NEW
Font size
Worksheetsқазақ тілі
Total questions: 35
Worksheet time: 1hrs 10mins
1. Ауыспалы мағыналы сөз
малдың аяғы
ыдыстың түбі
есіктің кілті
баланың беті
әңгіме төркіні
2. Диалект сөздер қатары
ұшақ, жар
ұлыс, сым
әйдік, нөкер
кәсе, зембіл
түбір, тұқым
3. Буын үндестігіне бағынбай тұрған сөзі бар сөйлем
Көш басын сәнді түйелі көш бастапты.
Ішінде атандары, боталы інгендері бар.
Түйелі көштен кейін арбалы көш келеді.
Арбакештер арбаға бала-шағаны тиеп алған.
Келібектің көзі сол көшке байланып қалыпты
4. Сөз ішіндегі кейінді ықпал
басшы, көзсіз
бастығы, соңы
торға, тарағы
салмағы, қолы
баста, қосшы
5. Ашық буынды сөз
арпа
олжа
пана
арал
зейін
6. Cөйлем ішіндегі туынды зат есім
Күз ерте келді.
Шығуы да қызық болды.
Күн аяқ астынан жылынды.
Өсімдіктер шыға бастады.
Балалар да шуақта ойнады.
7. Күрделі сөздер қатары
ата-ана, биыл
бүгін, түндік
дағды, тоқсан
отағасы, арман
сезім, сандықша
8. Тәуелдік жалғауындағы зат есім
мен кәсіпкермін
өнерлі жұмысшы
еңбекқор бала
аяулы досым
ажарлы ару
9. Есептік сан есімі бар сөйлем
Баяғыда үш ағайынды жігіт болыпты.
Үшеуі құнарлы жер іздеп жолға шығады.
Үшінші күні тастақ өлкеге келеді.
Осы жерге кеседегі он шақты дәнді егіп көреді
Ағайынды үшеуінің осы жолы болады
10. Барыс септіктегі сөздермен тіркесетін шылаулар
Қатар, бірге, қабат
Ма, ме, ба, бе
Кейін, соң, гөрі, әрі, бер
Жайында, жөнінде, үшін, сайын
Дейін, шейін, таман, қарай
11. Баяндауыш қызметіндегі сілтеу есімдігі
Біздің тоқтаған үйіміз – осы.
Менің іздегенім сен едің.
Алдындағы малдың саны біраз екен.
Біреудің кісісі өлсе, қаралы ол.
Оның жақсы істері өте көп.
12. Күрделі сөзді сөз тіркесі
өнімді жұмыс
биылғы табыс
шағын кәсіп
сабырлы адам
керекті жауап
13. Тырнақша қойылатын орын
Әсем қала
Қамбар батыр
Сейітханның әңгімесі
Тұрар аға
Абай ауылы
14. Қабаттаса қойылатын тыныс белгілер орны
сөйлемді ықшамдап айтқанда
объекті етіп алынған жеке сөзге
сұраулы ой аяқталмай, кілт үзілсе
кекету және кері мағыналы сөзге
айтуға, естуге қолайсыз сөз орнына
15. Леп белгісі қойылатын сөйлем
«Бақыт» деген ұғым бар
Менің ойымша, дәл таптың
Осындай жерді қалай бүлдіресің
Түйеңнің жүгі ауыр ма
Неткен ғажап құбылыс
16. Өмірбаян, кепілхат жататын стиль түрі
Публицистикалық стиль
Ғылыми стиль
Ресми іс қағаздар стилі
Көркем әдебиет стилі
Ауызекі сөйлеу стилі
17. Қыстырма сөз қатысқан сөйлем
Аман-есен жеттің бе, Дарабозым!
Аламан әскер, сарбаздар қалай?
Хан ием, аламан әскер бабында.
Сонымен, ұрысқа дайынсың ба?
Ұрысқа бүгін кіруге дайынмын!
18. Төл сөзді сөйлем
Құс атаулы жиылып, қыранның алдына келіпті.
– Кімнің бойында қандай қасиет бар? – деп сұрапты.
Құстар өз қасиеттері туралы мақтана бастапты
Сұңқар үндемей анадай жерде қарап тұрыпты.
Ол қыранға бір ғана қасиеті бар екенін айтады.
19. Салалас құрмалас сөйлем түрі
шартты
мезгіл
мақсат
себеп-салдар
қимыл- сын
20. Бірақ, алайда шылауы қатысатын салалас
кезектес
талғаулы
ыңғайлас
қарсылықты
түсіндірмелі
Су ресурстарының экологиялық мәселелері
1.Қазақстанның су артериялары шамамен 85000 өзеннен тұрады. Ең ірі су көздеріне Ертіс, Есіл, Іле, Сырдария, Жайық, Шу, Талас, Аса өзендері жатады. Соңғы жылдары бірқатар көлдің кебуі байқалады. Бұл өзендер ағысының шектелуі мен олардың деңгейінің табиғи ауытқу нәтижесінен орын алып отыр.
2.Экологиялық жағынан ең қолайсыз жағдайда Қазақстанның негізгі су артериясы – Ертіс өзені қалып отыр. Оның суы ауыр металдармен ластанған. Табиғи суды ластайтын негізгі химиялық элементтердің барлығы дерлік су ортасына өнеркәсіп орындарының шайынды суларымен келіп түседі.
3.Каспий аймағының экологиялық жағдайы – ғаламдық мәселе. Су астында қалу қаупі, әсіресе Каспий теңізінің солтүстік және солтүстік-шығыс жағалауындағы мұнай кен орындарына төніп отыр. Су астында қалу қаупі төніп отырған 43 мұнай кен орнының 32-сі Атырау, ал 11-і Маңғыстау облысында орналасқан.
4.Арал теңізінің ауданы кеми бастады. Судың деңгейі 12 метрден 2метрге дейін түсіп кетті, тұздылығы 2 еседен асты. Су жағалаудан жүздеген шақырымға шегінді. Кеуіп қалған теңіз түбінен құмды-тұзды дауылдар көтерілуде. Су сапасының нашарлауы мен оның жетіспеуі өсімдіктерге ерекше әсер етіп, бағалы орман, қамыс, өнімді жайылымдар жойыла бастады.
5.Келесі бір экологиялық мәселе Балқаш көліне де байланысты. Балқаш – жартылай тұщы көл. Сарыесік түбегі Балқашты батыс және шығыс бөліктерге бөледі. Батыс бөлігіндегі су ірі Іле өзенінің келіп құюына байланысты тұщы келеді. Ол көлге су мөлшерінің 78, 2 пайызын береді. Балқаштың шығыс бөлігіне келіп құятын шағын өзендердің барлығы қазір суаруға, шаруашылық қажеттіліктерге жұмсалады. Балқаштағы экологиялық жағдай Балқаш көлін сақтап қалуды ғана емес, бүкіл Балқаш-Іле аймағының келешегін ойлауды талап етеді.
21. Мәтінде көтерілген негізгі ой
кен орындарын жандандыру
ормандардың жойылу қаупі
экология мәселесі
судың азаюын тоқтату
тұзды дауыл мәселесі
22. Мәтіннің жанрлық ерекшелігі
очерк
повесть
нұсқау
мақала
өтініш
23. Мәтіндегі негізгі ой
Ертіс өзенінің ластану мәселелері
Каспий теңізінің ластану мәселелері
су ресурсының экологиялық мәселелері
ауызсуды үнемдеп қолдану мәселесі
Арал теңізінің тартылу мәселелері
24. Мәтінге қатысты тұжырымдардың орналасу реттілігі
1.Арал теңізінің тартылуынан тұзды дауыл күшеюде.
2.Каспийдің экологиялық жағдайы – ғаламдық мәселе.
3.Соңғы уақытта көлдердің тартылуы, кебуі орын алуда.
4.Ертіс өзенінің суы ауыр металдармен ластанған.
1, 2, 3, 4
4, 3, 2, 1
3, 4, 2, 1
2, 3, 4, 1
1, 4, 3, 2
25. Мәтіндегі Балқаш-Іле аймағына байланысты нұсқа
ауыр металмен ластануда
тұзды дауыл пайда болды
шайынды сулардың ластауы
су астында қалу қаупі
шағын өзендердің азаюы
26. Топтау сан есім(-дер)
тоғыз, жетпіс
он бір бүтін
бес-бестен
елудей, бес
үшінші, алты
27. Дефис арқылы жазылатын сан есім(-дер)
ХХ ғасыр
1945 жыл
100 дей әскер
10 шақты
10 наурыз
28. Есептік сан есімі бар сөйлем(-дер)
Он алтыншы қатарға жайғасты.
Он шақты бала аулада жүр екен.
Ақан мал қораны жабуға асыға шықты
Адырдан бес аттылының қарасы көрінді.
Балалар екі-екіден орналасты.
29. Сілтеу есімдік(-тер)і
анау, мынау
қай? қанша?
әрбір, әркім
түгел, бәрі
барша, әрне
30. Есімдіктен жасалған сөз тіркес(-тер)і
салиқалы ой
әдеби кітап
мына бөлім
үшінші есеп
жабайы аңдар
31. Қосарлы айқындауыш(-тар)
әнші Күләш
әрлеуші адам
көмекші қыз
ақылы қызмет
оқалы тақия
32. Сөйлемдегі жалпылауыш мүше(-лер)
Жел әлі арғы беттен қатты соғып тұр.
Дарияға Алуа, анасы – екеуі қарап тұр.
Ол дария жағасында талай болған.
Бірақ дәл қазіргідей зер салмапты.
Арғы беттен жиде гүлінің исі келді.
33. Жайылма сөйлем(-дер)
Шұбар ауылы көңілді.
Ауылдың халқы көп
Малдары жайылып жүр.
Бала-шаға ойнап жатыр.
Қарттары әңгімелесуде
34. Көнерген сөз(-дер)
қаһарлы
салауат
кәмелет
патсайы
тармақ
35. Неологизм(-дер) қатары
қапшық, лашық
жағажай, сөмке
тінтуір, несие
жылым, өркен
кебеже, керуен
