NEW
Font size
WorksheetsTÜRKÇENİN SES ÖZELLİKLERİ VE OLAYLARI
Total questions: 20
Worksheet time: 20mins
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde sadece sert ünsüzler bulunmaktadır?
ÇÖZÜLDÜĞÜNÜ
ÇİFTÇİ
SORUŞTURMAK
YOĞURTÇU
"f, s, t, k, ç, ş, h, p" sert ünsüzlerinden biriyle biten bir sözcüğe "c, d, g" ile başlayan bir ek geldiğinde "c, d, g" ünsüzleri sertleşerek "ç, t, k" ünsüzlerine dönüşür. Bu kurala ünsüz benzeşmesi ya da sertleşmesi denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi bu kurala uymaktadır?
Mektupda sana neler anlatıyor?
Yavaşca oradan ayrıldı.
Kitaptan öğrendiğim çok şey var.
Mertce bir hareket oldu bu.
İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan bazı sözcüklere ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde sözcüğün ikinci hecesindeki dar ünlü düşer. Bu kurala ünlü ya da ses düşmesi denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğrayan bir sözcük yoktur?
Onun yanında boynu bükük duruyor.
Duvara çarpınca burnum kanadı.
Omzunda güzel bir şal vardı.
Akıl yaşta değil baştadır.
Bazı durumlarda ünsüz yumuşamasına aykırılık vardır:
* Bazı tek heceli sözcüklerde ünsüz yumuşaması olmaz.
* Özel isimlerde yazılışta ünsüz yumuşaması olmaz.
* Dilimize girmiş yabancı sözcüklerde ünsüz yumuşaması olmaz.
Buna göre aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisinde farklı bir kurala uymamaktan ünsüz yumuşamasına aykırılık vardır?
Kuzu eti çok da sağlıklı değil.
Tüpü değiştirmek için yardım istedim.
30 büyükşehir ve Zonguldak'a sokağa çıkma kısıtlaması geldi.
Aç olan tokun halinden anlamaz.
Türkçede "a, e" ile biten bir fiile şimdiki zaman eki "-yor" geldiğinde "a, e" ünlüsü daralarak "ı, i, u, ü" dar ünlülerine dönüşür. Bu kurala ünlü daralması denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramayan bir sözcük kullanılmıştır?
Babam erken kalkmış gömleklerini ütülüyor.
Beşiktaş adım adım şampiyonluğa gidiyor.
Başını çarptığı için kafası kanıyor.
Yeni eğitim öğretim yılı eylülde başlıyor.
Türkçede bazı sözcükler kurala uysa da ünsüz yumuşamasına aykırılık gösterir.
Aşağıdaki görsellerden hangisi buna uygundur?
Türkçede bir cümlede ünsüzle biten bir sözcükle sonrasında gelen ünlü başlayan bir sözcük birbirine bağlanarak okunur.
Aşağıdakilerden hangisi buna uygun değildir?
Cüneyt Arkın
Tarık Akan
Mustafa Kemal Atatürk
Sergen Yalçın
Türkçe bir sözcükte ikinci hecede "o" ünlüsü bulunmaz.
Aşağıdakilerden hangisi bu kurala aykırılık göstermektedir?
KOLONYA
LİMON
DİYOR
BALON
Türkçe bir sözcükte bütün ünlüler kalın ya da ince olmalıdır. Bu kurala büyük ünlü uyumu denir.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi büyük ünlü uyumu kuralına uymaktadır?
BÜŞRA
KÜBRA
ÇAĞRI
ELVİSA
Türkçede ekler genellikle büyük ünlü uyumuna uyar. Çünkü eklerin ünlülere göre değişik kullanımları vardır. Örneğin “-den” eki “ev” sözcüğüne eklendiği zaman “evden” olur; “yol” sözcüğüne eklendikten sonra “yoldan” olur. Ancak bazı ekler kelimeye eklendiğinde değişime uğramaz ve bu yüzden büyük ünlü uyumuna uymaz.
Aşağıdaki eklerden hangisi bunlardan biri değildir?
-GİL
-LEYİN
-YOR
-MİŞ
"f, s, t, k, ç, ş, h, p" sert ünsüzlerinden biriyle biten bir sözcüğe "c, d, g" ile başlayan bir ek geldiğinde "c, d, g" ünsüzleri sertleşerek "ç, t, k" ünsüzlerine dönüşür. Bu kurala ünsüz benzeşmesi ya da sertleşmesi denir.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde bu kural kullanılmamıştır?
YALITKAN
BİTKİ
SİLGİ
DÜŞÜNMÜŞTÜ
İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan bazı sözcüklere ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde sözcüğün ikinci hecesindeki dar ünlü düşer. Bu kurala ünlü ya da ses düşmesi denir.
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?
ÇEVRE
YETKİ
UYKU
OYNAMAK
Bir Türkçe öğretmeni, sınıfta ses olaylarını anlattıktan sonra etkinlik yapmak istemiştir. Yaptığı etkinliği de fotoğraflayıp belgelemiştir.
Buna göre verilen görselde öğretmen hangi ses olayını anlatmıştır?
ULAMA
ÜNSÜZ YUMUŞAMASI
KAYNAŞMA
ÜNSÜZ DÜŞMESİ
Türkçede "k" ünsüzüyle biten bazı sözcükler "-cık / -cik" eklerini aldıklarında sözcüğün sonundaki "k" ünsüzü düşer. Bu olaya ünsüz düşmesi denir.
Buna göre aşağıdaki sözcüklerden hangisinde ünsüz düşmesi yoktur?
SICACIK
UFACIK
KÜÇÜCÜK
DARACIK
Sözcüğün aslında olmadığı halde "-cik" eki getirildiğinde ortaya yeni ünlünün çıkmasına ünlü türemesi denir.
Buna göre aşağıdaki sözcüklerden hangisinde ünlü türemesi yoktur?
AZICIK
DARACIK
KARGACIK
GENCECİK
Sözcüğün aslında olmadığı halde sözcüğe ek getirildiğinde ya da sözcüğün başka bir sözcükle birleşmesi sonucunda bir sesin ortaya çıkmasına ünsüz türemesi denir.
Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinde ünsüz türemesi yoktur?
TIBBİ ATIK
SATILIK DÜKKAN
EĞİTİM HAKKI
MESLEK SIRRI
Türkçede tek heceli ve birleşik sözcüklerde büyük ünlü uyumu aranmaz.
Bu bilgiye göre aşağıdaki sözcüklerin hangisinde büyük ünlü uyumu aranır?
KURT
HER
İLKOKUL
MÜZİK
Türk Latin alfabesinde harflerin ses özellikleri dudak, diş ve damak şekillerine göre adlandırılıyor.
Aşağıdaki harflerden hangisi dudağın oval biçimde olmasına göre yuvarlak ünlü olarak adlandırılmaz?
e
o
u
ü
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz yumuşaması yoktur?
GECE
GİDİYOR
YER YAĞI
EDİLMEKTEDİR
Sayılara getirilen eklerde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralına dikkat edilmelidir. Varsa uygulanmalıdır. Aksi halde yazım hatası olur.
Buna göre aşağıda verilen saatlerin yazılışının hangisinde bu kurala uymamaktan kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?
13.00'da
23.00'te
18.00'de
15.00'te
