Font size
Worksheets10.3. Ядролық реакциялар
Total questions: 20
Worksheet time: 11mins
Ыдырау өнімдері мен олардың кестедегі орнын болжау үшін
Э.Резерфорд пен К.Фаянстың жылжу ережелері қолда-нылады
Ф.Содди мен К.Фаянстың жылжу ережелері қолданылады
А.Беккерель мен Э.Резерфордтың жылжу ережелері қолданылады
А.Беккерель мен Э.Резерфордтың жылжу ережелері қолданылады
Электронды тартып алу реакциясы
19 40К+ – 1ē= 18 40Ar+γ
90 234Th=– 1β+91 234Pa
92 238U=2 4He+90 234Th
6 11C=5 11C+ + 1β
Бірінші ядролық реакцияны жүзеге асырған ғалым
Д.Чедвик
М.Склодовская-Кюри
Э.Резерфорд
Я.Берцелиус
Радиоактивті элементтер
атомдық нөмірлері 33, 62 және 82 -114 элементтер
атомдық нөмірлері 43, 61 және 48 -118 элементтер
атомдық нөмірлері 43, 61 және 84 -118 элементтер
атомдық нөмірлері 45, 69 және 84 -118 элементтер
Егер элемент изотыпының ядросы β-бөлшек түзіп ыдыраса
нәтижесінде ядро заряды 1 бірлікке кемиді, ал массалық
сан өзгермейді және рентген сәулесі түзіледі
онда оның массалық саны 4 бірлікке, ал ядро заряды 2 бірлікке кеміп, периодтық жүйеде 2 нөмір кейін орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
онда, массалық саны өзгермейді, ядро заряды 1 бірлікке артып, периодтық жүйеде 1 нөмір алда орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
нәтижесінде 1 протон нейтронға айналады, ал ядро заряды 1 бірлікке азаяды
Ядролық реакция дегеніміз
бастапқы заттар жаңа заттарға айналып, бірақ атомдары өзгермей жүретін реакция
атом ядросының элементар бөлшектермен әрекеттесуі нәтижесінде атом ядросының құрамы мен құрылымы өзгеріп, екіншілік элементар бөлшектер түзіле жүретін реакция
бастапқы заттар жаңа заттарға айналып, екіншілік элементар бөлшектер түзіле жүретін реакция
атом ядросының элементар бөлшектермен әрекеттесуі нәтижесінде атом ядросының құрамы мен құрылымы өзгермей, екіншілік элементар бөлшектер түзіле жүретін реакция
α-бөлшек түзіп ыдырау реакциясы
19 40К+ – 1ē= 18 40Ar+γ
90 234Th=– 1β+91 234Pa
92 238U=2 4He+90 234Th
6 11C=5 11C+ +1β
Ең бірінші жүзеге асырылған ядролық реакция
510B+01n=37Li+24He
92235U+01n=56142Ba+3691Kr+3 01n
1735Cl+01n=1632S+11H
714N+24He=817O+11p
Электронды тартып алу, ядроның өз электронын қосып алуы, яғни ядроға жақын К-деңгейден электрон қосып алынады
нәтижесінде ядро заряды 1 бірлікке кемиді, ал массалық сан өзгермейді және рентген сәулесі түзіледі
изотоптың массасы мен заряды өзгермейді, энергия азаяды
онда оның массалық саны 4 бірлікке, ал ядро заряды 2 бірлікке кеміп, периодтық жүйеде 2 нөмір кейін орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
oнда, массалық саны өзгермейді, ядро заряды 1 бірлікке артып, периодтық жүйеде 1 нөмір алда орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
γ-сәулелер шығаратын белсенді изотоптар
60Со, 137Сs, және 224Ra
64Сu, 137Сs, және 238U
60Ni, 223Fr, және 234Th
60Со, 103Rh, және 210Pb
β-бөлшек түзіп ыдырау реакциясы
19 40К+ – 1ē= 18 40Ar+γ
90 234Th=– 1β+91 234Pa
92 238U=2 4He+90 234Th
6 11C=5 11C+ +1β
Күнде жүретін ядролық реакциялар
5 10B+01n=37Li+24He
92235U+01n=56142Ba+3691Kr+3 01n
11H+12D=13T
714N+24He=817O+11p
12H+13T=24He+01n
Егер элемент изотопының ядросы α-бөлшек түзіп ыдыраса
нәтижесінде ядро заряды 1 бірлікке кемиді, ал массалық
санөзгермейдіжәнерентгенсәулесітүзіледі
изотоптың массасы мен заряды өзгермейді, энергия азаяды
онда оның массалық саны 4 бірлікке, ал ядро заряды 2 бірлікке кеміп, периодтық жүйеде 2 нөмір кейін орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
1г 235U ыдырағанда бөлінетін жылу мөлшері
7,5*10^7 кДж
5,7*10^7 кДж
7,5*10^5 кДж
6,7*10^7 кДж
. Позитрон бөле ыдырау реакциясы.
19 40К+ – 1ē= 18 40Ar+γ
92 238U=2 4He+90 234Th
6 11C=5 11C+ +1β
17 35Cl + 0 1n = 16 32S+1 1H
714N+X=713N+2 01n ядролық реакцияға қатысатын бөлшек
1 1H
2 4 He
+ 1β
0 1n
Гамма γ-сәулелену кезінде
нәтижесінде ядро заряды 1 бірлікке кемиді, ал массалық сан өзгермейді және рентген сәулесі түзіледі
онда оның массалық саны 4 бірлікке, ал ядро заряды 2 бірлікке кеміп, периодтық жүйеде 2 нөмір кейін орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
изотоптың массасы мен заряды өзгермейді, энергия азаяды
онда, массалық саны өзгермейді, ядро заряды 1 бірлікке артып, периодтық жүйеде 1 нөмір алда орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
. Ядролық реакция сызбасын толықтырыңдар 2555Mn+X=2655Fe+01n
11H
24He
+ 1β
01n
Бериллийдің изотопы 9Ве бір α-бөлшекті жұтып, нейтрон шығарып басқа элемент изотопына айналады. Қандай элемент түзіледі?
14N
11B
12C
16O
Позитрон бөле ыдырау
нәтижесінде ядро заряды 1 бірлікке кемиді, ал массалық сан өзгермейді және рентген сәулесі түзіледі
онда оның массалық саны 4 бірлікке, ал ядро заряды 2 бірлікке кеміп, периодтық жүйеде 2 нөмір кейін орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
онда, массалық саны өзгермейді, ядро заряды 1 бірлікке артып, периодтық жүйеде 1 нөмір алда орналасқан жаңа элемент изотопының ядросы түзіледі
нәтижесінде 1 протон нейтронға айналады, ал ядро заряды 1 бірлікке азаяды
