WorksheetsФизиология
Total questions: 59
Worksheet time: 44mins
Физиология ғылымы
Тірі ағзаның жеке жүйелерінің,мүшелерінің қызметтерін зерттейді
Ағзаның әртүрлі тіршілік кезеңдеріндегі қызметтерінің жалпы көрсеткіштерін,қасиеттерін зерттейді
Ағзадағы мүшелер,ұлпалар мен жасушалардың морфологиялық құрлысын зерттейді.
Ағзадағы жасушалар деңгейіндегі химиялық реакцияларды зерттейді
Ағзаның сыртқы және ішкі ортаның әртүрлі әсерлеріне жауабын,бейімделуін,реттелуін зерттейді
Орталық жүйке жүйесінің бөлімдері
Жұлын
Бауыр
Мишық,ми сыңарлары
Лимфа түйіндері
Сопақша ми,ортаңғы ми
Нейрон түрі
Симпатикалық
Афференттік
Диффузиялық
Эфференттік
Қондырма (аралық)
Рецепторлардың орналасуына сәйкес рефлекс түрлері:
Экстерорецептивтік
Қимыл-әрекет
Интерорецептивтік
Вегатативті
Проприрецеппевтік
Сопақша мида орналасқан жүйке орталықтары
Қорғаныс(кірпік қағу,жас шығару,жөтелу,түшкіру т.б)
Бүгу орталығы
Қан айналыс(ЖСЖ,қантамыр),ас қорыту (шайнау,жұту,сөл бөлу)
Несеп шығару
Тыныс алу(дем алу,дем шығару)
Талдағыштар дегеніміз
Вегатативті
Сыртқы қоршаған ортадағы түрлі тітіркендіргіштерді сезетін
Ішкі ортаның өзгерістерін сезетін
Ағзаны қуатпен қамтамасыз ететін мүше
Ми жарты шар қыртысында аяқталатын жүйке жүйесінің күрделі бөлігі
Шартсыз рефлекстер ерекшеліктері
Туа пайда болған,тұқым қуалайды
Тіршілік ету барысында пайда болған,тұқым қуаламайды
Тұрақты,бір түрге тән
Кез келген тітіркендішке түзіледі,жаңа рефректорлық доға жасалып,тұйықталу қажет
Тек адекватты тітіркендіргішке түзіледі,дайын рефректорлық доғасы бар
Шартты рефлекстер ерекшеліктері
Туа пайда болған,тұқым қуалайды
Тіршілік ету барысында пайда болған тұқым қуаламайды
Тұрақты емес,бір өкілге ғана тән
Мотивация
Кез келген тітіркендішке түзіледі,жаңа рефректорлық доға жасалып,тұйықталу қажет
Гиппократ бойынша темперамент түрлері
Астеник
Холерик
Меланхолик
Сангвиник
Гиперстеник
Жаңа туған нәрестеде бір тәуліктегі ұйқы мөлшері(сағат)
7
20
21
14
22
Қандағы гемоглобин қосылыстары
Оксидазалар
Карбогемоглобин
Карбоксигемоглобин
Липогемоглобин
Оксигемоглобин
Қанның құрамындағы қан жасушалары
Эритроциттер
Лейкоциттер
Тромбоциттер
Миоциттер
Остеоциттер
Қан сақтайтын қор мүшелер
Асқазан
Ұйқы безі
Бауыр
Тері және өкпе қан тамырлары
Көк бауыр
Мектепке дейінгі бала - бақша жасы
4
5
8
2
6
Бастауыш мектеп жасы
7
8
10
9
11
Ересек адам ағзасындағы судың мөлшері
60
70
40
50
65
Физиология ғылымының салалары
Анатомия
Жалпы физиология
Жас ерекшеліктер физиологиясы
Биологиялық химия
Қолданбалы физиология
Мидың толық жетілуі
30 жаста
15 жаста
19 жаста
20 жаста
17 жаста
Ересек адам ағзасында қанның мөлшері (л)
5
3
7
6
5.5
Ересек адамның миының орташа салмағы (граммен)
900
1400
2000
1360
1260
Тірі ағза қызметінің реттелеуі
Судың әсерімен
Витаминдердің көмегімен
Гуморальді - гормондар
Гуморальді - аниондар мен катиондар әсері,биологиялық белсенді заттар
Жүйкелі ООЖ-нің қатысуымен
ОЖЖ-нің қозуды өткізу ерекшеліктері
Таралған
Қозудың жинақталуы
Ырғақтың трансформациясы
Бір бағытта
Жеделдетілген
Талдағыштар бөлімдері
Синапс
Шеткі бөлім - рецептор
Сенсорлы
Аралық бөлім - өткізгіш жолдары
Орталық бөлім - үлкен ми сыңарлары қыртысындағы аймақтар
Жоғарғы жүйке әрекетінің төрт типке бөлінуінің негізіне ОЖЖ қызметінің туа біткен келесі ерекшеліктері жатады.
Қозу мен тежелудің лабиальдігі
Қозу мен тежелудің күші
Қозу мен тежелудің өткізгіштігі
Қозу мен тежелу процесінің теңдігі
Қозу мен тежелу процесінің жылжығыштығы
Ұйқы түрлері
Бір мезгілді күнделікті
Наркотиктік
Сергек ұйқы
Баяу ұйқы
Көп мезгілді
Гомеостаз дегеніміз
Бауыр қызметінің тұрақты болуы
Өкпе ұлпасының физико - химиялық қасиеттерінің тұрақты болуы
Ағзаның ішкі сұйық ортасы құрамының салыстырмалы түрде бірқалыпты сақталуы
Ағзаның ішкі сұйық ортасының физико - химиялық қасиеттерінің салыстырмалы түрде сақталуы
Көптеген реттеу жүйесінің қызметі арқылы ағзаның ішкі ортасының салыстырмалы түрде бірқалыпты сақталуы
Эритроциттердің негізгі қызметі
Қан реакциясының (pH) тұрақтылығын қамтамасыз етеді
Қандағы глюкоза мөлшерін реттейді
Қанның ұюына қатысады
Қанның осмостық қысымын белілейді
Жасушаларға O2 одан өкпеге СО2 тасымалдау
Холерикте ЖЖЖ-нің типі
Күшті
Әлсіз
Ұстамсыз,қозу тежелуден басым
Қозу мен тежелу процестерінің бір - біріне ауысуы баяу
Қозу реакциясын тежеуі өте қиын
Сангвиникте ЖЖЖ-нің типі
Күшті
Ұстамды қозу мен тежелу тең
Орташа
Қозу мен тежелу процестерінің бір - біріне ауысуы баяу
Қозу мен тежелу процестерінің бір -біріне ауысуы жеңіл
Флегматикте ЖЖЖ-нің типі
Күшті
Әлсіз
Қозу мен тежелу процестері күшті,салмақты
Ұстамсыз,қозу тежелуден басым
Қозу мен тежелу процестерінің жылжығыштығы нашар
Орта мектеп жасы
8
12
17
14
11
Жоғарғы сынып оқушыларының жасы
17
16
13
11
15
Даму дегеніміз
Өсу жасушалар санының көбеюі,көлемінің ұлғаюы,салмағының артуы т.б
Шашының өсуі
Дененің сапалық көрсеткіштерінің өзгеруі
Пішіннің пайда болуы,белгілі бір қызмет атқаруға бейімделуі
Ұлпалар мен мүшелердің айқындалуы
Ішкі сөл бөлетін бездер
Ұйқы безі,бүйрек үсті безі,жыныс бездері
Лимфа түйіндері
Қалқанша безі
Люберкюне бездері
Эпифиз,гипофиз,тимус
Кальций ионының маңызы
Қуат көзі
Сүйек ұлпасының құрамына кіреді
Бұлшық ет ұлпасының құрамына кіреді
Бұлшық еттердің жиырылуы мен босаңсуына
Қанның ұюына қатысады
Құрамында құнды белоктар бар тағамдар
Ет,сүт
Нан
Жұмыртқа
Күріш
Балық уылдырығы
Жылу өндіретін мүшелер
Тері
Бауыр
Бүйрек
Буын
Бұлшық ет
Көру сезім мүшелерінің бөлімдері
Шеткі бөлім - хеморецепторлар
Шеткі бөлім - фотоецепторлар
Орталық бөлім - үлкен ми мыңалар қыртысының шүйде бөлімінде орналасқан аймақтар
Аралық өткізгіш бөлім - көру жүйкесі
Аралық өткізгіш бөлім - есту жүйкесі
Қалқанша без гормондары
Тироксин
Окситоцин
Трийодтиронин
Тирозин
Кальцитонин
Симпатикалық жүйке жүйесінің жүрек тамыр жүйесі қызметінің әсері
Жүрек соғу ырғағын күшейтеді
Жүрек және өкпе қан тамырларын кеңейтеді
Жүрек соғу ырғағын өзгертпейді
Жүрек қан тамырларын өзгертпейді
Бауыр мен көкбауырдағы қор қан мөлшерін айналымға шығарады
Парасимпатикалық жүйке жүйесінің жүрек тамыр жүйесі қызметіне әсері
Жүрек соғу ырғағын күшейтеді
Жүрек соғу ырғағын азайтады
Қан тамырларын тарылтады
Жүрек қан тамырларын өзгертпейді
Жүрек қызметін бәсеңдетеді
Жүйке - бұлшық ет қимыл бірлігі
Мемрана
Қан тамырлары
Аксон
Бұлшық ет талшықтары
Мотонейрон
Бұлшық ет жиырылуын қамтамасыз ететін қуат жүйелері
Оттегі
Гликолитті
Аминқышқылды
Тотығу
Креатинкиназа
Заттардың түсін қабылдау ілімінің негізін қалаған ғалымдар
М.В.Ломоносов
П.К.Анохин
Т.Юнг
Н.Н.Красногорский
Г.Гельмгольц
Сөйлеуге қатысатын талдағыштар
Есту
Қозғалыс
Дәм
Температура
Көру
Қозғалысты басқарудың жалпы үлгісі - қызмет жүйесі
Сыртқы және ішкі ортадан түскен барлық тітіркендіргіштерді афферентті талдау
Іс-әрекеттің мақсаты мен міндеттері туралы шешім қабылдау нәтижесін болжау,бағдарлама жасау
Шартсыз рефлекстер
Нәтиже талданбайды
Нәтижені талдау арқылы бағдарламаға өзгеріс енгізу - сенсорлық
Статикалық рефлекстер
Сөл бөлу
Зат алмасу өнімдерін шығару
Лабиринт рефлексі
Мойын рефлексі
Жазылу рефлексі
Майда еритін витаминдер тобы
АУФ
А
Д
РР
Е,К
Қанның биохимиялық,физиологиялық көрсеткіштерінің белгілі тұрақтылығын қамтамасыз ететін жүйелер мен мүшелер
Дәнекер ұлпа
Гуморальды және жүйкелі реттеу
Бұлшық еттер
Өкпе,ас қорыту мүшелері,тері бездері
Буферлік жүйелер
Бүйрек үсті безінің гормондары
Минералокортикойдтар(альдостерон)
Катехоламиндер;адреналин,норадреналин
Тироксин
Глюкокортикоидтар
Инсулин
Егде жас
Әйелдер 55-74
Әйелдер74-80
Ерлер 60-74
Әйелдер58-74, Ерлер 53-74
Әйелдер 58-74, Ерлер 63-74
Жас кезеңдерін белгілейтін ағза ерекшетіктері
Әлеуметтік
Қоғамдық
Морфологиялық
Биохимиялық
Қызметтік
Қалқанша безінің гипосекрециясы кезінде адамда кездесетін ауру түрлері
Базедов ауруы
Кретинизм
Эндемялық зоб
Гастрит
Микседема
Ересек адамдағы негізгі алмасу мөлшері(ккал)
1200
1750
1300
1650
1700
Он екі елі ішек сөлінің құрамында
Он екі елі ішек сөлі
Сілекей
Өт
Ішек сөлі
Ұйқы безінің сөлі
Ересек адамның тыныштық күйдегі ЖСЖ-1(соғ/мин)
50
80
120
70
60
Морфофункционалды ерекшеліктері бойынша 13-15 жастағы балаларға қатысуға болатын спорт түрлері
Көркем гимнастика,спорттық гинастика шұғылдануға болмайды
Гинһмнастика,спорттық гимнастика,спорт ойнындары,күрес,ат спорты,көпсайыс,семсерлесу
Ат спорты,көпсайыс,күрес түрлерімен шұғылдануға болмайды
Велоспорт,бокс
Ауыр атлетика,көздеп нысана ату
Жылу беру жолдары
Конвекция
Фильтрация
Кондукция
Ревбсорбция
Булану
Акеркені сипаттау
Акылды
Әдемі
Сулу
