ไปเข้าเฝ้าที่ท้องพระโรง

ลักลอบไปในห้องพระบรรทม

ฝากขุนนางผู้ใหญ่ไปถวาย

ว่ายน้ำลอยคอถวายฎีกาที่เรือพระที่นั่ง

ใช้พรายถอดกลอนถอนลิ่ม

รอยทิ่มถอดหลุดไปจากที่

แม้นมิไปให้งามก็ตามใจ

จะบาปกรรมอย่างไรก็ตามที

จนใจจะมิไปก็สุดฤทธิ์ ชีวิตอยู่ใต้พระบาทา

พิเคราะห์ดูทั้งยามอัฐกาล ก็บันดาลฤกษ์แรงเป็นหนักหนา

ถึงสองครั้งตั้งแต่พรากจากพี่ไป

ดังเด็ดใจจากร่างก็ราวกัน

ใต้เตียงเสียงหนูก็กุกกก

แมงมุมทุ่มอกที่ริมฝา

ลุกขึ้นถกเขมรร้องเกนไป ทุดอ้ายไพร่ขี้ครอกหลอกผู้

จะกล่าวถึงขุนแผนแสนสนิท

เรืองฤทธิ์ลือจบพิภพไหว

เสาวรจนี

นารีปราโมทย์

พิโรจวาทัง

สัลลาปังคพิสัย

ครานั้นพระองค์ผู้ทรงภพ

ฟังจบกริ้วขุนช้างเป็นหนักหนา

มีพระสิงหนาทตวาดมา

อ้ายบ้าเย่อหยิ่งอ้ายลิงโลน

ครานั้นพระองค์ผู้ทรงภพ

ฟังจบแค้นคั่งดังเพลิงไหม้

เหมือนดินประสิวปลิวติดกับเปลวไฟ

ดูดู๋เป็นได้อีวันทอง

ครานั้นขุนช้างได้ฟังว่า

แค้นดังเลือดตาจะหลั่งไหล

ดับโมโหโกรธาทำว่าไป

เราก็ไม่ว่าไรสุดแต่ดี

ครานั้นจึงโฉมเจ้าวันทอง

เศร้าหมองด้วยลูกเป็นหนักหนา

พ่อพลายงามทรามสวาดิของแม่อา

แม่โศกาเกือบเจียนจะบรรลัย

คะเนนับย่ำยามได้สามครา

ดูเวลาปลอดห่วงทักทิน

ขอพระองค์จงทรงพระปรานี

ชีวีอยู่ใต้พระบาทา ฯ

ว่าหญิงชั่วผัวยังคราวละคนเดียว

หาตามตอมกันเกรียวเหมือนมึงไม่

ทุกวันนี้ลูกชายสบายยศ

พร้อมหมดเมียมิ่งก็มีสอง

อีแสนถ่อยจัญไรใจทมิฬ

ดังเพชรนิลเกิดขึ้นในอาจม

จะกล่าวถึงขุนแผนแสนสนิท

เรืองฤทธิฦๅจบพิภพไหว

ทุกวันนี้ใช่แม่จะผาสุก

มีแต่ทุกข์ใจเจ็บดังเหน็บหนาม

ใครจะเอาเป็นผัวเขากลัวอาย

หัวหูดูเหมือนควายที่ตกปลัก

แสดงให้เห็นความรักของแม่ที่มีต่อลูกของตน

ให้ความรู้ลักษณะสำคัญของกลอนเสภาที่มีความไพเราะ

ให้ความรู้เกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ของพลเรือนที่มีต่อบ้านเมือง

แสดงภาพสะท้อนครอบครัวขุนนางในสมัยอยุธยาและรัตนโกสินทร์

เพื่อให้ข้อคิดแก่ประชาชนในการดำเนินชีวิต

เพื่อรวบรวมไว้เป็นมรดกทางวรรณคดี

เพื่อใช้ในการขับเสภาในงานต่างๆ

เพื่อใช้เป็นตำราสำหรับศึกษา