2. Mustafa Kemal’in etkilendiği şairlerden biri olan Tevfik Fikret, Osmanlı Dönemi’nde yetişmiş en büyük şairlerden biridir. Özellikle Mustafa Kemal’in de gönüllü katılmak için girişimde bulunduğu ve başarısız olduğu 1897 Osmanlı- Yunan Savaşı’nın yaşandığı yıllarda yazdığı vatan ve millet şiirleri ile kısa zamanda büyük bir üne kavuşmuştur. Bu şiirlerinden biri olan“Millet Şarkısı”ndan iki mısra aşağıda verilmiştir: ...

Millet yoludur, hak yoludur, tuttuğumuz yol,

Ey hak yaşa, ey sevgili millet yaşa, var ol!

Bu mısradan hareketle, Tevfik Fikret’in, Mustafa Kemal’i;

I. Millet sevgisi

II. Çağdaşlık

III. Adalet

kavramlarının hangilerinde etkilemesi beklenir?

“Manastır, Makedonya’da önemli bir ticaret ve konsolosluklar şehridir. Bu özellikler şehirde kültürel bir zenginliğin oluşmasına katkı sağlamıştı. Fakat konsolosluklar Balkanlarda ayrılıkçı fikirlerin yayılmasında önemli rol oynadı. Aralarında çekişme bulunan çeşitli din ve milliyetten insanların bir arada yaşadığı Manastır’da özellikle Sırplar, Bulgarlar ve Yunanlar kiliseleri aracılığıyla bölgeye hâkim olmak istiyordu.”

Verilen bilgilerden hareketle, Makedonya’daki gelişmeler Mustafa Kemal’de hangi kişilik özelliklerinin oluşmasına katkı sağlamış olabilir?

1789’da Fransız İhtilali sonucunda ortaya çıkan milliyetçilik fikri, içerisinde farklı ulusları barındıran imparatorluklarda birtakım sıkıntıların baş göstermesine neden olmuştur. Bazı Avrupalı devletlerin kışkırtmasıyla Osmanlı Devleti içerisinde bulunan Sırp, Rum, Bulgar gibi uluslar Osmanlıya karşı ayaklanmışlar ve bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Buna karşılık milliyetçilik fikri, Türk ulusunu da etkilemiş ve Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında önemli bir rol oynamıştır.

Yukarıdaki bilgiler dikkate alındığında;

I. Osmanlı Devleti’nin çok uluslu bir yapıya sahip olduğu,

II. Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti’ne karşı dostça tavırlar sergilediği,

III. Milliyetçilik fikrinin Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasında etkili olduğu,

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Mustafa Kemal’in doğduğu Selanik, önemli bir liman şehri olmanın yanında demir yolu ile Belgrad, Manastır ve İstanbul gibi şehirlere bağlanmaktaydı. Bu durum Selanik’in hem Batı ile etkileşimini kolaylaştırmış hem de sosyal ve kültürel yönden gelişmesine zemin hazırlamıştır. Avrupa’da çıkarılan gazete, dergi ve kitaplardaki fikirler çok uluslu yapıya sahip olan Selanik üzerinden Osmanlı ülkesine yayılıyordu. Bu yönüyle Selanik, Avrupa’daki gelişmelerin yakından takip edildiği ve Batı ülkeleriyle etkileşimin en yoğun yaşandığı şehirlerden biriydi. Denebilir ki Selanik, Osmanlı Devleti’nin Batı’ya açılan bir penceresi konumundaydı.

Bu metinden hareketle Selanik’in Mustafa Kemal’in kişisel özelliklerinden hangisi üzerinde etkili olduğu söylenebilir?

1876’dailanedilen anayasa(Kanun-iEsasi) ileTürktarihinde yenibir dönemegeçilmiş oldu. Devlet, artık padişahın kişisel isteklerine göre değil anayasadaki kurallara göre yönetilecektir. Anayasada kişilerarası eşitlik, ma lve konut dokunulmazlı ğı, eğitim hakkı, vicdan hürriyeti, basın hürriyeti ve mahkemelerin bağımsızlığı gibi kişi hak ve hürriyetlerine yer verilmiştir.

Buna göre Kanun-i Esasi’nin ilanı ile aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenemez?

Fransız İhtilali Avrupalı devletler tarafından başlangıçta ülkenin iç meselesi olarak görülmüş, Fransa’nın ihtilal sonrası zayıflayacağı iddia edilmiş ve bu nedenle Fransa kendi sorunlarıyla baş başa bırakılmıştır. Zamanla ihtilalin getirdiği yeni ilkelerin Osmanlı Devleti gibi Avrupa’nın monarşik yönetimlerini de tehdit etmeye başlaması, bu devletlerin politikalarının değişmesine yol açmıştır. Nitekim ihtilal sonrası ortaya çıkan düşünceler önce Avrupa’ya, sonra bütün dünyaya yayılmıştır.

Metinde Fransız İhtilali’nin aşağıdaki özelliklerinden hangisi vurgulanmaktadır?

I. Balkan Savaşı’nın çıktığı günlerde Osmanlı ordusuna siyaset karışmış ve subaylar iki gruba ayrılmıştı. Ordunun ulaşım ve ikmal hatları da yeterli değildi. Bunların etkisiyle Balkan devletlerine karşı yeterince mücadele edilemedi ve Edirne, Bulgarların eline geçti. Bulgar kuvvetleri İstanbul yakınlarına kadar geldi. Başkent de tehdit altında kalınca Osmanlı yöneticileri barış istemek zorunda kaldı. Savaşın sonucunda Balkanlardaki Türk hâkimiyeti sona erdi. Kaybedilen Balkan topraklarından Anadolu’ya büyük bir göç dalgası yaşandı.

Verilen metinde Balkan Savaşı’nın aşağıdaki alanlardan hangisine yönelik etkisine değinilmemiştir?

Fransız İhtilali ile yayılmaya başlayan hürriyet, eşitlik, adalet gibi fikirlerden etkilenen ve Jön Türkler olarak bilinen aydınlar; devletin bütünlüğünü sarsan gayrimüslim isyanlarını önlemek için bazı çözümler önerdiler. Onlara göre gayrimüslimlerin isyan etmesinin temel nedeni padişahın ülkeyi tek başına yönetmesiydi. Jön Türklere göre bu isyanların önlenebilmesi için Avrupa’da olduğu gibi bir anayasa hazırlanmalı, meclis açılmalı, bu mecliste herkese temsil hakkı verilmeli ve padişah ülkeyi bu meclisle birlikte yönetmeliydi.

Buna göre Jön Türkler aşağıdaki alanlardan hangisinde değişim yaşanması gerektiğini savunmuştur?

Mustafa Kemal,

• Harp Akademisinden mezun olmuş ardından Şam 5. Ordu’ya atanmıştır.

• 31 Mart Olayı’nı bastıran Hareket Ordusu içinde yer almıştır.

• Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurmuştur.

Verilen bilgilerden Mustafa Kemal’in hayatındaki olay ve olgulardan;

I. Aile II. Siyasi III. Askeri IV. Eğitim

Hangileri hakkında çıkarımda bulunulabilir?

Mustafa Kemal,

• Selanik’te; çeşitli din ve milletten insanlarla bir arada yaşamıştır.

• Manastır’da; Türkçülüğü ön plana çıkaran şairler ve yazarlar okumuştur.

• Sofya’da askeri ataşe olarak görev yapmıştır.

Bu durumun, O’na,

I. Milliyetçi bir yapı kazanma II. Dış politika deneyimi elde etme III. Askeri deneyim kazanma

IV. Farklılıklara saygı duyma

Hangilerini kazandırması beklenir?

Mustafa Kemal, Harp Akademisini bitirdikten sonra kurmay yüzbaşı olarak Şam'a atandı. 1909'da, Meşrutiyete karşı çıkan 31 Mart Ayaklanmasını bastıran Hareket Ordusu'nun kurmay başkanlığını yaptı. Trablusgarp'ta İtalyanlara karşı Deme ve Tobruk'ta başarılı mücadeleler verdi. Bu başarısından sonra binbaşı rütbesine terfi etti. I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesi'nde Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar'da büyük başarılar elde etti. Bu başarılarından dolayı albay rütbesine yükseldi.

Buna göre Mustafa Kemal'in askerlik hayatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Sömürge arayışı içindeki İtalya, 1911 yılında Osmanlı toprağı olan Trablusgarp’a saldırdı. Osmanlı’nın o tarihlerde Trablusgarp’a ordu ve donanma gönderebilecek durumu olmadığı için Mustafa Kemal ve bir grup genç Osmanlı subayı, gizlice Trablusgarp’a gittiler. Bu subaylar orada yerli halkı örgütleyerek Trablusgarp’ı savundular. Ayrıca Derne ve Tobruk’ta da İtalyanlara karşı başarılı mücadeleler verdiler.

Yalnız bu bilgilere dayanarak, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

13 Nisan 1908’de meydana gelen 31 Mart Vakası, meşrutiyet karşıtı kişiler tarafından çıkarılmıştır. Bu ayaklanmayı, Kurmay Başkanlığını Mustafa Kemal’in yaptığı, Hareket Ordusu bastırmıştır..

Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Atatürk için, iyi bir askerdi, demek yeterli olmaz. O her alanda kendini geliştirmeye özen göstermiş ender bir kişidir. Ömer Naci ile edebiyat ve hitabet gücünü artırırken, öğretmeni Tevfik Bey ile tarihin derinliklerine inmeninönemini fark etmiş; Namık Kemal’i okurken vatanseverliğini, Ziya Gökalp ile milliyetçilik duygularını geliştirmiştir. Öğrendiği bilgiler ve geliştirdiği duygular ile ülkeye yenilikler getirmiş, halka faydalı işler yapmıştır. O önemli birkomutan, siyasetçi, yazar ve başöğretmendir. Başka milletlere örnek olmuş eşsiz bir dünya lideridir.

Verilen bilgiden hareketle Mustafa Kemal Atatürk’ün hangi kişilik özelliğine ulaşılamaz?

Türk düşünürler Mustafa Kemal’i daha çok vatan sevgisi ve milliyetçilik konularında etkilenmiştir. Yabancı düşünürler ise eşitlik, adalet, demokrasi ve insan hakları gibi konularında etkilemişlerdir. Mustafa Kemal okuduğu buyazarların kitaplarında önemli yerlerin altını çizmiş ve notlar almıştır.

Verilen metinden hareketle Mustafa Kemal’le ilgili hangisine ulaşılamaz?

1881’de doğan Mustafa Kemal in çocukluğunun geçtiği ve büyüdüğü Se­lanik'te Türkler ile birlikte Rum, Bulgar, Sırp, Yahudi ve Ermeniler de yaşıyordu.

Buna göre Selanik’in bu durumunun,

Mustafa Kemal’e aşağıdaki etkilerden hangisini yapması beklenebilir?

Birinci Dünya Savaşı'nın aşağıdaki sebeplerinden hangisini Fransız İhtilali ortaya çıkarmış olabilir?

Avusturya-Macaristan Osmanlı Devleti’nin Balkan topraklarına sahip olmak istiyordu.   Rusya’nın Panslavizm politikasının toprak bütünlüğünü tehdit etmesi üzerine Rusya’ya karşı ittifak arayışına girmiş ve Almanya ile yakınlaşmıştır.

Metinde verilen bilgiden hareketle Birinci Dünya Savaşı’nın öncelikle hangi alandaki sebeplerinden bahsedildiği söylenebilir?

Birinci Dünya Savaşı öncesinde Fransız İhtilali’nin etkileri Avrupa’nın her yanında hissedilmekteydi. Küresel ve bölgesel sorunlar artmıştı. Bu durum ülkelerin askeri yatırımlarını artırmıştır. Öte yandan sömürgeci devletler hem yeni kaynaklar elde etmek için hem de elde edilen kaynakları satabilecek ülkeler bulma çabasındadır.

Verilen metinde Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasına neden olan aşağıdaki gelişmelerden hangisine değinilmemiştir?