wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Geçiş Dönemi ve Halk Şiiri

Total questions: 20

Worksheet time: 18mins

Name
Class
Date
1.

Aşağıdakilerden hangisi Geçiş Dönemi’nde eser veren sanatçılardan biri değildir?

a)

Yusuf Has Hacip

b)

Edip Ahmet Yükneki

c)

Ali Şir Nevai

d)

Ahmet Yesevi

e)

Kaşgarlı Mahmut

2.

Aşağıdakilerden hangisi "Geçiş Dönemi" eserlerinden biri değildir.

a)

Divan-ı Lügati’t Türk

b)

Atabetü’l Hakayık

c)

Divan-ı Hikmet

d)

Kutadgu Bilig

e)

Alp Er Tunga Sagusu

3.

İslamiyet Etkisindeki Geçiş Dönemi eserlerini sanatçılar ile eşleştiriniz.

a)

Kutadgu Bilig

1.

Yusuf Has Hacip

b)

Atabetü’l Hakayık

2.

Edib Ahmet Yükneki

c)

Divan-ı Lügati’t Türk

3.

Kaşgarlı Mahmut

d)

Divan-ı Hikmet

4.

Ahmet Yesevi

4.

I. Kaşgarlı Mahmut’un eserinde yer alan harita, ilk Türk dünyası haritası olma özelliğine sahiptir.

II. Oğuzca sözler, din, millî oyunlar, müzik, şiir ve dans, ev eşyası, giyim kuşam, gök bilimi gibi konular yönünden de eser büyük bir değere sahiptir.

Yukarıda numaralandırılmış cümlelerde Divan-ı Lügati’t Türk’ün özellikle hangi niteliği vurgulanmaktadır?

a)

Türk dilinin ilk sözlüğü olması

b)

Eski Türk edebiyatına ilişkin ilk kaynak olması

c)

Eserin dil bilgisi kitabı özelliği taşıması

d)

Dönemin Türk dünyasına ait, çok yönlü bilgiler veren ansiklopedik bir eser olması

e)

Yazarın esere çok emek harcaması

5.

Geçiş Dönemi eserlerine ilişkin aşağıdaki cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı yapılmıştır?

a)

İslami Devir Türk Edebiyatı’nın ilk ürünleri 11 ve 12.

yüzyıllarda ortaya çıkar.

b)

Kutadgu Bilig 11. yüzyılda, Atabetü’l Hakayık ise 12.

yüzyılda yazılmıştır.

c)

Geçiş Dönemi eserlerinin tümünde ağır bir dil vardır.

d)

Geçiş Dönemi ürünlerinin ortak özelliği, didaktik nitelik

taşımasıdır.

e)

Bu dönem eserleri, İslamiyet öncesi kültürle İslami kültürü

birlikte yansıtmaktadır.

6.

12. yüzyılda oluşturulan, İslam ahlâkını öğretmeye çalışan, di­daktik bir eserdir. Eser, dindar olmanın erdemlerinden, iyilikten, cömertlikten söz eden bir öğüt kitabıdır. Eserin ismi, "gerçekle­rin eşiği" anlamına gelir.

Yukarıda özellikleri verilen eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Yusuf Has Hacip    

b)

Kaşgarlı Mahmut

c)

Ali Şir Nevai

d)

Edip Ahmet Yükneki

e)

Ahmet Yesevi

7.

Aşağıdakilerden hangisi İslami Dönem geçiş eserleri içinde yer almaz?

a)

Kutadgu Bilig    

b)

Atabetü'l Hakayık

c)

Muhakemetü'l Lugateyn

d)

Divanu Lügati't Türk

e)

Divan-ı Hikmet

8.

(I)12. yy. ürünü olan Atabetü'l Hakayık, bir ahlâk kitabıdır.

(II) "Gerçeklerin eşiği" anlamına gelen bu eser didaktik bir nite­lik taşır. (Ill) Hakaniye Türçesiyle kaleme alınmıştır. (IV) 6645 beyitten oluşmuştur. (V) Eser; dindarlığın, alçakgönüllülüğün ve cömertliğin erdemlerinden, bilginin yararından söz eder.

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangisinde Atabetü'l Hakayık ile ilgili bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

a)

I

b)

II

c)

III

d)

IV

e)

V

9.

I. Aşk konusunun yanı sıra dini motifler de kullanılmıştır.

II. Soyut konular değil, somut konular işlenmiştir.

III. Kişisel sevinçlere ve acılara yer verilmiştir.

IV. Divan edebiyatının etkisiyle aruza da yer verilmiştir.

V. Kusursuz söyleyişe önem verilmiş, anlam ikinci planda tutulmuştur.

Yukarıda verilen özelliklerden hangisi halk edebiyatı için yanlış olur?

a)

I

b)

II

c)

III

d)

IV

e)

V

10.

Sarardı gül benzim soldu diyerek

Hasret kıyamete kaldı diyerek

Hani Ruhsati de n'oldu diyerek

Arayıp da buluşunu sevdiğim

Bu dörtlüğün bir âşık edebiyatı şiirinden alındığının en belirgin kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Mahlas kullanılması

b)

11'li hece ölçüsüyle yazılması

c)

Düz kafiyeyle yazılması

d)

Dilinin sade olması

e)

Edebî sanata yer verilmesi

11.

Âşık oldum cemaline gülüne

Al kınalar yakmış sedef eline

Bir gül bağlıdır her biri teline

Henüz çağı on üç on dört yaşlımın

Bu dörtlükte aşağıdakilerden hangisi yoktur?

a)

Düz kafiye

b)

Redif

c)

Yarım kafiye

d)

11'li hece ölçüsü

e)

Mahlas

12.

Aşağıda verilen açıklamalardan hangisi ayraç içerisindeki terimle uyuşmamaktadır?

a)

"Ölmeden önce ölmüş gibi olup" yokluk sırrına ermek, Allah'ın varlığında yok olmak, erimek. (Vahdet-i vücud)

b)

Tasavvufta tabi olunan kamil insan. (Mürit)

c)

Tasavvuf düşüncesinde yaratanla yaratılanın tek kaynaktan geldiğini ve bir olduğunu savunan görüş. (Fenafillah)

d)

Tarikat mensubu şeyhlerle, dervişlerin ikametgâhı olan büyük tekke. (Meyhane)

e)

Dünyadan yüz çeviren, kendini Allah'a veren kişi. (Mürşit)

13.

Halk edebiyatı; âşık edebiyatı, anonim Halk edebiyatı ve tekke edebiyatı olmak üzere üç grupta gelişmiştir.

Yukarıda belirtilen anlayışlara ait ürünler, sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

a)

Ninni - nutuk - varsağı

b)

Varsağı - güzelleme - ilahi

c)

Koşma - türkü - nefes

d)

Semai - deme - mani

e)

Bilmece - koçaklama - mani

14.

Bahçelerde gül gerek

Güllere bülbül gerek

Senin gibi güzele

Benim gibi kul gerek

Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki dörtlükte yoktur?

a)

Hece ölçüsü

b)

aaxa kafiye örgüsü

c)

Redif

d)

6 + 5 durak

e)

Tenasüp (uygunluk) sanatı

15.

Divan edebiyatında şairlerin şiirlerini bir araya topladıkları kitaplara -------, Halk edebiyatında şairlerin şiirlerinin toplandığı defterlere ise -------- denir.

Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?

a)

divan - cönk

b)

tezkire-mecmua

c)

divan - hamse

d)

mecmua - cönk

e)

tezkire - cönk

16.

-------- türlerinden olan türkü, ağıt, ninni, mani ve halk hikâyeleri dilden dile aktarılarak taşınır. Şiir içinde söyleyenin adı olmadığından bu ürünlerin kim tarafından ortaya konduğu bilinemez. Halkın ortak malı olarak nesilden nesile aktarılır.

Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

a)

Âşık edebiyatı

b)

Tekke edebiyatı

c)

Anonim Halk edebiyatı

d)

Anadolu Türk edebiyatı

e)

Divan edebiyatı

17.

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi tekke edebiyatı için yanlış olur?

a)

Asıl kurucusu Ahmet Yesevi'dir.

b)

Tasavvuf düşüncesinin etkisiyle ortaya çıkmıştır.

c)

Allah aşkı, Allah'a ulaşmanın yolu, insan sevgisi, ölüm en çok işlenen temalardır.

d)

Söz sanatlarına fazlaca yer verilmiştir.

e)

İlahi, nefes, deme, şathiye, devriye, nutuk bu edebiyatın başlıca nazım türleridir.

18.

Hey oynayan yavrular

Ağaçta kuş yavrular

Ellerin derdi biter

Benim derdim yavrular

Yukarıdaki dörtlük hangi nazım biçimiyle yazılmıştır?

a)

Mani

b)

Varsağı

c)

Semai

d)

Koçaklama

e)

Ağıt

19.

Karaca

Aldım aşkın tüfeğin

Vurdum birkaç karaca

Dünyada bir yâr sevdim

Kaşı gözü karaca

Yukarıda verilen maninin türü aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Leb değmez

b)

Yedekli mani

c)

Kesik mani

d)

Deyiş

e)

Düz mani

20.

Aşağıdaki dizelerden hangisi bir koçaklamadan alınmıştır?

a)

Yüce dağ başında bir top kar idim

Rüzgâr değdi yağmur yağdı eridim

b)

Cihanda bulmadım bir yâr

Ruz u şeb eylerim efkâr

c)

Şu yalan dünyaya geldim geleli

Severim kır atı bir de güzeli

d)

Benim adım dertli dolap

Suyum akar yalap yalap

e)

Hakkımızda devlet etmiş fermanı

Ferman padişahın dağlar bizimdir