WorksheetsҚатемен жұмыс-7
Total questions: 40
Worksheet time: 22mins
Name
Class
Date
1.
Автор сөзі қандай етістіктің көмегімен берілетінін анықтаңыз.
a)
ет
b)
айт
c)
де
d)
сұра
e)
жазда
2.
Талғаулы салалас құрмалас сөйлемнің шылауларын табыңыз.
a)
да, де, та, те, және, әрі
b)
сол, сондықтан, соншама
c)
бірде, біресе, кейде
d)
не, немесе, әлде, я болмаса, әйтпесе
e)
бірақ, алайда, дегенмен, сонда да
3.
Құрмалас сөйлем дегеніміз қандай сөйлем?
a)
Біршама тиянақты ойды білдіретін сөздер тобы.
b)
Кемінде екі сөздің мағыналық және тұлғалық жақтан байланысуы.
c)
Сөйлемде атау септігінде тұрып, іс-оқиғаның иесін білдіреді.
d)
Екі немесе бірнеше жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіреді
e)
Іс –әрекетті білдіреді.
4.
Есімдік пен зат есім матаса байланысқан сөз тіркесі:
a)
өзімнің ойым
b)
мұғалімдердің кеңесі
c)
маған сыйлады
d)
өзің нешедесің
e)
ешкім оралмады
5.
Жалғаулықсыз қарсылықты салаласты көрсетіңіз.
a)
Құдайдың қарарынан жалбарынып құтылуға болады, бірақ халықтың қарғысынан ешқашан құтыла алмайсың.
b)
Апай сені елжіретіп сүймейді де, алайда шыж-быж етіп ұрыспайды да.
c)
Дүниенің төрт бұрышын тегіс кезіп шығады, бірақ қайда барса да жол болмайды.
d)
Сөз бергенге ерме, бірақ бөз бергенге ер.
e)
Баршагүл сәлем беріп еді, - ол қырын қарап кетті.
6.
Жақсыз сөйлемді табыңыз.
a)
Боран да басылды.
b)
Күн жылына бастады.
c)
Досын көрді.
d)
Жәрдемшіге хабар айтуға болады.
e)
Жүзін шырамытатын сияқты.
7.
Төл сөздің тыныс белгісін анықтаңыз. Кеше кешке жолдасы Қарқаралыда әлі екі-үш күн боламыз деген болатын.
a)
тырнақша, үтір, сызықша
b)
қос нүкте, сызықша, леп белгісі
c)
сызықша, қос нүкте, тырнақша
d)
қос нүкте, тырнақша, үтір, сызықша
e)
қос нүкте, тырнақша
8.
Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай бөлінуі:
a)
толымды, толымсыз, көпбағыныңқылы
b)
хабарлы, сұраулы, лепті, бұйрықты
c)
жай, күрделі, көпбасыңқылы
d)
салалас, сабақтас, аралас
e)
жақты, жақсыз, атаулы
9.
Айқындауыш мүшесі бар сөйлем:
a)
Сөз сүйектен өтеді, таяқ еттен өтеді.
b)
Бер жағы Мекке, Медина, Стамбұлдарда оқып қайтқанымыз бар.
c)
Бұны әрбір жан өзінің адамдық міндеті деп білу керек.
d)
Ол Мейрам ұстаны қатты сыйлайды.
e)
Айдалада бес-алты тас үй.
10.
Қай сөйлемнің сөздері тура мағыналы?
a)
Дүкеннен баласына ойыншық сатып алды.
b)
Адам тағдыры ойыншық емес.
c)
Жұмыс басына келіп, мән-жайын ұқты.
d)
Інісіне бас-көз болуды маған тапсырды.
11.
Автор сөзі бар қатарды ажыратыңыз.
a)
Әйтеуір, жүздерінде жылылық бар, Қазақтың қайсысымен кездессем де.
b)
Неге сен ойнамайсың,көрші бала?-Тұрарға деді Шоқпар: - Қарайлама!
c)
Достастым кішісімен, үлкенімен,Өзімшіл, өжетімен, үркегімен.
d)
Қазақтың қайсы үйіне барсам- дағы, Алдымда- ақ дастархан, жайған кілем.
e)
Ата-қазақ алыста той жасаса, Алдымен тізіміне тіркері- мен.
12.
Сөздердің септеулік шылау арқылы байланысы
a)
Бас пен сүйек
b)
Жүзге жуық адам
c)
Балаға үйретті-мыс
d)
Оқудан келу
13.
Ыңғайлас салалас сөйлемді табыңыз.
a)
Көп істелінді, бірақ біз бұдан да көп істегіміз келеді.
b)
Болысекең кейде паң, кейде жұмсақ.
c)
Тіл сүйексіз болса да, өзі сүйектен өтеді.
d)
Мұз жарылды, өзендерде сең жүре бастады.
e)
Теңіз тынышталды, бірақ су толқындары басылмады.
14.
Қарсылықты салалас сөйлемді анықтаңыз.
a)
Абайдың қиналғанын Ділдә сезді, бірақ түк өкінген жоқ.
b)
Мал етінің асылдануы сондай - майы аузыңа салдырмайды.
c)
Өмір сүрудің екі түрі бар: шіру мен жану.
d)
Көктем шықсыншы, өлмес ек, әйтеуір.
e)
Есіңе сақта: өмір өз қолыңда.
15.
Толықтауыш қызметіндегі зат есімді сөйлем:
a)
Жақсыдан - шарапат, жаманнан - кесапат
b)
Білімдіге дүние жарық.
c)
Өзеннің үстінен көпір салынған.
d)
Абай жайлаудағы ең әнші, өнерлі жастарды жиып отыр.
16.
Себеп-салдар салалас сөйлемді белгілеңіз.
a)
Айдағаны бес ешкі - ысқырығы жер жарар.
b)
Оның қорыққаны сондай - не айтып, не қойғанын білген жоқ.
c)
Таныдым: үй - Қарабеттің отауы.
d)
Енді жасыру мүмкін емес: үйлену тойы ертең, кешке.
e)
Жақсыда кек жоқ, жаманда тек жоқ.
17.
Ыңғайлас салаластың ішіндегі қайталанбай келетін жалғаулық:
a)
да, де
b)
болмаса
c)
сондықтан
d)
және
e)
бірде
18.
Атаулы сөйлемді көрсетіңіз.
a)
Мына атқа мінер ме еді?
b)
Көлдің биік қабағы.
c)
Маған сабақтан қалуға болмайды.
d)
Әркімге тезірек жету керек.
e)
Долы дауыл ышқына соқты.
19.
Салдар мәнді жай сөйлемі бұрын орналасқан салалас құрмалас сөйлемді анықтаңыз.
a)
Күріш тұқымы суға қолмен себіледі, өйткені тұқым сепкіш суда жүре алмайды.
b)
Қайыр сөзді әрі қарай тереңдеткісі келмеді, сондықтан әңгіме желісін бұрып жіберді.
c)
Сізді ешкім шақырған жоқ, сол себепті сіз бармайсыз.
d)
Қазір ол сақалын да қырған, киімін де өзгерткендіктен, кескін-кейпі де өзгерген.
e)
Қостанайдан шыққалы он күн болды, біз бүгін түнде жетеміз.
20.
Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем қандай шылаулар арқылы жасалады?
a)
сол, сондықтан, соншама
b)
бірақ, алайда, дегенмен
c)
да, де, та, те, және, әрі
d)
бірде, біресе, кейде
e)
не, немесе, әлде, я
21.
Себеп мәнді жай сөйлемі бұрын орналасқан құрмалас сөйлем:
a)
Сізді ешкім шақырған жоқ, сондықтан сіз бармайсыз.
b)
Амалсыз қонуға тура келді, өйткені мезгіл кешкіріп кетті.
c)
Мен қорқып тұрмын, неге десеңіз қолың қатты дейді.
d)
Тереңге балық уылдырық шаша алмайды, неге десең, онда уылдырық оралатын не балдыр, не шөп жоқ.
e)
Кей металдар табиғатта өте аз және таза түрінде кездесуі сирек.
22.
Сұраулы сөйлемді көрсетіңіз.
a)
Әркімнің бір арманы бар
b)
Оралым менің, Оралым
c)
Қолыңмен көзіңді сүртпе
d)
Театрға барушы ма едің
e)
Бала айтуға қарсы сөз таба алмады
23.
Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемнің шылаулары
a)
да, де, та, те, және, әрі
b)
не, немесе, әлде, я
c)
бірде, біресе, кейде
d)
бірақ, алайда, дегенмен, сонда да
e)
сол, сондықтан, соншама
24.
Тек жалғаулықты болатын салаластың түрі:
a)
ыңғайлас
b)
себеп-салдар
c)
түсіндірмелі
d)
кезектес
e)
қарсылықты
25.
Жай сөйлемдері жалғаулықты шылаусыз байланысатын салалас құрмалас сөйлем:
a)
кезектес
b)
түсіндірмелі
c)
қарсылықты
d)
ыңғайлас
e)
себеп-салдар
26.
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.
a)
Бір іс жүзеге асса, екіншісі ойға оралады.
b)
Бас болмақ оңай, - бастамақ қиын.
c)
Аяусыз қатаң үкім сол - үш жылға бас бостандығынан айырылады.
d)
Бірде ұрыса отырып, бірде бірде ақыл айтады.
e)
Мезгіл кешкірді, амалсыз қонуға тура келді.
27.
Талғаулы салалас құрмалас сөйлемді белгілеңіз.
a)
Жұрт айтты - көне берді.
b)
Сабырлы Олжабектің сасқаны сонша - орнынан атып тұрды.
c)
Күн жауып кетті, - оны елеген ешкім жоқ.
d)
Үй толған адам: кемпір, шал, иін тіресіп отыр.
e)
Бұл жерде я сен тұрасың, я мен тұрамын.
28.
Кезектес салалас құрмаласты анықтаңыз.
a)
Қасына ерткен екі жолдасы бар: олар - Әбді мен Сарбас.
b)
Жел саябырлаған сияқты, - екпіні әлі де қатты.
c)
Кейде ол қапы кетеді, кейде мен қапы кетемін.
d)
Бойымды қайнап кекті ашу, қаһарын төкті домбырам.
e)
Өтірік сөз жарақат сияқты: жазылса да орны қалады.
29.
Бірінші жай сөйлемде сілтеу мәнді сөздер қолданылатын салалас түрі:
a)
себеп-салдар
b)
түсіндірмелі
c)
кезектес
d)
талғаулы
e)
ыңғайлас
30.
«Біздің отбасымыз демалыс күні бірде тауда болады, бірде көлге барады» Салаластың қай түрі?
a)
кезектес
b)
ыңғайлас
c)
талғаулықты
d)
қарсылықты
e)
түсіндірмелі
31.
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.
a)
Таным-түсініктің дұрыс қалыптасуы – мәдениеттіліктің кепілі.
b)
Ата-бабаларымыздың бұл замандағылардан артық екі мінезі бар екен: әуелі- ел басы, топ басы деген кісілер болады екен, екіншісі- намысқор келеді екен.
c)
Кітап оқудан тыйылған адам ойлаудан да тыйылады.
d)
Ер деп атақ кім берер, алмас семсер асынбай.
e)
Одан әрі олар сөйлескен жоқ: әңгімеге уақытта қалмады.
32.
Талғаулы салалас болатын сөйлемді көрсетіңіз.
a)
Ол туралы өзгелер не дейді, өзіміз қалай ойлаймыз.
b)
Бірде көк ала қамысты көлдер қалып жатыр, бірде сары ала жон белестер қалып жатыр.
c)
Малды не жерден сұрау керек, не аққан терден сұрау керек.
d)
Қазақ мақалы бар: асыл тастан, өнер жастан.
e)
Кейде қабағы түксиеді, кейде бет әлпеті күлім қағады.
33.
Төл сөздің дұрыс анықтамасын көрсетіңіз.
a)
Біреудің сөзін бұлжытпай, өзгеріссіз беру.
b)
Автордың өзінің айтқан сөзі.
c)
Біреудің айтқан сөзінің өзгерген нұсқасы.
d)
Бағыштап айтылған сөз.
e)
Өсиет сөз.
34.
Төлеу сөз бар сөйлемді аңықтаңыз.
a)
«Мен шетелге оқуға барамын»,- деді досым.
b)
Досым шетелге оқуға баратыны туралы айтты.
c)
Досым шетелге оқуға барады.
d)
Досым шетелге оқуға барады екен.
e)
Досым: «Мен шетелге оқуға барамын»,- деді.
35.
Төл сөзге тыныс белгісі дұрыс қойылған нұсқаны табыңыз.
a)
Мақыш ата тегін айтпаған екен: Өмірдегі жақсылық - адалдық, - деп.
b)
Мақыш ата тегін айтпаған екен: "Өмірдегі жақсылық - адалдық", - деп.
c)
Мақыш ата тегін айтпаған екен; "Өмірдегі жақсылық - адалдық", - деп.
d)
Мақыш ата тегін айтпаған екен "Өмірдегі жақсылық - адалдық", - деп.
e)
Мақыш ата тегін айтпаған екен - "Өмірдегі жақсылық - адалдық", - деп.
36.
Төлеу сөзді көрсетіңіз.
a)
Шоқан басын көтеріп: "Айта беріңіз, сөз сіздікі", - деді.
b)
Бұдан кейін Метжан ел жайының қандай екенін сұрады.
c)
Тоғай жақтан салқын леп келеді.
d)
- Елемес сіздің ерекше досыңыз ба? - деп сұрады.
e)
- Тайжан? - деді ол, даусын соза сөйлеп.
37.
Төл сөздің төлеу сөзге айналуының дұрысын көрсетіңіз. - Енді кері қайтуға бола ма? - деп сұрады жауынгерлер.
a)
Жауынгерлер қайтуға рұқсат сұрады.
b)
Жауынгерлер кері қайтуға болатынын сұрады.
c)
Жауынгерлер кері қайтуға болмайтынын айтты.
d)
Жауынгерлер кері қайтатынын айтты.
e)
Жауынгерлер енді кері қайтуға болатын, болмайтынын сұрады.
38.
Төлеу сөзді көрсетіңіз.
a)
Ол былай депті: "Жарқынды апасы алып кетеді."
b)
Құрбысы Ботагөздің неден ұялғанын сұрады.
c)
Жұмған ауызыңды ашпағаның дұрыс.
d)
"Ойлап сөйлесейші", - деді әкем маған қарап.
e)
Ербол жайылған жылқыға қарады.
39.
Төл сөздің орналасу тәртібіне қарай тыныс белгілерін көрсетіңіз.
- Әбеке-ау, мұны сіз естімеп пе едіңіз? - деп күліп сөйледім.
a)
Автор сөзі төл сөзден бұрын келген, қос нүкте қойылады.
b)
Төл сөздің алдынан сызықша қойылады, төл сөзден кейін сұрау белгісі, одан кейін автор сөзінің алдында сызықша келеді.
c)
Төл сөз тырнақшаға алынады, одан кейін үтір қойылады.
d)
Автор сөзінің алдынан үтір мен сызықша қойылады да тырнақшаға алынады.
e)
Автор сөзінен кейін нүкте қойылады.
40.
Тыныс белгілері дұрыс қойылған сөйлемді анықтаңыз.
a)
Анам маңдайымнан сипап: «Ұлым, арыңды жасыңнан сақта», – деді.
b)
«Анам маңдайымнан сипап Ұлым арыңды жасыңнан сақта», – деді.
c)
Анам маңдайымнан сипап: «Ұлым, арыңды жасыңнан сақта деді.»
d)
Анам маңдайымнан сипап, Ұлым, арыңды жасыңнан сақта деді.
e)
«Анам маңдайымнан сипап, Ұлым, арыңды жасыңнан сақта», – деді.
100 %
