Aşık Veysel, 1894 yılında Sivas’ın Şarkışla ilçesinde dünyaya geldi. Veysel’in iki kız kardeşi çiçek hastalığına yakalanarak yaşamını yitirdi. Veysel de bu hastalıktan gözlerini kaybetti. Babasının ona oyalanması için aldığı sazla başka ozanların türkülerini çalmaya başladı. Daha sonra kendi sözlerini yazıp söyledi. Kendisini bu konuda yetiştirip saz hocalığı yaptı. Eserlerinde yalın bir Türkçe kullanan Veysel, 1973 yılında hayatını kaybetti.

Bu parça aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmıştır?

İzin verirseniz size ilkbahardan söz açmak istiyorum. Bahar sözünün kendine mahsus bir çekiciliği vardır. Yalnız tabiat için, kırlar için, çiçekler için, ağaçlar için değil; insanlar için de bir bahar, bir ilkbahar düşünülür. İnsanların genç olduğunu anlatmak için ‟ömrünün ilkbaharında” derler. Tabii o ömrün bir de sonbaharı vardır ki çiçeklenmenin sonunun geldiğini anlatmak için söylenmiştir.

Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çevremizdeki en büyük enerji kaynağı güneştir. Fosil enerji kaynaklarının tükenmeye başlamasıyla birlikte insanlar enerji kaynağı arayışına girmiş ve böylece güneşten daha fazla yararlanmaya başlamıştır. Güneşten gelen radyasyon enerjisinin önemli bir özelliği temiz enerji olmasıdır.

Bu parça aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmıştır?

Oyun, şüphesiz ki çocuklarımızı hem eğlendirir hem de onların dili kullanmasına, iletişim kurmasına ve dolayısıyla sosyalleşmesine yardım eder. Hoşgörü, saygı, kardeşlik ve özveri duygularını oyun sayesinde geliştirir çocuklar. Bazı oyunlar olmasaydı ne “ben” ne de “biz” duygusu pekişirdi çocuklarımızda. Bu yüzden bırakalım bol bol oynasın çocuklar, tanısınlar kendilerini ve diğer insanları.

Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi, günlük türünün özelliklerinden biri değildir?

Canavar, her gece saat dokuzda konuşmak için Güzel’in yanına geliyormuş. Güzel, gün geçtikçe Canavar’a alışmaya başlamış. Hatta geç kaldığında onu merak bile ediyormuş. Derken Güzel, bir gün aynada babasının hasta olduğunu görmüş. Hemen Canavar’a, babasına bakmak için eve gitmek istediğini söylemiş. Canavar da ona izin vermiş ama tekrar yanına gelmesini istemiş.

Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Makedonya’nın merkezi olan Üsküp’te doğmuşum. 24 Aralık 1908’de... Üsküp, o sıralarda Osmanlı Devleti’nin bir vilayetiymiş. Selanik ve Manastır’la birlikte Rumeli’nin en büyük idare ve kültür merkezlerinden biriymiş. O sıralar şehrin dörtte üçü Türklerden oluşuyormuş. Ben üç yaşındayken veremden ölen babam Nebi Efendi’yi hiç hatırlamam. Babam, rüştiye ve idadi öğreniminden sonra kendi kendine Fransızca öğrendiği için pasaport memurluğuna atanmış. Edebiyata çok meraklı olduğunu, çok okuduğunu anlatırdı annem.

Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Herkes herkese yardım etmeli,

Ben büyük, o küçük dememeli

İki masalım var bunun üstüne,

Başka da bulurum isteyene.

Aslan toprakla oynuyormuş bir gün;

Birde bakmış pençesinde fare,

Aslan, aslan yürekliymiş o gün,

Kıymamış canına, bırakmış yere.

Boşuna gitmemiş bu iyiliği.

Kimin aklına gelir,

Farenin aslana iyilik edeceği?

Bu metin aşağıdaki türlerin hangisinden alınmış olabilir?

Bir olayın yer, kişi ve zamana bağlı anlatıldığı türe ...... denir.

Olağanüstü konu ve kişilerin anlatıldığı, tekerlemeyle başlayan ve iyi dileklerle biten metin türüne ...... denir.

Yukarıdaki boşluklar sırasıyla aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?

Uzak ülkelerin birinde genç ve güzel bir prenses varmış. Bu prenses hep hüzünlüymüş, yüzü bir türlü gülmüyormuş. Kral, kızı­nın bu haline çok üzülüyormuş. Ülkedeki bütün doktorları saraya çağırıp prensesi muayene ettirdiği halde hiçbiri genç kızın derdine çare bulamamış. Görünüşte pren­sesin herhangi bir sağlık sorunu yokmuş. Tek sıkıntı onun sürekli hüzünlü olması, o güzel yüzünün gülmemesiymiş. Gel zaman git zaman prensesin gönlünde biri ol­duğu çıkmış ortaya. Bunu duyan kral, hemen düğün hazırlıklarına başlamış ve prens ile prenses kırk gün kırk gece süren bir düğünle evlenip ömürleri boyunca mutlu mesut yaşamışlar.

Bu metin aşağıdaki yazı türlerinden hangisine örnek olabilir?

Güzel bir yaz akşamıydı. Her yer kuru ot kokuyordu, ortalıkta çıt yoktu. Dışarıda ay ışığı vardı. Bahçemizin ağaçlı yollarında do­laşırken vişne reçeli düşünüyor­dum nedense. Birden Sema çıktı karşıma, güzel yüzü soluktu. Yanıma gelip oturmak istediğini söyledi.

Bu metin aşağıdaki yazı türleri­nin hangisinden alınmış olabilir?

I. Olağanüstü olayları kendine özgü bir dille anlatan bir türdür.

II. Yer ve zaman belli değildir.

III. Kahramanlar olağanüstü kişiler veya varlıklardır.

IV. Genellikle bir tekerleme ile başlar.

Yukarıda özellikleri verilen metin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşanmış ya da yaşanabilecek olayları yer, zaman, kişi unsurlarıyla anlatan kısa yazılara .................... denir.

Yaşanmış ya da yaşanabilecek olayları yer zaman, kişi unsurlarıyla anlatan uzun yazılara............... denir.

Kahramanları genellikle hayvanlar olan, kişileştirme ve konuşturma sanatlarının kullanıldığı, bir ders verme amacı güden öykülere ................. denir.

Sahnede canlandırılmak için yazılan metinlerdir. Komedi, trajedi, dram gibi türleri vardır. Bu metin türü nedir?

Gezip görülen yerlerin tarihi ve kültürel özelliklerinin anlatıldığı metin türüne ................... denir.

Daha çok ünlü kişilerin yaşam öykülerinin anlatıldığı metin türüne .................. denir.

Kişinin kendi yaşam öyküsünü kendisinin yazdığı metin türüne .................... denir.

Kişisel görüş ve düşüncelerin, okuyucuyla konuşuyormuş gibi samimi bir şekilde yazılan yazılardır.

Üslup, oldukça samimidir.

İlgi çeken konular ele alınır.

Okuyucuya soru sorularak karşılıklı konuşma havasına girilir.

Yazar, anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir.

Günü gününe, tarih belirtilerek yazılan yazılardır.

Olaylar, tarih de belirtilerek günü gününe yazılır.

Yaşanan olaylar ya da izlenimler kaleme alınır.

Samimi bir dille ve birinci kişi ağzından yazılır.

Yaşanmış olayların, üzerinden belli bir süre geçtikten sonra yazıldığı yazı türüdür.

Kişinin yaşadığı ya da bizzat tanık olduğu ele alınır.

Olayın yaşanmasından sonra belli bir süre geçmelidir. Yaşanan olay etkileyici ya da kişinin yaşamında iz bırakır nitelikte olmalıdır.

Geçmişe ışık tutar ve tarihsel gerçeklerin öğrenilmesine katkıda bulunur.

Bir şey haber vermek, sormak, istemek veya duyguları bildirmek için yazılan yazılardır.

Hitapla başlar ve mutlaka tarih atılır.

Toplumu ilgilendiren güncel olay veya durumların, halka duyurulması amacıyla hazırlanan yazı türüdür.

Olayların güncel ve önemli olması gerekir.

Toplumun tamamını ya da önemli bir kısmını ilgilendirmesi gerekir.

Anlatılanlar ilgi çekici olmalıdır.

Nesnel bir anlatıma sahip olmalıdır.