Font size
WorksheetsUned 2.4 Amrywiad ac esblygiad
Total questions: 26
Worksheet time: 15mins
Mae gametau’n cael eu cynhyrchu gyda hanner y wybodaeth enetig am y ddau riant. Mae cyfuniad o’r gametau hyn wrth ffrwythloni yn cynhyrchu epil newydd. Pa fath o atgenhedlu yw hwn?
Rhywiol
Anrhywiol
Mae epil yn dangos amrywiad genynnol ac fel rhywogaeth mae'n fwy tebygol o oroesi yn ystod newid amgylcheddol sydyn Pa fath o atgenhedlu yw hwn?
Rhywiol
Anrhywiol
Mae epil yn cael ei gynhyrchu gan 1 rhiant. Nid oes unrhyw egni yn cael ei wastraffu ar gametau a dod o hyd i gymar sy’n golygu bod sawl epil yn gallu cael ei gynhyrchu’n gyflym. Pa fath o atgenhedlu yw hwn?
Rhywiol
Anrhywiol
Dim amrywiad genynnol. Mae epil yn glôn o'r rhiant; maen nhw'n enetig unfath.. Pa fath o atgenhedlu yw hwn?
Rhywiol
Anrhywiol
Nodweddion yw’r rhain sy’n cael eu hachosi gan enynnau, a etifeddwyd o DNA rhieni. Er enghraifft, lliw llygaid, math o waed, gallu rholio’r tafod, lliw blodyn.
Ffactorau genynnol
Ffactorau amgylcheddol
Nodweddion yw’r rhain sy’n newid oherwydd yr amgylchedd. Er enghraifft, datblygiad iaith, tatŵs a thyllau yn y corff, cystadleuaeth mewn planhigion yn lleihau mynediad at olau neu ddŵr yn cyfyngu tyfu.
Ffactorau genynnol
Ffactorau amgylcheddol
Beth yw esblygiad
Newid mewn rhywogaethau dros amser.
Amrywiadau mewn rhywogaeth y gellir eu hetifeddu (etifeddol).
Gweithiodd Charles Darwin a (A) ar ddamcaniaeth esblygiad drwy (B). Beth yw A?
(a)
Gweithiodd Charles Darwin a (A) ar ddamcaniaeth esblygiad drwy (B). Beth yw B?
(a)
Mae newidiadau ar hap mewn genynnau yn achosi amrywiadau mewn rhywogaeth. Pa rhan o detholiad naturiol yw hwn?
Mwtaniad
Amrywiad
Cystadlu'n well
Goroesi
Bridio + Trosglwyddo
Mae gwahaniaethau bach o fewn rhywogaeth yn golygu bod rhai unigolion wedi’u haddasu’n well i’r amgylchedd. Pa rhan o detholiad naturiol yw hwn?
Mwtaniad
Amrywiad
Cystadlu'n well
Goroesi
Bridio + Trosglwyddo
Mae organebau’n cystadlu i oroesi, gall fod gan rhai enyn sy’n galluogi ymwrthedd i docsin. Pa rhan o detholiad naturiol yw hwn?
Mwtaniad
Amrywiad
Cystadlu'n well
Goroesi
Bridio + Trosglwyddo
Mae gan y rhai sydd â genynnau manteisiol fantais ddetholus dros eraill. Gallant gystadlu’n well am adnoddau neu oroesi gwrthfiotig, plaleiddiad neu docsin arall sy’n lladd eraill o’r rhywogaeth. Pa rhan o detholiad naturiol yw hwn?
Mwtaniad
Amrywiad
Cystadlu'n well
Goroesi
Bridio + Trosglwyddo
Gall yr organebau sy’n goroesi fridio, gan drosglwyddo eu genynnau manteisiol i’r genhedlaeth nesaf. Pa rhan o detholiad naturiol yw hwn?
Mwtaniad
Amrywiad
Cystadlu'n well
Goroesi
Bridio + Trosglwyddo
Os yw newid amgylcheddol yn digwydd yn rhy gyflym i rywobaeth addasu yn ol detholiad naturiol, gall (a) digwydd
Yn cael ei reoli gan fwy nag un genyn a ffactorau amgylcheddol fel taldra a phwysau. Pa fath o amrywiad yw hwn?
Amrywiad parhaus
Amrywiad amharhaus
Mae fel arfer yn cael ei reoli gan un genyn ac felly mae unigolion yn perthyn yn glir i grwpiau arwahanol fel lliw llygaid, math o waed. Pa fath o amrywiad yw hwn?
Amrywiad parhaus
Amrywiad amharhaus
Pa fath o amrywiad ydy'r graff yma'n dangos?
Amrywiad parhaus
Amrywiad amharhaus
Pa fath o amrywiad ydy'r graff yma'n dangos?
Amrywiad parhaus
Amrywiad amharhaus
- Newid mewn genyn. Maent yn digwydd ar hap ond gellir cynyddu’r gyfradd mwtaniad drwy belydriad sy’n ïoneiddio. Gellir etifeddu rhai _____ a gallant achosi clefyd. Beth yw hwn?
Mwtaniad
Ffibrosis cystig
Clefyd sy’n cael ei etifeddu’n enetig. Beth yw hwn?
Mwtaniad
Ffibrosis cystig
Beth gall ffibrosis cystig achosi?
Mwcws gludiog trwchus sy’n blocio bronciolynnau yn yr ysgyfaint.
Esgyrn y benglog i asio â'i gilydd yn llawer cynharach nag arfer, cyn i'r ymennydd dyfu'n llawn.
Beth gallwn defnyddio i drin ffibrosis cystig?
Therapi genynnau
Ymarfer anadlu
Yn y triniaeth y ffibrosis cystig, sut ydyn yn cael y genyn i gelloedd yr ysgyfaint?
(a)
Beth ydy therapi genynnau i ffibrosis cystig?
Triniaeth
Gwellhad
Beth sydd rhaid cofio am therapi genynnol i ffibrosis cystig?
Wrth i gelloedd adnewyddu, nid yw’r genyn yn cael ei gopïo ac felly nid yw celloedd newydd yn cynnwys y genyn normal.
Wrth i gelloedd adnewyddu, mae'r genyn yn cael ei gopio ac felly mae'r celloedd newydd yn cynnwys y genyn normal.
