wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

экология сессия

Total questions: 76

Worksheet time: 39mins

Name
Class
Date
1.

Қай жылы “мониторинг” термині пайда болады?

a)

1972

b)

1894

c)

1994

d)

1965

2.

Өндірістік қалдықтар тасталу режіміне байланысты қалай бөлінеді?

a)

Тазаланып тасталынатын

b)

Қыздырылған және суытылған

c)

Ұйымдастырылған және ұйымдастытымаған

d)

тазаланбай тасталынатын

3.

Поллютанттар — бұл

a)

Ластайтын заттар

b)

Жануарлар — паразиттер

c)

Вирустар

4.

Жер шарындағы атмосфераның салмағы:

a)

5.9*1015 тн

b)

4.3 *1015 тн.

c)

10.4* 1015 тн.

5.

Биологиялық тазартуды қандай қондырғылар қолданылады?

a)

Аэротенктер және боифильтрлер

b)

Аератор және дозатор

c)

Циклонды аппарат

6.

Қышқыл жауын-шашынның пайда болуының негізгі себебі:

a)

Күкірттің қос тотығымен ластануы

b)

Азоттың көбеюі

c)

Оттегінің көбеюі

7.

Планета тұрғындарының санының көбеюі неге байланысты?

a)

Бір қалыпты туылу, өлудің азаюы және өмір сүрудің жалғасуы

b)

Туылғандар мен өлгендер санының азаюы

c)

Туылғандар мен өлгендер санының шектен тыс көбеюі

8.

Экожүйе қандай қауымдастық

a)

Тірі және өлі табиғат элементтері арасындағы өзара тұрақты қарым-қатынас негізінде біріңғай тұтастық құрайтын тірі ағзалар мен олардың мекендеу ортасының қауымдастығы

b)

Өлі табиғат элементері арасындағы тірі ағзалар мен олардың мекендеу ортасының қауымдастығы

c)

Өндірістік қалдықтар тасталу режіміне байланысты қалай бөлінеді

9.

Эвалюция дамуы деген не?

a)

Тірі табиғаттың бағытталған және қайталанбайтын дамуы.

b)

Тарихи қалыптасуы

c)

Тірі және өлі табиғат элементтері таралуы

10.

Ұлттық обьектіге қандай обьектілер жатады?

a)

Жер, су, жер қойнауы, жабайы жануарлар мен мемлекет териториясында кездесетін табиғи ортаның басқа элементтері

b)

Әлемдік мұхиттар

c)

Космос атмосфералық ауа

11.

Төменде аталған ғалымдардың қайсысы ғылымға “экология” ұғымын енгiздi?

a)

Э. Геккель.

b)

Н. Вавилов.

c)

Ю.Либих

12.

Аутэкология ненi зерттейдi?

a)

Ағзалардың қоршаған ортамен қарым-қатынасын.

b)

Популяциялардың қоршаған ортамен қарым-қатынасын.

c)

Бiрлестiктердiң қоршаған ортамен қарым-қатынасын.

13.

Аталған факторлардың қайсысы абиотикалық факторларға жатады?

a)

Температура

b)

Адамның қызметi.

c)

Паразитизм

14.

Аталған факторлардың қайсысы биотикалық факторларға жатады?

a)

Комменсализм

b)

Радиация

c)

Температура

15.

Аталған факторлардың қайсысы абиотикалық факторларға жатады?

a)

Көктемдегi өзендердiң жайылуы

b)

Ормандарды кесу.

c)

Топыраққа тынайтқыштарды енгiзу.

16.

Төмендегi аталған мысалдардың қайсысы антропогендi факторға жатады?

a)

Өнеркәсiптiң дамуы

b)

Популяциялардағы даралар арасындағы өзара байланыстар.

c)

Жарық

17.

Төменде аталған фактордан абиотикалық факторларды атаңыз?

a)

Ылғалдылық, жарық, температура.

b)

Ормандарды кесу.

c)

Ағзалардың бiр-бiрiне әсерi.

18.

Ағзалардың ненiң өзгеруiне байланысты реакциясын фотопериодизм деп атайды?

a)

Күн мен түннiң арақатынасы.

b)

Ауаның ылғалдылығы.

c)

Ауа температурасы.

19.

Қоршаған орта температурасының артуына байланысты физиологиялық процестердiң жылдамдығы артатын ағзаны?

a)

Ақ капуста көбелегiнiң жұлдызқұрты.

b)

Мысык

c)

Торгай

20.

Симбиоз дегенiмiз не?

a)

Әр түрлi түрге жататын даралардың өзара пайдалы бiрiгiп тiршiлiк етуi.

b)

Екi популяция бiр – бiрiмен әрекеттеспейдi және олардың бiреуi екiншiсiне әсер етпейдi.

c)

Бiрлестiктiң бiр түрiнiң популяциясы екiншiсiн пайдаланады.

21.

Мына ағзалардың, әсiресе, қайсысының арасында паразиттер көп?

a)

Микроорганизмдер

b)

Былқылдақ денелер.

c)

Құрттар

22.

Аталған ғылымдардың қайсысы минимум заңын тұжырымдаған?

a)

Ю. Лебийх.

b)

А.Тенсли

c)

Г.Гоузе

23.

Экожүйенiң аталған компоненттерiнiң қайсысы редуцент болып табылады?

a)

Шыбын

b)

Жауын құрты

c)

Кесіртке

24.

Берiлген қоректiң тiзбектердiң қайсысы дұрыс құрылған?

a)

Шыбын – бақа – жылан – жыртқыш құс.

b)

Жылан – бақа – шыбын – жыртқыш құс.

c)

Бақа – шыбын – жылан – жыртқыш құс.

25.

Қарағайлы ормандағы тиiндердiң саны ең алдымен неге байланысты?

a)

Жыртқыштардың санына.

b)

Қыстың қаталдығына

c)

Тұқымдардың өнiмдiлiгiне.

26.

Биомассаның жиналуында қай ағзаның рөлi зор?

a)

Жануарлармен, өсiмдiктер.

b)

Өсiмдiктер

c)

Микроогранизмдер

27.

Төменде аталған өзара қарым-қатынастардың қайсысы жыртқыштыққа жатады?

a)

Қасқырлар ұсақ шөп қоректiлермен қоректенедi.

b)

Иесiнiң денесiнде биттер тiршiлiк етедi.

c)

Бунақ денелер гүлдiң нектарымен (шiрне) қоректенедi.

28.

Сауысқандар тұяқты жануарларға оларға қауып туып тұрғандығын хабарлайды. Бұл өзара қарым-қатынастың қай типiне жатады?

a)

Тұрақтылық өзара көмек

b)

Жыртқыштық

c)

Симбиоз

29.

Паразитизмге мысал келтiрiңiз?

a)

Қайың және оның түбiнде өсетiн саңырауқұлақ.

b)

Сұңғыла мен өсiмдiк.

c)

Қыналар

30.

Бәсекелестiкке қайсысы мысал бола алады?

a)

Қайың ормандағы шырша.

b)

Ағаштар мен микоризаласаңырау құлақтар.

c)

Акула және жабысқақ балық.

31.

Жыртқыштардың табиғаттағы рөлi қандай?

a)

Барлық аталандар.

b)

Құрбандықтарының популяцияларының саны мен құрамы оптималды деңгейде ұстаптыру.

c)

Өзiне қорегiн тауып жеуге қабiлетсiз жануарларды терiп жеу.

32.

Төмендегi ағзалардың iшiндегi консументтерге жатпайтынын атаңыз.

a)

Дәрiлiк алтей.

b)

Құмырсқа

c)

Жылан

33.

Берiлген нұсқалардың қайсысы паразитизмге мысал бола алады?

a)

Бит, кене, саңырау құлақ

b)

Шаян мен актиния.

c)

Шыршалы ормандағы қайың.

34.

Қасқырлар жыл сайын бұғылардың 25%-ға жуығын өлтiредi. Бұл құбылыс өзара әсердiң қандай формасына жатады?

a)

Жыртқыштық

b)

Бәсекелестiк

c)

Нутуализм

35.

Әртүрлi түрге жататын даралардың өздерiнiң арасында немесе бiр түрдiң iшiндегi қорек, мекен етуi ареалы үшiн күрес қалай аталады?

a)

Бәсекелестiк

b)

Жыртқыштық

c)

Анибализм

36.

Әрбiр түр басқа түрлермен қарым-қатынасынан пайда алатын бiрлесiп тiршiлiк етуi қалай аталады?

a)

Мутуализм

b)

Нейтрализм

c)

Бәсекелестік

37.

Төменде аталған өзара әсерлердiң қайсысы симбиозға жатады?

a)

Күйiс қайтаратын жануарлардың кұрделi асқазанының бiр бөлiгiнде бiр неше килограм бактериалар мекендейдi.

b)

Көкек ұсақ торғай тәрiздiлерiнiң ұясына жұмыртқасын салып кетедi.

c)

Торғай құртпен қоректенедi.

38.

Бәсекелестiктiң болуын не анықтайды?

a)

Ортақ ресурстардың шектелуi.

b)

Ортақ ресурстардың жеткiлiктi болуы.

c)

Ресурстардың тәуелсiз тiршiлiк етедi.

39.

Төменде аталған бейiмделу мысалдарының iшiнен жыртқыштарға ең тән бөлiгiн атаңыз?

a)

Жылдам реакция

b)

Баспаналарды пайдалану.

c)

Тiкен ине сауыттарының болуы.

40.

Аллелопатия дегенiмiз не?

a)

Метабодизм өнiмдерiнiң көмегiмен өсiмдiктердiң бiр-бiрiмен химиялық өзара әсерi.

b)

Екi түрдiң мiндеттi түрде бiрiгiп тiршiлiк етуi мен өзара пайдалы әсерi.

c)

Иесiнiң тамақтарының қалдықтарымен қоректену

41.

Табиғи биогеоценоздарда қандай факторлар өзара әсерлеседi?

a)

Абиотикалық және биотикалық.

b)

Биотикалық

c)

Биотикалық және антропогенттiк.

42.

Өсiмдiктер бiрлестiгi қалай аталады?

a)

Фитоценоз

b)

Зооценоз

c)

Биоценоз

43.

Сукцессиялардың нәтижесi қандай?

a)

Бiр бiрлестiктiң басқасымен ауысуы

b)

Бiрлестiктiң кұрделi iшкi құрлымын сақтау.

c)

Бiрлестiктiң қоршаған ортаға бейiмделуi.

44.

Тундра бiрлестiгiне тән дұрыс қоректену тiзбегiн табыңыз?

a)

Өсiмдiк – тышқан

b)

Мүк – бұғы — үкi.

c)

Тырбық қайындар – саңырау қлақтар – бұғы.

45.

Жануарлар бiрлестiгiн қалай атайды?

a)

Зооценоз

b)

Фитоценоз

c)

Биоценоз

46.

Популяцияда бiр айда, жылда немесе он жылда туылған даралардың санын қалай атайды?

a)

Туылу

b)

Көшiп келу (имеграция)

c)

Өлім

47.

Әртүрлi ағзалардың арасындағы байланыстар қалай аталады?

a)

Бәсекелестiк

b)

Биотикалық

c)

Тiкелей

48.

Дайын органикалық заттармен қоректенетiн ағзаларды қалай атайды?

a)

Гетеротрофтар

b)

Автотрафтар

c)

Хемотрофтар

49.

Популяцияның тығыздығы дегенiмiз не?

a)

Тiршiлiк кеңiстiгiнiң аудан бiрлiгiне келетiн даралар саны

b)

Берiлген кеңiстiктердегi даралардың белгiлi бiр саны.

c)

Жалпы саны.

50.

Толеранттылық диепозоны кең ағзларды қалай атайды?

a)

Эврибионт

b)

Стенобионт

c)

Голофит

51.

Су экожүйесi дегенiмiз не?

a)

Көлдiң биотикалық және амбиотикалық компоненттерiнiң жиынтығы.

b)

Көлдiң өсiмдiктер бiрлестiгi.

c)

Көлдiң жануарлар бiрлестiгi.

52.

Шөп қоректi жануарлар биоценозда қай топқа жатады?

a)

Консументтер

b)

Өндірушілер

c)

Автотрофтар

53.

Ағзаның қоршаған орта жағдайларына төзе алу қабiлетiн қалай атайды?

a)

Толяранттылық

b)

Мамандану

c)

Вируленттік

54.

Бiрiншi реттi консументтерге қайсы жатады?

a)

Шөп қоректiлер.

b)

Жыртқыштар

c)

Етқоректі

55.

Бiрдей уақыт аралығында қайталанатын ортаның өзгерiстерiн қалай атайды?

a)

Тұрақсыз

b)

Хауысты

c)

Бағытталмаған

56.

Жер бетiндегi жасыл өсiмдiктердiң бiрiншi реттi өнiмнiң биомассасының жиналуының энергетикалық көзiне не жатады?

a)

Күн сәулесі

b)

Инфра қызыл сәулелері

c)

Ультра күлгін сәуле

57.

Биосфера терминiн ғылымға алғаш енгiзген кiм?

a)

Н.Вавилов

b)

Ю.Либих

c)

Э.Зюсс

58.

Төмендегi белгiлердiң қайсысы популяцияларға тән белгi?

a)

Барлық аталғандар.

b)

Даралар саны.

c)

Жастық құрамы.

59.

Экологиялық сукцесиясының соңғы тепе-теңдiк күйi қалай аталады?

a)

Климакс

b)

Бiрiншi реттi сукцессия.

c)

Екiншi реттi сукцессия.

60.

Биосера қашан пайда болды?

a)

1-2 милиард жыл бұрын.

b)

5 милиард жыл бұрын.

c)

10 милиард жыл бұрын.

61.

Сукцессияның толық анықтайтын анықтаманы атаңыз?

a)

Барлық аталғандар

b)

Экожүйенiң өздiгiнен қалпына келу процесi.

c)

Табиғаттағы адамның қызметi.

d)

Бiрлестiктердiң алмасу процесi.

62.

Жыртқыштардың жемтiгiнiң санының кұрт өсуiнiң алдын алуға қабiлетiнiң болмауы неге байланысты?

a)

Жыртқыштардың тiршiлiк циклi аз.

b)

Жыртқыштардың популяциясының өсу жылдамдығы жемтiгiмен салыстырғанда төмен.

c)

Жемтiгiнiң санының кұрт артуы жыртқыштардың өнiмдiлiгiнiң кемуiне сәйкес келедi.

63.

Төмендегi аталған факторлардың қайсысы жасанды ластану көздерiне жатады?

a)

Вулкандар

b)

Автомабилдердiң газдары смок.

c)

Шаңды дауылдар.

64.

Қорықтың ұйымдастыруын қандай экологиялық факторға жатқызуға болады?

a)

Биотикалық

b)

Антропогенттiк

c)

АБиотикалық

65.

Қоршаған ортаның жағдайын бақылау, байқау, бағалау мен болжаудың комплекстi жүйесiн қалай атайды?

a)

Экологиялық картографиялау.

b)

Маниторинг

c)

Домпинг

66.

Қорық дегенiмiз не?

a)

Жартылай қорғау режимiмен сипатталатын територия

b)

Жеке табиғи объектiлер (сарқырамалар, үңгiрлер және т.б).

c)

Шаруашылық қызметiне мүлдем алынған териториялар немесе акваториялық бөлiктерi.

67.

Демэкология ненi зерттейдi?

a)

Тип

b)

Популяция

c)

Нәсіл

68.

Қазiр бiздiң планетамыздағы адамдардың саны қанша?

a)

6-7 милиард адам.

b)

3-4 милиард адам.

c)

3-7 милиард адам.

69.

Биологиялық алуан түрлiлiктiң кедейленуi себебi қандай?

a)

Өлтiру

b)

Химиялық ластану.

c)

Физикалық

70.

Оңтұстiк Қазақстанда “Ақсу – Жабағылы” қорығы қай жылы ұйымдастырылды.

a)

1926

b)

1945

c)

1542

d)

1876

71.

Ортаның өзіне тән ерекшеліктерін әр түрлі ағзалардың көмегімен анықтау.

a)

Биоиндукциясы

b)

Аймақтық мониторинг.

c)

Жергілікті мониторинг.

72.

ОРтаның жалпы ластану дәрежесін анықтау.

a)

Лихеноиндикация

b)

Аймақтық мониторинг.

c)

Биоиндукциясы.

73.

Қандайда бір интенсивті антропогенді қысымға ұшыраған жекелеген объектілерге қатысты мониторинг.

a)

Жергілікті мониторинг

b)

Аймақтық мониторинг.

c)

Ғаламдық мониторинг.

74.

Көршілес табиғат жағдайларынан ерекшелінетін үлкен кеңістікті алып жатқан аудандар мониторинг.

a)

Аймақтық мониторинг.

b)

Жергілікті

c)

Авиациялық

75.

Биосфера туралы немесе жекеленген биосфералық процестер туралы мәліметтер алуды мақсат етіп қоятын мониторинг.

a)

Аталғандардың барлығы.

b)

Жергілікті мониторинг.

c)

Аймақтық

d)

Ғаламдық

76.

кимды жаксы коремин

a)

журегымды

b)

баска вариант жоок