เงินทุน

ผู้ใหญ่ไม่สนับสนุน

ความขัดแย้งของคนในสังคม

ประชาชนไม่ให้ความสนใจในการอ่านเท่าที่ควร

กาพย์ยานี ๑๑

กาพย์ฉบัง ๑๖

กาพย์สุรางคนางค์ ๒๘

กาพย์สุรางคนางค์ ๓๒

ความสำคัญของแพทย์และคุณสมบัติของแพทย์ที่พึงมี

วิธีสังเกตตำแหน่งชีพจร ธาตุทั้ง ๕ ที่เป็นสาเหตุแห่งโรค อาการไข้ป่วงและยารักษา

วิธีการสังเกตอาการไข้และยารักษา กำเนิดโรค ลักษณะของหญิงที่น้ำนมดีหรือน้ำนมไม่ดี

บทไหว้ครูอันมีพระรัตนตรัย เทพเจ้าของพราหมณ์ หมอชีวกโกมารภัจ และครูแพทย์ทั่ว ๆ ไป

เปรียบแพทย์คือทหาร อันชำนาญรู้ลำเนา

ปิต์ตํ คือวังหน้า เร่งรักษาเขม้นหมาย

อาหารอยู่ในกาย คือเสบียงเลี้ยงโยธา

อำไว้จนแก่กล้า แพทย์อื่นมาก็ขัดขวาง

ให้ความเกรงกลัวต่อบาป

อย่าโมโหโทโสรู้จักข่มใจให้มีความสุขุม

อย่ามีความลังเลใจและความคิดเบียดเบียน

ความไม่มีโรคภัยไข้เจ็บในตนย่อมเป็นลาภอันประเสริฐ

ข้าศึก  

โจร  

วังหน้า

ไฟป่า

หนังสือ

แพทย์

แสงสว่างหรือดวงอาทิตย์

ความรู้

๑๑ คัมภีร์

๑๓ คัมภีร์

๑๔ คัมภีร์

๑๒ คัมภีร์

โรคนั้นคือโทโส จะภัยโยเร่งวัฒนา

แพทย์เร่งกระหน่ำยา ก็ยิ่งยับระยำเยิน

ครูพักแลครูเรียน อักษรเขียนไว้ตามมี

จงถือว่าครูดี เพราะได้เรียนจึ่งรู้มา

เป็นแพทย์พึงสำคัญ โอกาสนั้นมีอยู่สาม

เคราะห์ร้ายขัดโชคนาม บางทีรู้เกินรู้ไป

จะกล่าวคัมภีร์ฉัน ทศาสตร์บรรพ์ที่ครูสอน

เสมอดวงทินกร แลดวงจันทร์กระจ่างตา