WorksheetsMövzu 3
Total questions: 13
Worksheet time: 3hrs 15mins
İqtisadi təhlil metodikasının əsas üsulları və metodlarına aşağıdakılardan hansı aid edilir:
Müqayisə.
Bərabərlik.
Yuvarqlaşdırma.
Tərsmütənasiblik.
Cədvəl.
İqtisadi təhlil metodikasının əsas üsulları və metodlarına aşağıdakılardan hansı aid edilir:
İstehsal, maliyyə və təsərrüfat proseslərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi.
İstehsal güclərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi.
İstehsal ehtiyatlarının qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi.
İstehsal fondlarının qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi.
İstehsal xərclərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi.
Müqayisə üsulunun müqayisə bazasına aid ola bilər:
Plan göstəriciləri, layihə məlumatları, normativlər, əvvəlki dövrlərin göstəriciləri, analoji obyektlərin göstəriciləri, orta sahə göstəriciləri ola bilər.
Plan, layihə sənədləri, qaydalar, orta kəmiyyət ola bilər.
Plan faizi, layihə müddəti, kəmiyyətlər, gəlirləri, obyektlərin xərcləri ola bilər.
Plan kəsrləri, layihə dəyeri, normalar, nəticiləri, sahələr ola bilər.
Göstəricilərin fərqi, məlumatlar, orta, əvvəlki son əlamətlər, ola bilər.
Detallaşdırmaı üsulu iqtisadi təhlildə hansı istiqamətlər üzrə həyata keçirilə bilər:
Əməliyyatların aparılması vaxtına və yerinə, tərkib hissələrinə görə, habelə əldə olunmuş nəticələri şərtləndirən amillər üzrə həyata keçirilə bilər.
Əməliyyatların aparılması miqdarına, sayına görə, habelə əldə olunmuş sayı şərtləndirən amillər üzrə həyata keçirilə bilər.
Əməliyyatların həcminə, tərkib qatıqısına görə, habelə əldə olunmuş ehtiyatları şərtləndirən amillər üzrə həyata keçirilə bilər.
Əməliyyatların məbləğinə və dəyərinə, sifarişcilərə görə, habelə əldə olunmuş borcları şərtləndirən amillər üzrə həyata keçirilə bilər.
Əməliyyatların sonuna məbləğlərin əldə olunmasını şərtləndirən amillər üzrə həyata keçirilə bilər.
Qruplaşdırma üsulu iqtisadi təhlildə hansı istiqamətlər üzrə tətbiq edilir:
Orta kəmiyyətlərin məzmununun açılması, ayrı-ayrı vahidlərin həmin orta kəmiyyətlərə təsirinin aydınlaşdırılması üçün tətbiq edilir.
Orta keyfiyyətin mahiyyətinin açılması, ayrı-ayrı vahidlərin həmin orta keyfiyyətlərə təsirinin aydınlaşdırılması üçün tətbiq edilir.
Orta səviyyəli obyektlərin məzmununun açılması, ayrı-ayrı vahidlərin həmin orta obyektlərə təsirinin aydınlaşdırılması üçün tətbiq edilir.
Orta məbləğlərin məzmununun açılması, ayrı-ayrı qiymətlərin həmin orta məbləğlərə təsirinin aydınlaşdırılması üçün tətbiq edilir.
Orta qiymətlərin şərhinin açılması, ayrı-ayrı mallarınn həmin orta qiymətlərə təsirinin aydınlaşdırılması üçün tətbiq edilir.
İstehsal, maliyyə və təsərrüfat proseslərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi üsulu nəyi əhatə edir:
Göstəricilər arasında asılılıqların aşkar edilməsini; asılılıqların xarakterinin müəyyən edilməsini; nəticə göstəricisinin və onu şərtləndirən amillərin əlaqəsi sxeminin müəyyən edilməsini əhatə edir.
Göstəricilər üzrə artımın aşkar edilməsini; artımın müəyyən edilməsini; nəticə artımının və onu amillərinin sayının əhatə edir.
Göstəricilər üzrə azalmalarının aşkar edilməsini; azalmalarının müəyyən edilməsini; azalan göstəricilərin və onu səciyələndirən amilləri əhatə edir.
Göstəricilərin sahələr üzrə müəyyən edilməsini; sahələrin tərkibinin müəyyən edilməsini; sahə göstəricisinin və onu müəyyən edilməsini əhatə edir.
Göstəricilərin məbləğinin təstiq edilməsini; məbləğlərin artımının müəyyən edilməsini; məbləğin amillərin üzrə əlaqəsinin müəyyən edilməsini əhatə edir.
İqtisadi təhlil metodikasının əsas üsulları və metodlarına aşağıdakılardır:
İqtisadi proseslərin ölçülməsi üçün göstəricilər sisteminin işlənib hazırlanması; müqayisə; detallaşdırma və qruplaşdırma; istehsal, maliyyə və təsərrüfat proseslərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi; kənarlaşdırma, təcrid etmə; təhlilin nəticələrinin ümumiləşdirilməsi.
İqtisadiyatn ölçülməsi üçün sisteminin işlənib hazırlanması; mütləq; detal və qrup; maliyyə proseslərinin və bütövlükdə öyrənilməsi; kənarlı, təkrar etmə; təhlilin nəticələrinin üstünlükləri.
İqtisadi ölçü üzrə göstəricilər sisteminin işlənib hazırlanması; müvafiq; debit və kredit; istehlak, məhsul və xidmət proseslərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi; yaxınlaşdırma, təmin etmə; təsdiqin nəticələrinin ümumiləşdirilməsi.
İqtisadi xərclər üzrə göstəricilər sisteminin işlənib hazırlanması; məntiq; dinamika və qrafik; istismar, kapital və öhdəlik proseslərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi; kənardan tələb etmə; təminat nəticələrinin ümumiləşdirilməsi.
İqtisadi idrakın ölçülməsi üçün göstəricilər sisteminin işlənib hazırlanması; mütləq; dövrü və sürətli; istismar proseslərinin qarşılıqlı əlaqədə və vəhdətdə öyrənilməsi; kənaran təstiq etmə; təhlilin nəticələrinin qiymətləndirilməsi.
Kənarlaşdırma, təcrid etmə:
Məntiqi üsuldur, onun köməyilə bir sıra amillərin təsiri aradan qaldırılır (kənarlaşdırılır) və öyrənmə obyekti olan hər-hansı bir amil seçilir.
Mühüm üsuldur, onun köməyilə bir sıra zərərrin təsiri aradan qaldırılır (kənarlaşdırılır) və öyrənmə obyekti olan hər-hansı bir zərər seçilir.
Müsbət üsuldur, onun köməyilə bir sıra xərclərin təsiri aradan qaldırılır (kənarlaşdırılır) və öyrənmə obyekti olan hər-hansı bir xərc seçilir.
Mənfi üsuldur, onun köməyilə bir sıra obyektlər aradan qaldırılır (kənarlaşdırılır) və öyrənmə obyekti olan hər-hansı bir obyekt seçilir.
Mürəkkəb üsuldur, onun köməyilə bir sıra passivlərin təsiri aradan qaldırılır (kənarlaşdırılır) və öyrənmə obyekti olan hər-hansı bir aktiv seçilir.
İqtisadi təhlilin nəticələrinin ümumiləşdirilməsi metodu:
Kommersiya təşkilatının maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin öyrənilməsinin tamamlayıcı mərhələsidir.
Qeyri kommersiya təşkilatının maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin öyrənilməsinin ilkin mərhələsidir.
Qeyri kommersiya təşkilatının maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin öyrənilməsinin təxmini mərhələsidir.
Kommersiya təşkilatının kapital fəaliyyətinin öyrənilməsinin ilkin mərhələsidir.
Kommersiya təşkilatının öhdəlik fəaliyyətinin öyrənilməsinin son mərhələsidir.
İqtisadi təhlildə hansı statistik metodlardan istifadə edilir:
Mütləq və nisbi göstəricilər (əmsallar, faizlər).
Müsbət və mənfi göstəricilər.
Mal və material göstəricilər (çəki və, həcm).
Məbləğ və dəyər göstəricilər (əmsallar, faizlər).
Mənfəət və zərər göstəricilər (əmsallar, faizlər).
Amilli təhlilin əsas vəzifələrinə aşağıdakılardan hansılardır:
Nəticə göstəricilərinin dinamikasını müəyyən edən amillərin seçilməsi;
Xərc göstəricilərinin dinamikasını müəyyən edən amillərin seçilməsi;
Zərər göstəricilərinin dinamikasını müəyyən edən amillərin seçilməsi;
Öhdəlik göstəricilərinin dinamikasını müəyyən edən amillərin seçilməsi;
İnzibatı göstəricilərinin dinamikasını müəyyən edən amillərin seçilməsi;
Amilli təhlilin əsas vəzifələrinə aşağıdakılardan hansılar aiddır:
Amilli təhlilin nəticələri əsasında idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi.
Amilli təhlilin nəticələri əsasında işçilərin qəbul edilməsi.
Amilli təhlilin nəticələri əsasında avadanlıqların qəbul edilməsi.
Amilli təhlilin nəticələri əsasında ehtiyyatların qəbul edilməsi.
Amilli təhlilin nəticələri əsasında xammalın qəbul edilməsi.
Amilli təhlil nədir:
Nəticə göstəricisinin dəyişilməsinə amillərin təsirinin təhlilidir.
Aktiv göstəricinin dəyişilməsinə amillərin təsirinin təhlilidir.
Kapital göstəricisinin dəyişilməsinə amillərin təsirinin təhlilidir.
Öhdəlik göstəricisinin dəyişilməsinə amillərin təsirinin təhlilidir.
Passiv göstəricisinin dəyişilməsinə amillərin təsirinin təhlilidir.
