Font size
WorksheetsСтилистика
Total questions: 10
Worksheet time: 9mins
Мәтіннен метонимияны табыңыз.
Мемлекетшілдігінен мансапқорлығы мықты, кішіпейілдігінен көзбояушылығы күшті, талабынан тәбеті зор, жасампаздығынан жағымпаздығы жоғары тұратын адамдар сайлау майданынан саңлау тауып – депутат, ақорданың сынақ-сүзгісінен сүрінбей өтіп, әкім болып жатады. Жаңарып жатырмыз деп жарнамалағанымыз болмаса, сол баяғы ескі сүрлеу, көне соқпақпен салып ұрып келеміз. Елдегі кадрлық саясаттың катализаторы – ақордада отырған ақсүйек мырзалар батасын берсе болды, шұбалшаң жыланға, жылан қыранға айналып шыға келеді. Осыдан кейін ақорданы адалдық алаңы деп айтуға аузың бармайды.
сайлау майданы
ақсүйек мырзалар
сынақ-сүзгі
ескі сүрлеу
Көркем әдебиет стилінде берілген троп түрін анықтаңыз.
Соны асыға күткен шыдамсыз көмейлер сайын сахараны тұс-тұстан дүрліктіре жаңғыртып барады. ( "Елім-ай" 9 б.) (a)
Контекст бойынша сәйкес келетін нұсқаны таңдаңыз.
Осы апта басталғалы Түркиядағы жойқын жер сілкінісі әлемді ......... тұр. Түркияның оңтүстік-шығысында болған жер сілкінісінен төрт мыңға жуық адам қаза тауып, жиырма мыңнан астам адам жараланды. Қазір аталмыш елде жеті күндік жалпыұлттық аза тұту күні жарияланды. (Жас алаш)
ашуландырып
тоқтатып
қуантып
абдыратып
Мәтін мағынасына сай сәйкес келетін сөздерді таңдаңыз.
Белгілі бір объектіні бағалау сипатында стилистикалық реңттер тудыратын синонимдер жасалады, мысалы: беку, қатаю сөздерімен салыстырғанда қатулану, буырқану – тән (a) реңкті; опырық, оспадар сөздерімен салыстырғанда ұр да жық, әпербақан – (b) реңкті; шүленсу, мырзасыну – (c) реңкін; бет, түр (d) реңкті, ал дидар, ажар (e) реңкті тудырып тұр.
"Жай" омонимі қатысқан төмендегі сөйлемдерді стиль түрлеріне қатысты сәйкестендіріңіз.
Ызғарлы аяз жан иесінің бәрін де жауратып, жүдеу тарттырып, жылы жайды іздеткендей
ғылыми стиль
Ол бүгін жексенбі болғасын, көп ұйықтап, жай тұрды.
ауызекі сөйлеу стилі
Жай - аспан кеңістігіне жиналған электр зарядтарының шағылысуынан пайда болатын жарқыл, найзағай.
көркем әдебиет стилі
Сонымен бірге, ішкі істер органдарының ақпараттық жүйесі арқылы негізсіз тіркеуге жол берген мекен-жайларды анықтап, олардың иелерін әкімшілік жауапкершілікке тартылатынын хабарлады.
публицистикалық стиль
Тұрғын үй иесінің (жалға алушының) тіркелу құқығын растау үшін уәкілетті орган тіркеу мекен-жайының кодын пайдалана отырып, меншік иесі туралы ақпаратты тұрғын үйге меншік құқығының пайда болу негіздерін растайтын ақпараттық жүйелерден алады,
іс-қағаздар стилі
Көркем әдебиет стилінен синекдоханы табыңыз.
Әлдекімше жасқанып, қылымсыған жоқ. Жеңгелер не бұйырса, соны істеді. Осы түннен соң олар Алшынбай аулында он бес күн жатты. Ұлжан он күн өткен соң қайтып кетті де, күйеулер бес күндей кейіндеп барып аттанған. Айрылысар кезде Абай мен Ділдә бір-біріне үйреніскен болатын. Оқта-текте қалжыңдап та отырысады. Ділдә Абайға сүйкімді, сұлу көрінді. Абайдың пішініне Ділдә да үйренді. Бірақ іштей екеуі де бір-біріне қабыспайды, салқын күйде қалысты. Үлкендер зор меженің бірі деп білетін, өмір белі ұрын бару болса, Абай содан асты. Бірақ жас жүрегіне жалынды от қосып қайтқан жоқ. Қайта, бірқатар жарықшақ, ақау салып, көңілмен әлдеқандай мосқал тартқандай боп қайтты.
зор меже
күйеулер
ұрын бару
жас жүрек
Дұрыс нұсқасын белгілеңіз.
Омонимдер де, көп мағыналы сөздер де бірдей дыбысталады. Ұғымдарының немесе мағыналарының әр басқа болуы жағынан да ұқсас. (a) бірдей дыбысталып айтылып, бірдей жазылғанымен, олардың әр сыңарының беретін ұғымы басқа-басқа болып келеді және сол ұғымдардың арасында ешқандай байланыс болмайды. (b) бірдей дыбысталғанмен мағыналық байланысын, өзара сабақтастығын, жақындығын сақтап қалады. Бұлардың ара-жігін белгілеуде (c) туынды сөздер жасауға ұйытқы бола алатындығы да ескеріледі.
Қазақ тіліндегі "әйел", "күйеу" сөздерін (меншіктеу мәнінде) ресми ортада немесе ресми іс-қағаздар стилінде қандай синониммен алмастыруға болады?
Метонимия, синекдоха сынды көркемдегіш құралдар қай стиль түрлерінде жиі кездеседі?
ғылыми стиль, публицистикалық стиль
ауызекі сөйлеу стилі мен іс-қағаздар стилі
көркем әдебиет стилі, іс-қағаздар стилі
публицистикалық стиль мен көркем әдебиет стилі
"Тоқшылық па, әлде жоқшылық па, карантинде халық неге босып жүр?" деген мақала айдарында қолданылған антоним түрін анықтаңыз.
фразеологиялық антонимдер
контекстік антонимдер
өзара антонимия
біртіндеп антонимия
