Font size
WorksheetsҚазақ тілі мен әдебиет №2
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Сөздердің дұрыс жазылуы қандай сөздікте берілетінін табыңыз,
Орфоэпиялық сөздік
Диалектологиялық сөздік.
Орфографиялық сөздік.
Орыс тілінен енген рк, рг, ск, кт, нк, нг, лк, нкт деген дыбыстар тізбегіне аяқталған сөздерге жалғанатын қосымшаның түрін табыңыз.
қосымшалардың барлық түрі
жуан мен жіңішке қосымшалар
жіңішке қосымшалар
Дара сөзді табыңыз.
Ақбозат
Баспасөз
Қаламгер
Бірігу жолымен жасалған сөзді белгілеңіз.
Қайнар (бұлақ)
Арқа(лық)
Заман(ақыр)
Ортақ тәуелденген сөзі бар сөйлемді көрсетіңіз
Біздің өлкеміз – ырысты өлке.
Ауылдың маңы көкорай шалғын.
Шыншылдық – жақсының көркі.
Бағымызға қарай» қыстырма сөзінің мағынасын белгілеңіз.
қуаныш
күмәнділік
сенімсіздік
Есімшеден болған бастауышты табыңыз.
Ұлпанның алыс базарларға жұмсап отыратыны осы Торсан еді
Бұдан әрі бұрынғы жер иелерін жақтаушы табылмады.
Алдағы жылы болыс-билердің сайлауы келе жатыр.
Интонация арқылы байланысқан нұсқаны табыңыз.
Қуанышты хабар.
Телефон арқылы сөйлестім.
Ернар – оқушы.
Жеті жаста Арыстан баб келді маған,
Хақ Мұстафа аманатын берді маған, - деп жырлаған түркі ойшылын анықтаңыз.
Әл-Фараби
Ахмет Йасауи
Сәйф Сараи
Адамдардың жұмыс жөніндегі пікірлесуіне, ой бөлісу жөніндегі әрекетіне тікелей қызмет ететін стиль түрін табыңыз.
Ауызекі сөйлеу стилі.
Көркем әдебиет стилі.
Публицисткалық стиль.
Ақтамберді жырау:
«Күмбір-күмбір кісінетіп» толғауының авторы
Есім ханға әйгілі жырын арнаған
Кіші жүз қазақтарының қолбасшысы болған
Үкілі Ыбырайдың терең философиялық пайымдауға құрылған әйгілі толғауы
«Арарай»
«Қалдырған»
«Маңмаңгер»
М.Жұмабаевтың табиғат лирикасына жататын өлеңін анықтаңыз:
Шолпан»
«Қысқы жолда»
«Шолпы»
Ж.Аймауытовтың пьесасын табыңыз:
«Рабиға»
«Ақбілек»
В) «Жүсіпхан»
Кещегі жалшының Кеңес үкіметі түсында теңдікке қолы жеткені туралы С.Мұқановтың жазған дастаны
«Бостандық»
«Батырақ»
«Көңілім»
Шумақтағы бунақ санын анықтаңыз
Кең дүние, төсіңді аш, мен келемін,
Алынбаған ақым бар сенде менің.
Бұйрат құмдар – бұйығып шөлдегенім,
Бура бұлттар – бусанып терлегенім.
4
7
3
«Елім барда», «Анау – аспан, мынау – бақ» өлеңдерінің авторын белгілеңіз.
Қ.Мырзалиев
Ә.Тәжібаев
М.Мақатаев
Қ.Жұмаділовтың тау асып,тас басып, көп қиыншылықпен шекарадан өтіп келіп, өзінің атамекеніне жетіп жығылған Байтас шалдың тағдырына ой жібере отырып суреттеген әңгімесі
«Қаздар қайтып барады»
«Тағдыр»
«Соңғы көш»
Құпия сөзінің антонимін анықтаңыз.
Жабық
Жария
Жұмбақ
Тұрақты тіркестің антонимін табыңыз. Жүрегі зу етті.
Жүрегімен сезіну
Үлкен жүрек.
Жүрегі орнына түсу.
Дауыссыз дыбыстардың түрі
Қысаң
Еріндік
Ұяң
Күрделі сөздегі кейінді ықпалды табың
Сарыарқа
Талдықорған
Қолғап
Жазылу емлесіне сай емес күрделі сөздер қатары
ақ бөкен, көкқұтан
ата-ана, көкпеңбек
соқыр ішек, темір-жол
Техника түрлеріне байланысты берілген қысқарған сөзді табыңыз.
ТУ-154
ХШЖК
БАҚ
Сөйлемдегі есімдіктердің қандай қызмет атқарып тұрғанын табыңыз.
Сен соларға ермей, жұмысыңды істей бер.
толықтауыш,баяндауыш
толықтауыш, толықтауыш
бастауыш,толықтауыш
Сөз тіркесін зерттейтін саланы анықтаңыз.
Синтаксис
Лексика
Фонетика
Есім сөздерден сын есім тудыратын жұрнақты табыңыз.
–лық,-лік
–шақ,-шек
–малы, -мелі
Баяндауышы зат есімнен болған сөйлемді көрсетіңіз
Үлкен бастар, кіші қостар.
Ел құлағы – елу.
Ер сыншысы-елі
Рабғудің «Қиса-сул-әнбиа» кітабында кездесетін кейіпкер
Лұқман Хакім
Мақмұт Қашқари
Күлтегін
«Қыз Жібек» жырының басты кейіпкері Төлегеннің әкесі мен шешесі
Базарбай, Қамқа
Есеней, Ұлпан
Тоқтарбай, Аналық
«Еңсегей бойлы Ер Есім», «Әмірің қатты Есім хан» толғауларының авторы
Доспамбет
Үмбетей
Жиембет
Кәпірді көрдің піріндей,
Тілмашты көрдің женгеңдей,
Дауында көрдің үйіңдей,
Абақты тұр қасыңда
Қазылған қара көріңдей!...
Үзінді авторы мен өлең жолдарындағы көркемдік тәсілді көрсетіңіз.
А.Тілеуұлы, қайталау
Д.Бабатайұлы, градация
Ш.Қанайұлы, теңеу
А.Байтұрсынұлының Торғай қаласындағы орысша-қазақша училищиде қай жылдары оқығандығын анықтаңыз.
1897-1899
1895-1897
1886-1891
Асау тұлпар» өлеңдер жинағының авторын белгілеңіз
С.Торайғыров
С.Сейфуллин
Ғ.Мүсірепов
«Еңлік-Кебек» пьесасында Есеннің: «Кебектен өш алам, батаңды бер» деген сөзін құптамаған кейіпкерді анықтаңыз.
Нысан абыз
Нарша
Сырым
Мақалдағы көркемдік тәсілді табыңыз:
Терін төксе жеріне, жер тілеуін береді. Елін сүйген еріне ел тілеуін береді.
синтаксистік параллелизм
дамыту
арнау
Көшпенділер» тарихи трилогиясының авторын анықтаңыз:
Ғ.Мүсірепов
Т.Ахтанов
І.Есенберлин
«Қабдеш – тілге аса бай және әр сөздің сиқырлы бояуын жан-тәнімен нәзік сезінетін жазушы» пікірінің авторы
З.Қабдолов
Ә.Тарази
О.Бөкей
Синоним сөздер кездесетін мақал-мәтелді белгілеңіз.
Сырлы аяқтың сыры кетпейді.
Еңбек түбі – береке.
Қауіп қайдан болса, қатер содан.
Омонимдес сөздер қатысқан сөйлемді табыңыз.
Аспанды жапқан қара бұлтқа ұзақ қарады.
Осы сәтте үйдің шаңырағынан бір қарлығаш ұшып кірді.
Жиналған топ бала мәз болып күледі
Ұяң дауыссыз дыбыстардың анықтамасын белгілеңіз.
Таза салдырдан жасалған дауыссыз дыбыстар
Үн мен салдырдың қатысынан жасалған, бірақ үннн салдыры басым дауыссыз дыбыстар.
Үні де, салдыры да басым дауыссыз дыбыстар.
Әр сөзі ұяң дауыссыздардан басталатын мақал- мәтелді табыңыз.
Дәйексөздің дауы бітпес.
Сөз – адамның айнасы.
Ұят – имандылық белгісі.
Көсемшеден болған қос сөзді қатарды табыңыз.
Келер-келмесі, берер-бермесі.
Барар-бармас, жата-жастана
Сөйлей-сөйлей, айта-айта
Антоним сөздерді табыңыз.
Азық-түлік
Кәрі-жас
Қайта-қайта
Мекен үстеуін табыңыз.
Жол бойында Шоқазы ылғи Ақан жайын ойлады.
Омбы вокзалы едәуір үлкен де салтанатты көрінді.
Ықылас жүрген сайын артына жалтақтайды.
Құрамындағы жай сөйлемдері бір-біріне тәуелсіз, дербес әркеттерді баяндап, солардың біреуі ғана жүзеге асатын салаластың түрін анықтаңыз.
түсіндірмелі
талғаулы
себеп-салдар
Жақсыз сөйлемді табыңыз.
Сәби болғым келеді-ау, сәби болғым!
Ана тілімізді қадірлеу- бәрімізге міндет.
Кеше жайлауға көшіп келді.
Баяндауышы сын есімнен болған сөйлемді көрсетіңіз.
Қырсыққанша қымыран іриді
Қасірет соңы – қуаныш.
Соқыр – кінәмшіл, саңырау –секемшіл.
Әбунасыр әл-Фарабидің туған жері
Отырар
Сайрам
Ақмешіт
Ақтамберді жыраудың әкесін табыңыз.
Сүйініш
Сары
Тілеу
Біз Борсық құмындағы ауылдарда болған кезімізде өз халқының ішінде даңқты бір қазақты кездестірдік... Аз ғана уақыттың ішінде ол өзінің ақылдылығын да, шешендігін де танытты». Махамбет туралы пікірдің авторы.
А.Байтұрсынов
І.Жансүгіров
М.Дулатов
А.Байтұрсыновтың әлеуметтік-қоғамдық жағдайды суреттеген мысал өлеңі
«алтын әтеш»
«егіннің бастары»
«қартайған арыстан»
Жалынды ақын, жауынгер Қасымның поэмасын анықтаңыз.
«қытай қызы»
«өзім туралы»
«үш бақытым»
Үзіндіден фигура түрін анықтаңыз.
Кел, балалар, оқылық,
Оқығанды көңілге,
Ықыласпен тоқылық....
Эллипсис
Арнау
Қайталау
Т.Ахтановтың романын белгілеңіз
«абай жолы»
«тағдыр»
«қаһарлы күндер»
Қадыр Мырзалиев әдеби еңбек жолындағы жетістіктері үшін қай жылы «Тарлан» сыйлығын алғанын көрсетіңіз.
1991 ж
2001 ж
1998 ж
Араб парсы тілдерінен енген сөздер қатары
сөмке, тұрба
лексика, фонетика
адам,емле
Көп мағыналы сөздер қатысқан қатар
Күннің көзі, бұлақтың көзі
Саз балшық, саз әлемі
Еркелікті қой, отар қой
«ұ» әрпін қажет ететін сөздер қатарын белгілеңіз
Ж...март, м...мкін
Ыс....рап, с...укеле.
Қ...былыс, ш...ғыла
Барлық сөздері қатаң дауыссыздардан басталатын мақал-мәтелдерді табыңыз.
Шебердің қолы, шешеннің тілі ортақ.
Шешеннің сөзі – мерген, шебердің – көзі мерген.
Қайғысыз – қара суға семіреді.
Түбірлес сөздер
Мақта, бидай, бидайық
Жан, жаңғақ
Егу, егінші, егістік
Берілген сөздерден туынды сөзді табыңыз.
Жабайы
Сыйла
Көзін
Анықтауыш қызметіндегі етістікті сөйлем.
Еңбекпен ер өседі, егізден төл өседі.
Алтын алма, ақыл ал
Көшкен елді іздеп табалық.
Етістікті сөз тіркесін табыңыз.
жазып отыр.
төбе шашы тік тұрды.
алыстан шырылдайды.
Тұрлаусыз мүшесі омонимнен болған сөйлем.
Даналық – ғылымның бастауы.
Алатаудың ақиығы шабыт тұғырына қонды.
Ол егінін арықтан суарады екен.
«Қорқыт ата» кітабы
алғаш рет XX ғасырда хатқа түскен.
руналық жазулар деп аталады.
Күлтегін ерліктерін сипаттайды.
Желаяқ, Саққұлақ, Таусоғар, Көлтауысар кездесетін ертегіні белгілеңіз.
«ұшқыш кілем»
«Керқұла атты Кендебай»
«Ер Төстік»
Асан Қайғының әкесінің атын табыңыз.
Тілеу
Сәбит
Хасан
«Махамбет жаратылысында әрі батыр, әрі жырау-ақын, әрі күйші-домбырашы болыпты. Мінезі өте қызулы, әдіс-шеберлікті көп ойламайтын, бет алған жағынан қайтпайтын, қайсар ер адам болған.»
Пікірдің авторын көрсетіңіз.
С.Мұқанов
З.Ахметов
М.Әуезов
Ызыңдап ұшқан мынау біздің маса,
Сап-сары аяқтары ұзын маса... – қай ақынның өлеңінен алынған тармақтар екенін көрсетіңіз.
Ахмет Байтұрсынов
Мағжан Жұмабаев
Жүсіпбек Аймауытов
А.Байтұрсыновтың «Қырық мысалындағы» бірінші өлеңі, адамдар арасындағы алауыздықты сынайтын мысалы.
«Қартайған арыстан»
«Қасқыр мен қазы»
«Аққу, шортан һәм шаян»
Мұхтар Әуезовтің Тургеневтен аударған шығармасын белгілеңіз.
«Ақсүйектер»
«Ревизор»
«Дворян ұясы»
Таулардан өзен ағар сарқыраған,
Айнадай сәуле беріп жарқыраған.
Жел соқса, ыстық соқсағ бір қалыпта,
Аралап тау мен тасты арқыраған.
Берілген өлеңнің буын өлшемін және ұйқас түрін анықтаңыз.
10 буын, кезектес ұйқас
12буын, осы күнгі ерікті ұйқас
11 буын, қара өлең ұйқасы
Арманыңды ақтармын ба жүрегімде тербетсем, Айға сіңлі, қарындассың қасиетті Жерге сен,
Мен өзіңді теңдесі жоқ құдірет деп түсінем, Сендік қуат мың есе артық Жердің тарту күшінен. Т.Айбергеновтің қай шығармасынан алынғанын белгілеңіз.
Ана
Аманат
Өмірге саяхат
М.Мағауиннің «Бір атаның балалары» атты шығармасындағы бір-біріне қайшы мінезді кейіпкерлерді табыңыз.
Дәуренбек пен Ахмет
Ахмет пен Нартай
Нартай мен Ертай
Тура мағыналы сөзді табыңыз.
Терең сай
Терең сезім
Терең философия
Ат ізін салмады» тіркесіне қарама-қарсы тіркесті көрсетіңіз.
Ат ізін құртпады.
Азар да безер болды.
Айы оңынан туды.
Тұйық буынды сөздер қатарын белгілеңіз.
Ұл,бала
Ант,ақ
Қыс,бап
Барлық буын түрлері кездесетін сөзді анықтаңыз
Көпірше
Көкжиек
Тамыр
Синонимдес қос сөзді белгілеңіз.
Ата-ене
Құрбы-құрдас
Қысы-жазы
Түбір тұлғасы өзгеріп кіріккен сөзді белгілеңіз.
Тоқсан
Қызылорда
Қосаяқ
Дұрыс жазылған белгісіздік есімдігін көрсетіңіз.
Нешетүрлі сұрақ көңілін шанышқылады.
Уақыттың зауалынан еш кім де қашып құтыла алмайды.
Әрқайсысы өз ойымен болып үнсіз қалды.
Жалаң сөйлемді анықтаңыз.
Нұрмағанбет көзге түсті.
Әйгерім жымиып күлді.
Баласын сағыныпты.
Жақсыз сөйлемді табыңыз.
Әділдікті айтқым келді.
Ана тілімізді қадірлеу – бәрімізге міндет.
Кеше жайлауға көшіп келді
Баяндауышы сын есімнен болған сөйлемді көрсетіңіз.
Қасірет соңы – қуаныш.
Еріншектің ісі екі.
Соқыр - кінәмшіл, саңырау –секемшіл.
Әбунасыр әл-Фараби өміріне байланысты дерек
Оқу іздеп Түркістанға барады.
Ол туралы аңыз әңгімелер көп тараған.
Шығыс ғалымдары «Екінші ұстаз» деген атақ берген.
Шық бермес Шығайбайды мырза байға айналдырмасам, ...... деген атым құрысын!» - деп сапарға аттанған аңыз кейіпкері
Күйші
Қорқыт
Алдаркөсе
Асан қайғы « Әй, хан, мен айтпасам білмейсің» толғауын кімге арнап айтқанын белгілеңіз.
Жәнібек ханға
Би Темірге
Тәуке ханға
....Болмасаң да ұқсап бақ,
Бір ғалымды көрсеңіз
Ондай болмақ қайда деп,
Айтпа ғылым сүйсеңіз.
Үзінді А.Құнанбаевтың қандай өлеңінен алынғанын табыңыз.
«Сабырсыз, арсыз, еріншек»
«Қалың елім, қазағым, қайран жұртым»
«Ғылым таппай мақтанба»
Ж.Аймауытовтың романын табыңыз.
Қартқожа
Шығанақ
Қамар сұлу
Өз-өзімен әлек болар кей жастар,
Көшке мінген асаулары туласып,
Көш артында қыз-келіншек іркіліп,
Бір жүруге біріне-бірі қарасып. С.Сейфуллиннің қай шығармасынан алынған үзінді екенін анықтаңыз.
Жайлауға көшу
Нұра
Сыр сандық
М.Әуезовтың ескі қазақ ауылындағы әлеуметтік теңсіздік мәселесін қозғаған повесі
Қараш-қараш оқиғасы
Шатқалаң
Абай жолы
«Аққан жасы сел болған,
Етегі толып, көл болған» өлең жолдарында құбылтудың қандай түрі қатысқандығын табыңыз.
Келемеждеу
Әсірелеу
Мегзеу
Д.Исабековтің туған жерін белгілеңіз.
Орал қаласы, Тайпақ ауданы, Жыланды жері
Оңтүстік Қазақстан облысы, Арыс ауданы
Шығыс Қазақстан облысы, Қатонқарағай ауданы
Ақындық қабілеті менің қаныма ана сүтімен сіңсе керек. Анам жас кезінде қазақтың батырлар жырының небір әдемілерін ұзақты түн жатқа айтатын, ақындар айтысынан қалмайтын» деген ой иесі
С.Мәуленов
Т.Айбергенов
Ж.Молдағалиев
Антоним болатын қатарды көрсетіңіз.
Құпия - жария
Көңілді - көңілсіз
Шапшаң – лезде
Тұрақты тіркестің синонимін табыңыз.
Бәйек болу
Аузын аштырмау.
Құрақ ұшу.
Зәресі ұшу.
Ұян дыбыстан басталып, үнді дыбысқа аяқталған кәсіби сөзді анықтаңыз.
Шиіт
Жарғы
Жом
Айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөзді көрсетіңіз.
Көк бөрі.
Ерте тұру
Өмір дастаны
Косарлама қос сөздер қатарын табыңыз.
Үгіт-насихат, бас-алты.
Сүйек-саяқ, қолма-қол.
Өз-өзінен,бірен-саран
