NEW
Font size
Worksheets6. Sınıf Sözcük Türleri
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
Varlıkları ve kavramları karşılayan sözcüklere isim denir.
Buna göre “Masmavi gökyüzünü ve neşeli kuşları gördüğüm için çok sevindim.” cümlesindeki isimler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
masmavi-neşeli
gökyüzü-kuşlar
neşeli-gökyüzü
kuşlar-çok
● Beş duyudan herhangi biriyle algılanabilen isimlere somut isim denir.
● Dünyada benzeri bulunmayan varlıkları karşılayan isimlere özel isim denir.
● Çoğul eki almadığı hâlde birden fazla varlığı karşılayan isimlere topluluk ismi denir.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi, yukarıda açıklaması verilen isim çeşitlerinden herhangi birine örnek olamaz?
Boncuk bugün kafese koyduğum yemleri yemedi.
Memleket hasreti hepimizi derinden yaralıyordu.
Bizim takım bir türlü istenen oyunu sergileyemedi.
Çantasındaki ipek mendili kardeşine verdi.
Şelalenin uğultusu(I) rüzgârın esişiyle bize kadar geliyor, çamların(II) mırıltısına karışıyordu. Keskin bir kekik kokusu ortalığı doldurmuştu. Deniz(III), yerden bir kozalak(IV) aldı, parmaklarıyla onun dişlerini büküp kırmaya başladı.
Bu parçada numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
I. sözcük soyut isimdir.
II. sözcük çoğul isimdir.
III. sözcük özel isimdir.
IV. sözcük cins isimdir.
İsimleri niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili sözcük sıfattır?
Yeni açılan köprünün geçiş ücretleri belli oldu.
Sahile vuran hırçın dalgalar beni korkutuyor.
Günün birinde bizim de hayallerimiz gerçek olacak.
Poşetin içindeki ekmekler taze görünüyordu.
Akşamleyin - - - - elbisesini giyip dışarı çıktı.
Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki sözcüklerden hangisi getirilirse “elbise” sözcüğünün niteliği belirtilmiş olmaz?
çizgili
yeşil
iş
yeni
“Mutlu” sözcüğü aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir ismi nitelemiştir?
Kardeşin seni görünce mutlu oldu mu?
Sonunda okulunu bitirdiği için mutluydu.
Mutlu insanlar herkes tarafından sevilir.
Mutlu yaşamak istiyorsan sağlığına dikkat et.
● İsimleri soru yoluyla belirten sıfatlara soru sıfatı denir.
● İsimleri işaret yoluyla belirten sıfatlara işaret sıfatı denir.
● İsimlerin miktarlarını kesin olarak değil, belirsiz bir şekilde bildiren sıfatlara belgisiz sıfat denir.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi, açıklaması verilen sıfat çeşitlerinden herhangi birine örnek olamaz?
O gün bütün köylü, meydanda toplanmıştı.
Birçok şehir gezdim buraya gelmeden önce.
Dördüncü ayda yağmur yağmaya başladı.
Hangi filmi izlemek istersiniz bugün?
Tamlayanın ilgi eki (-in), tamlananın iyelik eki (-i) aldığı isim tamlamalarına “belirtili isim tamlaması” denir. Tamlayanın ilgi eki (-in) almayıp tamlananın iyelik eki (-i) aldığı tamlamalara ise “belirtisiz isim tamlaması” denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde belirtisiz isim tamlaması kullanılmıştır?
Yolun sonu görünmeye başladı.
Derenin şırıltısı bütün vadiyi sarmıştı.
Havanın sıcaklığı bir anda düştü.
Oyun odası, çocukları çok heyecanlandırdı.
Yaz günü(I) sıcaktan bunalan çocuk, babasıyla deniz kenarına gidip kendisini serin sulara(II) bıraktı. Nefesini tutup denizin derinliklerine(III) daldı. Hava kararmaya başlayınca sudan çıktı. O sırada annesi geldi. Elinde piknik sepeti(IV) vardı.
Bu parçada numaralanmış tamlamalardan hangisi sıfat tamlamasıdır?
I
II
III
IV
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili tamlamalardan hangisinin türü diğerlerinden farklıdır?
Çalışkan insanlarla çalışmak zevklidir.
Sorunların çözümü için yetkililerle görüştük.
Okulun duvarları bu yıl boyandı.
Kirazın çekirdeklerini bahçeye gömdü.
İnsan isimlerinin yerini tutan zamirlere kişi zamiri denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi zamiri yoktur?
Onları hemen kitaplığa koysan iyi olur.
Toplantıya senin yerine ben katılabilirim.
Kendi kopyam imiş meğer şu dünya.
Bana bu imkânı siz verdiniz.
İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan zamirlere işaret zamiri denir.
Buna göre aşağıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerden hangisi işaret zamiri değildir?
Burası İstanbul mu böyle yosun kokulu
Gel gitme, vakit erken.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.
Dönüp bakmaz hiçbirine, aldırmaz
Bütün hayranlarını sesinden tanır.
Ötekiler beni anlamaz, ey vefasız
Sen beni anlamadıktan sonra!
“O” sözcüğü hem kişi zamiri hem de işaret zamiri olabilir.
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde “o” sözcüğü kişi zamiri olarak kullanılmıştır?
Onu dün yokuşun başındaki marketten satın aldım.
O bugüne kadar hiçbir arkadaşına kötü söz söylemedi.
O benim çok severek okuduğum bir kitaptı.
Sizin geçen yıl almayı düşündüğünüz ev o muydu?
Belirsizlik bildiren sözcükler bir ismin yerini tutuyorsa belgisiz zamir, bir isimden önce kullanılıyor ve o ismi etkiliyorsa belgisiz sıfat olur.
Buna göre aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi belgisiz zamir değildir?
Bardakların birkaçı taşıma esnasında kırılmış.
Kimileri böyle durumlarda sabırsız olabiliyor.
Kar yağınca insanların birçoğu yolda kalmış.
Bazı öğrenciler bahçe kapısında bekliyor.
“Bu, şu, o” sözcükleri bir ismin yerini tutarsa işaret zamiri, bir isimden önce kullanılıp o ismi etkilerse işaret sıfatı olur.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “şu” sözcüğü zamir görevinde kullanılmıştır?
Ablam şu apartmanda oturuyor.
Şu çiçekleri balkona götürelim.
Sana en yakışan elbise şu oldu.
Yarına kadar şu işleri bitirmeliyiz.
Belgisiz zamirler, ismin yerini belirsiz bir şekilde tutan zamirlerdir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde belgisiz zamir kullanılmamıştır?
Varsın yine bir yudum su veren olmasın,
Baş ucumda biri bana su yok desin de
Yıllardır ki bir kılıcım kapalı kında,
Kimsesizlik dört yanımda bir duvar gibi
Vur kazmayı dağa Ferhat
Çoğu gitti, azı kaldı.
Gurbet o kadar acı ki ne varsa içimde,
Hepsi bana yabancı, hepsi başka biçimde
Varlıkların yerini soru yoluyla tutan zamirlere soru zamiri denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru zamiri vardır?
Mutfak masasının üzerindeki saati kim aldı?
Buraya kadar tek başına nasıl gelmiş?
Beni dinlememekte neden ısrar ediyorsun?
Ankara’ya gideceğini sana söylemedi mi?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismin yerine kullanılmış bir sözcük yoktur?
Yaklaşık otuz yıldır burada yaşıyoruz.
Arkadaşlarımdan bazıları yaz tatilinde kursa gidiyor.
Birçoğumuz hayatın sadece olumlu yanlarını görür.
Bu dostluğu hiçbir fırtına kolay kolay sarsamaz.
Tek başına anlamı olmayan, cümleye farklı anlam ilgileri kazandıran sözcüklere edat denir.
Bu açıklamaya göre aşağıdakilerin hangisinde altı çizili sözcük edat değildir?
Yağmur sabaha kadar dinmek bilmedi.
Evi bıraktığım gibi bulmak istiyorum.
Bu adresi bulmak için çok uğraştık.
Söylediklerinin doğru olduğunu biliyoruz.
“Hemen herkes, dört yılda bir düzenlenen Olimpiyat Oyunları’nı bilir - - - - Paralimpik Oyunları bilen çok az kişi vardır.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki bağlaçlardan hangisi getirilemez?
ama
oysa
çünkü
fakat
Aşağıdaki dizelerin hangisinde hem edat hem de bağlaç vardır?
Yangın görmedi hiç bu köyler balam
Ama susuzluktan toprak yarılmış kulaç kulaç
Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol
Sallanmaz o kalışta ne mendil ne de bir kol
Sarı kanaryalar, süt beyaz kanaryalar
Öter balkonunda akşama kadar
Dünyada sevilmiş ve seven nafile bekler
Bilmez ki giden sevgililer dönmeyecekler
Bu yolda herkes bir ey delikanlı
Diriler şerefli, ölüler şanlı
Yurt için dövüşen başı dumanlı
Her zaman bu şandan, o şana gider.
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Edat
Bağlaç
Ünlem
Zamir
● Bahçede şirin mi şirin bir köpek yavrusu var.
● Bana da bir kaşarlı tost verir misiniz?
● Yıldız kaydı, sen de gördün mü?
Aşağıdakilerden hangisi “mi” edatının bu cümlelere kattığı anlamlardan biri değildir?
Soru
Koşul
Rica
Pekiştirme
I. Sofrada sadece çorba ve ekmek vardı.
II. Arabaya atladık ve yola çıktık.
III. Kayın ve ardıç en sevdiğim ağaçlardır.
IV. Bahar geldi ve tüm çayırı kuş sesleri kapladı.
Numaralanmış cümlelerin hangilerinde “ve” bağlacı cümleleri bağlamak için kullanılmıştır?
I ve III.
I ve IV.
II ve III.
II ve IV.
“Ancak” sözcüğü yerine “ama” bağlacı getirilebiliyorsa “ancak” sözcüğü bağlaç olur.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ‟ancak” sözcüğü bağlaç görevinde kullanılmamıştır?
Sesi duyuluyordu ancak söyledikleri anlaşılmıyordu.
Seninle gelecektim ancak işlerimi bitiremedim.
Olanları ancak sana anlatabilirim, diyordu.
Güneşli ancak soğuk bir günün akşamındayız.
“İle” sözcüğü hem edat hem de bağlaç olarak kullanılabilir. Bir cümledeki “ile” sözcüğü yerine “ve” bağlacı getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmuyorsa “ile” bağlaçtır, aksi takdirde edattır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ile” sözcüğü edat görevinde kullanılmıştır?
Bana bir süvari ile haber gönderdiler.
Misafirlerin gelmeleri ile gitmeleri bir oldu.
Leyla ile Mecnun’un hikâyesini biliyor musunuz?
Akşamüstü annesi ile babası, durumunu sormuş.
Edatlar, cümlede yer alan sözcükler arasında farklı anlam ilgileri kurar.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan edatın kurduğu anlam ilgisi yanlış verilmiştir?
En büyük zevki, kardeşi ile top oynamaktı. (Birliktelik)
Deniz, bugün düne göre dalgalı görünüyor. (Karşılaştırma)
En geç saat yedi gibi orada oluruz. (Eşitlik)
Hastaneye gitmek için müdürden izin aldı. (Amaç)
Anlamca birbiri ile ilgisi olan sözcükleri, sözcük gruplarını, cümleleri bağlayan sözcüklere bağlaç denir. Bağlaçlar cümleye farklı anlam ilgileri de katabilir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç, cümleye “olumsuzluk” anlamı katmıştır?
Ne kendisi geldi ne de bizi oraya gönderdi.
Evin salonu hem geniş hem de manzaralıydı.
Bu oyunu kazananlar da kaybedenler de çok eğlendi.
Gerek ailesi gerekse dostları onu hiç yalnız bırakmadı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ah” sözcüğü ünlem görevinde kullanılmamıştır?
Ah, kolumu bahçenin demir kapısına çarptım!
Ah ah, nerede kaldı güzelim gençlik yıllarım!
Ah aldık boş yere; tüh, haksızlık etmişiz!
Ah, şimdi bir dere kenarında olmak vardı!
● Oh, sonunda tüm işlerimi bitirdim!
● Of, burada bir hafta daha kalamam ben!
● Tüh, yanıma para almayı unutmuşum!
● Vah vah, bu çocuklara kim yardım edecek?
Aşağıdakilerden hangisi, bu cümlelerde yer alan ünlemlerin cümlelere kattığı anlamlardan biri değildir?
Üzülme
Sıkılma
Rahatlama
Şaşırma
