สอนโดยการบอกตรงๆ

สอนโดยการบอกเป็นนัย

สอนโดยการประชดประชันเหน็บแนม

สอนโดยการยกตัวอย่างประกอบชัดเจน

คนชรา

คนพิการ

คนแปลกประหลาด

คนที่มีพลังอำนาจในตัว

การเอาตัวรอด

การเคารพผู้ใหญ่

การหาผู้คุ้มครอง

การป้องกันตัวเอง

ให้รักสวยรักงาม

ให้รุ้จักเสียสละ

ให้ขยันอดทน

ให้พิจารณาตนเอง

ปากเหม็น

ปากไม่ดี

ปากแปราะ

ปากมาก

ชักแม่น้ำทั้งห้า

กระต่ายตื่นตูม

น้ำกลิ้งบนใบบอน

ปลาหมอตายเพราะปาก

ของสิ่งใดสงสัยให้พิสูจน์

บุญหาไม่แล้วอย่าได้ทะนงตน

สูงอย่าให้สูงกว่าฐานนานไปล้ม

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล

มีการเล่นเสียงคำ

มีคุณค่าในเชิงคำสอน

ใช้สำนวนภาษาได้คมคาย

มีการใช้โวหารเพื่อการเปรียบเทียบ

ความแข็งแรง

ความมานะ อดทน

การวางตัว

การใช้ชีวิต

สอนให้มีสติ

สอนให้รู้จักตนเอง

สอนให้มีความสามัคคี

ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว

ผีซ้ำด้ำพลอย

ฝนทั้งให้เป็นเข็ม

จับปลาสองมือ

ไปตายเอาดาบหน้า

ก. ตาก็มัวหัวก็ขาวเป็นคราวคร่ำ

หูก็ซ้ำไม่ได้ยินเอาสิ้นสวย

ข. บุญหาไม่แล้วอย่าได้ทะนงตน

ปุถุชนรักกับชังไม่ยั่งยืน

ค. อย่านอนเปล่าเอากระจกยกออกมา

ส่องดูหน้าเสียทีหนึ่งแล้วจึงนอน

ง. มิใช่ตายแต่เขาเราก็ตาย

แหงนดูฟ้าอย่าให้อายแก่เทวดา

ก. คนที่มีพลังอำนาจในตัว

ข. คนแปลกประหลาด

ค. คนที่มีกำลัง

ง. คนชรา

ก. เห็นเต็มตาแล้วอย่าอยากทำปากบอน

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล

ข. เราก็จิตคิดดูเล่าเขาก็ใจ

รักกันไว้ดีกว่าชังระวังการ

ค. ไม่ควรก้ำเกินหน้าก็อย่าเกิน

อย่าเพลิดเพลินคนชังนักคนรักน้อย

ง. รักสั้นนั้นให้รู้อยู่เพียงสั้น

รักยาวนั้นอย่าให้เยิ่นเกินกฎหมาย

ก. คบนักปราชญ์นั้นแหละดีมีกำไร

ท่านย่อมให้ความสบายหลายประตู

ข. หาเงินติดไถ้ไว้อย่าได้ขาด

ตำลึงบาทหาไม่คล่องเพียงสองสลึง

ค. เอาหลังตากแดดเป็นนิจคิดคำนวณ

รู้ถี่ถ้วนจึงสบายเมื่อปลายมือ

ง. เคหฐานหยาบช้าหาสะอาด

มูลฝอยใบไม้ใช่ญาติอย่ามุ่นหมก

ก. หลงโลภลาภบาปก็รู้อยู่ว่าบาป

กิเลศหยาบยังไม่สุขย่อมทุกขัง

ข. อย่าดูถูกบุญกรรมว่าทำน้อย

น้ำตาลย้อยมากเมื่อไรได้หนักหนา

ค. ถ้าทำดีก็จะดีเป็นศรีศักดิ์

ถ้าทำชั่วชั่วจักตามสนอง

ง. เกิดเป็นคนเชิงดูให้รู้เท่า

ใจของเราไม่สอนใจใครจะสอน

ก. เห็นเต็มตาแล้วอย่าอยากทำปากบอน

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล

ข. หญิงเรียกแม่ชายเรียกพ่อยอไว้ใช้

มันชอบใจข้างปลอบไม่ชอบดุ

ค. อันยศศักดิ์มิใช่เหล้าเมาแต่พอ

ถ้าเขายอเหมือนอย่างเกาให้เราคัน

ง. จงฟังหูไว้หูคอยดูไป

เชื่อน้ำใจดีกว่าอย่าเชื่อยุ

ก. ของเข้าที่ออกที่ทางพิเศษ

ถ้ารู้เหตุก็คงเห็นเป็นยังค่ำ

ข. ปลาร้าเค็มพริกเทศเผ็ดไฉน

เอออะไรดูเถิดยังเกิดหนอน

ค. อย่าเข้าทำส่ำสมนิยมรก

ไฟจะตกลามไหม้ไม่ได้การ

ง. จะผ่าไม้ให้พินิจพิศดูท่า

ให้เห็นว่าแสกไหนเหมาะจึงเจาะขวาน

ก. คบนักปราชญ์นั่นแหละดีมีกำไร

ท่านย่อมให้ความสบายหลายประตู

ข. เรียนวิชาไม่แม่นยำคะน้ำคะเน

ไปเที่ยวเตร่ประกอบชั่วตัวจึงจน

ค. อย่าคบมิตรจิตพาลสันดานชั่ว

จะพาตัวให้เสื่อมที่เลื่อมใส

ง. เดินตามรอยผู้ใหญ่หมาไม่กัด

ไปพูดขัดเขาทำไมขัดใจเขา

ก. รากฐานที่มั่นคงเป็นสิ่งสำคัญ

ข. ยิ่งสูงยิ่งหนาว

ค. ไม่ให้ลืมรากเหง้า

ง. อยู่สูงต้องมองตํ่า

ก. สำหรับ / คนเจือจิต / จริตเขลา ด้วยมัวเมา / โมห์มาก / ในซากผี

ข. เอาหลังตาก / แดดเป็นนิจ / คิดคำนวณ รู้ถี่ถ้วน / จึงสบาย / เมื่อปลายมือ

ค. เอาปลาหมอ / เป็นครู / ดูปลาหมอ บนบกหนอ / อุตส่าห์เสือก / กระเดือกกระดิก

ง. ถึงรู้จริง / นิ่งไว้ / อย่าไขรู้ เต็มที่ครู่ / เดียวเท่านั้น / เขาสรรเสริญ

ก. ทำไม นํ้าใจ เอา

ข. ฟัง ภพ เชย

ค. เมฆ ภาพ ยศ

ง. เรา ก็ ระวัง

ก. วรรคหน้าของทุกบรรทัดมี ๕​ พยางค์

ข. บังคับรูปวรรณยุกต์เอก ๔ แห่ง โท ๗ แห่ง

ค. ใช้คำตายแทนคำเอกได้

ง. มีการบังคับสัมผัสสระระหว่างวรรค

ก. เรียมรํ่านํ้าเนตรถ้วม ถึงพรหม

ข. ถึงกรรมจักอยู่ได้ ฉันใด พระเอย

ค. ตกนรกแสนศัลย์ หมื่นไหม้

ง. ช้างสารหกศอกไซร้ เสียงา