Font size
WorksheetsPsychologia języka z elementami neurolingwistyki
Total questions: 16
Worksheet time: 13mins
Podział pracy między dwoma półkulami nazywamy (zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi):
lateralizacją
harmonizacją
symetrią funkcjonalną
asymetrią funkcjonalną
Główną rolę w wytwarzaniu mowy u ponad 95% osób praworęcznych i prawie 80% leworęcznych odgrywa:
lewa półkula
prawa półkula
ośrodek Broki
ośrodek Wernickiego
Lewa półkula pełni dominującą funkcję w (a) , a prawa dominuje w (b) oraz pozwala na właściwe postrzeganie (c) .
W koncepcji Noama Chomskiego (1980) i Stevena Pinkera (1994) język nie jest jedynie produktem ubocznym inteligencji ogólnej, ale wyewoluował jako wyspecjalizowany mechanizm mózgowy w postaci:
ośrodków odpowiedzialnych za czytanie, pisanie, mówienie i słuchanie
modułu przyswajania języka (language acquisition device)
wyspecjalizowanych w mózgu ośrodków mowy
ośrodka Broki i ośrodka Wernickiego
U osób, które wychowały się w dwujęzycznym domu i od początku posługują się dwoma językami, obserwuje się (Berken i in., 2016, Peng, Wang, 2011) (zaznacz wszystkie dobre odpowiedzi):
aktywność obu półkul mózgu podczas mówienia w każdym z języków
silniejsze niż przeciętnie połączenia między półkulami
problemy z mieszaniem się słów z obu języków
myślenie w jednym wybranym języku
Zaznacz na schemacie lewej półkuli pole Broki i pole Wernickego.
Dopasuj.
wymowa w afazji Broki
upośledzona
wymowa w afazji Wernickego
niezaburzona
rozumienie w afazji Broki
niezaburzone
rozumienie w afazji Wernickego
znacznie upośledzone
treść wypowiedzi w afazji Broki
głównie rzeczowniki i czasowniki, pomijanie łączników gramatycznych
Rekonstrukcja ewolucji języka z konieczności ma charakter spekulatywny, ale jedną z najbardziej prawdopodobnych koncepcji (Corbalis, 2012) głosi, że:
język wyewoluował z komunikacji za pomocą dźwięków wyrażających emocje
język wyewoluował z komunikacji za pomocą odgłosów
język wyewoluował z komunikacji za pomocą gestów
język wyewoluował z komunikacji za pomocą przedmiotów
Dysleksja (upośledzenie umiejętności czytania) to (wybierz wszystkie prawidłowe odpowiedzi):
problemy z dokładnością czytania (niedokładne lub powolne czytanie, zgadywanie słów)
problemy z rozumieniem tekstu czytanego (potrafi przeczytać, ale nie wie, o czym czytał)
problemy z szybkością lub/i płynnością czytania
problemy z kształtnym pisaniem
problemy z nadruchliwością i brakiem koncentracji
Dziecko uczy się mowy poprzez warunkowanie instrumentalne (np. mówi "na rączki" i mama je podnosi) - mowa jest zachowaniem wyuczonym, a nie wrodzonym. Takie myślenie charakteryzuje:
podejście behawioralne (Skinner)
podejście natywistyczne (Chomsky)
model poznawczo-rozwojowy (Gopnik, Meltzoff)
Dziecko uczy się języka zbyt szybko i łatwo, w dodatku wtedy, kiedy jego zdolności poznawcze są jeszcze ograniczone. Stąd wniosek, że język ma bardzo silne biologiczne podstawy. Takie myślenie charakteryzuje:
podejście behawioralne (Skinner)
podejście natywistyczne (Chomsky)
model poznawczo-rozwojowy (Gopnik, Meltzoff)
Dziecko chce być rozumiane, a rozwój języka jest ściśle połączony z rozwojem poznawczym dziecka. Takie myślenie charakteryzuje:
podejście behawioralne (Skinner)
podejście natywistyczne (Chomsky)
model poznawczo-rozwojowy (Gopnik, Meltzoff)
Zaznacz prawidłową odpowiedź dotyczącą słownika dziecka.
Dziecko roczne wypowiada jedno słowo, dziecko dwuletnie kilkaset, dziecko sześcioletnie około dziesięć tysięcy.
Dziecko roczne wypowiada kilkanaście słów, dziecko dwuletnie około tysiąca, dziecko sześcioletnie około dziesięć tysięcy.
Dziecko roczne wypowiada kilkadziesiąt słów, dziecko dwuletnie kilkaset, dziecko sześcioletnie około trzy tysiące.
Dziecko roczne wypowiada jedno słowo, dziecko dwuletnie kilkadziesiąt, dziecko sześcioletnie około dziesięć tysięcy.
Która teoria dotycząca bilingualizmu jest najnowsza i obecnie najlepiej udowodniona?
Osoby dwujęzyczne częściej doświadczają demencji i choroby Alzhaimera
Niezależnie od języka, którym się posługujemy, źródło myśli jest jedno i to samo (silnik języka)
Ekspozycja na dwa języki może zakłócać rozwój języka i mieć negatywny wpływ na nabywanie mowy
Każdy język zajmuje swoje osobne miejsce w mózgu
Kiedy będziemy mówić o opóźnieniu mowy? Dopasuj.
Dziecko roczne
nie gaworzy, nie używa gestów
Dziecko dwuletnie
nie mówi żadnego słowa
Dziecko trzyletnie
nie łączy słów we frazy
Dziecko czteroletnie
nie używa zdań dłuższych niż trzy słowa
Dziecko pięcioletnie
nie umie odpowiedzieć na proste pytania, nie opowiada prostych historii
Dlaczego malutkie dziecko jest nazywane "uniwersalnym lingwistą" (Kuhl, 1991)?
niemowlęta
mają zdolność odróżniania wszystkich
fonemów, nawet nieobecnych w ich języku
ojczystym
dzieci tracą zdolność
rozróżniania nieużywanych fonemów - np. sześciomiesięczne dziecko jeszcze je rozróżnia, ale dwunastomiesięczne już nie
jeśli dziecko jest bilingualne, zdolność
rozpoznawania wszystkich fonemów
przedłużona jest do 12 miesiąca (Garcia-Sierra et
al., 2010)
dzieci od początku rozpoznają tylko fonemy swojego ojczystego języka i nie reagują na fonemy innych języków, które słyszą przypadkiem
