NEW
Font size
WorksheetsҚазақ тілі
Total questions: 20
Worksheet time: 35mins
Мәтін қандай үлгіде жазылған?
Марқаның жағасы ерте кеуіп, ерте көктеді. Жауқазыны қарды жарып шыға беретін тау бөктерінің былтырғыдан қалған күреңсесі күлтеленіп, қаулай тебіндеп келе жатқан көкпен араласып жатыр. Тау ішінде көкжиек жақын болады. Тауда тұрғанда аспан да аласа көрінеді. Сол көкжиек – қоп-қою жалқынды сағым іркіліп барып, әлгі көк күмбезімен көмкерілген. Жазғытұрымның кірбіңсіз ашық аспаны мөлдіреп, көлде көрініс беріп тұр. Кілкіген жұқалаң мұнар арасынан оқшау көрініп, мұндалап аппақ болып жататын Тарбағатай шың-құздарын ұзыннан-ұзақ созылған жіп-жіңішке ақ бұлт екіге бөліп, аспан тауына ұқсайтын. Енді-енді бүршік атып, алақанын жая бастаған орман соңғы нөсерден жаңа ғана ес жиып бусанады. Жазғытұрымғы ауада сарай ашар жағымды саумал иісі бар. Сымпылдай ұшып келген бір топ шүрегей Марқакөлдің айдынын төсімен тілгілей қонды да, мамырлап жүзе жөнелді.
Әңгімелеу
Сипаттау
пайымдау
Асты сызылған сөзге мәндес болатын сөзді анықта
Таза
Кір
мөлдір
Мәтінде қай жыл мезгілі туралы жазылған?
жаз
күз
көктем
Есептік сан есім қатысқан сөйлемді табыңыз.
Он жетінші ғасырда күрделі математикалық есептерді жеңілдететін логарифмикалық сызғыш пайда болған.
Бұның салмағы 35 тонна болды.
Ғылым мен техниканың одан әрі дамуы 1940 жылдары бірінші рет есептегіш машиналарды шығаруға мүмкіндік берді.
«Барлық» сөзінің синонимін табыңыз
түгел
еш
түгілі
1970 жылы «Intel» компаниясының қызметкері Эдвард Хофф тұңғыш микропроцессорды ойлап шығарды.
Табыс септігіндегі сөзді табыңыз.
микропроцессорды
қызметкері
1970 жылы
«Жақын» деген мағынаны беретін тұрақты тіркесті табыңыз
Тіс жармау
таяқ тастам жер
ит өлген жер
қорқақ адам
Он бір жасар Фрэнк Эпперсон қысты күні үйіне асығып, содасын далада ұмытып кетеді. Төмен температураның әсерінен стақандағы сұйықтық мұзға айналады. Стақанда түтікше болғандықтан, ішіндегі затты алу қиын болмады. Балмұздақтың бұл түрі баланың есейіп, осы әдісін кәсіпке айналдыруына көмектесті.
Балмұздақтың пайда болу тарихы
Балмұздақ және сода
Балмұздақ түрлері балмұздақтың сатылуы
мәтіннен қайсы ақпаратты алуға болады?
Френкті балмұздақ есейтіп жіберді.
Френк содасын әдейі далада қалдырды
Френк балмұздақ жасауды кәсіпке айналдырды
Тәуелдік жалғаулы сөзді табыңыз.
Күнім
отан
бесік
балық
Көп нүктенің орнына керекті жалғауды жазыңыз. Ол бізді өзінің үй... не шақырды.
– ы
– і
– е
Мұзға отырғызып кетті" деген тұрақты тіркестің мағынасын ашыңыз
тайып құлады
сырғанады
алдап кетті
кешігіп қалды
Бір қыз саябақ ішіндегі орындықта тоқтаусыз жылап отырған еді. Осы тоқтаусыз жылап отырған еді. Осы уақытта кішкентай балақай үш доңғалақты велосипедпен көше бойымен кетіп бара жатқан болатын. Қызға қатты жанып ашып кеткен ол оның неге көңілсіз екенін білгісі клді:
-Әпке, неге жылайсың?- дейді.
-Ой, балақай, сен бәрібір түсіне алмайсың, - деп келте қайырды қыз.
Балақайға ол осыдан кейін жылауын үдете түскендей болып көрінді. Болмаған моң, тағы сұрады:
-Бір жерің ауырып тұр ма? Саған ойыншық сыйлайын, қалайсың ба? Менде көп...
Қыз одан бетер көз жасын көлдей қылды:
Ой, балақай,деп тіл қатты ол,- мен ешкімге керк емеспін, мені ешкім жақсы көрмейді...
Балақай ... қарап, былай деп тіл қатты:
- Мұны бәрінен бірдей сұрап шығып па едің?
Көп нүктенің орнына қимылдың сынын білдіретін қандай сөзді қоюға болады?
Қызға
қызығып
ренжіп
күліп
Мәтінге лайық тақырыпты тап.
Ағайынды Орвилл мен Вильбур Райттар қазіргі заманғы авиацияның түп атасы ретінде тарихқа енді. Олар алғашқы рет ұшаққа ұқсас туындысымен аспанда қалықтағанға дейін , көккке тек пилотсыз әрі моторсыз планерлер жіберіліп, олар алып әуе жалындарын көзге елестететін болған.
1903 жылдың 17 желтоқсанында таңертеңгі 10 сағат 30 минутта Вильбур өзара таңдау жасау үшін өзінің қолындағы тиынды жоғары лақтырады. Бүркіт бейнеленген жағы оған түскендіктен, өздерінің қолынан шыққан ұшу аппаратымен ағасы Орвилл ұшатыны шешілді. Бірінші талпыныс кезінде ұшақ ауада небәрі отыз метр ұшып өте алды. Ағайындылар кезектесіп көк машинасын тағы үш рет көтереді. Соңғысында Вильбур Райт үш жүз метрден астам ұшып өтіп, бір минуттай аялдайды.
Әрі қарай әуе көлігі қарыштап дамып, 1914 жылы алғашқы әуе рейсі іске асырылды. Дәретханасы бар тұңғыш 1919 жылы жасалып, 5 жылдан кейін ұшақ ішінде борттық тамақтану да ұсыныла бастады.
Авиацияның шығу тарихы
Тиынның құдіреті
армандар орындалады
Ертеректе ауыл сыртына құрылған алтыбақан жастардың кешке ойын-сауық құратын жері болған. Оны қазақтың ежелгі ұлттық ойыны деп те атайды. Алтыбақан көшпенді халық үшін өте қолайлы, себебі тез жиналып, тез құрылады.
Оны орнату үшін атауына сай, алты бақан (сырық), бір керме және үш арқан керек. Бақандардың басын үш-үштен буып, аралығы 7-8 қадамдай жерге қадап орнатады. Олардың жоғары жағындағы ашаларға бақандардың басын біріктіріп тұратын келесі бір керме енгізіп, мықтап байлайды. Оған ұзынырақ қысқалау екі арқанды бекітеді. Арқанның ұзындауы аяқты тіреуге, қысқасы отыруға ыңғайланған.
Алтыбаққанның қолайлығы
Алтыбаққанның тебу
Алтыбақанның ерекшелігі
мәтіндегі сан есімдердің түрін анықтаңыз
Жинақтық, болжалдық, есептік
Есептік ,топтық, болжалдық
Реттік, есептік, топтық
Берілген сөз тұлғасына қарай қандай сөз? АҚШ, ӘТК
қысқарған сөз
қос сөз
көнерген сөз
синоним
Сұлу Көкше өңірінде найзадай көкке шаншылған биік тау бар. Жерден тартқан садақтың оғы оның шыңын тіпті маңайламайды. Содан да бұл тау Оқжетпес атанып кеткен.
Бұл шыңға сүйсінбейтін жан жоқ. Жақыннан қарағанда сандықша тастарды текшелеп, қолмен əдейілеп қалағандай көрінеді. Əшейінде жер таңдайтын қарағайлар мен шыршалар Оқжетпестің тастарына қадалып, аспанмен таласа өскен. Шың туралы мынадай аңыз бар. Ертеде Бурабай, Көкше жерін мекендеген елде бір бала дүниеге келіпті. Ол елден ерекше ер тұлғалы, зор денелі, батыр болып өседі. Ірі болғаны сонша, өзін көтеруге мал шыдамаған соң пілге мініп жүріпті. Осы кезде қазақ жеріне көз алартқан жау аз емес еді. Бала келген жауды жайпап, ел шетіне жолатпай қойыпты.
Бір күні сол бала шайқастан кейін сəл тынығып алмақшы болады. Күміскөлдің тұнық суына рақаттанып шомылады да, Көкшенің баурайындағы ну қарағайдың арасына келіп алаңсыз жата кетеді. Орман ішінде жасырынып жүрген жау оңтайлы сəтті дереу пайдаланады. Ұйқыдағы батырды қолға түсірмек болады. Қапыда қарусыз қалған батыр жанталаса кетеді. Алайда анталаған жау таусылмайды. Батырдың күші азайып, əл-дəрмені таусылады. Жау қолына түсіп, қорлық көргенше Құдайдан өзін тасқа айналдыруын тілейді. Пілін де жау қолына тастамас үшін төбесіне көтеріп алады. Сондағы батыр осы Оқжетпес болса керек. Не себепті Оқжетпес Құдайдан өзін тасқа айналдыруды тілейді?
Жаудың көптігінен қорқады
Шайқастан кейін сәл тынығып алмақшы болады
Жау қолынан қорлық көргісі келмейді.
Орман ішінде жасырынып жүрген жау оңтайлы сəтті дереу пайдаланады. Берілген сөйлемдегі «дереу» сөзін қай сөзбен алмастыруға болады.
тез
баяу
кешке
жаяу
Мәтіннің мазмұнына сәйкес келетін мақалды көрсетіңіз
Туған жердей жер болмас, Туған елдей ел болмас.
Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық
Батыр елі үшін туады, Елі үшін өледі
Отан отбасынан басталады.
