Worksheetsжурналистика 100-150
Total questions: 51
Worksheet time: 26mins
Габриель Гарсиа Маркестің "Осень патриарха" романында биліктен айрылған диктаторлар естелік ретінде қандай баспа өнімдерін сақтайды?
Газет қиындыларын
Журналдарды;
Кітаптарды;
Альманахтарды
Өлең жинақтарын
Ақпараттың талдамалық қасиеті қай кезде көрінеді?
Бір тақырыпқа топтама ақпарат жарияланса
Ақпарат авторы көпшілікке танымал болса
Ақпарат фактісі ұсақ болғанда
Ақпаратта цифрлар мол көрінсе;
Ақпараттың тілі көркем болса.
Профессор М. Барманқұловтың пікірінше, репортаждың ерекшелігі:
Дәлме-дәлдік, оқиғаны көзбен көру, шыншылдық
Оқиға хронологиясын сақтамау, ойдан қосу
Болған оқиғаны сенімді адамнан есту, телевизордан көру
Тек табыстарды тілге тиек ету, ресми стильден ауытқымау;
Тек кемшіліктерді жұртшылыққа ұсыну, сезіммен баяндау
Профессор Т. Қожакеевтің пікірінше, корреспонденция-толғаныстың белгілері
Оны арнаулы тілшілер жоғары орындарды" тапсырмасымен жазады;
Бас редактордың көкейтесті мәселелерге арналған түсіндірмесі
Оны көбінесе оқырмандардың өзі жазады, өз бастарынан өткен ерекше жайларды жұртшылық назарына ұсынып, көпшілік талқысына салады;
Тәуелсіз газет тілшілерінің ерекше, еркін пікірі
Әдебиет пен өнер қайраткерлерінің елдің болашағы туралы толғанысы;
Рецензияны "жеңіл сыни кавалерия" деген қай орыс публицисі, жазушысы?
В.Г. Короленко
Н. Добролюбов
М.Е. Салтыков-Щедрин
Д.И. Писарев
И. Куприн
Деректі-көркем-публицистика
Памфлет, суреттеме, эссе, фельетон, очерк
Бас мақала, насихаттық мақала,экономикалық-әлеуметтік талдау
Көркем әңгіме, шешендік сөз, әдеби-көркем сын, танымдық мақала
Репортаж, сұхбат, корреспонденция, түсіндірме
Хат, хатқа шолу, газет шолуы, портрет
Ақпарат көздері
Күнделікті тіршілік, тарихи құжаттар, статистикалық деректер, директивалық Орындардың шешім-жарлықтары, заңдары
Журналистер, саясатшылар, жазушылар, өнер адамдары ортасы;
Көркем шығармалар, кинофильмдер, музыкалық туындылар
Телевизия хабарлары, радио материалдары, ақпараттық агнеттіктер
информациялары
Интернет, пейджер, телефон, телетайп
Репортажды барлаушы жанр деген ғалым:
С.М.Гуревич;
А.Аграновский
Д.Рендалл
М.Барманқұлов
С.Қозыбаев
В.Ворошилов:қатқыл лид қаншаға бөлінеді?
Тоғыз.
Үш;
Төрт;
Алты
Хабарламалық сипатқа жататындар:
Ақпарат, есеп, репортаж, сұхбат
Жарнамалық мақала, халықаралық шолу, болжамдық түсіндірме
Эпиграмма, пародия, шартты фельетон
Суреттеме, жалпы саясаттық мақала, проблемалық корреспонденция
Портрет, пікірталас, газет шолуы
“Көркем очерк – алдағы күнде туар үлкен еңбектердің барлаушысы”,- дейді
Ғ. Мүсірепов
С. Сейфуллин
С. Мұқанов
Ғ. Мұстафин
В. Овечкин
Қазіргі баспасөздің негізгі тенденциялары
Жанрлар араласы анық байқалады, хабарлама жанрлар белең алуда
Очерктер мен бағыттамалы фельетондар көбеюде
Мемлекеттік басылымдар көбеюде, көркем-публицистикалық жанрлар етек алуда.
Лирикалық толғаныстар, жағымды очерктер саны көбеюде
Баспасөз еркіндігі артуда, қазақ тіліндегі ресми газеттер көбеюде
Берілу жолына қарай есептің түрлері
Хроникалық есеп, төте есеп, тақырыптық есеп, проблемалық есеп, талдамалы есеп;
Жыл қорытындысы, тоқсан қорытындысы, ай қорытындысы
Қорытынды есеп, жинақтаушы есеп, элементарлық есеп, жабық есеп;
Жария есеп, бүркеншік есеп, астарлы есеп, ашық есеп
Ғылыми-болжалдық есеп, баланстық есеп, салалық есеп
Ақпараттың талдамалық қасиеті қай кезде көрінеді?
Бір тақырыпқа топтама ақпарат жарияланса
Ақпарат авторы көпшілікке танымал болса
Ақпарат фактісі ұсақ болғанда
Ақпаратта цифрлар мол көрінсе
Ақпараттың тілі көркем болса.
Руна әліпбиін енгізу туралы БАҚ-та табанды түрде мәселе қойып, проблемалық мақала жазып жүрген ғалым
А. Мектеп-тегі;
А. Мархабаев
Қ. Әбжанов
Ү. Уайдин
Д. Баялиева
Бірінші абзацы тырнақша ашудан басталатын лид
Цитата
Контраст;
Баяндаушы;
Сұрақ;
Дэвид Рендалл лидті қаншаға бөледі?
Он бес
он
бес
алты
Пішін дегеніміз
Өмір шындығын бейнелеуде пайдаланылатын қалыптасқан жүйе
Жанрлар шекарасы
Мүлде өзгермейтін әдістер жиынтығы
Журналистің өзіндік қолтаңбасы
Жеке басылымның өзіндік сипаты;
Қазіргі баспасөздің негізгі тенденциялары
Жанрлар араласы анық байқалады, хабарлама жанрлар белең алуда
Очерктер мен бағыттамалы фельетондар көбеюде
Лирикалық толғаныстар, жағымды очерктер саны көбеюде
Баспасөз еркіндігі артуда, қазақ тіліндегі ресми газеттер көбеюде
Мемлекеттік басылымдар көбеюде, көркем-публицистикалық жанрлар етек алуда
Жазушы Фазиль Искандердің "Созвездие козлотура" повесінде ауызға алынбаған газет жанры
Эссе
Түсіндірме
Очерк
Фельетон.
Корреспонденцияға тән қасиеттер
Бүгінгі күн тақырыбына араласады, негізгі объекті - адам және оның ісі; пайымдаулар басым келеді
Негізінен келер шақтағы мәселелерді қарастырғаны ләзім, сондықтан болжаулар
Көбінесе тарихи тақырыптарды қарастырады, ретроспективалық талдаулар жасайды, ойды жинақтап қана қояды, оны қорытындыламайды
Бүгінгі күн тақырыбына оқта-текте барады, объекті біреу ғана -эстетика мен этика мәселелері. Арналы ой, өзекті түйін сол тақырыптар айналасына ғана топтастырылады
Өткен-кеткен күндерден, тарихи құжаттардан дерек алмағаны, тек бүгінгі күннің мысаламен шектелгені жөн. Сүйекті композициясы болмайды, проблема бойынша келелі ой айтуды жоғары жаққа қалдырады.
Дайджест форма жағынан қай жанрға жақын
Баспасөзге шолуға;
Очеркке;
Корреспонденцияға;
Сұхбатқа;
Түсіндірмеге
Ә.Нұршайықовтың “Махмет Қайырбаев” очеркінің түйінінде кейіпкер:
Хаттарды қалтасына салды.
Орамалды қалтасына салды
Ақшаны қалтасына салды;
Тапаншаны қалтасына салды;
Сағатты қалтасына салды;
Мазмұн ауқымы жағынан қамту (обозрение) қалай жіктеледі?
Жалпы шолу, тақырыптық шолу
Мәдени шолу, ғылыми шолу
Маңызды шолу, оперативті шолу
Экономикалық шолу, бағдарламалық шолу
Толық шолу, сегментті шолу
Ақпараттың талдамалық қасиеті қай кезде көрінеді?
Бір тақырыпқа топтама ақпарат жарияланса
Ақпарат авторы көпшілікке танымал болса
Ақпарат фактісі ұсақ болғанда
Ақпаратта цифрлар мол көрінсе
Профессор М. Барманқұловтың пікірінше, репортаждың ерекшелігі:
Дәлме-дәлдік, оқиғаны көзбен көру, шыншылдық
Оқиға хронологиясын сақтамау, ойдан қосу
Болған оқиғаны сенімді адамнан есту, телевизордан көру;
Тек кемшіліктерді жұртшылыққа ұсыну, сезіммен баяндау
Тек табыстарды тілге тиек ету, ресми стильден ауытқымау;
Репортаж жазу үшін ең алдымен не қажет?
оқиға, тілші, оқырман
автокөлік, диктофон, репортерлік магнитофон
компьютер, пейджер, калькулятор
қалам, қойын дәптер, телефон
интернет жүйесі, электронды почта
Қазақ эссесінің негізін қалаушы
Шәкәрім;
А.Байтұрсынов;
Ә.Бөкейханов
М.Дулатов.
Абай;
Қ.Мырза-Әлінің “Жас Алаштағы” атышулы эссесі:
Иірім;
Икем;
Игілік
Иман
Ишара
“Сарғыш баспасөзге” жол ашқан суретші
Ричард Аутколт
Херлуп Бидструп;
Борис Ефимов
Николай Рерих
“Менің өлімім туралы қауесет тым асыра айтылған”, - деп газетке жеделхат-ақпарат жіберген америкалық жазушы:
Марк Твен
Фицжеральд Скотт
Эдгар По
Джон Апдайк;
Фенимор Купер
Информацияны теңдестіру дегеніміз:
Жағымды ақпараттан кейін тағы жағымды ақпаратты беру әдісі
Екі газеттегі бір-біріне қарсы дерек
Жағымсыз хабарды залалсыздандыру үшін сол тақырыпқа жағымды фактілерді қосарлау
Бір газетте екі айдармен берілетін тектес хабарлар топтамасы
Сыни ақпараттан кейін жағымды ақпарат беру
М. Әуезовтің "Қазақ әдебиеті" (30.04.1955) газетіне жарияланған жауап хаты кімге арналған?
Мәлік Ғабдуллинге
Белгібай Шалабаевқа
Дүйсенбай Ысқақовқа
Темірғали Нұртазинге;
Есмағамбет Ысмайыловқа
Диалогтық сипат алатындар
Сұхбат, баспасөз мәслихаты, пікір жарыс
Корреспонденция, суреттеме, репортаж;
Ақпарат, очерк, есеп;
Баспасөзге шолу, түсіндірме, шолу
Эссе, өндірістік репортаж, рецензия
Тек газет пен журнал табиғатына жарасатын жанр:
Мақала
Очерк;
Сұхбат;
Эссе
Журналистік тексеріс
Жарнамалық ақпарат түрлері:
Саяси жарнама, экономикалық жарнама, мәдени шаралар жарнамасы;
Топтама ақпарат, шағын ақпарат, дербес ақпарат
Телевизиялық, радио және электронды ақпарат
Көрмелік жарнама, буклеттік жанама, анықтамалық жарнама
Көше, автобус, дүкен жарнамалары
Репортажға қойылатын талаптар
Назар аударарлық, мәнді жайттар екшеленіп алынады, репортажда ойдан қосуға жол жоқ. Оған хронологиялық процесс тән, жеделділік, динамика қажет
Өтіп жатқан оқиғаның кез келгені репортажға объект бола алады, тек сонны шебер бере білу керек
Репортажға тек криминалдық тақырыптар өзек болады
Ол есеп секілді өткен жиынның сығымдалған мазмұнын ғана береді
Ол оқиғадан оқ бойы озып отырады, оған болжағыштық қасиет тән.
Сұхбат жанрының дуалистік табиғаты
Ол әрі әдіс, әрі жанр ретінде көрінеді
Ол фактілер мен деректер қайшылығына құрылады
Ол - журналист пен респондент ымырасыздығының көрінісі
Сұхбат жанры - ымырыласу мен антогонистік көзқарастардың картинасы.
Француз социологтары Р. Пэнто мен П. Гравитцтің респонденттер типін жіктеуі
Ұяң, секемшіл, мылжың, даукес, әзілқой, менмен
Әпербақан, эрудит, кінәмшіл, тынымсыз, жәдігөй, жалақор;
Ұрдажық, өтірікші, тарпаң, даңғой, екіжүзді
Күмәншіл, жалтақ, ойланғыш, сарыуайымшыл
Бірбеткей, парықсыз, ырымшыл, әсершіл, әсемпаз
Журналистік жаңашылдық, соны әдіс
Форманы ажарландыру, көркемдік, тілдік құралдарды құлпырта пайдалану
Жанрлар формасын "консервациялау";
Сыналған формаларды ғана пайдалану
Сенсация мен дезинформацияны мол пайдалану
Заңсыз жолмен жиналған мәліметтер арқылы қарсыласты тұқырту
Ілияс Омаровтың Әнуар Әлімжанов шығармашылығына арналған рецензиясы
Жазушы-азамат
Өсер елдің өнегелі әдебиеті
Орыс тілді қазақ жазушысы
Болашағы жарқын талант
Сұхбат және әңгімелесу (беседа):
Сұхбатта журналист сауал қоюшы, бағыт беруші дәрежесінде ғана көрінеді, ал әңгімелесуде - журналист терезесі тең адам, ортақ тақырыптың білгірі
Екеуінің бір-бірінен ешқандай айырмашылығы жоқ;
Сұхбат газет жанры, әңгімелесу телевизия жанры
Сұхбатта сөз тізгінін журналист ұстамайды, ал әңгімелесуде инциативаны журналист тұтастай өз қолына алады
Сұхбатта әңгіме төркіні екеуараға қызықты болса, әңгімелесуде көтерілген мәселе көпшілікке қызықты болады
Қ. Жұмаділов пен Б. Нұржекеұлының пікірталасына қандай шығарма негіз болды?
Тұп-тұқияннан өзіме дейін
Дарабоз
Алатау
Абай жолы
Сұхбаттың талдамалық сипаты
Баспасөз мәслихатында ресми адамдардың жауабынан көрінеді
Тосын сұхбаттан көрінеді
Көше сұхбатынан көрінеді
Қысқаша сұхбаттан көрінеді
Анонимді сұхбаттан көрінеді.
Лид дегеніміз
Шығарманың қысқаша мәні
Репортажды көркемдейтін сурет
Газет айдары
Шағын мақала
Газет аты
Ақпараттың талдамалық қасиеті қай кезде көрінеді?
Бір тақырыпқа топтама ақпарат жарияланса
Ақпарат авторы көпшілікке танымал болса
Ақпарат фактісі ұсақ болғанда
Ақпаратта цифрлар мол көрінсе
Ақпараттың тілі көркем болса
Қазіргі репортаждың трансформациясы
Ол таза телевизия мен радио жанрына айналып барады
Ол апталық газеттер жанрына айналды
Ол тек журналдар бетінен ғана көрінеді
Ол жарнамалық ақпаратқа айналды;
Ол ток-шоуға айналды
А.П. Чеховтың "Брожение умов" әңгімесіндегі Оптимов қай газеттің тілшісі?
Сын отечества
Русский инвалид
Московский телеграф
Санкт-Петербургские ведомости
Рецензияға қойылатын талаптар
Естетикалық жоғары талғампаздық, бағалау дәлдігі, талдаудың тереңдігі, талантқа деген жанашырлық
Туындының тек эстетикалық, образдылық жағын сөз етумен шектелу;
Жариялылыққа, плюрализмге сүйене отырып, туынды авторының демократия үрдістеріне қарсы идеялық жау екенін көрсету
Шығармаға таптық, партиялық тұрғыдан баға беру
Спорт репортажы мен өндірістік репортажды кім жүргізеді?
Спорт репортажын көбінесе бұрынғы спортшылар, маманданған журналистер жүргізеді, ал өндірістік репортажды әдетте кәсіби журналистер жүргізеді
Өндірістік репортажды тек инженер-экономист, спорт репортажын тек спортшылар жүргізеді
Спорт репортажын өндіріс қайраткерлері, өндіріс репортажын спорт ардагерлері жүргізеді.
Әр репортажға сырттан арнайы адамдар шақырылады
Репортажды барлаушы жанр деген ғалым:
С.М.Гуревич;
А.Аграновский
Д.Рендалл
М.Барманқұлов
С.Қозыбаев
