NEW
Font size
WorksheetsNazerke 2
Total questions: 76
Worksheet time: 38mins
Экология ғылымының тұжырымдамасын көрсетіңіз:
табиғаттағы тірі ағзалардың жер бедеріне, климатқа байла- нысты таралуын зерттейтін ғылым
тірі ағзалардың өзара, тіршілік ету жағдайларымен жəне қоршаған ортамен қарым-қатынастарын зерттейтін ғылым
халықтар саны мен олардың əлеуметтік–экономикалық жағдайларын зерттейтін ғылым
жануарлардың дамуын, көбеюін, бейімдеушілік қасиеттері мен табиғатта таралуын зерттейтін ғылым
өсімдіктердің дамуын, оларға əсер ететін абиотикалық факторларды зерттейтін ғылым
«Экология» терминін ғылымға алғаш енгізген қай ғалым?
Ю. Одум
К. Рулье
Э. Геккель
Вернадский
А. Тенсли
Минимум заңын ашқан ғалым:
Ю. Либих
В. Шелфорд
Б. Коммоннер
Вернадский
Ч. Эльтон
Экожүйенің қасиеттері-
барлығы дұрыс
оның құрамына кіретін микроағзаларға байланысты
оның құрамына кіретін тек жжануарларға ғана байланысты
оның құрамына кіретін өсімдіктер мен жануарлардың әрекетіне байланысты
оның құрамына кіретін тек өсімдіктерге ғана байланысты
Экология ғылымының өрлеу кезеңі
2000-2007ж.ж.
1992-2000ж.ж.
1985-1992ж.ж
1972-1985ж.ж.
1980-2000ж.ж.
Фотопериодизм-
экожүйедегі ағзалар арасында зат пен энергия айналымы түзілісі
өлген органикалық затпен қоректенетіндер
жасыл өсімдіктер, көк жасыл балдырлар тобы
дене мөлшері ірі жылықанды жануарлар тобы
күннің ұзақтығына жауап беру реакциясы
Негізгі абиотикалық факторларға
температура, су, топырақ
жарық, температура және ылғалдылық
ауа,су,жылылық
топырақ, жарық, су
жарық, ауа, су
Эколгия ғылымының жеке ғылым болып қалыптасу кезеңі:
1980-2000ж.ж.
1910-1921ж.ж.
1881-1907ж.ж.
1924-1980ж.ж.
1782-1880ж.ж.
Төзімділік немесе толеранттылық заңы кімнің есімімен аталады
В.С.Сукачевтың
Ю.Либихтың
В.Шельфордтың
А. Тенсилидің
Ч. Элтонның
Аутэкология нені зерттейді?
ғылыми зерттеу жұмыстарын, оларды қолдану тәсілдерін
экологиялық дүниелерді биосфералық деңгейде
бірлестіктер экологиясы ретінде әртүрлі түрге жататын популяциялар жиынтығын тұтас ағза ретінде
жеке ағзалар арасындағы қарым-қатынастарды, оның табиғи ортамен байланысын
бір түрге жататын ағзалар тобы, оның табиғи ортамен байланысын
биологиялық ырғақ дегеніміз-
Организмдердің тіршілігінде жыл сайын бұлжымай қайталанып отаратын өзгерістерді
судың қүрамындағы ластаушы заттарды микроорганизмдер көмегімен тазарту
тірі организмдердің бір-біріне әсеріңің барлық түрлері
кеңістіктегі барлық тірі организмдер жиынтықтарының кез келген түрі
суда тіршілік ететін организмдер жиынтығы
Бентос-
судың беткі қабатында қалқып жүретін омыртқалылар
судың беткі қабатында оның ағысымен қалқып жүретін ұсақ омыртқасыз жәндіктер
судың терең қабаттарында еркін жүзіп жүретін балықтар, т.б. организмдер
судың түбіндегі шөгінділерде тіршілік ететін организмдердің жиынтығы
топырақтың тұрақты тіршілік иелері
Демэкология нені зерттейді?
ғылыми зерттеу жұмыстарын, оларды қолдану тәсілдерін
экологиялық дүниелерді биосфералық деңгейде
бірлестіктер экологиясы ретінде әртүрлі түрге жататын популяциялар жиынтығын тұтас ағза ретінде
жеке ағзалар арасындағы қарым-қатынастарды, оның табиғи ортамен байланысын
бір түрге жататын ағзалар тобы, оның табиғи ортамен байланысын
Экологиялық пирамида ұғымын енгізген
А. Тенсили
В.С.Сукачев
А.Герд
Э.Раковице
Ч. Элтон
Синэкология нені зерттейді?
ғылыми зерттеу жұмыстарын, оларды қолдану тәсілдерін
экологиялық дүниелерді биосфералық деңгейде
бір түрге жататын ағзалар тобы, оның табиғи ортамен байланысын
ағза ретінде
жеке ағзалар арасындағы қарым-қатынастарды, оның табиғи ортамен байланысын
бірлестіктер экологиясы ретінде әртүрлі түрге жататын популяциялар жиынтығын тұтас
Сапрофагтар-
жануарлар арасында аурудың таралуы
өлі органикалық заттармен қоректенетін жануарлар (детритофагтар)
органикалық емес заттардан алғашқы өнім түзетін автотрофты организмдер
судың бетінде тіршілік ететін организмдер
өсімдік қоректі организмдер
«Экологиялық орын» ұғымына түсініктеме берген:
Ч.Дарвин
В.И.Вернадский
Ч.Эльтон
Э.Зюссе
Э.Леруа,П.Теияр де Шарден
Пирамида
сулы ортада еркін қозғалып жүзіп тіршілік ететін организмдер
биоценоздардың қоректік деңгейлері
өлі органикалық заттармен қоректенетін жануарлар
органикалық емес заттардан алғашқы өнім түзетін автотрофты организмдер
Эдафикалық факторға төмендегілердің қайсысы жатады?
жер бедері
жарық
судың химиялық құрамы
топырақтың механикалық құрамы
судың тұздылығы мен тығыздылығы
«Биогеография» ғылымының негізін салушы -биогеоценоз
Ч.Эльтон
А.Ф.Гумбульдт
Э.Зюссе
В.И.Вернадский
Ч.Дарвин
Тірі табиғат факторын көрсетіңіз
су
өсімдіктер
топырақ
ауа
климат
Әлемдік экожүйенің ең ірісі-
Ноосфера
Атмосфера
Гидросфера
Литосфера
биосфера
Қоректік (трофикалык) тізбектер
белгілі бір объектілер мен кұбылыстарды, олардың жәй-күйін үздіксіз бақылау
организмдердегі, биологиялық жүйелердегі зат пен энергияның алмасуы
биоценоздың әртүрлі трофикалық деңгейлердегі мүшелерінің алдыңғыларының соңғыларымен қоректенуі арқылы заттар мен энергияның тасымалдануы
органикалық емес заттардан алғашқы өнім түзетін автотрофты организмдер
белгілі тіршіілік ортасындағы организмдердің түр қүрамы өзгерістерінің үздіксіз және бағытталған жүйесі
Өсімдіктер бірлестігі қалай аталады?
биогеоценоз
Экожүйе
биоценоз
фитоценоз
зооценоз
Гомеостаз-
барлық су ресурстарыда тіршілік ететін тір организмдерді зерттейтін ғылым саласы
жалпы әлемдік масштабтағы биосферадагы процестер мен өзгерістерді бақылау
организмдер немесе организмдер тобының қоршаған ортаның түрлі өзгерістерінде динамикалық тұрақты тепе-теңдігін сақтай алу қабілеті
ең атақты халықаралық қоғамдық экологиялық ұйым
популяциялар мен оларды қоршаған орта арасындағы қарым-қатынастарын зерттейтін экологияның бөлімі
Жануарлар бірлестігі қалай аталады?
Биосфера
биогеоценоз
зооценоз
фитоценоз
биоценоз
Антропогендік факторлар неге əкеліп соғады?
табиғаттың өзгеруіне
шөл жерлердің азаюына
орман алқаптарының көбеюіне
тіршілік ортасының жақсаруына
жануарладың күрт көбеюіне
Дайын органикалық заттармен қоректенетін ағзаларды қалай атайды?
Барлық аталғандар
фототрофтар
гетеротрофтар
автотрофтар
хемотрофтар
Тірі табиғаттың құрылымдық деңгейлері-
6
5
4
3
2
Топырақ мекендеушілерін қалай атайды?
Суккулент
планктон
бентос
эдафобионттар
гидробионттар
Мутуализм-
биосфераның тірі организмдерінің жиынтығы
екі немесе одан кµп түрлерге жататын организмдердің бірігіп тіршілік етуі
организмдердегі, биологиялық жүйелердегі зат пен энергияның алмасуы
бірге тіршілік ететін организмдердің бір-біріне пайдалы әсері жағдайындағы түр аралық қарым-қатынастар типі
көптүрлі өсімдіктер қауымдастықтары
Ағзалардың қанша мекендеу ортасы бар?
3
2
4
5
6
Биотикалық факторлар-
ағызынды суларды биологиялық әдіс арқылы тазарту қондырғысы
белгілі биоценоз алып жатқан абиотикалық факторлары салыстырмалы біртекті кеңістік
тірі организмдердің бір-біріне әсерінің барлық түрлері
арам шөптерді жоюға қолданылатын улы химикаттар
суда тіршілік ететін организмдер
Нектон-
тірі организмдердің қатысуынсыз жүретін процесс
ортаның техногенді ластаушылары
судың бетінде тіршілік ететін организмдер
сулы ортада еркін қозғалып жүзіп тіршілік ететін организмдер
жеке (физиологиялық) бейімделушілік
Бірдей уақыт аралығында қайталанатын ортаның өзгерістерін қалай атайды?
Хаосты
циклді
бағытталған
тұрақты
тұрақсыз
биом ұғымын енгізген
Клемантс және Шелфорд
Э.Раковице
А.Герд
В.С.Сукачев
А. Тенсили
Жер бетіндегі жасыл өсімдіктердің бірінші ретті өнімінің биомассасының жиналуының энергетикалық көзіне не жатады?
Аталғандардың барлығы
Рентген сәулелер
Инфрақызыл сәулелер
Күн сәулесі
Ультракүлгін сәулелер
Сукцессия сатылары
кезеңдік, өту, климакс
тиімді, аралық, тиімсіз
өтпелі, аралық, өзара
өту, тұрақсыз,өтпелі
өту, тұрақтану климакс
Өлген өсімдіктер мен жануарлар қалдықтарынан түзілген ұсақ органикалық заттардың қалдықтары қалай аталады?
Зоопланктон
бентос
биоценоз
детрит
нектон
Жарық сүйгіш өсімдіктер қалай аталады?
Ксерофиттер
мезафиттер
Уақытша гелиофиттер
сциофиттер
гелиофиттер
сукцессия дегеніміз-
экожүйенің өздігінен реттелуге қабілеттілігі
Бір биогеоциноздың басқа биогеоцинозбен ауысуы
биотоптар жиынтығы
Экожүйенің экологиялық көрсеткіштері
энергия бойымен ағып жатқан кез-келген табиғи жүйе
Ағзаның қоршаған орта жағдайларына төзе алу қабілеті қалай аталады?
вируленттілік
мамандану
тұрақтылық
сезімталдылық
толеранттылық
Құрғақ жерде өсетін өсімдіктер қалай аталады?
гидрофиттер
уақытша гелиофиттер
ксерофиттер
мезофиттер
гелиофиттер
Популяция тығыздығы дегенніміз-
Популяция тығыздығына тәуелді және тәуелсіз факторлар
жергілікті популяциялардың жиынтығы
белгілі бір көлемдегі немесе кеңістіктегі особьтардың саны мен биомасасы
белгілі бір көлемдегі немесе аумақтағы особьтардың жалпы саны
белгілі бір географиялық аумақта тіршілік етуге бейімделген түрлер жиынтығы
Орташа ылғылды жерлерде өсетін өсімдіктер қалай аталады?
гидрофиттер
уақытша гелиофиттер
гелиофиттер
мезофиттер
ксерофиттер
Популяцияға тән қасиеттер
көбею
генетикалық шығу тегі
орта жағдайларының өзгерісіне бейімделу
өсу және даму
барлығы дұрыс
Топырақты уақытша баспана ретінде пайдаланатын жануарлар қалай аталады?
гелофиттер
псаммофиттер
геоксендер
геофилдер
геобионттар
«Үлкен экология» терминин ғылымға енгізген кім?
Б.Коммонер
М.Будыко
Н.Вавилов
Н.Ф.Реймерс
В.И.Вернадский
Популяцияның саны дегеніміз-
Популяция тығыздығына тәуелді және тәуелсіз факторлар
белгілі бір көлемдегі немесе кеңістіктегі особьтардың саны мен биомасасы
белгілі бір көлемдегі немесе аумақтағы особьтардың жалпы саны
жергілікті популяциялардың жиынтығы
белгілі бір географиялық аумақта тіршілік етуге бейімделген түрлер жиынтығы
Экологияның зерттеу әдістерін ата
математикалық анализ, модельдеу
эксперимент, бағалау
Бақылау, математикалық анализ
Бақылау, эксперимент, модельдеу
Бағалау, математикалық анализ
Популяция жіктеледі
2
5
3
4
6
Экология ғылымына негіз болған ғылым саласын көрсетіңіз:
физиология
морфология
биология
генетика
анатомия
«Өсімдіктердің тіршілік формасы» ұғымына түсінік берген-
Э.Геккель
В.Н.Сукачев
К.Мебиус
В.Варминг
А.Тенсли
Су қоймесында мына ағзаладың қайсысы продуцент болады?
мүк
ағаш
шөп
балдыр
Қына
«Экожүйе» ұғымын ендірген-
В.Н.Сукачев
В.Варминг
А.Тенсли
К.Мебиус
А,Герд
Биомассаның ең үлкен тығыздығы қай ортаға тән?
құрлықтық-ауалық және сулы орта
сулы орта
топырақ ортасы
құрлықтық- ауалық орта
сулы және топырақ ортасы
«Биоценоз» ұғымын алғаш қолданған-
В.Н.Сукачев
В.Варминг
Ч.Дарвин
К.Мебиус
Э.Геккель
Аллелопатия дегеніміз не?
барлық аталғандар
иесінің тамақтарының қалдықтарымен қоректенуі
өнімдерінің көмегімен өсімдіктердің бір-біріне химиялық әсері
екі түрдің міндетті түрде бірігіп тіршілік етуі мен өзара пайдалы әсері
өзара пайдалы, бірақ бірлессіп тіршілік етуі міндетті емес
Бәсекелестіктің болуын не анықтайды?
барлығы дұрыс
тек қоректік ресурстармен анықталады
ресурстардың тәуелсіз тіршілік етуі
ортақ ресурстардың жеткілікті болуы
ортақ ресурстардың шектелуі
«Биогеоценоз» ұғымын ендірген-
В.Варминг
К.Мебиус
В.Н.Сукачев
А.Тенсли
Э.Геккель
Жыртқыштардың табиғаттағы ролі қандай?
барлығы дұрыс
попуяциялардың санын кеміту
попуяциялардың саны мен оптималды деңгейін ұстап тұру
өзіне қорегін тауып жеуге қабілетсіз жануарларды теріп жеу
ауру жануарларды жою
Популяция дегеніміз-
өсімдік, жануар, саңырауқұлақтардың табиғи бірлестігі
бір түр дараларының тіршілік ететін табиғи сферасы
бір түр дараларының, белгілі бір жерде ұзақ тіршілік ететін оқшауланған түрі
тірі ағзалардың бір түрімен олар тіршілік ететін табиғи ортаның жиынтығы
табиғи орта, өсімдіктермен байланысты тірі ағзалар жиынтығы
Паразитизмге мысал келтіріңіз
шаян мен актиния
қыналар
сұңғыла мен өсімдік
қайың мен оның түбінде тіршілік ететін саңырауқұлақ
ара мен гүл
Эволюциялық процестің өлшем бірлігі:
туыс
популяция
түр
особь
ген
Төменде аталған өзара қарым-қатынастардың қайсысы жыртқыштарға жатады?
барлығы дұрыс
иесінің денесінде биттер тіршілік етеді
қасқырлар ұсақ шөп қоректілермен қоректенеді
микроорганизмдердің шекте тіршілік етуі
бунақденелілер гүлдердің нектерамен қоректенеді
Биомассаның жиналуына қай ағзаның ролі зор?
редуценттер
консументтер
продуценттер
продуценттер, консументтер
консументтер,редуценттер
Берілген қоректік тізбектердің қайсысы дұрыс құрылған?
шыбын- жылан- бақа- жыртқыш құс
шыбын- бақа- жыртқыш құс- жылан
бақа- шыбын-жылан- жыртқыш құс
жылан- бақа- шыбын -жыртқыш құс
шыбыш- бақа-жылан-жыртқыш құс
Жыртқыштар – табиғи бірлестікте:
барлық жауап дұрыс
қорек популяциясын жандандырады
тіршілік ортасына бейімделуге мүмкіндік береді
қорек популяциясында дара санын көбейтеді
популяцияның дара санына әсер етпейді
Төмендегі қоректік тізбектің қайсысында энергия беру дұрыс көрсетілген?
өсімдік-->жауын құрты --> жертесер
өсімдік-->түскен жапырақ--> жауын құрты-->жертесер-->түлкі
түскен жапырақ-->жауын құрты-->өсімдік-->жертесер-->түлкі
өсімдік--> жертесер-->жауын құрты-->түскен жапырақ-->түлкі
түлкі-->жертесер-->жауын құрты-->түскен жапырақ-->өсімдік
Күн сәулесінің энергиясы, химиялық заттар энергиясына айналуы қайсысының көмегімен жүзеге асады?
редуценттер
продуценттер
консументтер
продуценттер, консументтер
консументтер,редуценттер
Қай ағзалар редуцент болады?
бактерия мен балдыр
балдыр мен қыналар
жануарлар мен саңырауқұлақ
саңырауқұлақ пен бактери
өсімдік пен саңырауқұлақ
Симбиоз дегеніміз не?
әр түрлі түрге жататын даралардың өзара пайдалы бірігіп тіршілік етуі
екі популяция бір-бірімен әрекеттеспейді және олардың біреуі екіншісіне әсер етпейді
бірлестіктердің бір түрінің популяциясы екіншісін пайдаланады
популяциялардың біреуі үшін зиянды болатын өзара қатынастар
дұрыс жауап жоқ
Редуценттерге қандай ағзалар жатады?
продуценттер
саңырауқұлақтар мен ұсақ ағзалар
бір жасушалы балдырлар
етқоректі жануарлар
автотрофтылар
Екінші ретті консументтерге қандай ағзалар жатады?
бір жасушалы балдырлар
автотрофтылар
етқоректі жануарлар
өсімдікқоректі жануарлар
хемосинтездеушілер
консументтерге қандай ағзалар жатады?
хемосинтездеушілер
гетероторфтар
бір жасушалы балдырлар
фотосинтездеушілер
автотрофтар
Бірінші ретті консументтерге қандай ағзалар жатады?
автотрофтылар
етқоректі жануарлар
бір жасушалы балдырлар
хемосинтездеушілер
өсімдікқоректі жануарлар
