NEW
Font size
Worksheetsәдебиет 1-50
Total questions: 51
Worksheet time: 25mins
Болыс болдым, мінеки
Бар малымды шығындап,
Түйеде қом, атта жал
Қалмады елге тығындап.
Сөйтсе-дағы елімді
Ұстай алмадым мығымдап,- деген өлеңнің әр тармағында неше бунақ бар?
бір
төрт
бес
үш
екі
Мәз болады болысың
Арқаға ұлық қаққанға.
Шелтірейтіп орысың
Шенді шекпен жапқанға,- деген өлеңнің ұйқасы қандай?
шұбыртпалы ұйқас
ерікті ұйқас
егіз ұйқас
кезекті ұйқас
аралас ұйқас
Бір нәрсені не құбылысты тура суреттемей, бұларға ұқсас басқа бір нәрсеге, не құбылысқа құпия теліп, жасыра жарыстырып, бүкпелей бейнелеу, ойды да ашық айтпай, тартымды тұспалмен түсіндіру:
метонимия
эпитет
кейіптеу
метафора
символ
Өзара шектес заттар мен себептес құбылыстардың өзара байланысты ұғымдар мен шартты сөздердің бірінің орнына бірін қолдану:
ирония
метонимия
метафора
анафора
эвфемизм
Сөз тіркестерін дағдылы синтаксистік қалыптан гөрі өзгешелеу ораммен, айрықша айшықпен құру:
тақырып
композиция
фигура
троп
идея
."Бұдырайған екі шекелі
Мұздай екі көбелі,
Айдаса, қойдың көсемі,
Сөйлесе, қызыл тілдің шешені.
Ұстаса, қашағанның үлкен құрығы
Қалайылаған қасты орданың сырығы,"- деген өлең шумағының әр тармағы неше буыннан құралған?
7,8,8,8,7,8
6,7,8,9,10,11
7,8,7,8,9,10
9,7,8,10,12,12
7,9,9,9,7,8
Табиғат құпияларын, адам не қоғам өмірінің сан алуан сырын қиял-ғажайып оқиғаға айналдыра бейнелейтін фантастикалық баян:
новелла
очерк
әңгіме
миф
фельетон
Есімі елге тараған жеке адамдарды мадақтайтын не болмаса ел ішіндегі елеулі оқиғаларды дәріптейтін аса көтеріңкі, көңілді жанр:
идилия
романс
сюжет
ода
эпитафия
Дүниеден өткен кісі туралы жоқтау өлең:
ода
эклога
эпиграмма
сюжет
эпитафия
40Қарапайым адамдар тіршілігін суреттейтін, солардың бастарындағы күйініш-сүйінішті, қуаныш-ренішті, отбасылық тұрмыстың шырғалаңдарын сөз ететін, сезімге табыну көріністері айқын аңғарылатын әдеби ағым:
футуризм
натурализм
сентиментализм
классицизм
) фрейдизм
.Өмір құбылыстарына ешқандай идеялық баға бермей, қаз-қалпында суреттеуді талап еткен шығармашылық принциптерді ұстанатын әдеби ағым:
фрейдизм
натурализм
сентиментализм
футуризм
модернизм
Адам өмірінде, немесе хайуанаттар дүниесінде болуға лайық, әр алуан қызық, кейде тіпті ғажайып оқиғаларды ойдан шығарып, өсіре әңгімелейтін көркем баян, әсерлі хикая:
новелла
повесть
әңгіме
ертегі
очерк
Адам өмірінде, немесе хайуанаттар дүниесінде болуға лайық, әр алуан қызық, кейде тіпті ғажайып оқиғаларды ойдан шығарып, өсіре әңгімелейтін көркем баян, әсерлі хикая:
очерк
ертегі
әңгіме
повесть
Ұйқас деген не?
тармақтардың бiрдей бунақтарға бөлiнуi;
сөйлемдердің синтаксистік құрылымының үйлесімділігі;
сөз басындағы дыбыстардың қайталануы;
өлең тармақтарындағы сөз аяқтарының, соңғы буындардың үндестігі,
өлең тармақтарындағы буын сандарының бірдей болуы;
.Жолдағы төбелер жоғалды
Көк орман күзетті арманы
Сарқырап өмірге жол ашты
Халықтың қашанғы арманы,- деген шумақтың әр тармағы неше буыннан тұрады?
жеті
он
он бір
тоғыз
сегіз
А. Байтұрсынов "Ұлы әңгіме" деп қай жанрды атады?
поэма
әңгіме
роман
повесть
драма
А. Байтұрсынов драма жанрындағы трагедия, драма, комедия деген жанрлық түрлерді қалай атаған?
қасіретті тартыс, мұңлы тартыс, келемеж тартыс
қайғы, мұң, күлкі
В) мерт, яки; әлек текті тартыс;ә)сергелдең, яки азап тартыс;
б) арамтер, яки әурешілік;
трагедия, драма, комедия
қайғы-қасірет, мұңлы-шер, әжуа-күлкі
Дарынды сөз" деп А. Байтұрсынов нені атаған?
көсем сөзді
өлең сөзді
шешендік сөз
қара сөзді
ауызекі сөзді
Әдеби тек тарпынан бөлгенде әдеби жанрлар қалай бөлінеді?
роман, повесть, әңгіме
новелла, очерк, лирика
эпос, ли рика, драма
трагедия, драма, комедия
романтизм, реализм
.Көркемдік әдіс тұрғысынан әдеби жанр екіге бөлінеді:
роман, повесть
эпос, лирика
романтизм, реализм
комедия, трагедия
реализм, классицизм
Қаламгердің көркем ойды суреттеудегі өзіндік қолтаңбасы, ерекшелігі қалай аталады?
тақырып
реализм
стиль
романтизм
идея
Сатиралық образдың өзіндік сипаты:
қиялдан туған трагедиядық бейне
күлкімен, әжуамен түзеу мақсаты жатады
ұнамсыз тип, сықақпен сыналған керексіз, кесір құбылыс
өлеңдегі ақынның өз бейнесі
ұнамды кейіпкер
Шалыс ұйқас қайсысы?
абаб
абвгб
аабб
ааба
аааа
Кезекті ұйқасты тап:
аабвбвббб
абвб
ааба
аааа
аабб
Элипсис деген не?
алмастыру
ұлғайту
сөз тастап кету
пернелеу
астарлау
Аралас ұйқас қайсысы?
аабвбвббб
абаб
аабвбвббб
абабввггджждзз
аааа
Төмендегі ұйқастың қайсысы ерікті ұйқасқа жатады?
ааба
аабб
абвгб
аааа
абвб
Төмендегі ұйқастың қайсысы ерікті ұйқасқа жатады?
аааа
ааба
абвгб
аабб
абвб
Төмендегі ұйқастың қайсысы қара өлең ұйқасы?
абаб
аабв
ааба
аабб
аааа
.аабб қандай ұйқас?
кезекті ұйқас
егіз ұйқас
ерікті ұйқас
аралас ұйқас
қара өлең ұйқасы
Қазақ халық поэзиясыны" түрлері жөнінде" деген зерттеу еңбектің авторы:
С. Сейфуллин
Ш. Уәлиханов
Ы. Алтынсарин
А. Байтұрсынов
Е. Ысмайылов
ХІХ ғасырдағы қазақ поэзиясын бес түрге бөліп көрсеткен ғалым:
Ы. Алтынсарин
А. Құнанбаев
Ш. Уәлиханов
А. Байтұрсынов
Ә. Бөкейханов
Ш.Уәлихановтың ел арасынан жазып алған шамандыққа қатысты аңызы:
Көк тәңірі туралы аңыз
Аяз би туралы аңыз
Өлі мен тірінің достығы туралы аңыз
Қорқыт туралы аңыз
От пен су туралы аңыз
. Едіге" жыры ХІV ғасыр со"ындағы оқиғаларға қатысты, бірақ ХV ғасыр басында құрастырылған. Бұл жыр-дастандардағы ескі сөздер мен сөз тіркестері құбылысынан байқалады. Ондай сөздер мен сөз тіркестері қазіргі тілде жоқ. Ең бір таңқаларлық жай, бүкіл жырда бір де бір парсы, араб сөзі кездеспейді. Мұсылман дінінің қанат жаюы салдарынан, қазіргі, күнделікті сөйлеу тіліміздің өзінде парсы, араб сөздері қаптап кетті."- деген үзінді Ш.Уәлихановтың қай е"бегінен алынған?
Қазақ шежіресі
Қазақтардағы шамандықтың қалдығы
Қазақ халық поэзиясының түрлері жөнінде
Сахарадағы мұсылмандық туралы
Қазақ молалары мен жалпы көне ескерткіштері жөнінде
Төмендегі өлең жолдарындағы теңеуге болатын мысал өлеңді тап:
Ауылдың алды айдын
көл, Айдын көлде шағала. Айдын көлді жағала-Айнала қонған қалың ел…
Жақсы адам
елдің басшы серкесіндей,
Жұғымды болар елге еркесіндей. Жақсының жүзі жылы, сөзі майда, Халқымның қалың жүнді көрпесіндей
Қаратаудың басынан көш келеді,Көшкен сайын бір тайлақ бос келеді.Қарындастан айрылған жаман екен,
Екі көзден мөлтілдеп жас келеді.
Хас жүйрікте сын
болмас,Хас сұлуда мін болмас.
Сайрай бер, тілім,
Сарғайған соң бұл дерттен. Бүгілді белім,
Жар тайған соң әр серттен.
Ой, Ардақ, сен-ақ қоян шы"нан қашқан, Артыңда мен-ақ сұңқар түлек ұшқан "- деген өлең тармақтарында бейнелі сөздерді" қандай түрлері қолданған:
метафора
эпитет
теңеу
литота
синонимия
Зәки Ахметовтың зерттеу еңбегі қалай аталады?
Өлең өрімі"
Қазақтың қара өлеңі"
Өлең сөздің теориясы"
Өлең сөздің патшасы"
Өлеңге әркімнің-ақ бар таласы"
Арнау қай өлеңде айқын көрінеді?
Тау селіндей күңірене,
Қыр желіндей ескектей,
Көшкен елдей үдере
Келді дауыс алыстан.
Ол жаққа тағы қараймын,
Қолға алам да қартаны
Шығыста туған елім бар,
Жүрегім соған тартады.
Айғырдың тоқпақ жалындай,
Бөкеннің серке санындай.
Қайыңның қырған безіндей
Шортанның жұмыр беліндей.
Жүрегім нені сезесің,
Сенен басқа жан жоқ па?
Дүниені көңілім, кезесің,
Тиянақ жоқ па, қой тоқта!
Арту-арту бел келсе
Атан тартар бүгіліп,
Алыстан қара көрінсе,
Арғымақ шабар тігіліп.
Драмалық конфликт, тартыс жанрдың обеъктісін, пәнін анықтайды, болмысын, мәнін, өзегін ашады. Қашанда конфликт жоқ жерде - драма жоқ. Тартыс - драманың алпыс екі тамыры, жүрегі, өмірдегі қайшылықтардың көрінісі, сонымен қатар конфликт драманың формалық ерекшеліктерін де анықтайды."- деп қай қазақ әдебиеттанушысы айтқан:
З. Қабдолов
Қ. Жұмалиев
М. Әуезов
Е. Ысмайылов
Р. Нұрғалиев
Қыз Жібектің шаштары-
Қоғалы көлдің құрағы,
Көз сипатын қарасаң,
Сегіз бейіш ішінде,
Хорлардың жаққан шырағы.
Қыз Жібектің ақтығы
Наурыздың ақша қарындай.
Ақ бетінің қызылы
Ақ тауықтың қанындай.
Екі беттің ажары
Жазғы түскен сағымдай.
Білегінің шырайы
Ай балтаның сабындай.
Төсінде бар қос анар
Нар бураның санындай.
Оймақ ауыз, құмай көз
Іздеген ерге табылды-ай.
фабула
тартыс
пейзаж
портрет
композиция
.А. Байтұрсынов пейзаж бен портретті қалай атаған?
мәлімдеу
зейіндеу
пайымдау
әліптеу
мәністеу
Паралелизм (егіздеу) деген не?
екі ұдай нәрсені, құбылысты, ұғымды, сезімді қатар қойып, жұптап суреттеу
негізгі ойды, объектіні астарлап, суреттеу;
өзара кереғар құбылыстарды бетпе-бет қою;
сөздердің әдеттегі грамматикалық түзілу тәртібінен тыс, орындарын ауыстырып, өзгеше тіркестер құру;
сөйлем ішінде атап айтпаса да, түсінікті сөздерді жазбай тастап кету;
Сен құрметте оны!
Түсіндің бе , қарағым?
Ол ақшаға сатқан жоқ,
Тізеден кесіп аяғын,- деген өлең жолдары фигураның қай түріне мысал бола алады?
градация (дамыту);
элипсис (сөз тастап кету);
инверсия (сөз орнын ауыстыру)
антитеза (шендестіру);
) қайталау
Ол Абайды басына жастанып жатып оқитын,"- деген сөйлемде троптың қандай түрі қолданған?
аллегория
символ
метонимия
ирония
эпитет
50Қайтсін, қолы тимепті,
Өлеңші, әнші есіл ер!
Ала жаздай ән салсаң,
Селкілде де, билей бер!- деген өлең жолында троптың қай түрі қолданылған?
метафора
эпитет
метонимия
ирония
литота
Ұйқыдан соң-
Жапырақпен жаңбыр шайып жаңарған.
Ұйқыдан соң-
Құспын ұзақ ұшып, көліне кеп дем алған.
Ұйқыдан соң-
Көк айдынмын мөлдіреген шайқалып.
Ұйқыдан соң-
Ну орманмын желбіреген жайқалып,- деген өлең қайталаудың қай түріне жатады?
кезекті қайталау
еспе қайталау
әдепкі қайталау
С) жай қайталау
қайталау емес
Қара өлең - әдеттегі үйреншікті өлең, бұл өлең төрт тармақты, әр тармақта жеке-жеке ой жатады. Сондай-ақ бұл өлең дауысқа негізделеді. Көбінесе төрт тармақты өлеңдер мағынасыз болып келеді."- деген тұжырым кімдікі:
Қ. Жұмалиев
С. Сейфуллин
А. Байтұрсынов
Ш. Уәлихано в
З. Ахметов
10.Драманың жанрлық табиғатын, бітім сипатын танығанда әманда назар аударып, көңіл бөлетін үш маңызды проблема:
драманың жанрлық сипаты, мінез мәселесі, фабула;
драма тақырыбы, драма идеясы, драма сюжеті;
драмалық тартыс, драма композициясы, драма мен театр байланысы;
рамалық тартыс, кейіпкер портреті, декорация;
авторлық ремарка, монолог, диалог;
А. Байтұрсынов әдебиеттің үш тегін қалай атады?
ұлы әңгіме, эпос, толғау
эпос, лирика, драма
әуезе, толғау, айтыс-тартыс
айтыс-тартыс, эпос, ұзақ әңгіме
ұзақ сөз, көңілді сөз, көсем сөз
Ол Абайды басына жастанып жатып оқитын,"- деген сөйлемде троптың қандай түрі қолданған?
ирония
символ
аллегория
метонимия
эпитет
Қайтсін, қолы тимепті,
Өлеңші, әнші есіл ер!
Ала жаздай ән салсаң,
Селкілде де, билей бер!- деген өлең жолында троптың қай түрі қолданылған?
эпитет
метонимия
ирония
метафора
литота
