Font size
WorksheetsPangwakas na Pagtataya sa Pamamahayag Panradyo (Q3)
Total questions: 46
Worksheet time: 21mins
Ang mga sumusunod ay dapat tandaan sa Pagsulat ng Balita maliban sa:
Isulat kaagad ang balita matapos makalap.
Itala ang mga datos ayon sa pababang kahalagahan.
Huling itampok ang pinakamahalagang datos bilang pamatnubay.
Tiyaking wasto ang inilahad na mga datos.
Ibigay ang buong pangalan ng taong awtoridad o pinagkunan ng datos at ang katungkulan. Sa muling pagbanggit sa kanya, kinakailangang gamitin pa rin ang kanyang buong pangalan o anumang titulong angkop sa kanya.
Tama
Mali
Isulat ang lahat ng kasagutan sa mga tanong na Ano, Sino, Saan, Kailan, Bakit at Paano sa isang pangungusap lamang bilang pamatnubay.
Tama
Mali
Ibigay ang awtoridad o pinagkunan ng balita upang mapalakas ang tiwala ng mambabasa sa kawastuhan ng istorya at upang mapangalagaan ang pahayagan sa anumang kasong libelo.
Tama
Mali
Magbigay ng sariling opinyon sa balita.
Tama
Mali
Ito ay kilala rin sa tawag na ‘special report’. Kasalukuyang isyu na biglaang ibinabalita sa isang programa upang maihatid ang detalye nito sa mga tagapakinig.
(a)
Isang ulat o balita na ibinibigay o ipinaparinig sa kalagitnaan ng isang programang pantelebisyon o radyo.
(a)
Ito ay ang pagbibigay ng oportunidad sa kabataan na maipahayag ang kanilang mga opinyon at saloobin kaugnay sa isang napapanahong isyu o sa isang isyung kanilang napiling talakayin at pagtuonan ng pansin
(a)
Alin sa mga sumusunod ang dapat tandaan sa pagsulat ng isang komentaryong panradyo?
Magsaliksik ng mga impormasyon hinggil sa paksa.
Pumili ng kapapanayamin
Itala ang mga datos ayon sa pababang kahalagahan.
Gumamit ng angkop na pananalita at estilo na akma sa paksang ihahatisd sa iyong tagapakinig.
Nagpapaliwanag at nililinaw nito ang mga bagay na may kaugnayan sa isyu upang matulungan ang mga tagapakinig na magkaroon ng buo at sapat na talayan.
Nagpapabatid
Nanghihikayat
Nagpapakahulugan
Namumuna
Nananawagan ito sa mga tagapakinig na suportahan ang isang programa, balak o pagkilos. Ipinaliliwanag nito ang mga dahilan kung bakit dapat panigan ang isang gawain.
Nagpapabatid
Nanghihikayat
Nagpapakahulugan
Namumuna
Ipinaliliwanag nito ang kahulugan ng balita at ang kaugnayan nito sa iba pang pangyayari. Karaniwang inilalahad ang mga posibleng epekto nito sa lipunan.
Nagpapabatid
Nanghihikayat
Nagpapakahulugan
Namumuna
Nagbibigay ito ng mga puna at mungkahi tungkol sa isang isyu.
Nagpapabatid
Nanghihikayat
Nagpapakahulugan
Namumuna
Ang pangunahing layunin ng brodkaster sa pamamahayag ng mga balita, pangyayari at kuro-kuro.
Katotohanan
Bukas na Isipan
Balanse
Pananagutan
Ang taglay ng brodkaster sa mga nagtutunggaling kaisipan at pangangatuwiran. Hindi siya dali-daling humuhusga ayon sa sariling pananaw kundi pinagaaralan muna ang iba’t ibang paraan ng pagtanaw sa isyu.
Katotohanan
Bukas na Isipan
Pananagutan
Balanse
Sa madlang tagapakinig at manonood ang pasan ng brodkaster. Maingat at may pagpapahalaga siya sa bawat salitang binibigkas at imaheng ipinalalabas.
Katotohanan
Bukas na Isipan
Pananagutan
Balanse
Malinaw na ipinakikita niya ang magkakaibang panig ng isyu. Hindi niya ginagamit ang himpapawid upang manlibak o manira, pahiyain o bastusin ang sinumang tao, anuman ang kasarian, pananaw, paniniwala sa relihiyon o pulitika, kultura, lahi o etnisidad.
Balanse
Responsable
Dangal at Kagandahang asal
Katuwiran
Pinag-aaralan at sinasaliksik niya ang mga isyu bago ito isahimpapawid. Mapanuri siya ngunit hindi mapanirang-puri.
Dangal at Kagandahang asal
Balanse
Responsable
Alaga at Pag-iingat
Sa bawat pagkakataon ay pinaninindigan niya ang tama at inihahayag ang mali. May taglay siyang kabutihan, paggalang at kagandahang loob.
Dangal at Kagandahang asal
Responsable
Alaga at Pag-iingat
Katuwiran
Ito ay maikling pahayag na nagbibigay ng impormasyon tungkol sa isang bagay o pangyayari. Maaaring ito’y nagbibigay ng panuto, nanghihikayat o nagbibigay ng babala.
(a)
Ito ay kabilang sa mga tuntunin sa paggawa ng anunsiyo maliban sa:
Maging tiyak sa paksang susulatin
Gawing maikli ang mensahe
Ilagay ang mahahalagang impormasyon
Alamin ang pangangailangan na maaaring tugunan ng produkto.
Gumamit ng malalaking titik at huwag mag-atubiling gumamit ng bold, underline, italics at font size.
Isulat ang anunsiyo nang maayos
Ayusin ang nilalaman ng anunsiyo
Ilagay ang mahahalagang impormasyon
Gawing maikli ang mensahe
Ito ay isang paraan ng pag-aanunsiyo ng produkto o serbisyo sa pamamagitan ng paggamit ng iba’t ibang anyo ng komunikasyon.
(a)
Paano gumawa ng isang patalastas?
Ilagay ang mahahalagang impormasyon
Tiyaking kumpleto ang mga detalye at impormasyong nais ilahad sa patalastas at makatawag-pansin sa tagatangkilik.
Maging simple sa paggawa ng patalastas.
Ayusin ang nilalaman
Pagbibigay ng hindi magandang taguri sa isang produkto o katunggali upang hindi tangkilikin.
Name Calling
Glittering Generalities
Card Stacking
Bandwagon
Hinihimok ang lahat na gamitin ang isang produkto o sumali sa isang pangkat dahil lahat ay sumali na.
Name Calling
Glittering Generalities
Card Stacking
Bandwagon
Paggamit ng isang sikat na personalidad upang mailipat sa isang produkto o tao ang kasikatan.
Testimonial
Plain Folks
Transfer
Card Stacking
Ipinakikita ang lahat ng magagandang katangian ng produkto ngunit hindi binabanggit ang hindi magandang katangian.
Bandwagon
Card Stacking
Plain Folks
Glittering Generalities
Ito ay isang halimbawa ng:
(a)
Ito ay isang akdang naglalahad ng mga makatotohanang pangyayari na maaaring batay sa karanasan, pagmamasid, pag-aaral, pananaliksik, pakikipanayam at sinusulat sa isang kawili-wiling pamamaraan.
(a)
Kahit anong paksa ay maaaring isulat. Mula sa pinakaluma at pinakakaraniwan hanggang sa pinakabago at pinakakatwang aspeto ng buhay ay maaaring paksain.
Ito ay isang katangian ng lathalain na:
May Kalayaan sa paksa.
Laging batay sa katotohanan.
Nasusulat sa patas na kawilihan.
Maaaring pormal o di- pormal ang pamamaraan sa paglalahad
Alin sa mga sumusunod ang hindi kabilang sa mga pamamaraan ng pagsulat ng panradyong lathalain?
Pagsikapang makuha ang atensyon ng mga tagapakinig.
Gumamit ng angkop na pananalita at estilo na akma sa paksang ihahatisd sa iyong tagapakinig.
Maging magaling sa pagsasalita.
Maaaring gamitan ng mga pang-uri, tayutay, dayalogo, katutubong kulay at idyomatikong pahayag.
Ikaw ang magiging mata at tainga ng publiko, kaya kailangang maging magaling ka sa pagsasagawa mula sa pinakamalinaw at tunay na presentasyon para sa iyong mga tagapakinig.
Aktuwal na Pag-uulat (Live Reporting)
Lathalaing Panradyo
Breaking News
Flash Report
Kapag aktuwal na pag-uulat ang pag-uusapan, laging isaisip na walang tagapagsuri, walang tagagawa, walang tagapagwasto.
Siguraduhing lahat ng sinasabi ay kapani-paniwala
Magkaroon ng balangkas
Kailangang maiparating sa mga tagapakinig kung ano ang iyong nakikita.
Ipagpalagay na laging nakabukas ang mikropono.
Huwag isaulo ang napakaraming mga kopya, manatili sa mga tamang impormasyong nakalap at iulat ito ayon sa maayos na daloy ng presentasyon.
Kailangang maiparating sa mga tagapakinig kung ano ang iyong nakikita.
Huwag kalilimutan ang kaligtasan at sundin ang protocol pangkalusugan.
Magkaroon ng balangkas
Pasiglahin ang pandama hangga’t maaari
Tulad ng isang tagapagbalita ng palakasan na binabanggit nang may kasiglahan ang kung ano ang mga ikinikilos ng mga manlalaro upang maisalarawan at mabuo ito sa imahinasyon ng tagapakinig.
Magkaroon ng balangkas
Siguraduhing lahat ng sinasabi ay kapani-paniwala
Pasiglahin ang pandama hangga’t maaari
Kailangang maiparating sa mga tagapakinig kung ano ang iyong nakikita.
Sa kabila ng pag-unlad ng mga “live video streaming apps”, ang mga elektronikong mamamahayag ay wala nang kakayahan na mabigyan agad ang mga tagapakinig ng isang tampok na balita na puno ng impormasyon.
Tama
Mali
Ang aktuwal na pag-uulat mula sa mga pinangyarihan ng sakuna, barilan, pagpoprotesta ay maaari ring maging isang katangi-tanging paghamon.
Tama
Mali
Madalas itong maikli at direkta ang punto. Tinatalakay lamang dito ang mga mahahalagang impormasyon, komento o reaksyon.
Imbestigatibo
Tuwirang Balita
Interpretatibo
Personal
Dinidiskubre ang likod ng katotohanan, kung ano ba talaga ang dahilan ng mga pangyayari at kung ano dapat ang mga gagawin upang ito’y maiwasan.
Tuwirang Balita
Imbestigatibo
Interpretatibo
Personal
Madalas maikli lamang at itinatampok ang mga kilalang personalidad.
Personal
Nang-aaliw
Vox Pop at Multiple
Grabbed
Mas kilala sa katawagang ‘voice of the people’. Ginagamit ang ganitong pamamaraan upang makuha o malaman ang pulso ng mamamayan.
Personal
Telepono
Vox pop at Multiple
Grabbed
Ang kinakapanayam ay ayaw magbigay ng pahayag ngunit determinado ang tagapanayam kahit na ‘No comment!’ ang sinabi.
Personal
Telepono
Vox pop at Multiple
Grabbed
Ang mga sumusunod ay gabay sa pagsasagawa ng panayam maliban sa:
Pumili ng paksa
Pumili ng kapapanayamin
Pumili ng lugar na gaganapan ng panayam
Magpaalam nang maayos sa kapanayam bago magsimula
Ang mga sumusunod ay ilan sa mga etika sa pagsasagawa ng panayam maliban sa:
Igalang ang privacy sa pamamagitan ng pag-iwas sa mga tanong na masyadong
sensitibo ang kapanayam.
Igalang ang kultura ng komunidad.
Ihanda ang kagamitan (audio recorder, mikropono at iba pa)
Ang lahat ng impormasyon ay dapat manatiling kumpidensyal.
Magbigay ng limang (5) uri ng lathalaing panradyo:
