(1), (3), (4), (5).

(1), (2), (4), (5).

(2), (4), (5), (6).

(1), (4), (5), (6).

2.

. 4

3.

1.

1

2

3

4

1,2,4.

2,3,4.

1,2,3.

1,3,4.

ức chế - cảm nhiễm

hội sinh

cạnh tranh khác loài

động vật ăn thịt và con mồi

(3) và (4).

(1) và (4).

(2) và (3).

(1) và (2).

. (2), (3).

(1), (4).

(2), (4).

(1), (3).

1,2,3

1, 3.

2, 3.

1, 3, 4

Quan hệ hỗ trợ gồm có : 1, 2, 4.

Quan hệ cộng sinh gồm có : 2, 3.

Quan hệ hợp tác gồm có : 1, 2 

Quan hệ hội sinh gồm có : 1, 4.

hình thành các nhóm phân loại trên loài

biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể dẫn tới sự hình thành loài mới.

biến đổi kiểu hình của quần thể dẫn tới sự hình thành loài mới.

biến đổi thành phần kiểu gen của quần thể dẫn tới sự biến đổi kiểu hình.

trực tiếp biến đổi vốn gen của quần thể

tham gia vào hình thành lòai.

gián tiếp phân hóa các kiểu gen.          

trực tiếp biến đổi kiểu hình của quần thể.

thường làm mất đi khả năng sinh sản của cơ thể.

phá vỡ các mối quan hệ hài hoà trong kiểu gen, giữa kiểu gen với môi trường.

làm mất đi nhiều gen

biểu hiện ngẫu nhiên, không định hướng.

nguồn nguyên liệu sơ cấp cho quá trình tiến hoá

nguồn nguyên liệu thứ cấp cho quá trình tiến hoá

những tính trạng khác nhau giữa các cá thể cùng loài

sự khác biệt giữa con cái với bố mẹ

đột biến

di nhập gen.

các yếu tố ngẫu nhiên

giao phối không ngẫu nhiên

làm giảm tính đa hình quần thể

giảm kiểu gen dị hợp tử, tăng kiểu gen đồng hợp tử.

thay đổi tần số alen của quần thể.     

tăng kiểu gen dị hợp tử, giảm kiểu gen đồng hợp tử

cách li. 

đột biến

chọn lọc tự nhiên

giao phối.

Vi khuẩn sinh sản nhanh và gen đột biến biểu hiện ngay ra kiểu hình

Vi khuẩn có ít gen nên tỉ lệ mang gen đột biến lớn

Chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu hình và gián tiếp lên kiểu gen

Vi khuẩn trao đổi chất mạnh và nhanh nên dể chịu ảnh hưởng của môi trường

Chọn lọc tự nhiên chống alen lặn sẽ loại bỏ hoàn toàn các alen lặn ra khỏi quần thể ngay cả khi ở trạng thái dị hợp

Chọn lọc tự nhiên chống alen trội có thể nhanh chóng loại alen trội ra khỏi quần thể

Chọn lọc tự nhiên chống alen lặn sẽ loại bỏ hoàn toàn các alen lặn ra khỏi quần thể ngay sau một thế hệ

 Chọn lọc tự nhiên đào thải alen lặn làm thay đổi tần số alen nhanh hơn so với trường hợp chọn lọc chống lại alen trội.

Yếu tố ngẫu nhiên luôn làm tăng vốn gen của quần thể.

Yếu tố ngẫu nhiên luôn làm tăng sự đa dạng di truyền của sinh vật

Yếu tố ngẫu nhiên làm thay đổi tần số alen không theo một hướng xác định

Yếu tố ngẫu nhiên luôn đào thải hết các alen trội và lặn có hại ra khỏi quần thể, chỉ giữ lại alen có lợi.

phân hóa khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các kiểu gen khác nhau trong quần thể.

tác động trực tiếp lên kiểu gen mà không tác động lên kiểu hình của sinh vật.

làm biến đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể không theo một hướng xác định.

làm xuất hiện các alen mới dẫn đến làm phong phú vốn gen của quần thể

.trở ngại ngăn cản con lai phát triển.

trở ngại ngăn cản tạo thành giao tử

trở ngại ngăn cản sự thụ tinh.

trở ngại ngăn cản con lai hữu thụ.

Hai cá thể đó sống trong cùng một sinh cảnh

Hai cá thể đó không thể giao phối với nhau

Hai cá thể đó có nhiều đặc điểm hình thái giống nhau

Hai cá thể đó có nhiều đặc điểm hình thái và sinh lí giống nhau

Các cá thể giao phối với nhau tạo ra hợp tử, nhưng hợp tử không phát triển thành con lai

Các cá thể có cấu tạo cơ quan sinh sản khác nhau, nên không giao phối với nhau

Các cá thể sống ở những sinh cảnh khác nhau, nên không giao phối với nhau.

Các cá thể có những tập tính giao phối riêng, nên thường không giao phối với nhau

Môi trường địa lí khác nhau là nguyên nhân chính làm phân hoá thành phần kiểu gen của quần thể

. Cách li địa lí luôn luôn dẫn đến cách li sinh sản

Cách li địa lí có thể dẫn đến hình thành loài mới qua nhiều giai đoạn trung gian chuyển tiếp

Không có cách li địa lí thì không thể hình thành loài mới

Quá trình hình thành quần thể thích nghi luôn dẫn đến hình thành loài mới.

Sự cách li địa lí tất yếu dẫn đến sự hình thành loài mới.

Sự hình thành loài mới không liên quan đến quá trình phát

Quá trình hình thành quần thể thích nghi không nhất thiết dẫn đến hình thành loài mới

hạn chế sự giao phối tự do giữa các cá thể thuộc các quần thể cùng loài

hạn chế sự giao phối tự do giữa các cá thể thuộc các quần thể khác loài.

làm biến đổi tần số alen của quần thể theo những hướng khác nhau.

làm phát sinh các alen mới, qua đó làm tăng sự đa dạng di truyền trong quần thể.

động vật ít di chuyển

thực vật

thực vật và động vật ít di chuyển

động vật có khả năng di chuyển nhiều

hình thành cá thể và quần thể sinh vật thích nghi với môi trường

tạo các alen mới, làm phong phú thêm vốn gen của quần thể

tạo các tổ hợp alen mới trong đó có các tổ hợp có tiềm năng thích nghi cao

ngăn cản sự giao phối tự do, củng cố và tăng cường sự phân hoá kiểu gen trong quần thể bị chia cắt.

động vật bậc cao

động vật

thực vật

có khả năng phát tán mạnh

Thực vật

Thực vật và động vật có khả năng di chuyển xa

Động vật

Thực vật và động vật ít có khả năng di chuyển

khoảng giá trị xác định của một nhân tố sinh thái mà trong khoảng đó sinh vật có thể tồn tại và phát triển

theo thời gian.

giới hạn chịu đựng của sinh vật đối với một số nhân tố sinh thái của môi trường. Nằm ngoài giới hạn sinh

thái, sinh vật không thể tồn tại được

giới hạn chịu đựng của sinh vật đối với nhiều nhân tố sinh thái của môi trường. Nằm ngoài giới hạn sinh

thái, sinh vật không thể tồn tại được.

giới hạn chịu đựng của sinh vật đối với nhân tố sinh thái của môi trường. Nằm ngoài giới hạn sinh thái,

sinh vật vẫn tồn tại được

Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật bao gồm tất cả các nhân tố hữu sinh ở xung quanh sinh vật.

Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật bao gồm tất cả các nhân tố vô sinh và hữu sinh ở xung quanh sinh

vật, trừ nhân tố con người

Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật bao gồm tất cả các nhân tố vô sinh xung quanh sinh vật

Môi trường gồm tất cả các nhân tố xung quanh sinh vật, có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới sinh vật;

làm ảnh hưởng đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và những hoạt động khác của sinh vật

phát triển thuận lợi nhất

có sức sống trung bình.

có sức sống giảm dần.

chết hàng loạt.

khoảng thuận lợi của loài.

giới hạn chịu đựng về nhân tố nhiệt độ

điểm gây chết giới hạn dưới

điểm gây chết giới hạn trên

giới hạn dưới, giới hạn trên, giới hạn cực thuận

khoảng thuận lợi và khoảng chống chịu

giới hạn dưới, giới hạn trên

giới hạn dưới, giới hạn trên, giới hạn chịu đựng

nhân tố vật lí, nhân tố hóa học của môi trường xung quanh sinh vật

tác động của các sinh vật khác lên cơ thể sinh vật.

tác động trực tiếp hay gián tiếp của tự nhiên lên cơ thể sinh vậ

các yếu tố sống của tự nhiên có ảnh hưởng đến cơ thể sinh vật

Các cây liền rễ tuy sinh trưởng chậm hơn nhưng có khả năng chịu hạn tốt hơn và khi bị chặt ngọn sẽ nảy

chồi mới sớm và tốt hơn cây không liền rễ.

Các cây liền rễ sinh trưởng nhanh hơn nhưng khả năng chịu hạn kém hơn và khi bị chặt ngọn sẽ nảy chồi

mới sớm và tốt hơn cây không liền rễ.

Các cây liền rễ sinh trưởng nhanh hơn và có khả năng chịu hạn tốt hơn, nhưng khi bị chặt ngọn sẽ nảy chồi

mới muộn hơn cây không liền rễ.

Các cây liền rễ sinh trưởng nhanh hơn, có khả năng chịu hạn tốt hơn và khi bị chặt ngọn sẽ nảy chồi mới

sớm và tốt hơn cây không liền rễ

làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể.

làm tăng mức độ sinh sản.

làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng

làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng.

Cá mập con khi mới nở, sử dụng trứng chưa nở làm thức ăn.

Động vật cùng loài ăn thịt lẫn nhau.

Tỉa thưa tự nhiên ở thực vật

Các cây thông mọc gần nhau, có rễ nối liền nhau