wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

S 3 PR

Total questions: 62

Worksheet time: 32mins

Name
Class
Date
1.

Funkcję układu wydalniczego u ryb pełnią:

a)

protonefrydia

b)

metanefrydia

c)

pranercza

d)

nerki właściwe

2.

Głównym produktem azotowej przemiany materii u ryb promieniopłetwych jest:

a)

amoniak

b)

mocznik

c)

kwas moczowy

3.

W wymianie gazowej u żaby biorą udział:

a)

skrzela

b)

worki płucne

c)

workowate płuca i skóra

4.

Narządami oddechowymi kijanek płazów to:

a)

płuca

b)

tchawki

c)

płucotchawki

d)

skrzela zewnętrzne

5.

Serce o całkowicie rozdzielonych dwóch komorach występuje u:

a)

żmii zygzakowatej

b)

zaskrońca

c)

jaszczurki zwinki

d)

krokodyla

6.

U których strunowców, podobnie jak u zwierząt niższych, ciało pokryte jest jednowarstwowym nabłonkiem?

a)

konia

b)

słonia

c)

muła

d)

lancetnika

7.

Proces wyodrębniania głowy to:

a)

cefalizacja

b)

organogeneza

c)

homeostaza

d)

oogeneza

8.

Zaznacz błonę płodową, dzięki której zarodek znajduje się w środowisku wodnym, optymalnym dla rozwoju

a)

omocznia

b)

owodnia

c)

kosmówka

d)

pęcherzyk żółtkowy

9.

Rodopsyna jest barwnikiem odgrywającą znaczącą rolę w procesie odbierania bodźców

a)

mechanicznych

b)

chemicznych

c)

świetlnych

d)

termicznych

10.

Gastrolity to

a)

ruchy robaczkowe jelit

b)

kamienie połykane przez ptaki

c)

kanały promieniste u parzydełkowców

d)

narządy gębowe u stawonogów

11.

Jaj na lądzie nie składa

a)

traszka

b)

żółw

c)

pingwin

d)

jesiotr

e)

salamandra plamista

12.

Ohar (Tadorna tadorna), nazywany też kaczką norową, jest w Polsce skrajnie nielicznym ptakiem lęgowym, objętym ścisłą ochroną gatunkową. Jego lęgowiska są rozmieszczone głównie na wybrzeżu, gdzie także częściej jest obserwowany w trakcie wędrówek. Samce są nieco większe od samic i są od nich intensywniej ubarwione. Można je rozpoznać po jaskrawoczerwonej narośli u nasady dzioba i rdzawych piórach pod ogonem. Gniazda oharów znajdują się najczęściej w pobliżu wody, w opuszczonych norach wykopanych przez dzikie zwierzęta (króliki, borsuki). Po wykluciu pisklęta są wodzone przez obydwoje rodziców w kierunku wody. Zdarzają się przypadki, że te ptaki prowadzą swoje pisklęta do wody nawet kilka kilometrów. Nad Zatoką Pucką był realizowany program ochrony czynnej ohara, polegający na budowaniu sztucznych nor, które rozmieszczono w miejscach, gdzie ohary przystępują zwykle do lęgów, jak również tam, gdzie od pewnego czasu dorosłych ptaków z pisklętami już nie obserwowano. Na podstawie: I. Kaługa, Ohar – czarno-biała kaczka, „Salamandra. Magazyn Przyrodniczy”, nr 1/2008 (25).

Wybierz i zaznacz nazwę zjawiska opisanego w tekście, umożliwiającego odróżnienie samca ohara od samicy ohara po cechach morfologicznych.

a)

hermafrodytyzm

b)

zmienność modyfikacyjna

c)

dymorfizm płciowy

d)

rozdzielnopłciowość

13.

Zaznacz nazwę błony płodowej otaczającej jamę, do której są odkładane azotowe produkty przemiany materii w czasie życia zarodkowego gadów.

a)

owodnia

b)

omocznia

c)

kosmówka

d)

pęcherzyk żółtkowy

14.

Dziobak (Ornithorhynchus anatinus) to endemiczny ssak australijski z rzędu stekowców. Organizmy przypominające współczesne dziobaki występowały już ponad 110 mln lat temu. Dziobak ma wiele cech, które nie występują u ssaków łożyskowych, a są obecne u gadów. Na podstawie: A.D. Chapman, Numbers of Living Species in Australia and the Word, Canberra 2009.


Spośród wymienionych cech anatomicznych i fizjologicznych dziobaka wybierz i podkreśl wszystkie te, które nie występują u ssaków łożyskowych, a są obecne u gadów.

a)

przepona

b)

gruczoły mleczne

c)

jajorodność

d)

kloaka

15.

Rysunek przedstawia elementy szkieletu

a)

ryb.

b)

płazów.

c)

gadów.

d)

ptaków.

e)

ssaków.

16.

Cechą odróżniającą wszystkie ssaki od innych kręgowców jest

a)

stałocieplność.

b)

obecność gruczołów mlekowych.

c)

żyworodność.

d)

wykształcenie łożyska.

17.

Na rysunku przedstawiono budowę skóry płazów.


Zaznacz zdania prawidłowo opisujące budowę skóry płazów.

a)

Skórę płazów okrywa nabłonek jednowarstwowy.

b)

Pory występujące w skórze płazów są ujściami gruczołów śluzowych.

c)

Gruczoły śluzowe są wytworami naskórka.

18.

Głównym azotowym produktem przemiany materii wydalanym przez żyjące w wodzie kijanki żab i ropuch jest amoniak, a przez osobniki dorosłe – mocznik. Dorosłe żaby szponiaste (Xenopus laevis), które po przeobrażeniu nadal żyją w wodzie, wydalają przede wszystkim amoniak. Przeprowadzono doświadczenie, w którym dorosłe osobniki żaby szponiastej umieszczono w wilgotnym mchu, bez bezpośredniego dostępu do wody. Po kilku tygodniach obserwacji i pomiarów stwierdzono w tkankach i we krwi tych żab wysokie stężenie mocznika. Po ponownym umieszczeniu badanych osobników w wodzie stwierdzono, że wydaliły one nadmiar mocznika, a głównym wydalanym produktem znów był amoniak. Na podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt. Adaptacja do środowiska, Warszawa 2008.


Zaznacz pytania, na które odpowiada przeprowadzony eksperyment.

a)

Czy dostępność wody wpływa na rodzaj wydalanego związku azotu u żab szponiastych?

b)

Czy niedobór wody powoduje wzrost stężenia mocznika w tkankach żaby szponiastej?

c)

Czy żaba szponiasta jest przystosowana do ciągłego przebywania w środowisku lądowym?

19.

Zaznacz schemat przedstawiający przekrój przez skórę ryby.

a)

A.

b)

B.

20.

Na rysunku przedstawiono budowę serca różnych kręgowców. Legenda: Z – zatoka żylna, P – przedsionek, K – komora, p – prawy/a, l – lewy/a


Zaznacz nazwę gromady kręgowców, które mają serce o budowie przedstawionej na rysunku A.

a)

ryby

b)

płazy

c)

gady

d)

ptaki

21.

Na rysunku przedstawiono budowę serca różnych kręgowców. Legenda: Z – zatoka żylna, P – przedsionek, K – komora, p – prawy/a, l – lewy/a


Który szereg oznaczeń literowych serc kręgowców (A–D) przedstawia prawidłową kolejność pojawiania się tych organizmów w procesie ewolucji.

a)

CDAB

b)

BADC

c)

ABDC

d)

BCDA

22.

Na schemacie przedstawiono działanie przeciwprądowego mechanizmu wymiany gazowej (zasady przeciwprądu) w skrzelach ryb kostnoszkieletowych. Liczby określają ciśnienie parcjalne tlenu (w mm Hg) w wodzie przepływającej przez skrzela i we krwi naczyń włosowatych.


Zaznacz nazwę procesu, dzięki któremu tlen z wody przepływającej przez skrzela przedostaje się do krwi.

a)

dyfuzja

b)

osmoza

c)

transport aktywny

d)

fagocytoza

23.

Rysunek B przedstawia cykl rozwojowy płaza bezogonowego (bez zachowania proporcji wielkości przedstawionych form).


Charakteryzując dorosłe płazy na podstawie zamieszczonego rysunku, należy użyć określeń:

a)

płucodyszne, żuchwowce, owodniowce.

b)

owodniowce, skrzelodyszne, bezżuchwowce.

c)

bezowodniowce, płucodyszne, rozdzielnopłciowe.

d)

bezżuchwowce, bezowodniowce, rozdzielnopłciowe.

24.

Na rysunkach przedstawiono przedstawicieli różnych gromad kręgowców. Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości zwierząt.

Zaznacz szereg, w którym wymieniono tylko bezowodniowce.

a)

1,4,6,7

b)

1,2,4,6,7

c)

1,2,3,5

d)

2,3,5

25.

Poniżej przedstawiono wybrane cechy budowy i fizjologii ptaków.


Zaznacz trzy, które są przystosowaniem ptaków do lotu

a)

W szkielecie większości występują kości pneumatyczne – wypełnione powietrzem.

b)

Podczas rozwoju zarodka wykształcane są błony płodowe: owodnia, omocznia, kosmówka.

c)

W układzie wydalniczym brak pęcherza moczowego.

d)

Mają wysokie tempo przemian metabolicznych.

26.

Jednym z osiągnięć ewolucyjnych gadów było wykształcenie błon płodowych. Na schemacie przedstawiono rozmieszczenie błon płodowych w rozwijającym się jaju.


Spośród podanych opisów błon płodowych zaznacz ten, który jest poprawnym opisem schematu.

a)

1 – owodnia, 2 – kosmówka, 3 – omocznia.

b)

1 – omocznia, 2 – owodnia, 3 – kosmówka.

c)

1 – owodnia, 2 – omocznia, 3 – kosmówka.

d)

1 – kosmówka, 2 – omocznia, 3 – owodnia.

27.

Płyny ustrojowe ryb chrzęstnoszkieletowych są praktycznie izotoniczne w stosunku do środowiska. Utrzymują one wysokie stężenie substancji osmotycznie czynnych głównie:

a)

mocznika

b)

glukozy

c)

amoniaku

d)

kwasu moczowego

28.

Kosteczka słuchowa o nazwie strzemiączko powstała na drodze ewolucji łuków skrzelowych. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. U płazów strzemiączko powstało z :

a)

kości żuchwowo- gnykowej

b)

szczelin skrzelowych

c)

kości kwadratowej

d)

kości szczękowo- gnykowej

29.

Czaszka wymarłych gadów , które dały początek współczesnym ssakom to czaszka

a)

diapsydalna z jedną parą dołów skroniowych

b)

synapsydalna z jedną parą dołów skroniowych

c)

anapsydalna z jedna parą dołów skroniowych

d)

diapsydalna z dwoma parami dołów skroniowych

30.

Ilustracja przedstawia budowę mózgowia ryby. Podaj nazwę odcinka zaznaczonego symbolem X. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania.

a)

X to móżdżek .

Jest dobrze rozwinięty u ryb, które szybko i długo pływają

b)

X to śródmózgowie

Dobrze rozwinięte jest u ryb , dla których duże znaczenie ma wzrok

c)

X to rdzeń przedłużony . Jest dobrze rozwinięty u ryb, które posługują się głownie skórnymi narządami zmysłów

d)

X to międzymózgowie. Jest dobrze rozwinięte u ryb , które szybko i długo pływają

31.

Wybierz : prawda czy fałsz

U gadów występuje krtań górna i krtań dolna.

a)

Prawda

b)

Fałsz

32.

Wybierz prawda czy fałsz

Worki powietrzne ptaków zwiększają powierzchnię wymiany gazowej.

a)

Prawda

b)

Fałsz

33.

Które z wymienionych zwierząt należą do płazów

a)

żaba trawna,jaszczurka zwinka, salamandra plamista

b)

żaba trawna, salamandra plamista, traszka zwyczajna

c)

salamandra plamista, padalec, żmija zygzakowata

d)

żmija zygzakowata, traszka zwyczajna, padalec

34.

Do ryb chrzęstnoszkieletowych należą:

a)

płaszczki

b)

karpie

c)

rekiny

d)

jesiotry

35.

Owodniowce to

a)

płazy, gady, ptaki

b)

ryby, płazy, gady

c)

gady, ptaki, ssaki

d)

płazy, ptaki, ssaki

36.

Zmiennocieplne kręgowce to

a)

ryby, płazy, ptaki

b)

ryby, płazy, gady

c)

płazy, gady, ptaki

d)

gady, ptaki, ssaki

37.

Narządem hydrostatycznym ryb jest/są:

a)

skrzela

b)

pęcherz pławny

c)

linia boczna

d)

płetwy

38.

Linia boczna u ryb umożliwia

a)

umożliwia utrzymanie się na różnej głębokości

b)

sterowanie ciałem

c)

pozwala określić siłę i kierunek prądu wody

d)

oddychanie

39.

Zaznacz cechy kijanki

a)

krępa budowa ciała

b)

ogon

c)

oddycha płucami i skórą

d)

opływowy kształt ciała

e)

skrzela zewnętrzne

40.

Ptak bezgrzebieniowy to

a)

jaskółka

b)

kiwi

c)

orzeł

d)

pingwin

e)

struś

41.

cechami przystosowującymi ptaka do lotu są

a)

jajorodność

b)

kości pneumatyczne

c)

obecność powiek

d)

płuca z workami powietrznymi

e)

kończyny przekształcone w skrzydła

42.

Na rysunku cyfrą 1 i 2 zaznaczono

a)

1 - żółtko, 2 - białko

b)

1 - tarczka zarodkowa, 2 - białko

c)

1 - tarczka zarodkowa, 2 - komora powietrzna

d)

1- żółtko, 2 - komora powietrzna

43.

Do stekowców należą

a)

kangur, kolczatka

b)

koala, dziobak

c)

dziobak, kolczatka

d)

kot, niedźwiedź

44.

U których kręgowców skóra ma zdolność wytwarzania potu i łoju

a)

ryb

b)

płazów

c)

gadów

d)

ptaków

e)

ssaków

45.

Salamandra plamista to przedstawicel...

a)

płazów bezogonowych

b)

gadów - jaszczurek

c)

płazów beznogich

d)

płazów ogoniastych

46.

Padalec zaliczany jest do ...

a)

węży

b)

pierścienic

c)

jaszczurek

d)

płazów beznogich

47.

Wskaż gatunki gadów żyjące w Polsce.

a)
b)
c)
d)
48.

Traszka zwyczajna to:

a)
b)
c)
d)
49.

Cechami przystosowawczymi ptaka do lotu są:

I — pokrycie ciała piórami

II — liczne kości pneumatyczne

III — brak grzebienia na mostku

IV — posiadanie ogona

V — przekształcenie kończyn przednich w skrzydła

VI — zmiennocieplność

a)

II, IV, VI

b)

I, III, IV

c)

I, II, V

50.

Zagniazdowniki to ptaki, które:

a)

opuszczają gniazdo tuż po wykluciu

b)

korzystają z gniazd innych ptaków

c)

nie budują gniazd

51.

Ptaki oddychają za pomocą płuc:

a)

pęcherzykowatych

b)

rurkowatych

c)

gąbczastych

52.

Ssaki drapieżne mają najlepiej rozwinięte:

a)

siekacze

b)

zęby trzonowe

c)

kły

53.

U większości ssaków u samicy podczas ciąży powstaje łożysko. Czym jest łożysko?

a)

narząd umożliwiający trawienie pokarmu rozwijającemu się organizmowi

b)

narząd umożliwiający min. wymianę gazową między matką, a rozwijającym się organizmem

c)

narząd umożliwiający zapłodnienie

54.

Wybierz zestaw, który przedstawia zwierzęta należące do zmiennocieplnych kręgowców:

a)

węgorz, sikorka, żaba

b)

węgorz, żaba, jaszczurka

c)

bocian, zaskroniec, ropucha

d)

wrona, traszka, padalec

55.

Zaznacz cechy, które są wyłącznie cechami ryby:

a)

opływowy kształt ciała, skrzela, linia boczna, płetwy, łuski, jajorodność, ikra, zapłodnienie zewnętrzne

b)

opływowy kształt ciała, skrzela, linia boczna, płetwy, łuski, jajorodność, ikra, zapłodnienie wewnętrzne

c)

opływowy kształt ciała, skrzela, linia boczna, płetwy, łuski, jajorodność, skrzek, zapłodnienie zewnętrzne

d)

opływowy kształt ciała, płuca, linia boczna, płetwy, łuski, jajorodność, ikra, zapłodnienie zewnętrzne

56.

Jajorodność, zapłodnienie wewnętrzne, błony płodowe, rozwój na lądzie to cecha:

a)

szczupaka

b)

żaby

c)

ropuchy

d)

jaszczurki

e)

dziobaka

57.

Sucha skóra pozbawiona gruczołów śluzowych, pokryta łuskami lub tarczkami to cecha:

a)

karpia królewskiego

b)

żaby trawnej

c)

zaskrońca zwyczajnego

d)

ropuchy szarej

e)

gniewosza plamistego

58.

Jest symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego. Jej ciało pokryte jest nagą skórą z licznymi gruczołami śluzowymi. To zwierzę należy do:

a)

płazów i nazywa się salamandrą plamistą

b)

gadów i nazywa się salamandrą plamistą

c)

płazów i nazywa się jaszczurką zwinką

d)

gadów i nazywa się jaszczurką zwinką

59.

Na rysunku numerem 2 oznaczono:

a)

chorągiewkę

b)

stosinę

c)

dudkę

60.

Ssaki drapieżne mają najlepiej rozwinięte:

a)

siekacze

b)

zęby trzonowe

c)

kły

61.

Przedstawiony na fotografii ssak jest przedstawicielem:

a)

stekowców

b)

torbaczy

c)

ssaków łożyskowych

d)

gadów ssakokształtnych

62.

Określenie podwójne oddychanie pochodzi od tego, że:

a)

ptaki oddychają na dwa sposoby w zależności od tego, czy odpoczywają, czy lecą

b)

u ptaków płuca są natleniane podczas wdechu i wydechu

c)

część wymiany gazowej następuje w workach powietrznych tylnych, a część w prawych

d)

ptaki oddychają dwa razy szybciej niż ssaki