WorksheetsUH Bahasa Jawa Kelas 12
Total questions: 50
Worksheet time: 31mins
Tulisan carangan/karangan kang nduweni urutan sawjining kadadeyan/prastawa kang ana siji prakara (konflik) kang kudu dipungkasi, biasane duweni sifat fiktif, lakune crita miturut alur/plot tartamtu lan critane sepisan rampung (sajroning konflik kang ora njlimet), momot paraga/tokoh. Pangerten kang kaya mangkana kanggo ngarani ...
novel
crita sambung
crita cekak
crita rakyat
crita bergambar
Kang kasebut ana ngisor iki dadi cirine/titikane CERKAK... kejaba (kecuali)...
crita luwih ringkes
konflik tunggal
tembung kurang saka 1.000 tembung
gegayutan karo crita padinan
Alur kompleks luwih saka siji prakara
Rerangkening/urut-urutaning kedadeyan ana ing sawijining crita diarani...
Penokohan
Alur/Plot
Tema/pamawas
Punjering crita
Pitutur luhur
Paraga/tokoh sajrone crita, duweni watak ala lan ndadekake lakuning crita nemoni prastawa lan dadi konflik kang kudu dirampungake, dadi cirine paraga kang diarani...
antagonis
protagonis
tritagonis
figuran
sampingan
Udhalan ana ing ngiso iki njlentrehake perangan pangerten latar...kejaba (kecuali)....
Wektu
Swasana Seneng
Panggonan
Swasana sedhih
paraga/tokoh
Wigatekno pratelan ana ing ngisor iki :
"punjering crita ana ing CERKAK, kang migunakake paraga/tokoh sudut pandang "Aku utawa kula". pratelan
kang kaya mangkana dadi cirine sudut pandang.....
wong ke-2
wong ke-1
wong ke-3 sajabane crita
Wong ke-3 ing sajrone crita
Wong ke-2 pengamat
Nilai/tuladha perilaku kang bisa ditemoni sajrone cerkak kang ana sesambungane karo tata laku srawung ana ing panguripan masyarakat/bebyaran antarane pawongan siji lan liyane, dadi pratanda nilai...
Nilai Religius
Nilai Moral
Nilai Sosial
Nilai Agama
Nilai Etika
Kanggo nguripake crita, supaya para pamaos/pamiarsa kepenak anggone mudeng critane, pangripta/pengarang cerkak migunakake basa ....
Basa baku
Basa standar
Basa dialek lan idiolek
Lelawaning basa
Basa padinan
Adhedhasar urut-urutane crita, struktur teks cerkak kaperang dadi ....
Koda, orientasi, komplikasi, lan resolusi
Resolusi, koda, orientasi, lan komplikasi
Komplikasi, resolusi, koda, orientasi
Orientasi, komplikasi, resolusi, koda
Orientasi, komplikasi, koda, resolusi
Perangane wiwitane crita kanggo nepungake (perkenalan) paraga, swasana, lan bibit kawit/konflik tumuju crita sabanjure, ing perangan/struktur teks cerkak diarani ....
Resolusi
Koda
Orientasi
Komplikasi
Klimaks
Dumadine prakara kang kudu diadhepi dening para paraga, ing struktur teks cerkak diarani ....
Resolusi
Koda
Orientasi
Komplikasi
Klimaks
Pesen moral kang ana ing sajroning crita akeh jinise. Babagan iki gumantung ....
Sing ngarang lan sing maca
Sing nyurasa lan ngrasakake isine crita
Kahanan masyarakat kang dicritakake
Kahanan masyarakat wong kang maca
Ing ngendi crita kasebut kawaca
Unsur kang ana gegayutane karo wektu, swasana, lan lingkungan sosial ing cerkak diarani ....
Latar
Panggonan
Paraga
Alur
Tema
Ing ngisor iki sing kalebu unsur intrinsik cerkak, yaiku ....
Tema, amanat, watak, alur, dialog
Tema, blegere crita, penokohan
Amanat, isi, latar
Sudut pandang, alur, dialog, pamawas
Tema/pamawas, alur, tokoh, amanat
Nalika awake dhewe nyadhur, gawe sinopsis, utawa ngringkes CERKAK, ana babagan kang ora kena diowahi yaiku ....
Basane cerkak
Lelawaning basa cerkak
Underan, isi lan "rasa"ne cerkak
Titikane basane cerkak
Kaendahan basane cerkak
geguritan iku kangga gampange diarani uga ...
kakawin jawa kuna
kidung jawa pertengahan
tembang macapat
tembang campursari
puisi gagrag anyar
kalebu struktur batin geguritan yaiku ...
tema lan amanat
diksi lan tipografi
enjambemen dan lelewaning basa
purwakanthi lan wirasa
panyitra lan diksi
sing kalebu struktur lair yaiku
panyitra lan tema
enjambenem lan wirasa
tema lan amanat
diksi lan tipografi
wirasa lan amanat
gemricik swaramu ing wayah esuk/ agawe tentrem ning ati/ kricik-kricik kata tatanan tembang kang enda//
kutipan geguritan dhuwur nggunakake panyitra...
pandeleng
pangganda
pangrungu
pangarasa
panindak
Aja nangis anakku
Ibumu isih lunga
Sedhela maneh teka
Aja nangis, anakku
Umpama hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
Ing geguritan dhuwur, panggurit dadi ...
bapak
ibu
anak
putu
sedulur
Aja nangis anakku
Ibumu isih lunga
Sedhela maneh teka
Aja nangis, anakku
Umpama hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
Isi saka geguritan dhuwur yaiku ...
wong tuwa kudu mesti nduweni rasa kangen marang anak
bapak kang goleki bojone nganti tekan lor kali
susahe bapak dening tangise anak, sebab kangen ibune kang lagi nyambut gawe ing hongkong
bapak kang goleki ibu tekan hongkong amarga anake lara
susahe bapak marang ibu kang nyambut gawe golek duit nganti tekan hongkong gawe anak
Umpama hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
purwakanthi sing digunakake yaiku purwakanth guru ...
swara i
sastra t
basa/lumaksita kali
swara um
sastra g
alon bantere swara, selaras-seimbange swara nganti dadi kaya wirama kang endah, iku diarani ...
diksi
tempo
dinamika
artikulasi
modulasi
owah-owahane swara, umpamane swara tuwa, swara bocah cilih, swarane digawe cempreng, ulem, geter lan sapanunggale iku diarani ...
artikulasi
diksi
tempo
dinamika
modulasi
alon cepete pangucapan, dijumbuhake karo napas lan swasana sing pengin di wedharake diarani ...
artikulasi
diksi
tempo
dinamika
modulasi
pangucapane aksara lan tembung kudu wuwuh lan cetha, diarani ...
artikulasi
diksi
tempo
dinamika
intonasi
Geguritan minangka salah siji wujude karangan/anggitan sing ora migatekake pathokan ...
Guru gatra, guru wilangan lan guru lagu
Basane endah, mentes lan mantes
Basa rinengga, mentes lan mantes
Guru swara, guru sastra lan guru basa
Purwakanthi, pepindhan lan paribasan
Jingglengana geguritan ing ngisor!
Medhitasi Mangsa
Sumono Sandy Asmoro
....
Bumi kae ora nate mbedak-mbedakake
Samubarang kang ana ing sadhuwure
Kabeh winih dithukulake
Ora metung papak lancipe
Isine pethikan geguritan ing dhuwur yaiku manungso ...
Kudu milah lan milih
Tumindak sakarepe
Kang ngina mring sasama
Ora oleh mbeda-mbedake
Kudu bisa mbeda-mbedakake
Wujud guritan : kaca ora dikebaki tembung, pinggir(tepi) kiwa tengene, pengaturane gatrane, gatra ora diwiwiti huruf kapital lan dipungkasi tandha titik.
Bab-bab ing dhuwur kuwi diarani ...
tipografi
diksi
enjambemen
imaji
purwakanthi
Uneg-uneg tukang rosok marang calon pemimpin
Dening Siti Purwati, S.Pd.
....
Nanging, jajalen ..... titenana
Yen panjenengan klakon lungguh kursi
Aja maneh kok takon lan nyalami aku
Yen ketemu, noleh wae panjenengan ora duwe wektu!
Opo maneh kok mujudake janji-janji jenengan
Tembung “lungguh kursi” ing pethikan geguritan iku ateges ...
Dadi pemimpin
Dadi Juwara
Lungguh kepenak
Lungguh empuk
Kursi sing empuk
Angen-Angen
Fara Fitriana
Yen ta iso, aku pengin sampurna
Sakora-orane kaya pari ing sawah
Migunani tumrap bebrayan
Nanging tetep ndingkluk andhap asor
Yen ta isa, aku kepingin dadi kelapa
Migunani wiwit oyot nganti janure
Utawa dadi wit ringin
Kuwat ngayomi sapada-pada
Yen ora aku pengin dadi lilin
Menehi pepadhang kanggo liyan
Ning nyatane aku amung manungsa sawantah
Ora rosa nadhan sesangan
Amung bisa netesake luh ing batin
Nalika gawe gela liyan
Tulung, aku aja dipeksa mbangun turut wae
Aku ngerti,
Aku amung ora pengin ana sing lara ati maneh
Aku lan sapa wae sing iso ngayomi
Aku
Aku mung pengin urip mulya kegaro angen-angenku
(Penyebar semangat, No 18-30 April 2016)
Angen-angen iku ngemu teges ...
Gegayuhan sing wus klakon
Gegayuhan sing durung klakon
Kanyatan sing wis dilakoni
Kanyatan sing durung dilaksanake
Kanyatan sing mokal kelakon
Uneg-uneg tukang rosok marang calon pemimpin
Dening Siti Purwati, S.Pd.
....
Nanging, jajalen ..... titenana
Yen panjenengan klakon lungguh kursi
Aja maneh kok takon lan nyalami aku
Yen ketemu, noleh wae panjenengan ora duwe wektu!
Opo maneh kok mujudake janji-janji jenengan
Tema pethikan geguritan ing dhuwur yaiku ...
Kursi empuk
Kursi panas
Pemulung
Rosokan
Pemimpin
Coba gatekno andharan ngisor iki
1. Tanpa kaiket ing guru lagu, guru wilangan lan guru gatra
2. Kaiket ing guru lagu, guru wilangan lan guru gatra
3. Carike bebas, bisa wujud pada, bisa uga wujud carita
4. Iki miturut jenise tembang
Sing kalebu struktur wacana geguritan ...
1,2,3,4
1,2,3
1,2
1,3
2,3,4
Adhedhasar tembang Kinanthi kasebut, ukara umpamane wong lumaku, marga gawat den liwati, werdine yaiku …
Yen kurang pangati-ati
Pungkasane bakal gawe lara awake dhewe
Ing saben dalan sing diliwati bakal entuk kacilakan
Wong kang kurang pangati-ati bakal cilaka ing tembene
Paribasane wong mlaku ing dalan kang kebak pacoban nanging bisa dilakoni
Adhedhasar cakepan tembang kasebut, paugeran kang bener yaiku …
8i, 8a, 8u, 8i, 8a, 8i
8a, 8i, 8u, 8a, 8i, 8i
8u, 8i, 8i, 8u, 8a, 8i
8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i
8u, 8i, 8a, 8u, 8a, 8a
Tembung "lamun kurang ing pangarah" ateges ….
Bakal entuk kacilakan ing sadalan-dalan
Yen kurang pangati-ati
Pungkasane bakal gawe lara awake dhewe
Lumaku ing dalan kang kebak pacoban
Wong kang kurang pangati-ati bakal cilaka ing tembene
Tegese tembung "wiryaning" ing tembang kasebut yaiku ...
Kasengsaran
Pituduh
Kakuwatan
Thukul
Kekarepaning urip/takdir
Ing ngisor iki watak saka tembang Kinanthi antarane yaiku ...
Luwes lan gawe seneng
Grapyak lan sumadulur
Madhep manteb, nesu/sereng
Tresna asih, bungah
Sedhing, lenger-lenger
Sasmitane tembang Kinanthi yaiku ...
Kinanthi, Kanthi, Gandeng, Kanthil
Kinanthi, Mungkur, wuyung, Taruna
Gandheng, Kanthil, Kingkin, Jumbuh
Yudakenaka, Jumbuh, Kanthil, Tresna
Sarkara manis, Kaluwak, Taruna, Dudukwuluh
Nalika nembang macapat, ing sajroning tembang ana sawijining wilangan kang minangka lelirune utawi gegantine wilahan gamelan kang diarani ….
Titi Laras
Pedhotan
Cakepan
Cengkok
Laras
Ing Ngisor iki kang kalebu paugeran arep nulis tembang macapat yaiku ...
Nemtokake paraga ing sajroning tembang
Nulis tembuh-tembung kang ana ing ilustrasi
Nyunting kaendahane basa
Nulis paugeran tembang (guru gatra, lagu, & wilangan)
Gawe ilustrasi kang selaras tema
Serat Wedhatama ngemot surasa babagan falsafah uriping manungsa, kejaba ...
Dumadi manungsa sejati
Wewatek Kesatriya
Tepa Slira
Ngibadah kanthi wicaksana
Tundhuk marang nepsu
Tembang Kinanthi duweni teges/werdi kang becik kanggo uriping manungsa nalika bebrayan ing masarakat, ing ngisor iki, tegese tembang Kinanthi kang trep yaiku ...
Tegese nuntun/kanthi yaiku minangka kuwajibane wong tuwa kudu bisa nuntun/nganthi putra-putrane supaya sakabeh tumindake ora nalisir saka bebener.
Medharaken raos kang sarwa becik ngadohi hawa lan nepsu
Medharaken raos sedhih lan keranta-ranta amarga ditinggal dening wong kang ditresnani
Medharaken raos swasana kang sigrak, semanak, seneng kekancan, lan becik kanggo nggayuh kawruh luhur
Nata saka sanga
Aksara Jawa iku unine ....
bata lima
kaca rata
kaca mata
mata sapa
wacanen aksara jawa ing dhuwur iku
Anak sapi
Anak kucing
Anak kadhal
Anak jaran
Penulisan tembung gasik ing ngisor iki sing bener yaiku…
Penulisan tembung klapa muda ing ngisor iki sing bener yaiku…
Tembung kasebut nduweni pasangan
da
wa
ma
ca
tha
Tembung kang pas kanggo nerusaken ukara kasebut yaiku ..
