi lại một cặp từ trái nghĩa trong hai câu thơ trên và phân tích tác dụng của cặp từ trái nghĩa đó trong việc biểu đạt nội dung?

Những hình ảnh thiên nhiên như dòng sông, đàn chim luôn là sự lựa chọn của các thi nhân để gửi gắm cảm xúc. Hãy chép lại khổ thơ có hình ảnh dòng sông và đàn chim mà em đã học trong chương trình Ngữ văn lớp 9 và cho biết rõ tên tác giả, tác phẩm. (Không kể bài "Sang thu")

Trong khổ thơ thứ nhất bài thơ "Viếng lăng Bác", hình ảnh hàng tre trong câu thơ nào là hình ảnh tả thực, hình ảnh hàng tre trong câu thơ nào là hình ảnh ẩn dụ? Chỉ rõ.

Trong khổ thơ đầu bài thơ "Viếng lăng Bác" nổi bật lên hình ảnh “hàng tre”, ở khổ thơ cuối hình ảnh này lại xuất hiện. Theo em, việc lặp lại hình ảnh cây tre ở đoạn kết bài thơ có ý nghĩa như thế nào?

Chỉ ra sự khác nhau và ý nghĩa giữa hình ảnh hàng tre bát ngát ở câu thơ "Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát" và cây tre trung hiếu ở câu"Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này" của bài thơ "Viếng lăng Bác".

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lẳng rất đỏ,

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.”

Từ “mặt trời” ở câu thơ thứ hai được sử dụng theo phép tu từ từ vựng nào? Phép tu từ này có tác dụng như thế nào trong việc bộc lộ cảm xúc của táo giả? Có thể coi đây là hiện tượng một nghĩa gốc của từ phát triển thành nhiều nghĩa được không?Vì sao?

Trong chuơng trình Ngữ văn 9 cũng có những câu thơ xuất hiện hình ảnh“mặt trời” qua cách sử dụng phép tu từ tương tự (Viếng lăng Bác). Chép những câu thơ đó và cho biết tên tác giả, tác phẩm.

“Thương nhớ” vốn là một từ chỉ cảm xúc bên trong của con người nhưng Viễn Phương lại viết “Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ”. Tại sao vậy?

Nói về bài thơ Viếng lăng Bác của tác giả Viễn Phương có nhận xét: “Có thể nói bài thơ là một thứ tiếng lòng giản dị, hồn nhiên mà âm vang của nó còn làm thổn thức lòng người mãi mãi”.

Em hãy nêu cảm xúc bao trùm trong bài thơ.

Chép nguyên văn khổ thơ diễn tả cảm xúc và suy nghĩ của tác giả khi vào trong lăng viếng Bác.

Chỉ ra một hình ảnh ẩn dụ có trong khổ thơ thứ ba bài thơ "Viếng lăng Bác" và nêu ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ đó.

Xúc động khi tới lăng Chủ tịch, một sáng tác của mình nhà thơ Vương Trọng viết:

“...Rưng rưng trông Bác yên nằm

Giấu rồi nước mắt khó cầm cứ rơi

Ở đây lạnh lắm Bác ơi

Chăn đơn Bác đắp nửa người ấm sao?"

Giọt “nước mắt khó cầm cứ rơi” của tác giả gợi nhớ tới khổ thơ nào trong bài thơ "Viếng lăng Bác" của Viễn Phương? Chép lại khổ thơ đó.

Cách bộc lộ cảm xúc trong dòng thơ đầu của khổ cuối bài thơ "Viếng lăng Bác" là hình thức biểu cảm theo cách nào?

Cuộc đời Chủ tịch Hổ Chí Minh là nguồn cảm hứng vô tận cho sáng tạo nghệthuật. Mở đầu tác phẩm của mình, tác giả viết: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”

Và sau đó, ông thấy:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

.................................................

Mà sao nghe nhói ở trong tim!”

Từ những câu đã dẫn kết hợp với những hiểu biết của em về bài thơ, hãy cho biết cảm xúc trong bài được biểu hiện theo trình tự nào? Sự thật là Ngưởi đã ra đi nhưng vì sao nhà thơ vẫn dùng từ “thăm” và cụm từ “giấc ngủ bình yên”?

Trăng là hình ảnh xuất hiện nhiều trong thi ca. Hãy chép chính xác một câu thơ khác đã học có hình ảnh trăng và ghi rõ tên tác giả, tác phẩm (Không kể bài thơ "Viếng lăng Bác").

“Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng”

Trong câu thơ trên từ “lộc” được hiểu như thế nào? Theo em, vì sao hình ảnh “người cầm súng” lại được tác giả miêu tả “Lộc giắt đầy trên lưng”?

Nốt nhạc trầm trong bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" có nét riêng gì? Điều đó góp phần thể hiện ước nguyện nào của tác giả?

Trong khổ thơ thứ hai bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ", từ “lao xao” có thề thay thế cho từ “xôn xao” được không?Vì sao?

Chỉ ra và nêu tác dụng của một nét nghệ thuật đặc sắc trong câu văn sau: “Nếu đọc được mười quyển sách mà chỉ lướt qua, không bằng chỉ lấy một quyển mà đọc mười lần”.

Trong câu văn “Đọc ít mà đọc kỹ, thì sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích luỹ, tưởng tượng tự do đến mức làm đổi thay khí chất; đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu, như cưỡi ngựa qua chợ, tuy châu báu phơi đầy, chỉ tổ làm mắt hoa, ý loạn, tay không mà về.” tác giả sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu hiệu quả nghệ thuật của việc sử dụng biện pháp tu từ ấy?

“Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học vấn. Bởi vì học vấn không chỉ là việc cá nhân, mà là việc của toàn nhân loại. Mỗi loại học vấn đến giai đoạn hôm nay đều là thành quả của toàn nhân loại nhờ biết phân công, cố gắng tích lũy ngày đêm mà có. Các thành quả đó sở dĩ không bị vùi lấp đi, đều là do sách vở ghi chép, lưu truyền lại. Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại, cũng có thể nói đó là những cột mốc trên con đường tiến hóa học thuật của nhân loại”

Các từ "học vấn, nhân loại, thành quả, sách" thuộc hình thức liên kết nào?

“Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học vấn. Bởi vì học vấn không chỉ là việc cá nhân, mà là việc của toàn nhân loại. Mỗi loại học vấn đến giai đoạn hôm nay đều là thành quả của toàn nhân loại nhờ biết phân công, cố gắng tích lũy ngày đêm mà có. Các thành quả đó sở dĩ không bị vùi lấp đi, đều là do sách vở ghi chép, lưu truyền lại. Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại, cũng có thể nói đó là những cột mốc trên con đường tiến hóa học thuật của nhân loại”

Vấn đề nghị luận trong đoạn trích trên là gì ?

Theo em, vì sao muốn tích luỹ kiến thức, đọc sách có hiệu quả thì trước tiên cần phải biết chọn lựa sách mà đọc ?

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản "Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới"

Phần gạch chân trong câu văn: “Trong thời khắc như vậy, ai ai cũng nói tới việc chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới, thiên niên kỉ mới” thuộc thành phần gì của câu.

Viết lại câu văn sau thành câu có sử dụng thành phần khởi ngữ:

"Người Việt Nam ta cần cù thật, nhưng lại thiếu đức tính tỉ mỉ."

Xác định và gọi tên thành phần biệt lập trong câu văn sau: “Trong những hành trang ấy, có lẽ sự chuẩn bị bản thân con người là quan trọng nhất.”

“Nghệ thuật nói nhiều với tư tưởng nữa, nghệ thuật không thể nào thiếu tư tưởng. Không tư tưởng, con người có thể nào là con người. Nhưng trong nghệ thuật, tư tưởng từ ngay cuộc sống hằng ngày nảy ra, và thấm trong tất cả cuộc sống. Tư tưởng của nghệ thuật không bao giờ là tri thức trừu tượng một mình trên cao."

Đoạn văn sử dụng những phép liên kết nào? Chỉ rõ.

Phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu sau và cho biết nó thuộc kiểu câu gì?

"Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta đường đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta khiến chúng ta phải bước lên đường ấy."

“Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta đường đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta khiến chúng ta phải bước lên đường ấy. Bắt rễ ở cuộc đời hằng ngày của con người, nghệ thuật lại tạo ra sự sống cho tâm hồn người. Nghệ thuật mở rộng khả năng của tâm hồn, làm cho con người vui buồn nhiều hơn, yêu thương và căm hờn được nhiều hơn, tai mắt biết nhìn, biết nghe thêm tế nhị, sống được nhiều hơn”

Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên?

(a)