konwencjonalne, kulturowe, ikoniczne, autonomiczne, przemijające

arbitralne, semantyczne, o dwustopniowej strukturze, autonomiczne, kreacyjne

abstrakcyjne, dwustronne, głosowo-słuchowe, kreacyjne, naturalne

komunikat, motywacja, zdolność, wskazówka peryferyjna, zmiana postawy

nadawca, odbiorca, kontekst, komunikat, kontakt, kod

lokucja, illokucja, perlokucja

wyrażaniu emocji

podtrzymaniu kontaktu z odbiorcą

nakłanianiu

ikoniczne, intencjonalne, konwencjonalne

ikoniczne, arbitralne, dwustronne

ikoniczne, jednostronne, naturalne

Daj mi książkę.

Dziękuję.

Ogłaszam was mężem i żoną

Zwrócił uwagę na dwutorowość procesu perswazji i stworzył model ELM.

Zauważył, że słowa nie tylko opisują świat, ale również go tworzą. Jego spostrzeżenia dały początek teorii aktów mowy.

Opracował schemat komunikacji i przyporządkował jego elementom sześć funkcji języka.

jej skuteczność zależy od sytuacji

może być jawna lub ukryta

bywa nieintencjonalna

Wszystkie powyższe argumenty skłaniają mnie ku jednoznacznemu zaleceniu, by słowa Murzyn nie używać inaczej niż na prawach historycznego cytatu (jak Murzyn zrobił swoje… w cytacie z Fryderyka Schillera). Ponieważ trudno jest zmienić przyzwyczajenia mówiących, ograniczam swoją rekomendację do komunikacji publicznej: mediów, administracji, szkoły. W tych kręgach zresztą omawiane tu słowa i tak są używane coraz rzadziej, ponieważ większość mówiących ma świadomość, że budzą co najmniej kontrowersje.

Przyznam, że dla mnie nazwa Murzyn nie ma w sobie nic obraźliwego, jeśli odnosi się do osoby czarnoskórej. Używa się jej przecież (przynajmniej w rozmowach prywatnych) nawet w odniesieniu do Baracka Obamy, człowieka bardzo szanowanego, a przez niektórych wręcz uwielbianego. Używają jej w stosunku do siebie niektórzy polscy obywatele mający ciemną skórę, także nie widząc w niej nic złego. Zdaję sobie jednak sprawę z tego, że część czarnoskórych Polaków uważa ją za niestosowną, obraźliwą czy wręcz raniącą. Wiedząc o tym, staram się jej przy nich nie używać.

Jak wiadomo słowo „Murzyn”, w języku polskim, pochodzi od słowa „Maur”. To słowo z kolei budzi szacunek, ze względu na zachowania ludzi tej proweniencji tzn. Honorowych, walczących o swoje racje uczciwie. Zatem kwestionowanie poprawności tego słowa jest zaprzeczeniem ich dążeń. Według mnie określenie „czarny” jest bardziej pejoratywne. Słowo czarny kojarzy się ze złem (czarny charakter, czarna magia, czarne myśli itp.). Zatem, nie ujmując nikomu, nazywajmy Murzynów Murzynami, Polaków Polakami, Żydów Żydami, itd.

uczeń specjalnej troski, osoba cierpiąca z powodu urazu mózgu, sprawny inaczej

głuchy, pełnosprawny, osoba z cukrzycą

karzeł, niemowa, opóźniony

dotyczy komunikacji w sferze publicznej

ostateczne decyzje w jej sprawach podejmują językoznawcy

wynika z założenia, że sposób mówienia o rzeczywistości wpływa na ludzkie zachowanie

Preferowane jest słownictwo medyczne ze względu na jego precyzję i obiektywizm.

Warto koncentrować się na sukcesach i bohaterstwie osób znoszących niedogodności związane z niepełnosprawnością.

O czyjejś niepełnosprawności mówmy tylko wtedy, gdy jest to istotne dla przekazywanej przez nas informacji.

Są uniwersalne, ponadkulturowe i mało podatne na zmiany znaczenia.

Ich znaczenie łatwo łączy się z elementami emocjonalnymi i oceniającymi. Element oceniający może zdominować znaczenie tych wyrazów.

Dzięki komponentowi oceniającemu mogą służyć do manipulacji, polegającej na wymuszaniu akceptacji pewnych treści.

wartościowania skonwencjonalizowanego w jednostkach językowych

wartościowania pragmatycznego, zależnego od kontekstu wypowiedzi

wartościowania nierozerwalnie związanego z nacechowaniem emocjonalnym

Stosunek społeczny do tych form językowych zmieniał się kilkakrotnie w ostatnim stuleciu.

Są to nowe formy językowe słabo opisane przez językoznawców.

Używanie feminatywów nie jest obowiązkowe.