Font size
Worksheetsневро
Total questions: 125
Worksheet time: 1hrs 25mins
Жұлындағы сияқты мидағы заттар
Ликвор
Ақ
Вена
Сұр
Рефлекс
Сопақша мидың ұзындығы см
4,5
4
2,5
3,5
5
Сопақша мидағы рефлекс орталығы
Ему
Көру
Жұту
Сілекей бөлу
Түшкіру
Ортаңғы ми арқылы өтетін рефлекс доғалары
Қорғану
Жұтыну
Көру
Дыбыс тітіркенуін қаб
Ему
И.С. Тургеновтің миының салмағы
1017
2500
1300
2012
1400
Сопақша ми арқылы жүзеге асатын рефлекстер
Қорғану
Дыбысты қабылдау
Есту аппараты
Тамақ
Без бөлу
Ми көпірі қай ми аралығында орналасқан
Үлкен ми
Сопақша ми
Мишық
Ортаңғы ми
Аралық ми
Ми көпірінде орналасқан бездер
Сілекей
Түшкіру
Тамақ
Жас
Көру
Артқы ми мен аралық ми арасында орналасқан ми бөлімі
Ортаңғы ми
Сопақша ми
Мишық
Ми көпірі
Үлкен ми
Мидың орталық бөлімі
Ми
Ганглийлер
Жүйке түбіршектері
Жүйкелер
Жұлын
Қозғалтқыш нейрондары әсер етеді
Дене
Ми
Аяқ қол
Жұлын
Тыныс алу еттері
Сопақша мидың атқаратын қызыметі
Қорғану рефлексі
Тепе-теңдік сақтау
Сілекей безін реттек
Тамақтану
Есту
Жүйке жүйесінің эвалюциялық кезеңдері
Торлы жүйке жүйесі
Түтікті жүйке жүйесі
Түбірлі жүйке жүйесі
Түйінді жүйке жүйесі
Тұрақты жүйке жүйесі
Қанның жалпы мөлшері ересек адамда
4л
5л
6л
7л
8л
Плазма белоктарының негізгілеріне фибриногендердің пайызы
0.2%
1.2%
0.5%
1.5%
0.3%
Лейкоциттердің түрлері
Моноциттер
Нейтрофилдер
Дәнсіз
Эозинофилдер
Дәнді
Қан тамырларына жатады...
Артерия
Вена
Тромбоцит
Лейкоцит
Капиляр
Неврологиялық науқастарды тексеру әдістері
Бет аймағындағы сезіну қабілетін тексеру
Көз аймағын тексеру
Жүйке жүйесін тексеру
омыртқа жотасын тексеру
көз қарашығы айналасын тексеру
Атқаратын қызметі бойынша жүйке жүйесі бөлінеді
соматикалық
соматикалық және вегетативті
орталық және сипатикалық
шеткі және парасимпатикалық
парасимпатикалық
Жүйке жасушалары неден тұрады?
нейрон
Ұлпа
аксондар
нейроглиялар
дендриттер
Ми бағанасын түзеді
сопақша ми
мишық
ми көпірі
орталық ми
ортаңғы ми гипоталамус
Қан пластинкасының тромбоциттердің қызметі
тасымалдау
қан ұюына қатысу
секрет бөледі
жүйке жүйесін реттейді
қан кетуді тоқтату
Церебральді салданған балалардың ерекшеліктері
дизартриялардың әр түрлі пішінді болуы
тілдің лексикалық жағын меңгерудің ерекшеліктері
төменгі жақ сүйегі төмен орналасқан
көру моторы және көру жүйесі зақымдалған
тіл қызметінің бұзылуы
Жүйке жасушасы нейронда кездесетін зат
Ядро
Нейроплазма
ЭПТ
Ақ зат
ядрошық
Орталық жүйке жүйесінде қозу мен тежелу де болатынын дәлелдеп берген ғалым
Ч.Шерингтон
Н.Е Введенский
А.А Ухтомский
М.И Сеченов
И.П Павлов
Вегетативті жүйке жүйесінің симпатикалық бөлімі орналасқан
Ортаңғы мида
жұлында 8 мойын омыртқасынан бастап-белдік сегментке дейін созылған
мишықта
аралық мида
ми көпірінде
Шеткі рефлекстер тууын қамтамасыз ететін жүйке жүйесі
СЖЖ
синапстық бөлігі
парасимпатикалық
ВЖЖ
симпатикалық
Жүйке жүйесінің атқаратын қызметі:
Қоректік заттарды тасымалдайды.
Гуморальдік реттелуді жүзеге асырады.
Ағзаны сыртқы ортамен байланыстырады.
Мүшелерді қорекпен қамтамасыз етеді.
Орталық жүйке жүйесінен қозуды мүшеге өткізеді
Жүйке жүйесі жасушасын ата
Аксон
Нейрон
Дендрит
Медиатор
Цитоплазма
Сұр зат құралған
Нейрон денелерінің жиынтығы
Нейронның ұзын өсінділерінің жиынтығы
Жүйке талшықтары
Мидың тамырлы қабықшасы
Орталық жүйке жүйесінен қозуды жұмыс істеген мүшеге өткізеді
Рефлекторлық доға бөлімдерін ата:
Рецептор , сезгіш нейрондар
Қан алмастыру журек соғу
Қабылдағыштар аксоНейрон
Жүйке талшықтары
Орталық жуйке
Мишықтың орналасуы
ортаңғы мида
үлкен ми сыңарларында
сопақша ми мен көпірдің артқы жағында
жұлында
Орталық жүйке жүйесінің мүшесі
Мидың бөліктері
Артқы ми
Жұлын
Нейрон
Сопақша ми, Ортаңғы ми
Мишық, Аралық ми
Нерв жүйесінің бұзылыстарына әкелетін себептік ықпалдар
Экзогендік
Рефлекс
Жуйке
Эмбриогинез
Эндогендік
Даун сидромы
21 -жұп хромосомалардың
У хромосомаға
XY жұп хромосомалардың
14 жұп хромосомалардың
X жұп хромосомалардың
Шерешевский-Тернер синдромы
13 жұп хромосомалардың
X жұп хромосомалардың
XY жұп хромосомалардың
21 -жұп хромосомалардың
X-моносомиясына байланысты.
Ашер синдромы
Бойы кішкентай
еріндердің қалыңдауыс
Аягы улкен
Колдары кішкентай
зоб
Невропатология ғылымы қарастырады
Жүйке жүйесінің анатомиясын;
Қанды,оның құрамын;
Жүйке жүйесінің физиологиясын;
Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті;
Жүйке жүйесінің паталогиясын;
Жүйке жүйесі бөлінеді:
Шеткі;
Алдыңғы;
Аралық;
Орталық;
Перифериялық;
Шеткі жүйке жүйесі
Симпатикалық;
Бел;
Парасимпатикалық;
Сегізкөз;
Нерв жүйкелері;
Орталық жүйке жүйесі:
Ми
Жұлын
Мойын
Нерв жүйкелері
Вегатативті
Ми бөлімдері:
Маңдай;
Мойын;
Төбе;
Жүйке жүйесі;
Шүйде;
Нейрон денесін атайды
Аксон;
Нейрон;
Дендрит;
Жүйке;
Сома
Адамның миының салмағы:
1350-1370гр (ер адамдарда);
1900-1850гр (бастауыш мектебінің оқушысы);
1250-1270гр (әйелдерде);
1200гр (ер адамдарда);
;
1100гр (бастауыш мектебінің оқушысы)
Ми қандай заты
Дендрит;
Нейрон;
Сұр;
Жұлын;
Ақ;
Қимыл қызметінің бұзылыстары:
Парездер;
Экстрапирамидалық;
Паралич;
Ұсақ моторика;
Гиперкинездер;
Есте сақтау:
Фетеопатия;
Бластопатия;
Еріксіз;
Эмбрипатия;
Ерікті;
Тірі организмге ортақ процесс
Тері-тітіркену рефлексі
Тіл қатпау
Жарықты сезу рефлексі
Қозғалмау
Аяқ-қолдың бүгілу рефлексі
Шеткі нерв жүйесі
Жүйке түйіндері
Жүрек
Өрімдер
Өкпе
Түйіндер
Ми бөлімдерін көрсетіңіз:
Қабықша
Сопақша ми
Аралық ми
Бүйір ми
Ортаңғы ми
Жұлын сегменттерінің бөлімдерін атаңыз:
Мойын 8 ж.
Бүйір 4 ж.
Көкірек 12
Шеткі 2 ж.
Бел 5 ж.
БЦСА түрлерін ажыратыңыз:
Паралельдік
Спастикалық диплегия
Қостүйінді
Қос гемиплегия
Гиперкинетикалық
Даун синдромының белгілерін атаңыз:
Даусының жіңішкеленуі
Көз саңылаулары қиғашынан қисайған
Ауызы кіші
Ауызы жартылай ашық
Тері түсі өзгерген
М.Г.Блюмина анықтаған фенилкетонурияның түрлері:
Блюминоз феллинг
Шизофрения тәрізді
Қарапайым
кемақылдылық
Психикалық түрі
Гендік аурулардың түрлерін ажыратыңыз:
Аутосомды-рецесивті
Голландиялық тұқым қуалау типі
Амирикалық түр
Рецессивті
доминанттық
Шершевский-Тернер синдромының әдебиетте кездесетін атаулары:
Шершевский-Тернер
Ульрих тирнер синдромы
Синдром
Шерешевский синдромы
Фенилкетонурия
Мысық-айқайы синдромының белгілері:
Беті дөңгелек
Аузы қисық
Жүрек ақауы
Тіл кемістігі
Микроцефалия
Невропатология ғылымымен байланысты
физиология
педагогика
цитология
генетика
анатомия
Жұлынның құрылысы
ақ заты
ядрошық
сұр заты
жұлынның ішкі өзегі
ортаңғы түбір
Жүйке жүйесінің топтары (нақты атауы)
сангвиник
қызыққыш топ
меланхоликтер
уайымшыл топ
холериктер
Ми бөлімі жарты шарға ұқсас
қос ми сыңарынан
алдыңғы мидан
мишық
ми бағанынан
1 ми бағанасыннан
12 жұп жүйкелері
иіс сезу, көру нерві, көз қозғалтқыш нерві
шығыршық нерві, шығыршық үшкіл, әкеткіш нерв
тіл асты нерві, қосымша нерв, бет нерві
тіл жұтқыгшақ нерві, бет нерві, кезбе нерв
тіл жұтқыгшақ нерві, кезбе нерв, қосымша нерв
Қабынудың жіктелуі (жүру сипатына байланысты)
жедел
жедел емес
экссудативтік жедел
жеделасты
созылмалы
Нерв жүйесінің бұзылыстарына әкелетін себептік ықпалдар
экзогендік ықпалдар
ұзаққа созылған әсер аурулар
физикалық ықпалдар
химиялық ықпалдар
эндогендік ықпалдар
Босану кезіндегі жарақаттар
кефалогематома
бұғананың сынуы
иық сүйегінің сынуы
бастың зақымдалуы
Омыртқаның қисаюы
Невропотология ғылымы зерттейді :
жас ерекшеліктерін
жүйке жүйесінің бұзылыстарын
эндокриндік жүйесін
тұқымқуалайтын ауруларды
Мүшелер жүйесінің бұзылысын
Жұлын ұзындығы :
31см
41-42см
48-49см
30-35см
28см
Қимыл қызметінің өзгерулері .... түрде болуы мүмкін.
Органикалық
динамикалық
полигибридтік
Функционалдық
Статикалық
Қимыл бұзылыстары .... түрінде байқалады.
Гемофилия
Гиперкинез
Агглютинация
Парез
Тиктер
Хромосомдық аурудың себебіне кіретін химиялық факторлар:
Радиация
Алкоголь
Инфекциялар
Анасында уақытынан тыс болған токсикоздар
Дәрілік препараттардың көп болуы
Ми ауруларына жатады:
Менингит
Гиперкинез
Энцефалит
Арахноидит
Невроз
Гендік ауруларға жатады:
Галактоземия
Даун синдромы
Фенилкетонурия
Патау синдромы
Ниманн-Пик синдромы
Патау синдромына тән белгілер:
17жұп хромосома трисомиясы
13жұп хромосома трисомиясы
Таңдайдың жырық болып туылуы
Басы кішірейген
Жиілігі 1:6000
Сал ауруының түрлері:
Параплегия.
Тетраплегия.
Асма
Гемиплегия.
Гематома
Жүйке жүйесі _________ жиынтығы болып табылады.
Жүйке ұлпасы
Көмірсудың
Сутектің
Глеяның
Цитоплазманың
Құрылымы мен қызметіне қарай нейрондар:
Алыстатқыш
Сезгіш
Жүргізуші
Байланыстырғыш
Қозғалтқыш
Тея-Сакс ауруының клиникасы:
Ақыл ой кемістігі
Гидроцефалия
Сал
Көрудің нашарлауы
Құрыспа
Гендік аурулар:
Даун
Фенилкетонурия
Патау
Элертс Данло
Гемофилия
Артқы миға жатады:
ортаңғы ми
мишық
аралық ми
ми қыртысы
ми көпірі
Автотрофты микроорганизмдерге С. Н. Виноградский ашқан нитрификациялаушы...жатады:
күкірт бактериялары
темір бактериялары
вирустар
күкірт микробтары
бактериялар
Менингит қоздырғыштары болуы мүмкін:
бактериялар
ащы тағамдар
микробтар
вирустар
саңырауқұлақтар
Краниостеноз:
бас сүйек дамуының аномалиясы
ми сұйықтығының жиырылуы
тігістердің уақытынан бұрын бітісіп кетуі
ми көлемінің кішіреюі
мидың бассүйек қорабына қысылуы
Церебральдық салдары зерттеуге үлес қосқан ғалымдар:
В.Литтл
З.Фрейд
А.Семенова
Пуркинье
А.Мұхаметқалиев
Жүйке жүйесінің перинатальды зақымдалуы:
ДЦП
тыныс алудың бұзылуы
тірек-қимыл қызметінің бұзылуы
көру мүшесіің бұзылуы
диспепсиялық бұзылыстар
Клайньфельтер синдромының клиникалық көрінісі:
бойының қысқалылығы
аузының үнемі жартылай ашық жүруі
бойының шектен тыс ұзын болуы
арық және бойы ұзын
қызтекелік қасиеттің байқалуы
Эпендидома:
ісік шванномдық жасушаларда (лемоцтииер) дамиды
бұл ісік ми қабында дамиды.
жұлынның орталық арнасында дамитын ісік.
домалақ безде пайда болатын ісік
мидың жасушалы ісігі – ісік эмбриондық жасушада дамиды
Жүйке жүйесі дене жұмысын реттейді
жүрек пен бұлшықеттердің жиырылуы
тірек қимыл ісін жақсартады
тер, сілекей, сүт, қарын сөлінің бөлінуі
ентікпені болдырмайды
сүйектердің қозғалысқа келуі;
Құрылымы мен қызметіне қарай нейрондар бөлінеді
байланыстырғыш
түзеді
қабылдағыш
қозғалтқыш
Сезгіш
Жүйке жүйесіне жатады
жүйке
жүрек
ми
ақ зат
жұлын
Генетикалық жіктеу бойынша тұқым қуалайтын аурулар бөлінеді
моногендік;
хромосомалық;
гендік
фенотиптік
мутация
Моногенді ауруларға жатады
брахидактилия
асқазан және ішектің ойық жарасы
гипертония
арахнодактилия
полидактилия
Мультифакторлық ауруларға жатады
подагра
Эдварс синдромы
брахидактилия
асқазан және ішектің ойық жарасы;
гипертония
Республикада тұқым қуалайтын ауруларды анықтау, емдеу жұмыстарымен клиникалар мен ауруханалар айналысады
неврология
биология
хирургия
физиология
терапия
Парасимпатикалық жүйке жүйесінің қызметі
Асқорыту
Бұрылу
Сөйлеу
Бәсендету
Сезгіш
Ең алғаш гистология туралы жазған орыс ғалымдары
Вирхов
Валдейр
Якубович
Делов
Быков
Қозғалыс бұзылыстары симптомдары арта түскенде...
Балалар отыра алмайды
Жақсы көрмейді
Шайнауы қиындайды
Жазу жаза алмайды
Бала басын ұстай алмайды
Мидың сол жақ жарты шарында сөйлеу орталықтары бар
Ауырлау
Сенсорлық
Радиалды
Горизонтальды
Моторикалық
Мидың артқы бөлімдері
Мишық
Сопақша ми
Ортаңғы ми
Аралық ми
Воролев көпірі
Ми құрылысы мен қызметі жағынан да өте күрделі мүше, ол организмнің сыртқы ортамен байланысын қамтамасыз етеді және миға сыртқы рецепторлар жүйесі арқылы сыртқы ортадан сигналдар әкеліп түсіреді. Дыбыстық, жарықтық, иістік, тактильдік, вибрациялық- кинестетикалық тітіркендіргіштердің сыртқы әлемі оның жоғарғы бөлімдеріне (қыртысқа) әсер етіп, шынайы болмыстың сипаты жайлы хабардар етеді.
Мидың атқаратын қызметтерін атаңыз
күрделі мүше
жүректің бұлшық еттерін жиырылуға әсер етеді
пароксизмалдық жүрекшелік тахикардия пайда болуына әсер етеді
жарық, дыбыс, иіс тітіркендіргіштердің әсерінен жоғарғы бөлімдеріне хабар береді. рецепторлардан сигналдар қабылдайды
Вегетативтік жүйке жүйесінің қалыптасуына әсер етеді
Ми бөліктерінің және оның аймақтарының бір - бірінен айырмашылығы бар және ерекшеленеді. Әрбір бөлікте біріншілік, екіншілік және үшіншілік алаңдар бар. Ұш алаңныңда өзіне тән ерекшеліктері бар.
Біріншілік алаңдардың ерекшелігін атаңыз
Шеттегі және жеке нүктелерде - тері бетіндегі, қаңқа бұлшық еттеріндегі ми қыртысына жауапты көру жолы мидың желке бөлігінде, есту жолы самай бөлігінде, жалпы және терең сезігіштіктің жолы төбе бөлігінде аяқталуымен ерекшеленеді
Біріншілік алаңдар проекциялық алаңдар емес
Барлық ми бөлімдерінде және жалпы және терең сезігіштіктің жолы төбе бөлігінде аяқталуымен ерекшеленеді
ми бөліктерінің және оның аймақтары бір – бірінен айрымашылығы жоқ
көз торшасындағы, есту жасушаларындағы ми қыртысына жауапты емес
Алдыңғы және артқы орталық қатпарда мидың сыртқы бетінде мимикалық және артикуляциялық бұлшық еттерді қамтамасыз ететін үлкен аймақ бар, одан сәл жоғары (қатпардың ортадағы үштен бір бөлігі) ми қыртысының қолдарды және әсіресе саусақтардың қимылын және қатпардың ең төбесінде, мидың ішкі бетіне өтетін жерінде аяқтарды қамтамасыз ететін аймақтар бар. Бірінші алаңның орналасқан жері. Алдыңғы және артқы орталық қатпарларда қозғалтқыш және сезгіш бөлімдердің орналасуы адам үшін артикуляциялық моториканың және қолдың икемділігінің маңызды екенін көрсетеді. Аяққа жауапты орталықтар, адам үшін маңызы аздап төмен болғандықтан, қыртыстың ішкі бетіне қарай ығысқан.
Алдыңғы және артқы орталық қатпарда мидың сыртқы бетінде мимикалық және артикуляциялық бұлшық еттерді қамтамасыз ететін үлкен аймақ қайсы алаңында орналасқан?
Ми бөліктерінің және оның аймақтарының екінші алаңында
Ми бөліктерінің және оның аймақтарының бірінші алаңында орналасқан
Үшінші алаңында орналасқан
Орталық ми қыртысында орналасқан
Мидың қатты және жұмсақ бөлігінде орналасқан
Мидың қайсы қатпарында мимикалық және артикуляциялық бұлшық еттерге жауап беретін үлкен аймақ орналасқан?
Алдыңғы және артқы орталық қатпарда мидың сыртқы бетінде
Ми бөліктерінің және оның аймақтарының екінші алаңында
Ортанғы және төменгі орталық қатпардың ортасындағы үштен бір бөлігінде
Алдыңғы және артқы орталық қатпарда мидың ішкі бөлігінде
Алдыңғы және артқы орталық қатпарда мидың төменгі бөлігінде
Екіншілік алаңдар, біріншілік алаңдардың үстіне құрыла орналасып, бас пен көздің бұрылуы, бас пен дененің бұрылуы, қолдың ұстап алу қозғалысы, жалпы және артикуляциялық бұлшық еттердегі ауысулар сияқты қозғалыс актілерін ұйымдастыруда күрделі интегративтік қызмет атқарады.
Ми бөліктерінің қай жерінде екінші алаң орналасқан?
бас пен дененің бұрылатын нүктесінде
қолдың ұстап алу қозғалысына жауапты алаңда
жалпы және артикуляциялық бұлшық еттердің ауысатын жерінде
Алдыңғы және артқы орталық қатпарда
Ми бөліктерінің және оның аймақтарының бірінші алаңның үстінде
Екінші алаңның атқаратын қызметтерін атаңыз?
бас пен көздің бұрылуы және бас пен дененің бұрылуына ,қолдың ұстап алу қозғалысына, жалпы және артикуляциялық бұлшық еттердегі ауысулар сияқты қозғалыс актілерін ұйымдастыруға
дененің айналу қозғалысына
Адамның сөйлеу қызметіне
Көздің көру қызметіне
Есту қызметіне
Нейрондардың пішіні, өлшемі және бұтақтарының сипаты әртүрлі болады. Осылай, сопақ пішінді, дән тәрізді, пирамидалық, ұршық тәрізді және тағы басқа нейрондар болады. Нейрон өлшемі 4 - тен 130 мкм-ге дейін болады. Жүйке жасушасының цитоплазмасы (нейроплазма) барлық жасуша түрлеріне тән құрылым бөлімдерінен тұрады. Нейронның денесінде ядро мен ядрошықты ажыратады, олар жасушаның ең маңызды құрамдас элементі болып табылады.
Нейронның пішінін сипаттаңыз?
сопақ пішінді, дән тәріздес, пирамидалық, ұршық тәріздес сипатта боладыөлшемі 4 - тен 130 мкм-ге дейін болатын, нейрон бұтақтармен сипатталады
дөңгек пішінді, бидай тәріздес,үшбұрыш тәрізді сипатта болады
пирамида пішінді, бидай тәріздес,үшбұрыш тәрізді сипатта болады
конус пішінді, жұмыртқа тәріздес сипатта болады
өлшемі 130 - тен 180 мкм-ге дейін болатын, нейрон бұтақтармен сипатталады
Нейрон деп жүйке торшасы мен оның өсінділердің жиынтығын айтады. Ол жүйке жүйесінің құрылымдық және функционалдық негізі болып табылады. Нейрон құрамында төрт құрылым болады: торша тұлғасы - денесіне (сома), қысқа өсінділер – дендриттер, ұзын өсінді – дендрит немесе аксон ұшы немесе терминалдар. Нейронның аталған бөліктерінің әрқайсысы өзіне ғана тән қызмет атқарады. Нейрон тұлғасы (сома) синтез процесін жүргізеді. Оның құрамында ядро, рибосомалар, эндоплазмалық тор және басқа қосындылар болады. Мұнда медиаторлар, торша белоктары және басқа компоненттер түзіледі. Ол зақымданса бүкіл нейрон қызметі бұзылады.
Жүйке торшасы мен оның өсінділердің жиынтығын атауын айтыңыз
Синапстар
Голджи аппараты
Нейрон
Рефлекс
Глиялар
Нейрон құрамында құрылымдар санын атаңыз
Төрт
Алты
Үш
Екі
Тоғыз
Төрт
Алты
Үш
Екі
Тоғыз
Нейрон құрамында төрт құрылымның атауларын атаңыз
қысқа өсінділер, дендрит, аксон ұшы, терминалдар
Синапстар, глиялар
Нейрон тұлғасы-сома, дендриттер, ұзын өсінді, аксон және терминалдар
Глиялар мен нейрондар бұтақтарынан
Терминалдар мен аксондар жиынтығынан
Нейронның жоғарыда аталған бөліктерінің өзіне ғана тән қызметін атаңыздар
Синтездеу процессіне қатысып, медиаторлар, торша белоктары және басқа компоненттер түзеді, Құрамында ядро, рибосомалар, эндоплазмалық тор және басқа қосындылар түзіп, заттектердің синтезіне қатысады
Құрамында ядро, рибосомалар, эндоплазмалық тор және басқа қосындылар түзбейді, заттектердің синтезіне қатыспайды
Диссимиляция процесіне қатысады
Тотығу – тотықсыздану процесін төмендетуге қатысады
Майлар мен көмірсулардың алмасу процессін жоғарлатуға қатысады
Аксон – тітіркеністі басқа торшаларға – жүйке, ет немесе секреторлық торшаларға – жеткізеді. Аксон – жүйке торшаларының ұзын өсіндісі. Ол Орталық жүйке жүйесін шеткі ағзалармен байланыстырады. Сезімтал (сенсорлық) нейрондар аксоны тітіркеністі шеткі рецепторлардан Орталық жүйке жүйесіне жеткізеді. Қозғағыш (моторлық) нейрондар аксоны тітіркеністі Орталық жүйке жүйесінен дене еттеріне жеткізеді. Орталық жүйке жүйесі ішкі ағзалармен де аксон арқылы байланысады. Аксонның қызметі – тітіркеністі өткізу. Тітіркеніс электр потенциялының туындауы нәтижесінде пайда болады да, аксон бойымен сомадан нерв ұшына дейін толқын сипатта таралады. Аяқталар жерінде аксон тарамданып, жіңішке тармақтар (терминалдар) түзеді де, әрбір терминал өздері жалғасатын торшалармен арнаулы жалғамалар – синапс, құрайды.
Жүйке торшаларының ұзын өсіндісі - Аксонға сипаттама беріңіздер?
Сезімтал (сенсорлық) нейрондар аксоны тітіркеністі шеткі рецепторлардан миға жеткізеді
Сезімтал (сенсорлық) нейрондар аксоны тітіркеністі шеткі рецепторлардан Орталық жүйке жүйесіне жеткізеді. Орталық жүйке жүйесін шеткі және ішкі ағзалармен байланыстырады
Қозғағыш (моторлық) нейрондар аксоны тітіркеністі Орталық жүйке жүйесінен дене еттеріне жеткізеді.
Орталық жүйке жүйесін шеткі және ішкі ағзалармен байланыстырмайды
Орталық жүйке жүйесі сыртқы ағзаларын импульс арқылы байланыспайды.
Орталық жүйке жүйесі ішкі ағзалар дендрит арқылы байланысады.
Аксонның адам организмінде атқаратын қызметі
тітіркеністі өткізбеу қызметі
кеңістікті анықтау қызметі
Дәм сезу қызметі
Аксон-сома-терминалдар- синапстардан тітіркенуді өткізу кызметі
Иіс сезу қызметіне
Жұлынның қызметі: жұлын екі түрлі қызмет атқарады: рефлекстік және өткізгіштік. Рефлекс — сыртқы, немесе ішкі орта әсерлеріне организмнің жауап қайтару реакциясы. Шартсыз рефлекс-тума, тұрақты, жұлында, ми бағанасында жасалады. Шартсыз рефлекстердің жасалуы үшін ешқандай шарттың қажеті жоқ. Қозу-әртүрлі тітіркендіргіштердің әсері нәтижесінде жүйке жүйесінің қызмет жасап тұрған белсенді күй. Шартты рефлекс-өмірде жасалады, уақытша, шартты рефлекстер тек ми қабығында жасалады.
Жұлынның қызметін атаңыз
иннервациялық
рефлекстік өткізгіштік
Козғыштық
Секреторлық
Сенсорлық
Рефлекстің анықтамасын және түрлерін атаңыз
сыртқы, ішкі орта әсерлеріне организмнің жауап қайтару реакциясы, шарты, шартсыз түрлері болады
Организмнің сыртқы қоздырғышқа әсері, шарты және шартсыз түрлері болады
Электрлік токқа беретін шарты емес кері жауабы
Организмнің сыртқы орта әсеріне беретін кері жауабы
Организмнің ішкі тітіркендіргішке әсері, шарты және шарты түрлері болады
Рефлекстік қызметі. Жүйке орталығы деп жұлынның түрлі бөлімінде орналасқан қандай да болмасын мүшенің жұмысын реттейтін жүйке жасушаларының жиынтығын айтады. Мысалы, тізе рефлексі орталығы жұлынның бел бөлімінде; зәр шығару орталығы сегізкөз бөлімінде; көз қарашығын үлкейтетін орталық арқа бөлімінде және т. б. орналасқан. Жұлынның жүйке орталықтары рецепторлар және мүшелермен тығыз байланысты. Қозғалтқыш нейрондары - дене, аяқ-қол бұлшықеттері, тыныс алу еттерінің жиырылуына әсер етеді. Жұлынның қатысуымен қозғалу рефлексі жүзеге асады. Жүрек, тыныс алу, ішкі мүшелер жұмысында өзгерістер болады.
Жұлынның рефлекторлық қызметіне сипатама беріңіз
жүйке жасушалар жиынтығы арқылы орналасқан
қозғалу рефлексі - қозғалтқыш нейрондар арқылы дене, аяқ-қол бұлшықеттері, тыныс алу еттерінің жиырылуын қамтамасыз етеді.
орталыққа тебетін өткізгіш жолдармен қозу миға беріледі.
жұлынның жүйке орталықтары рецепторлар және мүшелермен қиылыспайды
жүрек, тыныс алу, ішкі мүшелер қызметіне жауап бермейді
Менингит ауруы әртүрлі бактериялар шақыруынан туындайтын инфекциялық ауру. Менингитті кокктар тобы (менингококктар, стрептококктар, пневмококктар) шақырады және ми қабықтарының қабынуымен сипаталады. Менингиттің ең жиі кездесетін түрі цереброспиналдық менингит болып табылады, оны менингококктардың ерекше тобы қоздырады.
Менингит ауруына сипаттама беріңіз
Ішек микрофлорасының әсерінен туындайтын ауру
Бактериялар шақыратын, инфекциялық ауру, ми қабықтарының қабынуымен сипатталады
Жүрек қантамыр жүйесін закымдайтын стафилакокктардың әсерінен дамитын ауру
Ми тамырларынын зақымдануынан туындайтын ауру
Ми қабықтарының менингококктармен зақымдануынан туындайтын тұқымқуалайтын ауру
11 сұрақ Менингитте әртүрлі асқынулар дамиды. Ол асқынулар аурудың жедел ағым кезеңінде пайда болуы мүмкін немесе ауру біткеннен кейін қалдықтық құбылыс түрінде анықталуы мүмкін. Ауру барысында балаларда тырысу ұстамасы пайда болуы - патологиялық процесстің тікелей ми затын зақымдағандығын көрсетеді. Қабыну процесі ми қабықтарынан шеткі нервтерге (есту және көру нервтеріне, сирек жағдайда сыртқа әкеткіш және үштік нервтерге) таралып, сәйкес клиникалық көрініс береді. Өте ерте кезеңде – жедел сипмтоматика шыңында гидроцефалдық синдроммен сипатталса, ал ауыр асқынулар кезінде - цереброспиналдық менингиттен соң ақыл - ойдың төмендеуі сиректеу кездеседі; жиірек көңіл күй-жігер саласының және мінездің бұзылыстары анықталады. Көңілкүй-жігер саласы мен мінез тарапынан байқалатын ауыр өзгерістер кейде психопатия тәрізді мінез-құлық сипатын алатын жоғары қозғыштықпен, күйіп-піскіштікпен (аффекттерге, яғни ашуға бейімділік) білінеді. Аталған ерекшеліктер ерте жастағы менингиттің ауыр салдарының бірі – су ми – (гидроцефалия) кезінде әсіресе ауыр түрінде көрінеді. Балалар өте алаңғасар болады, басының ауырғандығына шағым жасайды, тез шаршайды, кейде есте сақтау қабілеті төмендейді.
Менингиттің ерте асқынуларын атаңыз
Тырысу ұстамасы, көру, есту нервтері зақымдануы мен гидроцефалия клиникасын беруі Сыртқа әкеткіш және үштік нервтердің зақымдануы, тырысу ұстамасы, көздің қылилығы мен кереңдіктің әртүрлі сатысы болуы
Температура, теріде әртүрлі деңгейдегі бөртпелер болуы, тамақтың іріңдесуі
Тырысу ұстамасы, бас ауруы
теріде әртүрлі деңгейдегі бөртпелер болуы, гидроцефалия клиникасын беруі
көздің қылилығы мен кереңдіктің әртүрлі сатысы болмайды
Менингиттің ауыр асқынулар түрлерін атаңыз
Ақыл ойдың төмендеуі жиі кездеседі.
ақыл- ойдың төмендеуі, психопатиялық белгілері, гидроцефалия ауыр деңгейде болады , науқас өте алаңғасар, тынбастан басының ауыруына, тез шаршағыштық, есте сақтау қабілеті төмендеуі кездеседі
психопатиялық белгілері, температура, теріде әртүрлі деңгейдегі бөртпелер болуы
тырысу ұстамасы, көздің қылилығы мен кереңдіктің болмауы
Жоғары көзғыштық, көңіл күйінің көтеріңкі болуы, ақыл –ойының төмендеу
Ми - сүтқоректілерде мінез-құлыққа жауапты орталық нерві жүйесінің меңгеру торабы. Ми баста бассүйек қуысында орналасады. Ол мынадай бөлімдерден тұрады: сопақша ми, ми көпірі, мишық, ортаңғы ми, аралық ми және үлкен ми сыңарлары. Мидың пайда болу, құрылымдық және қызметтік ерекшеліктеріне байланысты үлкен үш бөлімге бөледі: бағаналы (сопақша ми, ми көпірі, мишық, ортаңғы ми), қыртысасты (аралық ми, алдыңғы мидың ми сыңарлары) және алдыңғы ми сыңарларының қыртысы. Мидың бағаналы және қыртысасты бөлімдері ертеден пайда болған. Ал ми қыртысы кейіннен пайда болған бөлім.
Ми бөлімдерінің дұрыс нұсқасын таңдаңыз.
ми көпірі,орталық ми сыңарлары
сопақша ми, мишық,
аралық ми және үлкен ми сыңарларынан
ортаңғы ми, мишық
сопақша ми, ми көпірі, мишық, ортаңғы ми, аралық ми және үлкен ми сыңарлары.
Мидың пайда болуына қарай, құрылымдық және қызметтік ерекшеліктеріне байланысты үлкен үш бөлімге бөледі. Жауаптың дұрыс нұсқасын таңдаңыз.
Бағаналы, алдыңғы ми сыңарларының қыртысы
Бағаналы, қыртысасты, алдыңғы ми сыңарларының қыртысы
қыртысасты, бағаналы
Ерте дамыған ми сыңарлары
Кеш дамыған ми сыңарлары
Құрылымдық және қызметтік ерекшеліктеріне байланысты бағаналы бөлімге қайсы ми сыңарлары жатады Дұрыс нұсқасын белгілеңіз.
ми көпірі, мишық
сопақша ми, ми көпірі, мишық, ортаңғы ми
сопақша ми, ми көпірі
ортаңғы ми, мишық,
мишық, сопақша ми,
Құрылымдық және қызметтік ерекшеліктеріне байланысты қыртысасты бөлімге қайсы ми сыңарлары жатады Дұрыс нұсқасын белгілеңіз.
Артқы мидың ми сыңарлары, мишық
Сопақша ми, аралық ми
аралық ми, алдыңғы мидың ми сыңарлары
Ортаңғы ми мен ми көпірі
Аралық ми, ортаңғы ми
Өткізгіштік қызметі орталыққа тебетін (өрлеу, қозуды миға жеткізу) және орталықтан тебетін (қозуды мидан жұлын арқылы мүшелерге жеткізу) өткізгіш жолдардан тұрады. Орталыққа тебетін өткізгіш жолдармен қозу миға беріледі. Орталықтан тебетін өткізгіш жолдар арқылы қозу мидан жұлынның төменгі бөлімдеріне, одан мүшелерге өтеді. Жұлынның қызметі тікелей мидың бақылауында болады.
Жұлынның өткізгіштік қызметіне сипатама беріңіз
орталыққа тебетін өткізгіш және орталықтан тебетін жолдардан тұрады өрлеу, қозуды миға жеткізу жолдарынан тұрады қозуды мидан жұлын арқылы мүшелерге жеткізу қызметімен сипатталады
Сыртқа әкеткіш орындайды
Орталықтан шетке жеткізбейді
Сырттан миға келетін өткізгіш күшіне тұрады
жүйке орталығы – жұлын - жүйке жасушалар жиынтығынан өткізгіш қызметі іске асырылады
Менингит құлақтағы іріңді қабыну процесінің нәтижесінде де дамуы мүмкін (отогендік менингит). Менингиттің туберкулездік және мерездік түрлері де кездеседі. Бірқатар жағдайларда менингит тек қана ми қабықтарының қабынуымен шектелмей, ми затына да таралып, ол жерде әртүрлі патологиялық процестерді шақырады (менингоэнцефалит).
Закымдану түріне байланысты менингит ауруының түрлері
Отогендік менингит, туберкулездік менингит ,мерездік менингит, менингоэнцефалит
Гемотагендік менингит
Сероздық менингит
Лифогендік менингит
Түрлері болмайды
Нейронның жоғарыда аталған бөліктерінің өзіне ғана тән қызметін атаңыздар
Синтездеу процессіне қатысып, медиаторлар, торша белоктары және басқа компоненттер түзеді, Құрамында ядро, рибосомалар, эндоплазмалық тор және басқа қосындылар түзіп, заттектердің синтезіне қатысады
Құрамында ядро, рибосомалар, эндоплазмалық тор және басқа қосындылар түзбейді, заттектердің синтезіне қатыспайды
Диссимиляция процесіне қатысады
Тотығу – тотықсыздану процесін төмендетуге қатысады
Майлар мен көмірсулардың алмасу процессін жоғарлатуға қатысады
Екіншілік алаңдар, біріншілік алаңдардың үстіне құрыла орналасып, бас пен көздің бұрылуы, бас пен дененің бұрылуы, қолдың ұстап алу қозғалысы, жалпы және артикуляциялық бұлшық еттердегі ауысулар сияқты қозғалыс актілерін ұйымдастыруда күрделі интегративтік қызмет атқарады.
Ми бөліктерінің қай жерінде екінші алаң орналасқан?
бас пен дененің бұрылатын нүктесінде
қолдың ұстап алу қозғалысына жауапты алаңда
жалпы және артикуляциялық бұлшық еттердің ауысатын жерінде
Алдыңғы және артқы орталық қатпарда
Ми бөліктерінің және оның аймақтарының бірінші алаңның үстінде
