ragam dialek surabayaan, bojonegoroan, malangan lan sapanunggale, ragam basa sing dititik saka ...

" Nalika ketemu wong sepisan kudu mbungkukake awak lan manthuk, ngucap salam, salaman yen lanang padha lanang utawa wadon padha wadon ukara."

ukara iki yen dititik saka ragam basa manut unggah ungguh kalebu ragam basa

Ukara ing ngisor iki paling trep manut aturan unggah-ungguh yaiku ...

Ibu : Bapak wis ... ?

Bapak : Wis, ngenteni ibu kesuwen, dak kira durung kondur.

Ibu : Lagi wae pak, kanca-kanca ngajak, mampir daleme Bu Wira

Bapak : Lo, Bu Wira wis kondur ta?

Tembung kang mathuk kanggo njanggkepi pacelathon ing dhuwur yaiku ...

Dipun sekecakaken anggenipun..., kula ugi nembe kemawon ....

Tembung tembung sing trep kanggo nyampurnaake ukara kasebut ....

Jingglengono 5 ukara ing ngisor

1. wong tuwa marang wong enom

2. wong/bocah sabarakan/ meh padha umur-umurane

3. wong tuwa marang wong enom kang luwih dhuwur kalungguhane

4. wong sing luwih dhuwur pangkate marang sing luwih asor

5. ngrembug wong liya kang perlu diajeni

Sing kalebu ing ragam ngoko lugu yaiku....

Anis : mengko sore sido latihan ora san?

Santi : sido, mengko dak ampiri jam setengah papat.

Pacelathon ing dhuwur mau migunakake unggah-ungguh basa ...

Wong sing dijak wawancara priyayine luwih tuwa, basa sing digunakake apike ...

Jingglengono pacelathon ing ngisor iki !

Bagus : Drun, nyang endi ?

Badrun : Lapangan, melu ta?

Bagus : Gak, kadhung semayan karo adul

Badrun : Ana acara ta

Bagus : Biasa motor anyar, Mas Bro

...

Sarampunge nyemak pacelathon ing dhuwur, nggunakake ragam basa apa ...

Yen kabandhingake karo basa ngoko, basa krama luwih ... .

Manut wujude, unggah-ungguh basa dibedakake dadi 4 yaiku ....

Menyang sapa wae ngoko alus digunakake?

‘Saben dina, aku sekolah numpak sepeda motor’

Ukara kasebut yen diowahi dadi ngoko alus dadi .....

Pak Agus : ”Bola-bali telat wae, apa maneh alesanmu nar?”

Sunar : “....”

Ukara kang trep kanggo mangsuli Pak Agus yaiku ....

Krama aluse ngomong yaiku .....

Sasampunipun ngrahapi menapa ingkang sampun sumadya, kasuwun para tamu tumuju papan parepatan awit tata upacara badhe kalajengaken. Basa kang digunakake yaiku …

Yen tindak daleme Pakdhe, aja lali welingane Bapak diaturke Pakdhe ya, Le! Basa kang digunakake yaiku …

Kadingaren pakdhe, dalu-dalu tindak ngriki.

Basa kang digunakake yaiku …

Susi : “Mbak, njenengan mau wis dhahar durung ta?”

Dina : “Durung je Dhik, lha arep maem ketungka ana tamu.”

Undha-usuking basa ingkang dipunginakaken dening Susi ing pacelathon kasebat, inggih menika ....

Sampeyan punika yoganipun sinten?

Ukara kasebut ngetrapake panganggone basa. . .

Anggen kula ngrantos panjenengan kalawau sampun dangu sanget.

Yen diowahi ing basa ngoko lugu yaiku. . .

Renita : “Kados pundi pengemasanipun?”

Bu Ninik : “Kanggo produk olahan gedhang sing garing, pengemasane jaman biyen nganggo plastik dislomot geni saka lilin utawa ublik. Nanging saiki jaman saya tambah maju, mula pengemasan wis kanthi modern. Aku nggunakake teknologi mesin press. Saliyane iku uga ditambahi merk utawa cap ing kemasane. Senajan biayane pengemasan larang.

Adhedhasar ragam basane, pethikan wawancara kasebut basa kang digunakake yaiku....

‘Saben dina, aku sekolah numpak sepeda motor’

Ukara kasebut yen diowahi dadi ngoko alus dadi .....

Krama lugu Aku :

Ngako lugu ngasta

Basa ngoko Yen tetembungane kacampuran tembung-tembung krama kagolongake basa ....

Basa kang biyasane digunakake marang wong kang lagi tetepungan yaiku ....