wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Экология негіздері

Total questions: 77

Worksheet time: 39mins

Name
Class
Date
1.

«Экология» ұғымын қай ғалым енгізді?

a)

Чарльз Дарвин

b)

Э.Геккель

c)

В.Шелфорд

d)

      Ф.Энгельс

e)

Ю.Либиг

2.

«Экология» ғылымы қай жылы пайда болады?

a)

1913 ж

b)

     1859 ж

c)

1866 ж

d)

1919 ж

e)

1972 ж

3.

Аутэкологияның зерттеу объектісі

a)

биоценоз

 

b)

популяция

c)

Жеке организмдер (особь)

d)

қауымдастық

e)

биогеоценоз

4.

Синэкологияның зерттеу объектісі

a)

түр

b)

популяция

c)

биоценоз

d)

биосфера

e)

биогеоценоз

5.

Популяция - бұл ...

a)

тірі организмдер жүйесіндегі негізгі құрылымдық бірлік

b)

әр түрлі биологиялық өсімдіктердің жиынтығы

c)

белгілі бір кеңістікте генетикалық жүйе түзетін, бір түрге жататын және көбею арқылы өзін-өзі жаңғыртып отыратын ағзалар тобы

d)

      флора мен фаунаның негізгі бөлігі

e)

тіршіліктің элементар бөлшегі

6.

  Биоценоз - бұл ...

a)

әр түрлі биологиялық өсімдіктердің жиынтығы

b)

белгілі бір территорияда бір түрдің «популяциясы»

c)

белгілі бір аумақта тұратын кеңістіктегі адамдар

d)

тірі организмдер жүйесіндегі негізгі құрылымдық бірлік

e)

табиғи жағдайлары бірегей жерлерде тіршілік ететін өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдердің жиынтығы

7.

  Биогеоценоз - бұл ...

a)

белгілі бір аймақта бір түрдің «популяциясы»

b)

тіршілік ету жағдайлары ұқсас, белгілі аумақта өсетін өзара байланысты түрлердің (популяциялардың) тыныс-тіршілік ортасы.

c)

әр түрлі биологиялық түрдегі бөртпелердің жиынтығы

d)

тіршіліктің элементар бөлшегі

e)

қалалар фаунасы

8.

Экологиялық факторлардың жіктелуі

a)

табиғи, өндірістік, ғарыштық

b)

абиотикалық, биотикалық ,антропогенді

c)

биологиялық, токсикологиялық, антропогендік

d)

   физикалық, химиялық, механикалық

e)

динамикалық, кинетикалық, ядролық

9.

«Минимум» заңының авторы

a)

В.Шелфорд

b)

Э.Геккель

c)

Б.Коммонер

d)

Ю.Либих

e)

Х.Боуман

10.

Биосфера және оның эволюциясы туралы ілімді жасаушы

a)

В.Шелферд

b)

В.И.Вернадский

c)

Ф.Энгельс

d)

В.Коммонер

e)

Т.Лысенко

11.

    Биосфера - «тірі организмдердің тіршілік ету аймағы». Бұл кімнің мәлімдемесі?

a)

C. Қарапайым

b)

В.Шелферд

c)

   Ф.Энгельс

d)

В.И.Вернадский

e)

Т.Лысенко

12.

Биосфераға кіреді

a)

тропосфера, стратосфера, мезосфера

b)

тропосфера, стратосфера

c)

      атмосфера мен гидросфера

d)

литосфера мен әлемдік мұхит

e)

литосфераның бір бөлігі, бүкіл гидросфера

13.

Биосфераның жоғарғы шекарасы

a)

тропосфераның жоғарғы шекарасы

b)

қорғаныш озон қабаты

c)

стратосфераның жоғарғы шекарасы

d)

планетаның ең биік нүктесін белгілеңіз

e)

     халықаралық ғарыш станциясының орбитасы

14.

Вернадский биосферасына кіреді

a)

озон экраны, магма

b)

      сыртқы кеңістік

c)

жердегі магма

d)

өсімдіктер, жануарлар

e)

    жердің ядросы

 

15.

 Жер қыртысының өзгеруінің негізгі факторы, В.И. Вернадский тұжырымдамасы бойынша

a)

 жанартаудың атқылауы

b)

тірі организмдер

c)

   судың, желдің әрекеті

d)

Жердегі процестер

e)

ғарыштық күштер мен күн сәулелері

16.

В.Н.Вернадский бойынша «ноосфера» дегеніміз не?

a)

  адам мен табиғат арасындағы қатынасты негізді реттеу кезеңі

b)

   антропогендік фактордың басым әсерінен биосфераның эволюция кезеңі

c)

адамның өз мүддесі үшін табиғатты өзгертуге күш қолдану араласу кезеңі

d)

    адамның табиғатқа араласуынан бас тартуды талап ететін биосфераның даму кезеңі

e)

ақыл туралы ғылым

17.

Антропогендік әсерлер әсерінен қоршаған орта жағдайының өзгеруін бақылау, бағалау және болжаудың интеграцияланған жүйесі қалай аталады?

a)

   сабақтастық

 

b)

бақылау

c)

диалектика

d)

     диагностика

e)

    антропогенез

18.

             Эль -Нино климаттық ауытқуы бар, ол бүкіл Жердегі ауа райы жағдайына маңызды әсер етеді. Оның ерекшелігі неде?

a)

Солтүстік ендіктің жиырма градус солтүстігінде теңіз деңгейінде қысымның өзгеруі

b)

Бұл мұздық, ол тез еріп, Дүниежүзілік мұхит деңгейін көтереді және жаһандық жылынуға мәжбүр етеді.

c)

Мұхит биоөнімділігінің жоғарылауын ынталандыру

d)

Бұл Тынық мұхитының экваторлық бөлігінде үлкен бағыттағы жоғарғы су деңгейінің температуралық ауытқуы құбылысы

e)

Шаң мен құмды ұзақ қашықтыққа тасымалдаудың маусымдық құбылысы

19.

         19. Биосфераның абиотикалық компонентінің үздіксіз немесе мерзімді бақылау процесі қалай аталады?

a)

аймақтық мониторинг

b)

географиялық бақылау

c)

биологиялық бақылау

d)

жергілікті мониторинг

e)

геофизикалық бақылау

20.

Биосфераның биологиялық компонентінің үздіксіз немесе мерзімді бақылау процесі қалай аталады?

a)

геофизикалық бақылау

b)

биологиялық бақылау

c)

аймақтық мониторинг

d)

географиялық бақылау

e)

жергілікті мониторинг

21.

       Биосферадағы тірі организмдердің геологиялық рөлі туралы ілімді алғаш кім жасады?

a)

Б.Коммонер

b)

Б.Либиг

c)

Т.Қ.Тілеубергенов

d)

Н.Ф. Реймерлер

e)

В.И.Вернадский

22.

Адамдардың табиғатты өзгертетін қызметі ... факторға жатады

a)

 техникалық

b)

биотикалық

c)

антропогендік

d)

абиотикалық

e)

өндіріс

23.

             Ноосфера - бұл ...

a)

биіктігі 12-15 км болатын атмосфераның бір бөлігін қоса алғанда, жер қабығы

b)

адам мен табиғат арасындағы байланысты ақылға қонымды реттеу сферасы

c)

адам еңбегімен не жаратылады

 

d)

барлық өсімдіктер мен фаунасы бар әлемдік мұхит

e)

биосфераның антропогендік әсерге ұшыраған бөлігі

24.

     В.И.Вернадский тұжырымдамасы бойынша биосфераның құрамына кірмейді:

a)

инертті заттар

b)

тотықтырғыштар

c)

биогенді заттар

d)

өмір сүру

e)

биоинертті заттар

25.

       Біз қанша жыл бойы Жердегі температура деңгейін бақылап отырдық?

a)

шамамен 250 жыл

b)

50 жаста

c)

шамамен 300 жыл

d)

шамамен 100 жыл

e)

шамамен 200 жыл

26.

РИО-92 негізгі нәтижелері:

a)

тұрақты даму тұжырымдамасы қабылданды

b)

қарусыздану бағдарламасы қабылданды

c)

 экотопия тұжырымдамасы қабылданды

d)

адамның моральдық кодексін қабылдау

e)

нөлдік өсім тұжырымдамасы қабылданды

27.

Парниктік газдар шығарындыларын төмендету мерзімдері мен деңгейін белгілейтін Климаттың өзгеруі туралы Негізгі Конвенцияның Хаттамасы қайда қабылданды?

a)

Бішкек

b)

Рио де Жанейро

c)

Киото

d)

Стокгольм

e)

Мәскеу

28.

Синэкология нені зерттейді?

a)

гидросферадағы өзгерістерді болжау

b)

организмдер тобын жан -жақты зерттеу

c)

атмосфераның өзгеруін болжау

d)

ерекше мекендеу ортасымен өзара әрекеттесу

e)

антропогендік әсердің табиғи әсерге әсері

29.

Экологиялық саясат дегеніміз не?

a)

қоршаған ортаның жай -күйін, оның ішінде табиғи ортаның компоненттерін, табиғи экологиялық жүйелерді, оларда болып жатқан процестерді, құбылыстарды, қоршаған орта жағдайының өзгеруін бағалау мен болжауды кешенді бақылау.

b)

экожүйеде барлық деңгейдегі (шөпқоректілер, жыртқыштар, басқа жыртқыштармен қоректенетін түрлер) өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы қатынастың графикалық бейнесі

c)

бұл белгілі бір мақсаттар мен міндеттерді дамытуға негіз болатын, өз қызметінің экологиялық көрсеткіштеріне қатысты ұйым анықтаған ниеттер мен принциптердің жиынтығы.

d)

атмосфераның өзгеруін болжау

e)

антропогендік әсердің табиғи әсерге әсері

30.

          Организмдерге әсер ететін жансыз табиғат компоненттері қалай аталады?

a)

антропогендік факторлар

b)

абиотикалық факторлар;

c)

биотикалық факторлар;

d)

ластаушы

e)

орографиялық

31.

      Табиғи ресурстық әлеуетті пайдаланудың барлық нысандарының және оны сақтау шараларының жиынтығы – бұл қалай аталады?

a)

интенсификация

b)

тұтыну

c)

табиғатты пайдалану

d)

операция

e)

өңдеу

32.

Қазақстан Республикасында табиғи ресурстарды пайдаланудың және табиғи ортаның сапасын басқарудың құқықтық негіздерін жасау функциясын:

a)

Экология министрлігі

b)

Парламент

c)

Әкімдік

d)

Қоғамдық бірлестіктер

e)

Денсаулық сақтау министрлігі

33.

Қоршаған ортаны қорғау және табиғатты пайдалану саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын уәкілетті органды атаңыз?

a)

Ақпарат және әлеуметтік даму министрлігі

b)

Қоршаған ортаны қорғау министрлігі (ҚОҚМ)

c)

Денсаулық сақтау министрлігі

d)

Мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызмет

e)

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі

34.

Қоршаған ортаға залалды экономикалық бағалау мыналармен анықталады:

a)

экологиялық өтемақы есептеу

b)

айыппұлдар жүйесі

c)

коэффициентті АЕК-ке көбейту арқылы (айлық есептік көрсеткіш

d)

 Тікелей немесе жанама әдістер

e)

келісім бойынша

35.

Қоршаған ортаға зиян келтіру болып табылады

a)

экологтарға келтірілген зиян

b)

экологиялық тәуекелді бағалау

c)

табиғи бірлікте көрсетілген қоршаған ортаға зиян.

d)

кәсіпорынға зиян келтіру

e)

 жеке тұлғаларға келтірілген зиян

36.

         БҰҰ 2021-2030 жылдарды онжылдық деп жариялады:

a)

қоршаған ортаны зерттеу

b)

 экожүйені қалпына келтіру

c)

 орман өрттерімен күресу

d)

 азық-түлік қауіпсіздігі үшін күрес

e)

қоқыспен күресу

37.

Мульчирование - бұл

a)

 жерді сумен араластыру

b)

жер жырту

c)

топырақ бетіндегі ылғалдың булануын азайту және эрозиямен күресу үшін өсімдіктердің тамырларын сабанмен, көңмен, шымтезекпен, компостпен жабу

d)

монеталарды айырбастау

e)

есептеу әдістері

38.

Меншiк иесiнiң табиғи ресурсты белгiлi бiр мерзiмде пайдалануға, сондай-ақ қалдықтарды орналастыруға, шығарындылар мен төгiндiлердi пайдалануға құқығын куәландыратын құжат

a)

бөлісу

b)

лицензия

c)

төленген шот

d)

салық салу

e)

сертификат

39.

       Жаһандық экологиялық проблемаларды ең алдымен мыналар тудырады:

a)

геологиялық процестер;

b)

прогрестің жоғары қарқыны;

c)

климаттың өзгеруі

d)

ғарыштық факторлар

e)

жоғары фертильділік

40.

        Шығу тегі бойынша қалдықтар тұрмыстық, өндірістік және ... болып бөлінеді.

a)

қатты;

b)

сұйық

c)

ауыл шаруашылығы

d)

газ тәрізді

e)

табиғи

41.

Антропогендік факторлардан туындаған жаһандық экологиялық проблема

a)

 шаруашылық жүргізудің жаңа әдістеріне көшуге байланысты экономиканың құлдырауы

b)

стратосфералық озон экранының жалпы әлсіреуі

c)

Жер тұрғындарының туу деңгейінің төмендеуі және өлім-жітімнің өсуі

d)

Халықтың көші-қоны

e)

демографиялық жарылы

42.

 Қалалардағы өмір сүру жағдайларына не әсер етпейді?

a)

қала өмірінің қарқынды қарқыны

b)

иесіздендірілген құрылыс ("жаңа қалалардың қайғысының" пайда болуы

c)

халықтың көп ұлттылығы

d)

Шу әсерінің артуы

e)

биік ғимараттармен адамның көзбен шолып басуы

43.

     Арал өңіріндегі экологиялық дағдарыстың себебі неде?

a)

өңірдің көп қоныстануымен

b)

Жер климатының өзгеруі

c)

аймақ үстінде кіші озон тесіктерінің пайда болуы

d)

Арал теңізіне су ағынының күрт азаюыме

e)

қышқыл жаңбыр

44.

Қышқыл жаңбыр дегеніміз не?

a)

атмосферадағы азот, күкірт, көміртек оксидтерінің су буымен өзара әрекеттесу нәтижесі

b)

жанартаулардың атқылауынан, Гейзерлердің әсерінен туындаған жаңа табиғи атмосфералық құбылыс

c)

 будақ бұлттарға антропогендік әсер ету, оларда органикалық қышқылдардың түзілуі

d)

тиісті өндірістерде Бейорганикалық қышқылдардың ұсақ тамшыларын шығару

e)

торнадо нәтижесі

45.

Озон қабатының жұқаруының негізгі қауіпі?

a)

планетадағы кчиматтың жылынуы

b)

 парниктік эффект

c)

ультракүлгін сәулелердің жерге енуі

d)

көк-жасыл балдырлардың пайда болуы

e)

атмосферадағы азот, күкірт, көміртек оксидтерінің су буымен әрекеттесуінен туындаған қышқыл жаңбыр

46.

     Парниктік газдардың бөлінуін қысқартудың мерзімдері мен деңгейлерін белгілейтін климаттың өзгеруі жөніндегі негіздемелік Конвенцияның хаттамасы қабылданған жер

a)

Стокгольм

b)

Киото

c)

Бішкек

d)

РИО-де-Жанейро

e)

Мәскеу

47.

Тау саммиті қайда өтті?

a)

 Астана

b)

Бішкек

c)

Рио-де-Жанейро

d)

Мәскеу

e)

Киото

48.

Табиғи ресурстарды жіктеудің мүмкін әдісін таңдаңыз

a)

сарқылуы бойынша

b)

шаруашылық айналымға тарту дәрежесі бойынша

c)

экологиялық факторлар бойынша

d)

шығу тегі бойынша

e)

жерде шығу мерзімі бойынша

49.

Табиғи ресурстарды жіктеудің мүмкін әдісін таңдаңыз

a)

экологиялық факторлар бойынша

b)

 шаруашылық айналымға тарту дәрежесі бойынша

c)

жаңартылу бойынша

d)

жерде шығу мерзімі бойынша

e)

шығу тегі бойынша

50.

     Биологиялық ресурстар

a)

жер бетіндегі материалдық өндірістің негізгі көздері болып табылады

b)

жердегі негізгі энергия көздері болып табылады

c)

таусылмайтын Табиғи ресурстар болып табылады

d)

жердегі адамның өмір сүру мүмкіндігін анықтайды

e)

өнеркәсіптік өндірістің өсуін анықтайды

51.

Пайдалы қазбалар

a)

жердегі адамның өмір сүру мүмкіндігін анықтайды

b)

таусылмайтын Табиғи ресурстар болып табылады

c)

Жер бетіндегі негізгі баламалы энергия көздері болып табылады

d)

жердегі материалдық өндірістің негізгі көздері болып табылады

e)

жердегі негізгі энергия көздері болып табылады

52.

Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мыналарды қамтиды

a)

оларды барынша пайдалану

b)

орынды пайдалану

c)

қалдықсыз технология құру

 

d)

қайта өңдеу кезінде барынша шығуды қамтамасыз ету

e)

пайдаланудан бас тарту

53.

Қандай табиғи ресурс таусылған?

a)

 пайдалы қазбалар

b)

жер қойнауының энергиясы

c)

теңіз толқындары мен толқындардың энергиясы

d)

күн радиациясы

e)

жел энергиясы

54.

Баламалы энергия көздеріне не жатқызуға болмайды

a)

Атом энергиясы

b)

күн энергиясы

c)

механикалық энергия

d)

жел энергиясы

e)

жер қойнауының энергиясы

55.

      Биосфераның қандай ластану көзін табиғи шығу көздеріне жатқызуға болмайды?

a)

жанартау атқылауы

b)

гейзерлер

c)

 газ қоймаларынан ағып кету

d)

шаңды дауылдар

e)

тірі организмдердің тіршілік ету өнімдері

56.

       Жанартау атқылауы, шаңды дауылдар, гейзерлер биосфераның ластану көздерін жіктеудің қандай түріне жатады

a)

әсер ету табиғаты бойынша

b)

шығу тегі бойынша

c)

әсер ету ауқымы бойынша

d)

әсер ету күші мен қуаты бойынша

e)

пайда болу көзі бойынша

57.

Дереккөздерді жіктеудің қандай түріне

биосфераның ластануы жаһандық болып табылады,

аймақтық және жергілікті

a)

әсер ету табиғаты бойынша

b)

шығу тегі бойынша

c)

тұнба және әсер ету қуаты бойынша

d)

әсер ету ауқымы бойынша

e)

пайда болу көзі бойынша

58.

"Қандай да бір субъектінің қызметі өтетін объектілер мен табиғат жағдайларының жиынтығы". Бұл қандай ұғым ?

a)

қоршаған орта

b)

антропогендік орта

c)

 табиғи орта

d)

техногендік орта

e)

химиялық орта

59.

       "Адамға және оның қызметіне бірлесіп әсер ететін биотикалық, абиотикалық және әлеуметтік ортаның жиынтығы"?

a)

антропогендік орта

b)

қоршаған орта

c)

 техногендік орта

d)

табиғи орта

e)

барлық жауаптар дұрыс емес

60.

Қоршаған ортаның жай-күйін бақылау және бағалау әдістері

a)

механикалық

b)

антропогендік

c)

санитарлық-гигиеналық

d)

температуралық

e)

адам

61.

         ШРК дегеніміз не?

a)

i - компоненттің рұқсат етілген концентрациясының артуы

b)

I - ортадағы рұқсат етілген компоненттің параметрлері

c)

i - компоненттің шекті рұқсат етілген концентрациясы

d)

I-ортадағы қышқылдың диссоциациялану шегі

e)

ортаның шекті рұқсат етілген қышқылдығы

62.

     Радиациялық ластанумен танымал қалалар

a)

Осло, Мәскеу, Нью-Йорк

b)

Чернобыль, Киото, Токио

c)

Хиросима, Нагасаки, Чернобыль

d)

Париж, Варшава, Киев

e)

Магнитогорск, Волгоград, Шымкент

63.

"Бейбіт" атомымен белгілі экологиялық апат болған қала

a)

Обнинск

b)

Чернобыль

c)

Магнитогорск

d)

Семей

e)

Челябинск

64.

   Радиациялық ластанумен қандай аурулар байланысты емес?

a)

қатерлі ісіктер

b)

жұқпалы аурулар

c)

дамудың туа біткен ақаулары

d)

тіндер ағзаларының сәулелі зақымдануы (лейкоз)

e)

мутагендік өзгерістер

 

65.

Радиациялық сәулеленудің салдары адамда пайда болуы мүмкін ...

a)

қатерлі ісіктер

b)

жүйке жүйесінің бұзылуы

c)

қозғалыс жүйесінің аурулары

d)

есту қабілетінің төмендеуі

e)

тәбеттің төмендеуі

 

66.

Радиациялық сәулеленудің салдары адамда пайда болуы мүмкін ...

a)

жүйке жүйесінің бұзылуы

b)

лейкемия

c)

есту қабілетінің төмендеуі

d)

қозғалтқыш жүйесінің аурулары

e)

мерез

67.

Радиациялық сәулеленудің салдары түрінде көрінбеуі мүмкін ..

a)

халықтың жалпы сырқаттанушылығының өсуі

b)

халық өлімінің өсуі

c)

онкологиялық аурулардың жиілігін арттыру

d)

жұқпалы аурулар

e)

патология ауруларының өсуі

68.

Электромагниттік өрістердің көзі не бола алмайды?

a)

электр беру желілері

b)

қозғалатын автомобиль

c)

радиотаратушы құрылғылар

d)

кеңсе және тұрмыстық техника

e)

ұялы телефон

69.

Электросмог дегеніміз не?

a)

электр разряды кезінде пайда болатын электр өрісі

b)

пәтерде пайда болатын электр өрісі Электротехника көп.

c)

найзағай разрядындағы электр өрісі

d)

ЭЖЖ астындағы электромагниттік өріс

e)

 электр разряды

70.

Планетаның су ресурстарындағы тұщы судың үлесі ( % ) қандай

a)

шамамен 3 %

b)

шамамен 2,5 %

c)

шамамен 10 %

d)

шамамен 5 %

e)

30-дан астам %

71.

     Судың сандық жетіспеушілігін жою әдісі

a)

өзен суын тазарту

b)

су қоймаларын құру

c)

өнім өндіру технологиясының өзгеруі

d)

халық санының азаюы

e)

өнеркәсіп өндірісін қысқарту

72.

         Жобалау сатысында өнеркәсіптік кәсіпорынның су тұтынуын қалай анықтауға болады?

a)

әдеби деректер бойынша

b)

ұқсас зауыттар бойынша

c)

су шығынының ірілендірілген нормалары бойынша

d)

матбалансты есептеу нәтижелері бойынша

e)

өндірістің химиялық реакциялары бойынша

73.

Су объектілерінің мониторингі өз мақсатын қоймайды

a)

деректер банктерін құру және жүргізу

b)

бақылау деректерін жинау, сақтау және өңдеу

c)

олардың жай-күйін тұрақты бақылау

d)

 су ресурстарын басқару

e)

олардың жай-күйінің өзгеру болжамдарын талдау және жасау және үкіметтік органдарға ақпарат беру

74.

      Топырақтың бұзылуының себептері

a)

жаздың жоғары температурасы

b)

күн радиациясы

c)

төмен қысқы температура

d)

ауыл шаруашылығы техникасы

e)

орман өсіру

75.

Кең ауқымды пайдалы қазбаларды өндірудің экологиялық салдары

a)

сарқынды сулар сапасының бұзылуы

b)

атмосферадағы оттегінің мөлшерін азайту

c)

табиғи ландшафттардың бұзылуы

d)

ОС температурасының жоғарылауы

e)

топырақтың сортаңдануының артуы

76.

ҚР Қоршаған ортаны қорғау басқармасы мәселелерімен айналыспайды

a)

атқарушы билік органдары

b)

биліктің құқықтық органдары

c)

мемлекеттік экономикалық қызметтер

d)

мемлекеттік заң шығарушы органдар

e)

үкіметтік емес табиғат қорғау ұйымдары

77.

    Жерді мелиорациялаудың экологиялық салдары

a)

қоныс аударатын құстардың көші-қон жолдарының өзгеруі

b)

 топырақтың тұздануы

c)

климаттың өзгеруі

d)

Биологиялық әртүрліліктің төмендеуі

e)

жер ландшафтарының өзгеруі