Оқыту әдістері бұл мұғалім мен оқушылардың оқу-тәрбие жұмысының міндеттерін ойдағыдай шешуге бағытталған өзара байланысты іс-әрекетінің тәсілдері. Оқыту әдісін осылай дидактика тұрғысынан түсіндіру жалпы философиялық анықтамаға сай келеді. Әдіс дәл жалпы мағынасында мақсатқа жету іс-әрекетін нақты ретке келтіру тәсілдері. Сонымен оқыту әдістері оқушылардың танымдық қабілеттерінің дамуына мүмкіндік туғызуы тиіс, яғни, оқушылардың ойын дамытады, өз бетінше ізденіп жаңа білімді игеруге ықпал жасайды. Алынған білім көзімен анықталатын оқыту әдістері негізгі үш түрді қамтиды: сөздік, көрнекілік, практикалық.

  Оқушылардың іс-әрекет түрлеріне сәйкес (И.Я.Лернер мен М.Н.Скаткиннің танымдық іс-әрекетінің түрлері бойынша жіктеу) әдістер келесіге бөлінеді: репродуктивтік,  ішінара іздену, проблемалық, зерттеу, түсіндірмелі және иллюстрациялық.

1. Оқыту әдістері дегеніміз:

А) оқушыға білім беру мақсатында ойдың мұғалімнен оқушыға қарай жүру жолы

В) білім беру міндеттеріне бағытталған мұғалім мен оқушылардың теориялық және практикалық таным жолы

С) оқыту процесін ұйымдастыруды анықтайтын бастапқы заңдылықтар

Д) танымдық іс- әрекетті ұйымдастыру жолдарын көрсететін логикалық категория

Е) оқушылардың бірлескен іс - әрекетінің тәсілдері

2. Білім көзіне байланысты анықталатын әдістер:

А) Проблемалық, шығармашылық

В) Саяхат, ішінара зерттеу

С) Ауызша сөзбен түсіндіретін, демонстрациялық, практикалық

Д) Зерттеу, эвристикалық, проблемалық

Е) Репродуктивті, түсіндірмелі, практикалық

3. Оқушының іс-әрекетіне байланысты анықталатын әдістер:

А) Репродуктивтік, проблемалық және зерттеу

В) Сөздік, көрнекілік, практикалық

С) Практикалық, ауызша, жазбаша

Д) Эвристикалық, көрсету

Е) Алгоритмдік, көшіру, іздену

4. Оқытудың мазмұны мен әдіс-тәсілдерін анықтағанда ең басты ескерілетіні

А) оқушылардың жеке дара ерекшелігі

В) қажетті құралдардың болуы

С) оқушылардың сабаққа ынтасы

Д) жыл мезгілі

Е) оқушылардың жас ерекшелігі

Тәрбие әдісі – тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің өзара байланыс іс-әрекеттерінде оқушылардың тұлғалық қасиеттерінің қалыптасуына бағытталған педагогикалық жұмыс тәсілдері. Мұндай анықтама ынтымақтастық педагогика талабына сәйкес келеді.  Барлық әдістер тәрбие мақсаттарын іске асыруға, оқушыларды мінез-құлықтың қоғамдық нормасына үйретуге, адамдармен қарым-қатынас жасауға және олардың іс-әрекеттеріндегі құнды тәжірибелерін пайдалануға бағытталуы қажет.

Тәрбие тәсілі – тәрбие әдісінің жеке бір бөлігі. Ал нақтылы жағдайда тәрбие тәсілі, тәрбие әдісінің әрекетін, қажеттілігін, тәрбиелік мәнін айқындайды.

Педагогикалық процесс барысында тәрбие тәсілі тәрбие әдісіне тәуелді болады. Мәселен, бірінші сынып оқушысына мұғалім мінез-құлық ережесін, жолдастарымен қарым-қатынас жасау ережесін, үйде, мектепте, қоғамдық орындарда өзін тәрбиелі ұстау ережесін үйрету керек. Мұғалім бірінші күннен-ақ мектеп, сынып, парта, кітап, спорт зал т.б. таныстырып, пайдалану, жүру, шығу, отыру т.б. ережелерді үйрете бастайды. Әр оқушы мұны әртүрлі орындайды. Нақтылы педагогикалық ситуация болған жағдайда тәрбие әдісі мен тәсілі бірін-бірі алмастыра да алады.

1. Тәрбие әдiстерi деген

А) Тәрбие мiндеттерiне бағытталған тәрбиешi мен оқушылардың өзара байланысты әрекетi

В) Заттар мен құбылыстарды мақсатты зерттеу

С) Зерттеушінің объектісінің өзінің іс-әрекеті туралы түсінігін баяндау

Д) Оқушыларда белгiлi қасиеттердi қалыптастыруға арналған жаңа ұсынбалар

Е) Оқыту мiндеттерiне бағытталған тәрбиешi мен оқушылардың өзара байланысты әрекетi

2. Тәрбиелеу тәсiлдерi

А) Оқушылар iс-әрекетiнiң сыртқы көрiнiсi

В) Мұғалiмнiң iс-әрекетiн бағалау жөнiнде ұсыныстар

С) Тәрбие әдiсiнiң жеке көрiнiсi

Д) Тұлғаға ықпал ету ережелерi

Е) Мәдени шараны өткiзуге нормативтiк талаптар

3. Іс-әрекетті ұйымдастыру мен мінез-құлық тәжірибесін қалыптастыру әдістеріне жатады

А) Дәріс

В) Жарыс

С) Жазалау

Д) Үлгі-өнеге

Е) Мадақтау

Герцен атындағы Санк-Петербург мемлекеттік педагогикалық институтының ғалымдары (Т.Е.Конникова, Г.И.Щукина) жасаған тәрбие әдістерін жіктеу 3 топқа бөлінеді.

Бірінші топ - тәрбиеленушілердің іс-әрекеттеріндегі, қарым-қатынасындағы, мінез-құлқындағы жағымды тәжірибені қалыптастыру әдістері: талап, қоғамдық пікір, үйрету, жаттықтыру, арнайы тәрбиелік ситуация.

Екінші топ - жеке адамның санасын қалыптастыру әдістері (ұғым, пайымдау, пікірін айту, баға беру, сендіру). Бұл топтың әдістері: саяси, этикалық, әңгіме, пікірталас, лекциялар, өнеге.

Үшінші топ - мадақтау және жазалау әдістері. Өткізілетін тәрбиелік шаралардың сапасын және тиімділігін арттыру үшін, кейде, адамгершілік тәрбиесінің әдістері көмектесуді қажет етеді. Бұл жағдайда мадақтау және жазалау әдістері пайдаланылады.

1. Сананы қалыптастыру әдiстері

А) Сендіру

В) Жаттығу

С) Тапсырма беру

Д) Жарыстар

Е) Жазалау

2. Ынталандыру әдiстерi тобына кіретіндер

А) Ұғындыру

В) Насихат

С) Дәріс

Д) Әңгімелеу

Е) Жазалау

3. Мадақтау

А) Баланың жақсы қасиеттерiн дамыту мақсатында  педагогикалық ықпал тигiзу тәсiлi

В) Заттардың жалпылығын айқындау үшін қолданылатын  әдiсi

С) Балалардың  жағымсыз әрекетiн алдын алу  тәсiлi

Д) Оқушыларға адамгершілік нормаларын түсіндіру тәсілі

Е) Жағымсыз әрекеттердің алдын алып,оларды тежеу

Қазіргі кезде сабақтың түрлерін анықтағанда, әдіскерлер сабақтың әртүрлі белгілерін ескере отырып, олардың негізі ретінде дидактикалық мақсаты мен сабақтың құрылымдық бірліктерін алады. Бұл тұрғыдан қарағанда сабақтың типі оқу материалын түсіндіру, білік пен дағдыларды қалыптастыру сабағы, жинақтау және қайталау сабақтары, тексеру және бағалау, аралас сабақтар болып бөлінеді. Жоғарыда айтылғандардың аралас сабақтан басқалары бір ғана дидактикалық міндеттерді орындауға бағытталған сабақтар. Ал аралас сабақтар әртүрлі бірнеше элементтерді байланыстыра отырып, бірнеше дидактикалық міндеттерді орындауға бағытталған. Сабақтың дидактикалық мақсат, міндеттерімен оқытудың мазмұны, ұйымдастыру формасы, құралдары және әдістері байланысты.

1. Оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы

А) Факультатив

В) Саяхат

С) Семинар сабақтары

Д) Үйірме

Е) Сабақ

2. Бірнеше дидактикалық міндеттерді орындауға бағытталған сабақтың типі

А) Жаңа материалын түсіндіру сабағы

В) Білік пен дағдыларды қалыптастыру сабағы

С) Бекіту және қайталау сабақтары

Д) Аралас сабақ

Е) Тексеру және бағалау сабағы

3. Сабақтың құрылымы ерекшеленеді

А)  әдіс-тәсілдеріне байланысты

В)  тақырыбы, мақсат, міндеттеріне байланысты

С)  амал, жолдарына байланысты

Д) құралдарына байланысты  

Е) мұғалімнің талабына байланысты

Педагогика ғылымының дербес бір саласы - дидактика. Дидактика деген термин гректің “дидактикос” деген сөзінен алынған, қазақша аудармасы “оқыту”,  “үйрету” деген мағынаны білдіреді.  Алғаш рет бұл сөз неміс педагогы Вольфганг Ратке (1571-1635) шығармаларында қолданылып, оқыту өнері деген мәнде түсіндірілген. Дидактиканың зерттейтін пәні - ол білім беру мен оқытудың теориясы мен практикасы, басқаша айтқанда, білім беру мен оқыту процесінің заңдылықтары мен ерекшеліктері. Оның негізгі мақсаты нені және қалай оқыту керек?- деген сұраққа жауап беру.  Дидактиканың негізін салушы- чех халқының ұлы педагогы Я.А.Коменский. Ол өзінің “Ұлы дидактика” атты өте маңызды да құнды еңбегінде балаларға жаппай білім берудің мазмұны, оқытуды ұйымдастырудың ең басты принциптері, әдістері мен формалары туралы жүйелері және дәлелді түрде ойларын баяндайды.  

1. Дидактика

А) Жеке оқу пәнінің мазмұнын зерттеуіне қарап оқыту әдістемесі

В) Оқыту  және білім беру теориясы

С) Адам психикасының даму заңдылықтарын зерттейтін ғылым

Д) Философиялық бастау идеялар жиынтығы

Е) Қалыптастыру және дамыту тұжырымдамасы

2. Грек тілінен аударғанда «дидактика» терминінің түсінігі

А)  Үйретуші

В)  Дамытушы

С)  Қалыптастырушы

Д) Бағыттаушы

Е) Басқарушы

3. «Дидактика» терминін тұңғыш рет ғылымға енгізген

А) Ы.Алтынсарин

В) П. Каптерев

С) В.Ратке

Д) К. Ушинский

Е) И.Песталоцци

Оқыту үдерісі аса маңызды және негізгі заңдылықтар мен   дидактикалық ұстанымдар негізінде іске асырылады. Педагогикалық үдерістің заңдылықтары Ю.К. Бабанский, И.Я. Лернер, И.Ф. Харламов, И.П.Подласыйдың еңбектерінде кең көлемде баяндалған.

Философияда заңдылық деп құбылыстар мен үдерістер арасындағы дамуды сипаттайтын мәнді байланысты айтады. Оқыту үдерісінің заңдылықтары оның тұтастығын дәлелдейді.

Оқыту үдерісін дұрыс ұйымдастырып басқару үшін негізге алатын жалпы ережелер мен талаптар қажет. Ұстанымды білдіретін принцип термині - латын сөзі негіз, жетекше идея, негізгі ереже, іс-әрекетке қойылатын негізгі талап деген ұғымдарды береді.Оқыту теориясымен практикасының тарихында тұрақты орын алып келе жатқан дидактикалық ұстанымдар бар. 

1. Оқыту заңдылықтары деген

А) Баланың үнемі жетілуі, даму жағдайында болуы

В) Тәрбие мен дамудың бірлігі және өзара байланыстылығы

С) Оқыту процесіндегі тұрақты байланыстар

Д) Тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеудің бірлігі мен өзара байланыстылығы

Е) Тәрбие үрдістерінің жиынтығы

2. Жеке оқыту принципін қолданудың белгілі бір жағын сипаттайтын басты қағидалар

А)  Тәрбиелеу әдістері

В)  Тәрбиелеу заңдылықтары

С)  Тәрбиелеу құралдары

Д) Оқыту заңдылықтары

Е) Тәрбие формалары

3. Оқыту принциптеріне жататын

А) Тәрбие мен дамудың бірлігі принципі

В) Тәрбиеленушілердің жас және жеке ерекшеліктері принципі

С) Оқытудың саналылық, белсенділік принципі

Д) Тәрбиелілік іс-әрекеттің нәтижесін зерттеу принципі

Е) Отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері принципі

    Интерактивті оқыту ағылшын тілінен аударғанда interactive learning арнайы ұйымдастырылған оқушы мен мұғалімнің бірлескен іс-әрекеті және ол ойындар мен жаттығуларға негізделген. Интерактивті оқытудың негізі тікелей оқушылардың оқу ортасымен байланысты. Бұл ұғымды терең түсіну үшін әсіресе оқушылардың іс-тәжірибесін білім алудың қайнар көзі деп түсіну керек. Дәстүрлі оқытуда мұғалім оқу ақпаратын «фильтр» секілді өзінен өтікізіп оқушыға жеткізеді, ал интерактивті оқытуда көптеген ақпарат басылымдары іс-әрекетке көмекші рөлін атқарады. 

Интерактивті оқытуда сабақ өткізу кезінде мұғалім кеңесші, серіктес рөлін атқарады. Ал топ белсенді түрде әрекет ете отырып, бірін-бірі қолдау, толықтыру арқылы сұхбат құруға үйренеді. Екі оқушының сұхбатына үшіншісі де араласа алады. Ол қарсы топтың оқушысы болуы да мүмкін. Қарсы топтан болғандықтан ол сұхбатқа өзінің сұрағымен немесе екі оқушының сұхбатында айтылмаған тақырыпқа қатысты тың дерегімен де кіре алады. Мұны полилог дейді. Бұл білім алуды жеделдетеді және кездескен қиындықтарды жеңуге көмектеседі.

1. Оқытудың интербелсенді әдістеріне жататындар

А) Аналогия әдісі

В) Математикалық әдіс

С) Диалог әдісі

Д) Болжау әдісі

Е) Дедукция әдісі

2. Оқытудың интербелсенді әдісі

А) Математикалық әдіс

В) Диалог әдісі  

С) Дедукция әдісі

Д) Болжау әдісі

Е) Аналогия әдісі 

3. Интербелсенді оқыту әдістеріне жатпайды

А) Кейс-стади

В) Тренинг

С) Баяндау  

Д) Жобалау

Е) Рөлдік ойын

Тәрбие көптің ісі. Тәрбие мәселесімен қоғамдық ұйымдар, мекемелер және жұртшылық болып айналысқан жағдайда ғана ол нәтижелі болмақ. Соған сай тәрбие туралы ұғымға тар мағынада емес, кең мағынасында, бір жақты емес, кең көлемде, яғни табиғат және әлеуметтік ортаның, мектеп пен ата-аналардың жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуына мақсатты түрде ықпалы, өзара әрекетінің нәтижесі ретінде қараған жөн.

Сондықтан да тәрбиенің мәнісі, біріншіден, қоғам үшін саналы, белсенді, ізгіленген, іскер азаматты қалыптастыру болса, екіншіден, жеке адам үшін-оны өмір сүре білуге, өзін қоршаған ортамен қарым-қатынас жасай білуге үйрету.

Олай болса, тәрбие процесі деп- қоғамның талап-тілектеріне сай әрбір жеке тұлғаның ақыл-ойын, сана сезімін, ерік-жігерін, мінез-құлық ерекшеліктерін жүйелі түрде қалыптастырып, дамытудағы тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің өзара бірлескен әрекетін айтамыз.

1. Кең мағынада тәрбие дегеніміз

А) Таным процесінің нәтижесі

В) Құнды бағдарлау процесі

С) Психикалық даярлық кезеңі

Д) Студенттерді қосымша мамандандыру

Е) Адамзат тәжірибесін жас ұрпаққа беру процесі

2.Тар мағынада тәрбие дегеніміз

А) Адамдар арасындағы сөз арқылы жүретін қарым-қатынас

В) Психикалық даярлықтың негізгі  кезеңдері

С) Білім беру деңгейінің көрсеткіштері мен сапасы

Д) Тәрбие міндеттерін шешуге бағытталған процесс және оның нәтижелері

Е) Студенттің білімінің нәтижесін тексеру құралдары және технологиясы

3. Тәрбие ерекшеленеді

А) Сабақтың құрылымдылығымен

В) Екі жақтылығымен

С) Мұғалімнің коммуникативтік іскерлігімен

Д) Сабақтың мақсаттылығымен

Е) Сабақтың тұтастылығымен

Мектеп пен жанұяның педагогикалық процесінде оқушылардың жеке тұлғасын қалыптастыру жүзеге асады. Педагогикалық процесті сауатты ұйымдастыру үшін мұғалім оның теориялық негіздерін түсініп, оның мақсаттарын, міндеттерін, мазмұнын, құралдары, формалары мен әдістерін, тәсілдерін ажырата білуі керек. Құралдар, формалар мен әдістер педагогикалық процеске қатысушылардың іс-әрекетінің қозғаушы күші болып табылады, соның арқасында жеке тұлғаның қалыптасуы жүзеге асады.

 Ұйымдастыру формалары тұтас педагогикалық процеске қатысушылардың қарым-қатынасы мен әрекеттестігінің тәсілі ретінде де қарастырылады. Педагогикалық процестің ұйымдастыру формаларын былай жіктеуге болады:

-қатысушылардың құрамы (жеке даралық, шағын топтық, топтық, ұжымдық, жаппай);

- тұтас педагогикалық процестің оқу жұмысында қолданылуы (сабақ, семинар, факультатив, экускурсия);

- таным іс-әрекетінің сыныпта және сыныптан тыс уақыттағы байланысы (бірлесіп жасайтын жұмыс, аз топпен жұмыс, білімді тексеру, оқу жағдайындағы кездесу т.б.)

- оқушылардың сыныптан тыс іс-әрекеті кезіндегі өзара әрекеттестігі (ертеңгілік, пәндік кеш, конфренция, олимпиада т.б.).

1. Тәрбиелеу формасы

А) Ұжымдық және дара оқытуды бірлестікте жүргізу

В) Тәрбиелеу процесiнiң сыртқы көрiнiсi 

С) Педагогикалық басшылықтың тәсілдері

Д) Пән  мұғалiмiне арналған әдiстемелiк құрал

Е) Оқушылардың өздік жұмыстарының дәрежесі

2. Тәрбие формаларын жіктеу белгілері

А) Сабақ түрлері

В) Сабақ бағыты

С) қатысушылардың құрамы

Д) Институционалдық

Е) Сабақтан тыс жұмыста біріге әрекет ету

3. Педагогикалық процесті ұйымдастыру формалары

А) Жаттығу

В) Сендіру

С) Ата-аналармен жұмыс

Д) Пәндік кеш

Е) Қоғамдық жұмыс

Тұлғаны барлық жағынан дамытып тәрбиелеу, жас ұрпақты қоғам құрылысына белсене қатысуға әзірлеу міндеттері мектеп арқылы жүзеге асырылады. Мектепте білім және тәрбие алу барысында жас түлектердің ақыл – ойы  дамиды, адамгершілік қасиеттері қалыптасады, ой еңбегіне төселеді, рухани өмір байлығын меңгереді, эстетикалық сезім, талғамы артады... Соған сәйкес мектеп тәрбие беру ісін бірыңғай мақсатты, жүйелі түрде ұйымдастырылуын қамтамасыз етеді.           

Тәрбие мақсатына сай бұл мәселелерді ұйымдастыру немесе жүзеге асыру тәрбиенің салалары: ақыл – ой тәрбиесі, азаматтық тәрбие, адамгершілік тәрбиесі, эстетикалық және дене, экологиялық т.б көптеген тәрбие міндеттерін жүзеге асыру негізінде атқарылады. 

1. Тәрбиенiң ең басты стратегиялық мақсаты

А) Оқушыларға қосымша білім беру жүйесін дамыту

В) Тұлғаны жан-жақты және үйлесiмдi дамыту

С) Оқушының дүниетанымын қалыптастыру

Д) Оқушының жобалау-зерттеушілік қабілеттерін дамыту

Е) Оқушыларға негізгі білім беру жүйесін дамыту

2. Тәрбиенің дәстүрлі түрлері

А) Этникааралық толеранттылыққа тәрбиелеу

В) Экономикалық білім

С) Құндылық қатынасты қалыптастыру

Д) Адамгершілік, ақыл-ой тәрбиесі

Е) Денсаулыққа бейімдеу тәрбиесі

2. Эстетикалық тәрбие міндеттерінің бірі

А) Құқықтық мемлекеттік азаматын тәрбиелеу

В) Эстетикалық талғамды және сезімді дамыту

С) Еңбек қабілеттілігін арттыру

Д) Ғылыми дүниетаным қалыптастыру

Е) Ақыл-ой күштерін, қабілеттерін дамыту

Оқыту үдерісі – дамудың ұзақ тарихи даму үрдісінің (таным, меңгеру) мақсатты, арнайы ұйымдастырылған екі жақты үрдіске айналуы, ол үш маңызды функцияны орындайды: білімдік, тәрбиелік, дамытушылық. Оқыту үдерісі терең, берік және дәл білім алу таным жолындағы оқушылардың қимылына байланысты. Сонымен оқыту үдерісі - бұл мұғалім мен оқушылардың мақсатқа бағытталған әрекеттесуінің барысында шәкірттерге білім беру міндеттерін шешу. Оқыту үдерісі - тұтас педагогикалық үдерісітің бір бөлігі.

Оқыту барысында ғылым негіздерін оқып үйрену, ғылымның тарихымен және оның әдістерімен, ұлы адамдардың өмірімен және қызметімен танысу, мұғалімнің білімі, мәдени дәрежесінің жоғары болуы оқушыларға тәрбиелік жағынан үлкен ықпал етеді.

Оқыту – таным үдерісі. Өйткені онда ілгері қарай қозғалыс болады, оқушы білуден білуге қарай жүріп отырады. Оқытудағы міндет - оқушыны табиғат, қоғам және адам дамуының жалпы және негізгі заңдарымен қаруландыру.

1. Оқыту үдерісі

А) Мақсатты бағытталған мұғалім мен оқушылардың өзара әрекеттестігі

В) Ата-ананың тәрбиенің мақсаттары мен міндеттерін түсінуі

С) Тәрбиенің амалдарын, әдістерін,тәсілдерін педагогикалық сауатты пайдалану Д) Ата-ананың мақсат-мүдделері, әлеуметтік-құндылық бағыттары

Е) Ата-ананың адамгершілік мақсат бағыттары

2. Дидактиканың негізгі категориялары

А) Тұлғааралық әрекеттестік

В) Педагогика ықпалы

С) Білім беру

Д) Тәрбиелеудің тиімділігі

Е) Білім баламалылығы

3. Оқыту үдерісінің компоненттері

А) Тарихи     

В) Философиялық

С) Тәрбиелілік

Д) Адамгершілік

Е) Біліктілік

Бастауыш мектеп педагогикасы пәні- бастауыш мектеп жасындағы оқушының   оқу және оқудан тыс уақыты бірлігіндегі біртұтас педагогикалық процесі болып табылады (адамның дамуын қамтамасыз ететін тәрбиелік қатынастар).

Әрбір ғылымның өзіне тән тану саласы және ғылыми ұғымдары бар. Мысалы, философияда мұндай ұғымдарды болмыс, материя, қозғалыс, экономикалық теорияларда- қоғамның өндіргіш күштері мен өндірістік қатынастары, ал педагогикада – тәрбие, білім беру, оқыту жатады. Педагогикалық ұғымдар арқылы педагогикалық құбылыстарды, олардың өзара байланысын танимыз. 

1. Педагогика ғылымының зерттеу пәні:

A) Жеке тұлғаның даму процесі.

B) Білім беру жүйесі.

C) Оқушылар ұжымын қалыптастыруға бағытталған педагог іс-әрекеті.

D) Педагог тұлғасы.

E) Педагогикалық процесс.

2. Педагогика ғылымының негізгі категориялары:

А) Педагог, тәрбиеленуші, мектеп.

В) Тәрбие, оқыту, білім беру

С) Дамыту, қалыптастыру.

D) Оқыту процесі, тәрбиелеу процесі.

E) Оқу, сабақ беру.

Педагогика өзінің даму кезеңінде тәрбие мен білім беру жайлы жалпы ғылыми тарауларға бөліне бастады. Мысалы, оларға педагогиканың жалпы негіздері, тәрбие теориясы, оқыту және білім беру теориясы- дидактика т.б. жатады.

Тәрбие мен оқыту ісінің одан әрі дамуына байланысты педагогика ғылымының түрлі салалары: мектепке дейінгі педагогика, мектеп педагогикасы, педагогика тарихы, дефектология және пәндерді оқыту әдістемесі, кәсіптік-техникалық білім беру педагогикасы, жоғары мектеп педагогикасы, әскери педагогика, мәдени-ағарту қызметкерлерінің педагогикасы, түзеліс-еңбек педагогикасы пайда болды.

1. Жалпы педагогика бөлімдері:

А) Педагогикалық психология, таным теориясы.

В) Жалпы негіздері, тәрбие теориясы, дидактика, мектептану.

С) Әлеуметтік педагогика, педагогика тарихы, әскери педагогика.

D) Мектепке дейінгі педагогика, мектеп педагогикасы, үлкендер педагогикасы.

E) Логопедия, сурдопедагогика, тифлопедагогика, олигофренопедагогика.

2. Адамзат дәуірінің әр даму кезеңдеріндегі тәрбие және білім беру теориясы мен практикасын зерттейтін педагогика ғылымымының саласы:

A) Салыстырмалы педагогика.

B) Әлеуметтік педагогика.

C) Педагогика тарихы.

D) Коррекциялық педагогика.

E) Жалпы педагогика.

8. Әр елдердің білім беру жүйелерінің қызметтерін және дамуын зерттейтін педагогика ғылымы саласы:

A) Салыстырмалы педагогика.

B) Этнопедагогика.

C) Педагогика тарихы.

D) Логопедия.

E) Мектеп педагогикасы.

V3

Бастауыш мектепте білім беру және тәрбие мақсатын жүзеге асыру үдерісін тұтас педагогикалық үдеріске айналдыру немесе біртұтас оқу – тәрбие үдерісі деп атау, оқу-тәрбие үдерісін ұштастырып жүргізуге, олардың мақсатын бір жерге ұштастыруға зор педагогикалық мүмкіншілік береді. Демек, білім беру мен тәрбие міндеттерін толық шешу үшін сабақ үстінде әрбір тақырып бойынша оқуды тәрбиемен үйлестіріп өткізу бүгінгі таңда оқу – тәрбие үдерісінің басты шарты болып табылады. Педагогика ғылымында бүгінгі таңда ұсынып отырған біртұтас педагогикалық үдерістің компоненттері деп мыналарды атауға болады: оқыту мен тәрбиенің мақсаты, мазмұны, формалары мен әдістері, сонымен қатар олардың шығатын нәтижелері. Бұл компоненттер бір – бірімен тікелей байланысты түрде іске асырылады. Демек педагогикалық үдеріс сонда ғана нәтижесін береді. Тәрбие мен оқыту үдерістерін бірте-бірте өзін-өзі тәрбиелеу және өз бетімен білім алу үдерісіне (ауысады) ұласады. Сондықтан, тұтас педагогикалық үдерісті оқыту, тәрбие, білім беру және даму процестерінің табиғи бірлігі деп қарастырылады.

Оқыту мен тәрбие үдерістері негізгі үш функция бірлігі бойынша іске асырылады. Олар: білім беру, тәрбиелеу және дамыту функциялары. Оқыту мен тәрбие үдерісі-балаға білім берудің даму функциясын жүзеге асырудың негізі. Осы екі үдеріс -баланы жан-жақты дамытып, қалыптастырудың негізі болып табылады.

1. Педагогикалық үдерістің тұтастығы:

A) Педагогикалық процестің функцияларының бірлікте іске асырылуы

B) Отбасы мектеп және басқа да әлеуметтік институттардың ынтымақтастығы.

C) Оқыту және тәрбие процестерінің өзара байланысы.

D) Педагог пен оқушылардың өзара бірлескен әрекеттері.

E) Теория мен тәжірибенің бірлігі.

2. Педагогикалық үдерістің компоненттері:

A) Педагогтер, оқушылар.

B) Бала-бақша, мектеп, жоғары оқу орындары.

C) Мақсат, міндет, мазмұн, әдіс, форма, нәтиже.

D) Оқыту, тәрбиелеу, дамыту.

E) Оқыту бағдарламалары, оқулықтар, оқу жоспары.

3. Педагогикалық үдерістің функциялары:

A) Білім беру, тәрбиелеу, дамыту.

B) Педагогикалық құбылыстардың заңдылықтарын ашу, теория құру, технология жасау.

C) Білім беру орындарының жұмысын реттеу.

D) Озық педагогикалық тәжірибені қорыту, тарату.

E) Білім беру мазмұнын өзгерту.

Оқыту – таным процесі. Өйткені онда ілгері қарай қозғалыс болады, оқушы білуден білуге қарай жүріп отырады. Оқытудағы міндет - оқушыны табиғат, қоғам және адам дамуының жалпы және негізгі заңдарымен қаруландыру.

Баланың оқуы – жалпы адамның дүние тану процесінің өзгеше бір формасы.  Оқушының нәтижелі оқуына әсер ететін сыртқы және ішкі күштер немесе себептер болады. Оқушының білім алуда ілгері қарай басуына себепкер болатын негізгі күш- түрлі қайшылықтар. Бала білмеуден білуге қарай қадам басқанда әр түрлі қайшылықтар мен қиындықтарға кездеседі. Оларды шешу, жеңу нәтижесінде оқу міндеттері жүзеге асырылады. Оқыту процесіндегі ең негізгі қайшылық: ол педагогикалық міндет- талаптар мен оқушының мүмкіндіктерінің (білім мен дағдысының және дамуының қазіргі деңгейі) арасындағы қайшылық. Бұған тағы да оқушының теориялық білімі мен репродуктивтік ойлауы арасындағы қайшылықтар жатады. Осындай қайшылықтарды шешу оқушының саналы түрде көп күш- жігері жұмсауын керек етеді және оның дамуына үлкен әсер болады.

Оқыту процесінің өзіне тән функциялары бар. Олар оқытудың білім беру, оқытудың тәрбиелік, оқытудың дамыту функциялары.

1. Оқыту процесінің бір жағы сабақ беру, ал екінші жағы – бұл:

A) Оқыту.

B) Оқу.

C) Білім беру.

D) Тану.

E) Тәрбие.

2. Оқыту процесінің қозғаушы күштері:

A) Мұғалімнің жігері.

B) Оқу тапсырмалары мен оқушылардың білім деңгейі арасындағы қарама-қайшылықтар.

C) Білімдерді, іскерліктерді, дағдыларды игеру қажеттілігін оқушылардың түсінуі.

D) Дидактикалық зерттеулер.

E) Ғылым мен практиканың байланысы.

3. Оқыту процесінде іске асырылатын функциялар:

A) Оқушылардың ой-өрісін кеңейту, іскерліктер мен дағдыларды қалыптастыыру.

B) Оқыту мазмұнын, ұйымдастыру формаларын анықтау.

C) Оқушыларға білім беру, оларды тәрбиелеу, дамыту.

D) Оқыту әдістерін, құралдарын таңдау.

E) Оқыту маақсатын қою, міндеттерін анықтау.

Адамзат дамуының барысында білімдік педагогиканың саласы ең ежелгілерден, әрі қоғам дамуынан ажырап көрген емес. Бұл тұжырым түсінікті болу үшін мәнді де маңызды жағдайға назар аударған жөн. Педагогикалық білім өсіп келе жатқан әулетті тұрмысқа дайындауға немесе тәрбиеге бағышталған адамзат іс-әрекетінің ерекше бір саласына кіреді. Шынында да, педагогика жөнінде сөз болғанда, әдетте, бұл термин оқу-тәрбие, адамды қалыптастыру түсініктерімен балама қолданылады. Ал, тәрбиенің өзі жас әулетті тұрмысқа дайындау құралы ретінде, адамзат қоғамының іргетасы қалануымен бірге пайда болады. Еңбек құралдарын жасау, табиғат өнімдерін меншіктеуге байланысты өндірістік және бірлікті іс-әрекет пен қызметтік тәжірибелерді жинақтай келе, адамдар оларды келер ұрпаққа өткізуді мақсат-мүддесіне айналдырды. 

Тәрбиенің негізгі мақсаты - қалыптасып келе жатқан жеке тұлғаның әлеуметтік тәжірибені меңгеруі, оның жан -жақты үйлесімді дамуы.

Жеке тұлғаның дамуы дегеніміз, ең алдымен, оның қасиеттері мен сапасындағы сандық өзгерістер процесі.

1. Педагогика ғылымының пайда болу себебі:

A) Ғылыми-техникалық прогресс.

B) Адамды өмірге дайындау қажеттілігі. 

C) Тәрбие маңызының артуы.

Д) Тәрбие мақсатының өзгеруі.

E) Білім беру мазмұнының өзгеруі

2. Тұлға дамуы – бұл:

A) Адамның дене, психикалық және рухани сипаттамаларының сандық және сапалық өзгерістері.

B) Адам организміндегі сандық өзгерістер.

C) Білімдер, іскерліктер және творчестволық іс-әрекеттер әдістерін игеру.

Д) Тәрбие ықпалымен жеке адамның әлеуметтік қасиеттерге ие болуы.

E) Ескінің жоғалуы, жаңаның пайда болуы.

3. Тәрбиенің жалпы мақсаты:

A) Азамат тәрбиелеу.

B) Отбасын тәрбиелеу.

C) Еңбекші адамды тәрбиелеу.

Д) Жан-жақты, гармониялы дамыған тұлғаны қалыптастыру.

E) Белсенді тұлға тәрбиелеу.

Қалай оқыту керек? дейтін дәстүрлі дидактикалық сұрақ заңды түрде оқыту әдісінің категориясын шығарады. Әдіс-жоспарланған мақсат пен соңғы нәтиженің арасын байланыстыратын оқу процесінің өзегі болып табылады. Оның жүйедегі айқындаушы рөлін «мақсат-мазмұн-форма-оқыту әдісінің құралдары» көрсетеді. Әдіс (гректің metodos) деген сөзінен алынған, табиғат құбылысын және әлеуметтік өмірдің жағдайын зерттеу немесе таным жолы, құбылыстарды оқып білу жолдарын, әдіснамалық теория танымы мен шындықты зерттейтін тәсіл. Оқыту жұмысының нәтижелі болуы оқыту әдістерін үйлесімді етіп таңдап ала білуге байланысты.

1. Мұғалім мен оқушылардың оқу-тәрбие жұмысының міндеттерін ойдағыдай шешуге бағытталған өзара байланысты іс-әрекетінің тәсілдері

A) Оқыту әдісі

B) Оқыту құралы

C) Оқыту тәсілі

Д) Оқыту түрі

E) Оқытуды ұйымдастыру формасы

2. Оқыту әдісі дидактикада қандай сұраққа жауап береді:

A) Нені оқыту.

B) Қалай оқыту

C) Қашан оқыту.

Д) Не үшін оқыту.

E) Қайда оқыту.

3. Ауызша, көрнекілік және практикалық әдістері қандай белгіге байланысты жіктелген:

А) Дидактикалық мақсатқа байланысты

B) Танымдық іс-әрекет

C) Оқушы іс-әрекетіне байланысты  

Д) Білім көзіне

E) Ынтымақтастық формасы

 Оқытуға қойылатын талаптардың бастапқы белгілі жүйесін оқыту процесінің принциптері деп атайды.  Принциптер әрқашан белгілі жүйеде, бір уақытта, тығыз байланысқан күйде іс-әрекетті комплексті, параллель жүзеге асып барады, оларды кезекпен немесе бірінің орындалуымен екіншісіне тізбекті ете пайдалану мүмкін емес. Принциптер арасында басты не екінші дәрежелісі болмайды, әңгіме тек олардан туындайтын талаптардың ауқымдығы мен жалқылық дәрежесі жөнінде болуы мүмкін. Барша принциптер өзара кіріге ұштасқан, сондықтан бірінің талаптары, екінші бір принцип талаптарымен мәндік жақындыққа түсіп жатады. Олардың бәрінің де қызметі-бағыттау, оқудың сапалы нәтижелеріне жетудің жолдарын көрсету. Білімдендіру ісін гуманизациялаудың мәні-оқушының тән-дене және ақыл-ес мүмкіндіктерін сақтау және дамыта түсу. Сондықтан оқу еңбегінің нәтижесі оған жұмсалған оқушы күш-қуатының деңгейімен салыстырылып, бағаланады. Принициптер баланың табиғи және әлеуметтік мүмкіндіктерін, күш салулары мен еңбек нәтижелерін қалыпты мөлшерлеп отырады, егер қандай да себептермен ауытқуға түспесе, олар арасындағы теңдіктің сақталған.

1. Ғылымның соңғы жетістіктері негізінде педагогикалық процесті ұйымдастыруды келесі принцип талап етеді:

A) Жүйелілік.

B) Көрнекілік.

C) Мықтылық.

Д) Ғылымилық.

E) Шамаға лайықтылық.

2. Оқыту барысында өмірден мысал келтіру, оқушыларды өндіріспен таныстыруды қандай оқыту принципі талап етеді:

A) Көрнекілік.

B) Шамаға лйықтық.

C) Беріктік.

Д) Ғылымилық.

E) Оқыту мен практиканың байланысы.

3. Қандай оқыту принципі сезім органдарын оқыту материалдарын қабылдауға және өңдеуге мақсатты қатыстыруды талап етеді:

A) Саналылық және белсенділік.

B) Ғылымилық.

C) Көрнекілік.

Д) Шамаға лайықтық.

E) Жүйелілік және бірізділік.

4. Жүйелілік және бірізділік принципі:

A) Оқыту процесін және оның мазмұнын бір тәртіппен құрастыруды талап етеді.

B) Оқушылардың жас ерекшеліктерін ескеру.

C) Оқыту процесінде оқушыларды білімді практикада қолдануға ынталандыру.

Д) Көрнекіліктерді қолдануды талап ету.

E) Оқушының мүмкіндіктерін ескеру.

Оқыту жұмысы сабақта, сыныптан тыс және үйде ұйымдастырылады. Оқыту үрдісінде сабақтан басқа оқыту жұмысын ұйымдастырудың экскурсия, практикалық және лабораториялық жұмыстар, семинар, кеңестер, үйдегі оқу жұмысы т.б. формалары кеңінен қолданылады.

Сабақ - оқушылардың топқа ұйымдасқан, сынып деп аталатын тұрақты құрамымен мұғалімнің басшылығымен жүргізілетін оқу жұмысы. Сабақтар тұрақты сабақ кестесі бойынша алмасып отырады. Сабақ оқыту жұмысын ұйымдастырудың негізгі формасы болу себебі - ол алдымен мұғалімге оқытатын пәннің мазмұнын жүйелі түрде баяндалуына мүмкіндік береді. Сондай-ақ сабақ баланың оқу әрекетінің сыныптан тыс және үйдегі түрлеріне бағыт - бағдар беріп, жетекшілік ролін атқарады.

Сабақ – бір пәнді оқытуға арналған оқу сағаты. Оқушыға берілетін тапсырма. Жалпы білім беретін орта мектептерде, кәсіби-техникалық және арнайы оқу орындарындағы оқытудың сыныптық-сабақтық жүйесінде оқу сағаттарын ұйымдастырудың негізгі нысаны. Оқу жұмысының нақты белгіленген көлемімен және оның белгілі бір уақыт ішінде орындалу ретімен сипатталады.

Сабақ оқушыларының жалпы сыныптық, топтық және жеке-дара жұмысын ұйымдастыруға бағытталады. Оқыту процесінің білімдік, дамыту және тәрбиелік функциялары сабақта жүзеге асырылады. Сабақтың жемісті болуы мұғалімнен үлкен шеберлікті және өнерді керек етеді.

1. Қазіргі заманғы мектептегі оқытуды ұйымдастырудың негізгі формасы:

A) Экскурсия.

B) Үйірмелер.

C) Сабақ.

Д) Консультация.

E) Үйдегі оқу жұмысы.

2. Оқытуды ұйымдастыру формасына жатпайды:

A) Сабақ.

B) Экскурсия.

C) Семинар.

Д) Факультатив сабақ.

E) Бақылау.

3. Сабақта оқушылардың оқу жұмыстарын ұйымдастыру формалары:

A) Дербес, топтық және практикалық оқыту.

B) Проблемалық оқыту, бағдарламалық оқыту, түсіндірмелі-иллюстративтік оқыту.

C) Дербес, топтық және фронтальді.

Д) Дидактикалық ойындар, конференция-сабақ.

E) Жаттығу.

4. Сабақтың негізгі белгілері:

A) Оқушылардың тұрақты құрамы, бір пәнге арналуы, арнайы кесте бойынша жүруі.

B) Арнайы бөлмеде өтуі, оқу құралдары болуы.

C) Сабақтың 45 минут жүруі.

Д) Мұғалімнің басшылығы, оқудың практикамен байланысы.

E) Білім беру, тәрбиелеу, дамыту міндеттерінің шешілуі.

Біздің елімізде қазіргі қоғамның маңызды ұясы- мектеп ұжымы баланы дамытуда және қалыптастыруда үлкен роль атқарады. Мектептегі оқушылар ұжымы-бұл іс-әрекетімен (оқу, еңбек т.б.) бірігіп топтасқан балалардың мақсатқа бағытталған тұрақты бірлестігі. Оқушылар ұжымы балаларды ұжымшылдыққа тәрбиелеудің маңызды құралы. Ұжымшылдық адам мүддесінің ұжым және қоғам мүддесімен мызғымас байланыстылығын көрсетеді.

 Оқушылар ұжымы үш кезеңнен өтеді. Ұжымның даму кезеңдерін айқындаған А.С.Макаренко. Ол балалар ұжымы дамуының мақсатына, іс-әрекетінің мазмұнына, тәртібіне, балалардың ара-қатынасы тәуелділігіне байланысты ажыратты.

Бірінші кезеңде оқушылар ұжымы жеткіліксіз ұйымдастырылған топ. Сондықтан мұғалім сынып өмірін ұйымдастыру үшін жұмысты талап қоюдан бастайды.  Талап іс-әрекетінің барысында орындалуға тиісті нақты міндеттер. Талап қою балаларды мінез-құлық нормасына үйрету, әлеуметтік тәжірибеге тарту. Бұл кезеңде балалар ұжымы сирек кездесетін құбылыс. Мұндай жағдай бастауыш сыныптарда және әр мектептен біріктірілген оқушылардың жоғарғы сыныптарында болуы мүмкін.

Ұжым өмірінде дәстүрдің үлкен тәрбиелік маңызы зор. А.С.Макаренконың сөзімен айтқанда, дәстүр ұжымды бекітеді. Дәстүр ұжымды нығайтады, оның өмірін толық, тұрақты, ықпалды және тартымды етеді.

1. Ұжым – бұл

А) өзара әрекеттесуші тұлғалар тобы.

В) адамдардың жақсы ұйымдасқан тобы.

С) көзделген мақсатқа жетудегі ұйымшылдық пен мақсаттылық, іс-әрекетімен сипатталатын адамдар тобы.

Д) анықталған іс-әрекет негізінде бірлескен адамдардың ұйымдасқан формасы.

Е) кез-келген бір белгі бойынша бірлескен адамдар тобы.

2. Ұжымды қалыптастырудың басталуы:

A) Қоғамдық пікір қалыптастыру.

B) Педагогикалық талап қою.

C) Тәрбие шараларын өткізу.

Д) Тәрбие әдістерін таңдау.

E) Тәрбие мазмұнын анықтау.

3. Ұжым дәстүрлері – бұл:

A) Ұжымдық өмірдің тұрақты формалары.

B) Тәрбиенушілерді қызықтыратын практикалық мақсат..

C) Дамудың бір кезеңінен екінші кезеңіне өту процесі.

Д) Алқашқы ұйымдасу кезеңі.

E) Мақсатқа жету жолы.

Дидактиканың негізін салушы- чех халқының ұлы педагогы Я.А.Коменский. Ол өзінің “Ұлы дидактика” атты өте маңызды да құнды еңбегінде балаларға жаппай білім берудің мазмұны, оқытуды ұйымдастырудың ең басты принциптері, әдістері мен формалары туралы жүйелері және дәлелді түрде ойларын баяндайды.  Ол оқытуды ұйымдастырудағы топтық түрінің ең жоғары сатысы болатын сыныптық- сабақтық жүйені ұсынады.   

Білім беру - бұл ұғымды ең алғаш рет педагогикаға  швейцария халқының ұлы педагогы Иоганн Генрих Песталоции енгізген. Білім беру деп - табиғат пен қоғам жайлы ғылымда жинақталған білім жүйесін жеке адамның меңгеруін және оны өмірде тиімді етіп қолдана білуін айтады.

1. Білім беру ұғымын ең алғашқы рет педагогикаға енгізген:

А) Н.К.Крупская.

В) А.В.Луначарский.

С) М.Н.Покровский.

Д) И.Г.Песталоцци.

Е) Я.А.Коменский

2. Оқыту принциптерінің жүйесін ұсынған:

А) Я.А.Коменский.

В) И.Т.Песталоцци

С) А.Дистервег.

Д) К.Д.Ушинский.

Е) Ы.Алтынсарин.

3. Оқытудың сыныптық-сабақ жүйесін жасаған:

A) Сократ.

В) К.Д.Ушинский.

С) Платон.

Д) Я.А.Коменский.

E) В.А.Сухомлинский.

Тәрбие процесінде жеке тұлғаның сана-сезімі мен ақыл-ойына жүйелі түрде әсер етіп, оның дүние танымының дамуына, ерік-жігері мен моральдық бейнесінің қалыптасуына оң ықпал етеді. Сонымен қатар тәрбие- адамдарды қоғамда еңбекке және басқа да пайдалы әрекеттерді орындауға, көптеген әлеуметтік қызметтерді атқаруға дайындаудың табиғи заңдылық процесі.  Тәрбиенің мәнісі, біріншіден, қоғам үшін саналы, белсенді, ізгіленген, іскер азаматты қалыптастыру болса, екіншіден, жеке адам үшін-оны өмір сүре білуге, өзін қоршаған ортамен қарым-қатынас жасай білуге үйрету.

Олай болса, тәрбие процесі деп- қоғамның талап-тілектеріне сай әрбір жеке тұлғаның ақыл-ойын, сана сезімін, ерік-жігерін, мінез-құлық ерекшеліктерін жүйелі түрде қалыптастырып, дамытудағы тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің өзара бірлескен әрекетін айтамыз.

Мақсатына қарай - адамгершілік, азаматтық, экологиялық, экономикалық, құқықтық, дене, ақыл-ой т.б. тәрбие түрлері анықталады.

Адамгершілік тәрбиесінің негізі- адамдарды жалпы адамзаттық мораль рухында тәрбиелеу. Мораль дегеніміз- адамдардың бір-біріне деген міндеттері мен қарым-қатынасын айқындайтын мінез-құлқының нормалары мен ережелерінің жиынтығы. Мораль латын тілінде «адамгершілік» ұғымын білдіреді. Моральдық принциптер адамгершіліктің мазмұнын жалпы түрде анықтайды.

1. Индивидтің әлеуметтік ортаға енуі – бұл:

A) Тәрбие.

B) Әлеуметтену.

C) Қалыптастыру.

D) Тұлғаның қалыптасуы.

E) Қоғамдық даму.

2. Өзінде белгілі бір қасиеттерді дамытуға бағытталған адамның саналы іс-әрекеті:

A) Тәрбиелеу.

B) Қайта тәрбиелеу.

C) Іскерлік.

D) Өзін-өзі тәрбиелеу.

E) Өзін-өзі сендіру.

3. Адамгершілік тәрбиесі – бұл:

A) Адамгершілік санасын қаалыптастыру процесі.

B) Мораль туралы білімдерді беру процесі.

C) Моральдік принциптер жүйесімен таныстыру.

D) Моральдік қасиеттер, адамгершілік мінез сипаттары, жұріс-тұрыс дағдылары мен әдеттерін қалыптастыру процесі.

E) Адамгершілік идеалын құру.     

 Дүниетаным дегеніміз объективті дүниеге және ондағы адамның алатын орнына, адамның өзін қоршаған шындыққа және өзіне қатынасы туралы көзқарастар жүйесі, соынмен қатар осы көзқарастарға төуелді адамдардың өмірлік позициясын, олардың сенімдері, мұраттары, таным және іс-әрекет принциптері, құндылық бағдарлары.

Педагогика ғылымы оқушы тәрбиесінің мазмұнына енетін ғылыми дүниетанымды қалыптастыру мәселесін шешуде оның құрамды бөліктерін ажыратып қарайды. Педагогикалық ғылыми еңбектерде дүниетанымның төрт құрамды бөлігі көрсетіліп жүр. Олар: ғылыми білім жүйесі; дүниетаным; сенім; адам мұраты.

1. Әлемге деген философиялық, әлеуметтік-саяси, адамгершілік және саяси білімдер, көзқарастар, сенімдер жүйесі:

A) Білім беру мазмұны.

B) Ғылыми дүниетаным.

C) Ғылымдар жүйесі.

Д) Әлеуметтік тәжірибе.

E) Оқыту нәтижесі.

2. Ғылыми білімдер жүйесі, көзқарастар, сенімдер және адам идеалы – бұл:

A) Дүниетаным компоненттері.

B) Дүниетаным қалыптастыру құралдары.

C) Тәрбие мазмұны.

Д) Дүниетаным формалары.

E) Оқыту мақсаты.

3. Баланың өзі сенетін білімдері, ұғымдары:

А) сенім.

В) білім.

С) көзқарас.

Д) пікір.

Е) сана.

 Бақылау - бұл педагогикалық басшылықтың және оқушылардың танымдық іс-әрекетін меңгерудің функциясы. Бақылаусыз жеке адамның дамуы мен қалыптасуын басқаруға болмайды. Бақылаудың психологиялық- педагогикалық мәні оқушыларға дер кезінде көмек көрсету. Олардың шығармашылық күшіне, қабілетіне сенім білдіру, оқушыларды оқу тапсырмасын нәтижелі етіп орындау үшін ынталандыру және іске жұмылдыру.   

Сабақтың барлық кезеңдерінде бақылаудың мазмұны оқушыларды іс-әрекетіне ынталандыру және олардың белсенділігін дамытуы тиіс. Бақылау процесінде оқушылардың алған білімді игеруі және баянды етуі бойынша оқу жұмысының сапасы туралы толық хабар алу өте қажет. Осыған байланысты бақылаудың бірнеше түрлерін атауға болады. Олар тақырыптық бақылау, тараулар бойынша оқтын-оқтын бақылау, қорытынды бақылау.

Оқушылардың үлгерімін бақылау нәтижесі бағалау арқылы көрсетіледі. Бағалау деп жұмысындағы дербестікті, тапсырманы дұрыс орындау нәтижесін білімнің, іскерліктің және дағдының сапасын анықтауды айтады.

1. Ағымдық бақылау, аралық бақылау, қорытынды бақылау:

A) Бақылау түрлері.

B) Бақылау формалары.

C) Бақылау міндеттері.  

Д) Бақылау әдістері.

E) Бақылау құралдары.

2. Оқыту процесінің нәтижелілігін дидактикалық процесті оқыту жағдайымен бірлікте анықтау:

A) Бақылау.

B) Жүйелеу.

C) Оқыту.

Д) Диагностика.

E) Тәрбиелеу.

3. Бағалау – бұл:

А) Тексеру процесі.

B) Тексеру нәтижесі.

C) Бақылау әдісі.

Д) Бақылау құрылымы.

E) Қарама-қарсы байланыс.