atomo guztietan

isotopo batzuetan soilik

modu artifizialean soilik

modu naturalean soilik

Bai

Ez

Elementu batek dituen isotopo naturalak

Protoi eta neutroi kopuruaren arteko proportzioa dela eta, nukleo desengokorra daukatenak, eta energia eta partikulak askatzen dute forma horretatik egonkorragoa den beste forma batera aldatzen direnean

Elementu batek dituen isotopo guztiak

Erradioisotopoek edo isotopo erradioaktiboek nukleo guztiz egonkorra daukate

Erradioisotopo batzuen nukleoaren desintegrazioan X izpiak igortzen dira

Erradiazio guztiak ionizatzaileak dira

Isotopoak dira elementu berdinaren atomo desberdinak. Elementu beraren isotopoek zenbaki atomiko,Z, berdina dute eta masa-zenbakia, A, desberdina

Erradiazioa eta erradiaktibitatea sinonimoak dira

Erradiazio guztiek jatorria daukate fenomeno erradioaktiboren batean

Nukleo erradioaktibo bat denboran aldatzen da, beste nukleo bat bihurtuz eta prozesuan energia askatzen da

Naturan ez dago isotopo erradioaktiborik

alfa partikulak

beta partikulak

gamma izpiak

neutroiak

alfa partikulak

beta partikulak

gamma izpiak

neutroiak

Papera

Hormigoia

Olioa

Aluminio

  $$^{211}_{82}Pb$$  

$$\alpha$$ -desintegrazioaan ez da aldatzen masa-zenbakia

$$^{207}_{82}Pb$$  

$$\alpha$$ -desintegrazioaan nukleoak galtzen ditu 2 protoi eta 2 neutroi

$$^{211}_{85}At$$  

$$\alpha$$ -desintegrazioaan ez da aldatzen masa-zenbakia, baina nukeoak protoi bat irabazten du

$$\alpha$$ -desintegrazioaan ez da aldatzen zenbaki atomikoa, beraz, polonioaren beste isotopo bat

  $$_6^{12}C$$  

$$\beta^-$$ -desintegrazioan ez da aldatzen zenbaki atomikoa, beraz, karbonoaren isotopo bat lortzen da.

$$_7^{14}N$$  

$$\beta^-$$ -desintegrazioan nukleoak galtzen ditu neutroi bat, baina irabazten du protoi bat.

$$_7^{15}N$$  

$$\beta^-$$ -desintegrazioan nukeoak protoi bat irabazten du eta neutroi kopurua ez da aldatzen

Ezin dugu seguru jakin.

Oraingo teknologiarekin, fusio nuklearra ezin da erabili laborategi

batean edo zentral elektriko batean energia-iturri gisa.

Fisio nuklearrean askatzen den energia, energia garbia da emaitza ez baita erradioaktiboa.

Fisio-prozesuan energia asko askatzen da. Nukleoak fisionatzeko,

oso tenperatura altuan egon behar dute: Eguzkiko eta beste izar

batzuetako tenperaturan.

Fusio-prozesua atomo handi bat partikulekin bonbardatzen denean hasten

da; adibidez, neutroiekin

Fusio-prozesuan nukleo

batzuk bonbardatzen eta hausten direnean beste neutroi batzuk ere aska

daitezke. Kate-erreakzio deitzen zaio horri.

Fisio-prozesuan energia

kantitate handia askatzen da, energia nuklear deritzona; energia hori

zentral nuklearretan aprobetxatzen da, energia elektrikoa lortzeko.

Fisioa

Fusioa

Tenperatura itzelezko handiak behar direla gertatzeko

Hondakin erradioaktiboak

Oso zaila da lehengaiak lortzea

Ez duelako hondakin erradioaktiborik sortzen

Ez delako arriskutsua

Ez duelako negutegi-efektuko gasak igortzen

Lehengaiak lortzeko prozesua oso garbia delako

Erreaktore nuklear gehienek ur lurruna baino ez dute isurtzen atmosferara. Ez da klima aldaketa eragiten duen karbono dioxidoa edo metanoa isurtzen.

Energia berriztagarria da

Hondakinak ez dira arriskutsuak.

Hondakin erradioaktiboak, elementu kimiko erradioaktiboak dituzten eta funtzio praktikorik betetzen ez duten hondakinak dira.

Hondakin erradioaktiboak fisio nuklearra bezalako prozesu nuklearren azpiproduktu bat dira.

Hondakin erradioaktiboak sorten dira medikuntzarako aplikazioen bidez, erradioterapia edo medizina nuklearra bezalakoak

Hondakin erradioaktiboak ez dira pertsonen osasunerako edo ingurumenerako kaltegarriak

Hondakin erradioaktiboak sailkatzen dira hondakinaren arriskuaren arabera, hau da, hondakina kontrolatzeko eta erabiltzeko hartu behar diren segurtasun neurrien konplexutasuna.

Hondakin erradioaktiboen toxikotasuna txikituz doa denbora igaro ahala, isotopoak desintegratzen eta elementu kimiko egonkor bihurtzen diren heinean.

Hondakin erradioaktiboak arriskutsuak izan daitezke gizakiarentzat eta ingurumenarentzat, igortzen dituzten erradiazio ionizatzaileengatik, eta modu seguruan kontrolatu behar dira.

Jarduera handiko hondakinen isotopo erradioaktiboek erdira murrizten dute beren erradioaktibitatea 30 urtetik beherako epean