NEW
Font size
WorksheetsӘлеметтану 1-50
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
1. Әлеуметтану – бұл:
Қоғам және қоғамдық қатынастардың даму заңдылықтары туралы ғылым;
Табиғат, коғам және ойлаудың жалпы даму заңдары туралы ғылым;
Саяси кұбылыстардың пайда болуы мен дамуы, заңдылыктары, жолдары мен формалары туралы коғамдык ғылым;
Саяси жүйелер мен саяси қатынастар туралы ғылым;
Қоғамның кұрылымы, ондағы адамдардың мінез-кұлкы туралы ғылым;
2.Әлеуметтанудың зерттеу объектісі:
Біздерге сезіммен берілген обьективті шындық;
Қоғам және жеке тұлға, олардың арасындағы қарым-қатынастар;
Әлеуметтік орына байланысты адамдардың коғамдағы мінез-кұлқы;
Әлеуметтік шындық;
Қоғамда болып жатқан экономикалық және әлеуметтік процестер;
3.Әлеуметтанудың пәні:
Біздерге сезіммен берілген обьективті шындық;
Әлеуметтік шындық;
Әлеуметтік орына байланысты адамдардың коғамдағы мінез-кұлқы;
Қоғамда болып жаткан экономикалык және әлеуметтік процестер;
Нақты әлеуметтік шындық пен фактілер;
4. Әлеуметтанудың қызметтері:
Бұл қоғамның әлеуметтік құрылымындағы реттілікті зерттеу;
Эмпирикалық, теориялық, қолданбалы, болжау;
Бұл мониторингтік зерттеулер жүргізу
Барлық жауаптары дұрыс;
Бюрократиялық басқаруды қамтамасыз ету;
5. Макросоциология нені зерттейді?
Мемлекет пен билікті зерттейді;
Қоғамдағы әлеуметтік институттар, топтар, қабаттар, жеке тұлғалар мен индивидтер арасындағы қарым-қатынастар мен байланыстарды зерттейді;
Жанұяны және оның түрлерін зерттейді;
Қоғамды тұтас әлеуметтік жүйе ретінде біріктіріп қарастырады;
Жанұя туралы ғылым;
6. Микросоциология нені зерттейді?
Қоғамды тұтас әлеуметтік жүйе ретінде біріктіріп қарастырады;
Жанұяны және оның түрлерін зерттейді;
Қоғамдағы әлеуметтік институттар, топтар, қабаттар, жеке тұлғалар мен индивидтер арасындағы қарым-қатынастар мен байланыстарды зерттейді;
Жанұя туралы ғылым;
Мемлекет пен билікті зерттейді;
7. Әлеуметтанудың қоғамды зерттеу тәсілдері:
Адамдардың әлеуметтік өмірін жетілдіру бойынша практикалық ұсыныстарды беретін қолданбалы әлеуметтанумен де тығыз байланысты;
Бақылау, байқау, сұхбат, эксперимент, сауалнама, модельдеу, сауал-сұрақ, құжаттарды талдау, т.б;
Бұл жекелеген адамдар мен әлеуметтік топтардың қызмет атқаруына, ондағы тиімділікті қамтуға, процестерге әсерін зерттеу;
Бұл ғылым өз зерттеулері арқылы қоғамның әлеуметтік-саяси өміріне қатысады, қоғамның ілгерілеуіне ықпал етеді;
Әлеуметтану теорияларына сын көзбен қарайды, тұлғаның қызығушылығы тарапынан танымдық дүниені бағалайды;
8.Әлеуметтанудың негізгі заңдары:
Статикалық - қоғамның құрылысы, динамикалық - қоғамның даму заңдылықтары;
Әлеуметтік жіктелу, әлеуметтік мобильділік;
Макро – және микро – әлеуметтану;
Гипотеза және әлеуметтік фактілер;
Жеке тұлғалардың әлеуметтенуі;
9.“Әлеуметтік” ұғымының мағынасы:
Адамдардың тұрақты бірлестігі;
Қоғамдық қатынастар жиынтығы;
Қоғамның кұрылымы;
Өзара әрекеттің ұйымдасқан формасы;
Әлеуметтік институттар;
10. Әлеуметтанудың басқа ғылымдардан ерекшелігі неде?
Қоғамның және жеке тұлғаның психологиялық қатынастарын зерттейді;
Қоғамдағы саяси құбылыстар мен даму ерекшеліктерін зерттейді;
Қоғамдағы тарихи құбылыстар мен процестерді зерттейді;
Теориялық әрі практикалық ғылым болып табылады;
Қоғамның және жанұдағы дау-жанжалдарын зерттейді;
11. «Әлеуметтану» терминін алғаш ғылымға енгізген ғалым?
И. Кант;
О. Конт;
К.Маркс;
Аристотель;
Н.Макиавелли;
12. ХХғ. Эмпирикалық әлеуметтану алғаш рет қай университетте дамыды және ол қалай аталды?
Францияда «Позитивтік философия курсы»;
Чикагода, «Өндірістік әлеуметтану»;
Англияда «Социология негіздері»;
Германияда «Түсінуші әлеуметтану»;
Францияда «Социологиялық зерттеу әдістері»;
13. «Әлеуметтану» пәні Қазақстанда алғаш рет қашан және қай жерде оқытыла бастады?
1994ж. Шымкенттегі Қ.Яссауи атындағы ХҚТУ-де;
1990ж. Алматыдағы Әл-Фараби атындағы ҚАЗМУ-де;
1998ж. Шымкенттегі М.Әуезов атындағы ОҚМУ-де;
2000ж. Астанадағы Гумилев атындағы ұлттық университетте;
1995ж. Өскемендегі Құнанбаев атындағы БҚМУ-де;
14. «Әлеуметтану» дербес ғылым ретінде қашан және қай елде дүниеге келді?
ХІХғ. ІІ-жартысында Францияда;
ІV-Vғ.ежелгі Грецияда;
ХХғ. басында Англияда;
ХХІғ. басында АҚШ-да;
ХІХғ. аяғында Германияда;
15. Әлеуметтануды ғылыми қолданысқа енгізген еңбек қалай аталады?
Спенсердің "Социология негіздері";
О. Конттың "Позитивтік философия курсы";
Аристотельдің "Саясаты";
К. Маркстің "Капиталы";
Н. Макиавеллидің "Патшасы" (Государь);
16. О.Конт ғылымды неден бөліп алуға тырысты:
Химия мен физикадан;
Биологиядан;
Тарихтан;
Метафизика мен теологиядан;
Саясаттанудан;
17. Әлеуметтануға әлеуметтік әдістерді енгізген социолог:
Спенсер;
Э.Дюркгейм;
М.Вебер;
Дж.Мид;
О.Конт;
18. «Әлеуметтік статика және динамика» еңбегінің авторы:
О. Конт;
К. Маркс;
Аристотель;
Н. Макиавелли;
И. Кант;
19. «Әлеуметтану» пәнінің статикалық жағы:
әлеуметтік құрылысты үнемі жаңғыртып отыруға себепкер болатын, индивидтер мен топтардың өзара қатынасының формалары мен сипаты әлеуметтану ғылымы зерттеулерінде қамтылды;
Қоғамның құрылысын зерттейді.
Саяси құбылыстардың пайда болуы мен дамуы, заңдылыктары, жолдары мен формалары туралы коғамдык ғылым;
Саяси жүйелер мен саяси қатынастар туралы ғылым;
Қоғамның кұрылымы, ондағы адамдардың мінез-құлқы туралы ғылым;
20. «Әлеуметтану» пәнінің динамикалық жағы:
Қоғамның әлеуметтік дамуы, эволюциясын зерттейді;
Саяси құбылыстардың пайда болуы мен дамуы, заңдылыктары, жолдары мен формалары туралы коғамдык ғылым;
Қоғамның құрылысын зерттейді;
Саяси жүйелер мен саяси қатынастар туралы ғылым;
Қоғамның кұрылымы, стратификация туралы ғылым;
21. ХІХғ. аяғындағы әлеуметтанудың негізгі парадигмалары:
Биологиялық бағыт (О.Конт, Спенсер, т.), психологиялық бағыт (Ч.Кули, Л.Уор, маркстік бағыт, т.б;
Саяси бағыт (М.Вебер), отбасы институты, дін институты;
Құқықтық институт (Н.Макиавелли, Аквинский);
Құрылымдык және интерпретивтік теориялар;
Құрылымдык функционализм;
22. Алғашқы әлеуметтік көзқарастар кімнің еңбегінде көрініс тапты:
Аристотельдің «Саясат» еңбегінде;
Н.Макиавеллидің «Патша» еңбегінде;
Платонның «Мемлекет» еңбегінде;
Ж-Ж.Руссоның «Келісім-шарт» теориясында;
К.Маркстың «Таптар» теориясында;
23. Қоғамды алғаш рет әлеуметтік жіктерге бөлген ғалым:
Платон;
Аристотель;
Н.Макиавелли;
Ж-Ж.Руссо;
К.Маркс;
24. Алғашқы социологиялық мектептерді атаңыз:
АҚШ халықаралық қатынастар мектебі;
Чикаго, Колумбия, неміс, француз мектебі;
Саяси және әлеуметтік мамандану;
Қарапайым еңбекті мақсатты ұйымдастыру;
Экономикалық-тарихи;
25. Спенсердің әлеуметтану ғылымына қандай ұғымдар енгізді?
Жеке меншік, әлеуметтік таптар, коммунизм, социализм;
Әлеуметтік жүйе, әлеуметтік функция, әлеуметтік институт, әлеуметтік құрылым, әлеуметтік қабат;
Адам, жеке тұлға, индивид, әлеуметтік топтар;
Адам, жеке тұлға, индивид, әлеуметтік топтар;
Әлеуметтік стратификация, әлеуметтік мобильділік;
26. К.Маркстың негізгі теорияларын атаңыз:
«Позитивтік философия курсы», ғылымға «әлеуметтану» терминін енгізді;
«Протестанттық этика және капитализм рухы» еңбегі, идеалды типтер, әлеуметтік іс-әрекеттер, билік теориясы;
«Коммунистік манифест», формациялар, коммунизм, социализм, таптар теориясы;
«Социология негіздері», әлеуметтік жүйе, әлеуметтік функция, әлеуметтік институт, әлеуметтік құрылым, әлеуметтік қабат ұғымдарын енгізді;
әлеуметтік стратификация, әлеуметтік мобильділік теориясы;
27. «Түсінуші әлеуметтану», «Билік» еңбегінің авторы:
О.Конт;
М.Вебер;
Спенсер;
Э.Дюркгейм;
К.Маркс;
28. «Парадигма» ұғымы нені білдіреді және оны ғылымға енгізген кім?
«таптар күресі теориясы», К.Маркс;
«үлгілі теория», Т.Кун;
«келісім-шарт теориясы» Т.Гоббс;
«әлеуметтік қабаттар», П.Сорокин;
«позитивизм», О.Конт;
29. Құрылымдық-функционализм теориясының авторы және мағынасы:
М.Вебер «түсінуші әлеуметтану»;
Т.Кун, «үлгілі теория»;
Дж.Мид, белгілер жиынтығы, ара-қатынас;
Т.Парсонс, Р.Мертон, «әлеуметтік жүйе», «қызмет»;
О.Конт, позитивизм;
30. Символикалық интеракционизм теориясының авторы және мағынасы:
Т.Парсонс, Р.Мертон, «әлеуметтік жүйе», «қызмет»;
Дж.Мид, белгілер жиынтығы, ара-қатынас;
Т.Кун, «үлгілі теория»;
М.Вебер «түсінуші әлеуметтану»;
О.Конт, позитивизм;
31. Алғаш рет эмпирикалық (өндірістік) әлеуметтану қай елде дамыды?
ХІХғ. 50-60жж. Францияда;
ХХғ. 20-40жж. АҚШ-да;
ХІХғ. 60-70жж. Германияда;
ХХғ. 20-30жж. Италияда;
ХХғ. 50ж. Ресейде;
32. Эмпирикалық әлеметтану нені зерттейді?
Қоғамды түрлі теориялық болжамдармен емес, нақты социологиялық зерттеу әдістері, техника және процедуралар көмегімен зерттеу, фактілерге сүйену;
Қоғамды нақты зерттеу әдістермен емес, теориялық тұжырымдарға сүйене отырып зерттеу;
Қоғамды биологиялық организм ретінде қарап зерттеу;
Қоғамды ежелден келе жатқан теорияларға сәйкес болжау;
Математикалық әдістерді;
33. Социологиялық зерттеу жүргізу құралдарына не жатады:
Математикалық-статистикалық таңдау әдісі;
Лабораториялық эксперименттер;
Барлығы дұрыс;
Мәліметтерді өңдеу, талдау,
бағдарлама, зерттеу жоспары, мәліметтерді;
Жинау, талдау, сұрыптау, қорытындылау;
34. Бағдарлама жасау дегеніміз не?
Таңдау, мәліметтерді жинау әдістері, құралдары, сауалнама жүргізу;
қосымша ақпарат көздерін таңдау, проблеманы анықтау, мақсат қою, ұғымдарды операциялау;
Далалық жұмыс, реттеу және кодтау, табуляциялау;
Статистикалық талдау, қорытындылау, ұсыныс жасау;
Алдын-ала зерттеу жүргізіп көру;
35. Зерттеу жоспары дегеніміз не?
Қосымша ақпарат көздерін талдау;
Далалық жұмыс, реттеу және кодтау, табуляциялау;
Таңдау, мәліметтерді жинау, болжау, құжаттарды талдау, жобалау;
Статистикалық талдау, қорытындылау, ұсыныс жасау;
Алдын-ала зерттеу жүргізіп көру;
36. Социологиялық зерттеу процедурасы қандай кезеңдерден тұрады?
тапсырушы мен тапсырыс беруші арасындағы келісім мен ұйымдастырушылық;
бағдарлама, зерттеу жоспары, мәліметтерді жинау, талдау, сұрыптау, қорытындылау;
бақылау, байқау, сауалнама, сұхбат, құжаттарды талдау, контент-анализ;
мәлімет жинау үшін сауалнама жүргізу тәсілдері, техника, лабораториялық эксперименттер;
алдын-ала зерттеу жүргізіп көру;
37. Әлемге танымал қоғамдық пікір институты қалай аталады?
Чикаго
Дж. Геллап;
Колумбия
Оксфорд;
Гарвард;
38. Сауалнама жүргізуге қажетті негізгі компоненттер:
ұзақ және қысқа мерзімдік;
экстенсивті және интенсивті;
сұхбат, әңгімелесу, телефон арқылы;
зерттеуші, сауалнама қағазы, респондент;
еркін және апереотипті;
39. Эксперимент әдісі бұл:
келіскен топқа немесе өндіріске ғылыми тәжірибе жасалады, зерттелетін құбылыс қолдан ұйымдастырылады, ұзақ мерзімдік бақылауға алынады;
әлеуметтік құбылыстарды компьютерде математикалық өңдеуден өткізеді;
алдын-ала дайындалған сұрақтар тізімі таратылады, сұрақтың мазмұнына қарай ашық не жабық түрде жүргізіледі;
алдын-ала дайындалған сұрақпен әңгімелесу түрінде өтеді, сұрақ қою бағыты өзгеріп отырады
алғашқы нақты мәліметтерді жүйелеу, жинақтау;
талдау, жан-жақты зерттеу, қорытындылау, болжам жасау арқылы теориялар құру;
40. Сауалнама әдісі бұл:
келіскен топқа немесе өндіріске ғылыми тәжірибе жасалады, зерттелетін құбылыс қолдан ұйымдастырылады, ұзақ мерзімдік бақылауға алынады;
алдын-ала дайындалған сұрақтар тізімі, ашық не жабық түрде жүргізіледі;
әлеуметтік құбылыстарды компьютерде математикалық өңдеуден өткізеді;
алдын-ала дайындалған сұрақпен әңгімелесу түрінде өтеді, сұрақ қою бағыты өзгеріп отырады;
алғашқы нақты мәліметтерді жүйелеу, жинақтау, талдау, жан-жақты зерттеу;
41. Сұхбат әдісі бұл:
келіскен топқа немесе өндіріске ғылыми тәжірибе жасалады;
алдын-ала дайындалған сұрақтар тізімі таратылады, сұрақтың мазмұнына қарай ашық не жабық түрде жүргізіледі;
алдын-ала дайындалған сұрақпен әңгімелесу түрінде өтеді, сұрақ қою бағыты өзгеріп отырады;
әлеуметтік құбылыстарды компьютерде математикалық өңдеуден өткізеді;
алғашқы нақты мәліметтерді жүйелеу, жинақтау;
42. Құжаттарды талдау әдісі бұл:
келіскен топқа немесе өндіріске ғылыми тәжірибе жасалады;
алдын-ала дайындалған сұрақтар тізімі таратылады, сұрақтың мазмұнына қарай ашық не жабық түрде жүргізіледі;
алдын-ала дайындалған сұрақпен әңгімелесу;
алғашқы нақты мәліметтерді жүйелеу, жинақтау, талдау, жан-жақты зерттеу, қорытындылау; болжам жасау арқылы теориялар құру;
әлеуметтік құбылыстарды компьютерде математикалық өңдеуден өткізеді;
43. Сауалнаманың түрлері:
жаппай және іріктеу, ашық және жабық;
экстенсивті және интенсивті;
сұхбат, әңгімелесу, телефон арқылы;
еркін және апереотипті;
ұзақ және қысқа мерзімдік;
44. Сауалнамаларды жүргізудің түрлері:
экстенсивті және интенсивті;
сұхбат, әңгімелесу;
сауалнама тарату, компьютерлік, почта, телефон, БАҚ, интернет арқылы;
еркін және апереотипті;
ұзақ және қысқа мерзімдік;
45. Сауалнамадағы негізгі сұрақтарға енбейтін маңызды көрсеткіштер:
жеке көзқарастары мен ойлары
діні мен салт-дәстүрлері;
жасы, жынысы, ұлты, мәртебесі, қызметі;
әдет-ғұрыптары мен тілі, мәдениеті;
әлеуметтік тегі, мекен-жайы;
көңіл-күйі мен мінез-құлқы;
46. Респондент дегеніміз кім?
сауалнамаға жауап беруші;
зерттеуші;
бақылаушы;
социолог;
саясаткер;
47. Бақылау әдісінің түрлері:
жаппай және іріктеу;
жанама және тікелей;
экстенсивті және интенсивті;
еркін және апереотипті;
ұзақ және қысқа мерзімдік;
48. Контент-талдау әдісін алғаш қолданған зерттеуші:
Ф. Бзежинский;
З. Фрейд;
М. Вебер;
Лассуэл;
Цыганков;
49. Ақпараттардың түрлері:
қолжазба, баспа, кинографиялық,
статистикалық, фонетикалық құжаттар;
ресми және ресми емес, вербальды;
зерттеуші, сауалнама қағазы, респондент;
экстенсивті және интенсивті;
еркін және апереотипті;
50. Әлеуметтік зерттеу объектісі дегеніміз:
әлеуметтік зерттеулердегі пайдаланылатын өлшем бірліктері;
әлеуметтанудың түсіндірмелі аппараты;
қоғамдағы зерттелінетін әлеуметтік кұбылыстар мен процестер;
әлеуметтік өңдеу мәліметтерін өңдеу үшін пайдаланатын ЭЕМ-дағы табиғи үрдістер;
математика-статистикалык бағдарламалар;
