WorksheetsТарих 101-200
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Ақ Орда, Әбілқайыр хандығында, Моғолстанда түрік тайпаларының басшылары алған атақ:
Мырза
Ноян
Әмір
Атабек
Даруға
Әмір Темір мен Тоқтамыс арасындағы Құндызша деген жерде болған шайқас уақыты:
1380 ж.
1390 ж.
1381 ж.
1391 ж.
1393 ж.
Ноғай Ордасының орталығы Сарайшық қаласының іргесі қаланған уақыты:
ХІІІ ғ.
Х ғ.
ХV ғ.
XIV ғ.
XII ғ.
XV ғасырда Әбілқайыр хандығы орналасқан аймақ:
Батыс Дешті Қыпшақ.
Шығыс Дешті Қыпшақ.
Шағатай ұлысының жері.
Үгедей ұлынысының жері
Ноғай Ордасының жері.
Моғолстанның орталығы:
Суяб
Сығанақ
Шаш
Алмалық
Тараз
1456-1457 жылдары Әбілқайырдың ойраттардан жеңілген қаласы:
Суяб
Шаш
Испиджаб
Сығанақ
Жент
Алғашқы қазақ ханы Жәнібек тұсында достық қатынаста өмір сүрген ноғайлар мен қазақтарды “екі туысқан
Орда” деп атаған ғалым:
Әбілғазы хан.
Ш.Уалиханов
Қадырғали Жалаири.
Рузбихан Исфахани
Махмұд Қашқари
Монғолстанның өмір сүрген уақыты:
XII-XIII ғ.ғ.
XIII-XIV ғасырдың басы
XIV ғасырдың ортасы-XVI ғ.басы.
XVI ғ. ортасы-XVII ғ. басы.
XVII ғ. аяғы - XVIII ғ. басы.
Монғол шапқыншылығының ауыр зардаптарын тартқан халықтың ауыл шаруашылығы мен отырықшы қалалық
өмірі қайта жандана бастаған уақыт:
XIII ғ. аяғы.
X ғ. басы.
XV ғ. ортасы.
XIV ғ. басы.
XII ғ. аяғы.
Отырықшы жер шаруашылығы дамыған өңір:
Оңтүстік-шығысында.
Батыс және Солтүстік Қазақстан.
Оңтүстік Қазақстанда.
Орталық Қазақстан.
Жетісу
Егін шаруашылығын дамытудың негізгі бір орталығы саналды:
Созақ
Тараз
Алмалық
Йасы
Мерке
Егін шаруашылығы дамыған өңір:
Оңтүстік Шығысында.
Батыс және Солтүстік Қазақстан.
Оңтүстік Қазақстанда
Орталық Қазақстанда
Жетісу
XIII ғ. аяғы-XIV ғ. басында қалалық мәдениет мүлдем құрып біткен алқап:
Іле
Сырдария
Ертіс
Жайық
Сарыарқа
Сығанақ пен оның аймағындағы калаларда мешіт, медреселер салынып, қоғамдық құрылыстар көбейген кезі:
Орда Ежен тұсында.
Ұрыс хан тұсында.
Барақ хан тұсында.
Ерзен хан тұсында
Мүбәрак хан тұсында.
Археологиялық зерттеу жұмыстары кезінде Отырар, Түркістан, Қаратаудың солтүстігінде ыдыс жасайтын
шеберханалар аршылған қалалар:
Күлтөбе, Раң.
Тараз, Барысхан.
Сайрам, Шымкент
Мерке, Екіөгіз
Сауран, Сығанақ
XIII-XIV ғасырларда керсендерге құстар мен хайуанаттардың суреттері салынған зат табылды:
Түркістан
Тараз
Сайрам
Отырар
Оңтүстік Қазақстан және Орта Азияның солтүстік аудандарында кең тараған зергерлік кәсіптің үлгісі:
Мыстан жасалған қос білезіктер
Алтыннан жасалған көзді білезіктер.
Қоладан жасалған жұмырбілезіктер.
Алтыннан жасалған үзбелі білезіктер
Күмістен жасалған орама білезіктер.
X-XI ғасырларда әйнек жасау кәсібі дамыған:
Отырар, Тараз.
Сайрам, Сығанақ.
Мерке, Екіөгіз.
Сайрам, Шымкент.
Сауран, Сығанақ.
Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр:
“Қамбар батыр”
“Ескендір”
“Керқұла атты Кендебай”
“Ер Төстік”.
“Ер Тарғын”
Сүйіспеншілік, әділеттік тақырыбында жазған Дурбектің поэмасы:
“Жүсіп-Зылиха”.
“Орақ-Мамай”.
“Хұсрау мен Шырын”
“Мухаббатнаме”.
“Оғызнама”.
Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыз:
“Қамбар батыр”.
“Сағыныш”.
“Ескендір”
“Ер Тарғын”.
“Ер Қосай”.
XIV-XV ғасырлардың аралығында белгілі болған өзбек ақыны Хорезмидің әдеби шығармасының аты:
“Хұсрау мен Шырын”.
“Жусіп-Зылиха”.
“Мухаббатнама”.
“Ел айрылған”.
“Оғызнама”.
XIV-XV ғасырлардан бізге жеткен аспаптық музыка туындыларының бірі:
Ер Тарғын.
Орақ-Мамай
Ер Қосай.
Шора батыр
Құламерген
XIV ғасырда исламның таралуына қатты көңіл бөлген хандар:
Тәуке хан, Хақназар хан.
Есім хан, Қасым хан.
Әбілқайыр хан.
Тәуекел хан.
Өзбек хан, Тоғылық-Темір
Ислам дінінің Қазақстанда VIII ғ. тарай бастағанмен ХІХ ғ. аяғына дейін халықтың арасында толық орнап
бітпегені туралы жазған қазақтың тұңғыш ғалымы:
Ш.Уалиханов
А.Құнанбаев
Ш.Құдайбердиев
М.Дулатов
Ж.Аймауытов
ХІІІ- XV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдерінің бірі:
Бұхар Жырау.
Асан қайғы.
Үмбетей Жырау.
Біржан сал.
Доспамбет Жырау.
XIV-XV ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілердің бірі:
Қобыланды батыр.
Ер Тарғын
Жоямерген
Ақсақ құлан.
Жошы ханның жортуы.
Алтын Орда ыдырған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр:
Қобыланды батыр.
Құламерген
Қамбар батыр.
Орақ- Мамай.
Шора батыр.
ІХ-Х ғасырларды “қазақ” атауы әлеуметтік мағынада қолданылған жер
Жетісуда
Түркістанда
Егіпетте
Шығыс Дешті Қыпшақта
Алтын Ордада.
Өзбек ұлысында (XV) үш халықтың болғандығы, оның ішінде ең көбі ержүректері “қазақ” екені жайлы хабар
айтқан:
В. Рубрук.
Ш. Уәлиханов.
М Дулатов.
Б.Е.Көмеков
Рузбихан
“Алаш” сөзі шамамен қай ғасырларда алғаш рет айтылды:
VII-VIII ғ.ғ.
VIII-IX ғ.ғ.
IX-X ғ.ғ.
X-XI ғ.ғ.
XI-XII ғ.ғ
Қазақ жүздерінің құрылу себебін жазған ғалым:
А.Құнанбаев
Ы.Алтынсарин
Ш.Уәлиханов
С. Торайғыров
Левшин
ХІІІ ғасырға дейін “қазақ” атауының қолданып келген мағынасы:
Еркін адамдар
Жауынгерлер
Көшпенділер
Бақташылар
Егіншілер
Қазақ халқының құрамына енген ру-тайпалар өздерінің ен-таңбаларын салған жартас:
Жетісу
Таңбалы Нұра.
Алтын Орда.
Арыстан баб кесенесі
Ноғай Ордасы.
“Алаш” сөзін жиі кездестіретін қазақ халқының аңызы:
“Жошы ханның жортуылы”.
“Қорқыт ата”.
“Алаша хан”.
“Оғызнама”.
“Ақсақ құлан”.
Қазақ халқының құрылымына байланысты “қазақ” атауын біржола этникалық сипатқа ие болған уақыт:
ХІV ғасырдың ІІ жартысында.
ХІV ғасырда
XV ғасырда.
XV ғасырдың І жартысында.
XV ғасырдың ІІ жартысы.
Ежелгі Сібір тайпалары тілдерінде “қазақ” сөзінің мағынасы:
зор, күшті, көшпелі.
еркін, азат, алып.
мықты, берік, алып.
көшпелі, алып, еркін.
күшті, еркін, мықты.
“Қазақ” сөзі этникалық мағынаға ие бола бастаған ғасыр:
XVII ғасыр
XVI ғасыр.
XVIII ғасыр.
XIV ғасыр.
XV ғасыр
Қазақ хандығының құрылуы қарсаңында арғындар мекендеді:
Түркістан, мен Қаратау аралығында.
Іле, Шу, Талас өзендері бойында.
Ұлытаудан Есілге дейін жерлерде.
Жетісуда
Ертістен батысқа қарай, Орталық Қазақстанда.
XV ғасырда қалыптасқан саяси-тарихи жағдайлар қазақ халқының ... әсер етті:
Ұлттық мемлекет болып құрылуына.
Сыртқы саясатының дамуына.
Күшеюіне
Әлсіреуіне
Бірігуінің аяқталуына.
Керей мен Жәнібек сұлтандар бөлініп кеткен хандық:
Әбілхайыр хандығы.
Сібір хандығы.
Моғолстан
Алтын Орда.
Нлғай Ордасы.
Керей мен Жәнібек сұлтандарды құшақ жая қарсы алған:
Есенбұға хан.
Есім хан.
Әбілхайыр хан.
Орыс хан.
Мұстафа хан.
Қазақ хандығының құрылған уақыты туралы мәлімет беретін тарихи шығарма:
Тарихи-Рашиди.
Оғызнама
Кодекс куманикус.
Шежірелер жинағы.
Тарих-и-Абулхаир-хани.
Қазақ хандығының алғашқы территориясы:
Іле өзені.
Жайық өзені.
Шу мен Талас өзендері маңы.
Дешті Қыпшақ жері.
Сарыарқа
Керей мен Жәнібек хандарының маңына көшіп халықтың саны:
350 мың
370 мың.
400 мың
200 мың
150 мың.
XV ғасырдың аяғындағы Қазақ хандығының негізгі қарсыласы:
Көшім
Шайбани хан.
Жүніс хан
Әмір Темір.
Уайс хан.
Қазақ хандығының құрылуы мен нығаюы нәтежесінде қол жеткізілген жағдай:
Хандардың озбырлығына шек қойылды.
Ұлы Жібек жолы бойындағы сауда жанданды.
Ішкі феодалдық қырқыстар мен талас тартыстар тоқтатылды.
Қазақ хандығы үш жүзге бөлініп, әрқайсысында дербес хандар билік ете бастады
Қазақ халқының ру-тайпаға бөлінуі жойылды.
Хақназар ханның сыртқы саясаттағы бағытын өзгертуге әсер етті:
Шайбани ұрпақтарының жиі шабуыл жасауы
Сібір ханы мен Монғолстан билеушілерінің шапқыншылық жорықтары
Бұхар ханның наразылығы.
Ташкент билеушісі Баба сұлтанның екі жүзді саясаты
Өзбек ханы Абдаллахтың күшеюі
Қазақ хандығында 1538-1580 жж. билік құрған хан:
Қасым хан.
Шығай хан.
Хақназар хан.
Тәуекел хан.
Есім хан.
Баба сұлтанның астыртын жіберген адамдарды Хақназар ханды өлтірген жыл:
1580
1579
1582
1584
1587
“Қастаспай дос болып, өзара көмектесу” жөнінде ”ант беріскен шарт”жасасқан хандар:
Тәуекел, Баба сұлтан.
Хақназар, ІІ Абдаллах.
Есим, Имамкули.
Қасым, Мұхаммед Шайбани.
Есим, Абд-ар-Рахим.
1583 жылы “Ант беріскен шартты” бұзып, Тәуекел хан Өзбек ханнан қайтарып алған қалалар:
Сауран, Түркістан, Отырар, Сайрам
Суяб, Ташкент, Түркістан, Отырар
Қойлық, Үзгент, Сығанақ.
Суяб, Сығанақ, Ташкент.
Отырар, Сайрам, Сауран.
Тәуекел хан Мәуреннахрға баса көктеп кірген жыл:
1588 ж.
1590 ж.
1596 ж
1538 ж
1599 ж.
Қазақ хандығы мен Өзбек хандығы арасындағы ұзақ жылдар жүргізілген соғыстың нәтижесі:
Қазақ хандығының жеңілуі.
Сыр бойындағы қалалардан айырылуы.
Қазақ хандығының жеңіске жетіп, Ташкентті қосып алуы.
Сауран, Түркістан, Отырар, Сайрам қалаларын қайтарып алуы.
Қазақ хандығы экономикалық жағынан әсіреді.
Есім ханның билік құрған жылдары:
1511-1518 ж.ж.
1523-1532 ж.ж.
1532-1537 ж.ж.
1598-1628 ж.ж.
1580-1582 ж.ж.
XVII ғасырдың басында Қазақ хандығында бір мезгілде билік құрған екі хан:
Есім, Тұрсын.
Тәуекел, Шығай.
Тәуке, Тұрсын.
Жәңгір, Тәуке.
Хақназар, Тәуекел
Қазақ-бұхар соғысында Есім хан қолданған ұтымды соғыс тәсілі:
Шабуыл жасау.
Қорғанысты шайқас.
Партизандық әдіс.
Барлау әдісі.
Окоптық тәсіл.
XVII ғасырдың ІІ жартысындағы қазақ хандығының астанасы:
Сығанақ
Суяб
Түркістан
Алмалық
Сауран
XVII ғасырда қазақ хандығының ішкі-сыртқы саясаттағы беделінің әлсіреуіне себеп болған:
Ақсүйектердің арасындағы ынтымақ, ауыз бірліктің болмауы.
Бай-шонжарлардың арасындағы билік үшін тартыстар
Кіші хандардың дара билікке ұмтылуы.
Ойраттар шабуылының жиілеуі
Руаралық қырқыстар.
1628-1652 жылдары хан тағына отырған Есім ханның баласы:
Тәуке
Шығай
Тәуекел
Жәңгір
Тұрсын
Ғажайып ерліктері үшін Жәңгір ханға халықтың берген атауы:
Еңсегей ер Жәңгір
Салқам Жәңгір.
Батыр Жәңгір.
Алып Жәңгір
Зор денелі батыр.
Жәңгір хан 600 жауынгерімен жоңғардың 50 мың жауынгеріне қарсы тұрған шайқас:
Аңырақай
Аягөз
Қалмақ қырылған
Орбұлақ
Бұланты
Орбұлақ шайқасы болған жыл:
1628 ж.
1630 ж.
1640 ж.
1642 ж.
1643 ж.
XYII ғасырдың 70 жылдары жоңғар әскерлерінің Жетісу мен Оңтүстік Қазақстанға басып кіріп, қосып алған
қалалардың саны:
тоғыз
он
он екі.
он бес.
он төрт
Тәуке ханның билік құрған жылдары:
1628-1655 ж.ж.
1628-1652 ж.ж.
1680-1715 ж.ж.
1682-1718 ж.ж.
1682-1719 ж.ж.
Тәуке ханның тұсындағы астана:
Сығанақ
Түркістан
Сайрам
Сауран
Суяб
Тәуке хан үш жүздіңбасын қосып құрылтай өткізілген жер:
Қостөбе
Мәртөбе
Қүлтөбе
Бестөбе
Жертөбе
“Сібір иелігі-монғолдар жаулап алғаннан кейінен, Жошы хан ұлысының, одан соң Алтын Орда құрамына
енгенін”,-жазады.
Қ.Жалайыри
Әбілқазы
М.Х.Дулати
Рашид ад-Дин.
Рузбихан
Сібірдің байырғы тұрғындары:
башқұрттар
арғын, керей, қыпшақтар
хантылар мен мансылар
наймандар мен тайбұғалар
керейлер
Сібір хандығының астанасы:
Тобыл
Искер
Қарақорым
Алмалық
Чимга-Тура.
XVI ғасырдың аяғында Батыс Сібірдің:
Тобыл
Искер
Қарақорым
Алмалық
Чимга-Тура.
Сібірдің ханы болған кезден бастап Батыс Сібірдің жергілікті халқына ислам дінін тарата бастады.
Ибақ хан.
Ермак
Сәтібек
Көшім хан
Шайбани хан.
Сібір жұртын билеп тұрған ру:
башқұрт
керей
ханты
тайбұға
мансылар
Әлемдік саудада жоғары бағаланатын Сібірдің басты қазынасы еді:
мал өнімдері
бидай
тары
бағалы аң терілері.
қару жарақ.
Қай жылы Сәтбек батырдан Ермак жеңілді:
1582 ж.
1584 ж.
1586 ж.
1583 ж
1581 ж.
Көшім жасақтары саудагер Строгановтардың иеліктеріне бірнеше рет жорық ұйымдастырды:
1582 ж
1584 ж.
1586 ж.
1583 ж.
1581 ж.
Қазақ хандығымен одақ жасау үшін Т.Чебуков бастаған орыс елшілігі келді:
1582 ж
1584 ж.
1573 ж
1583 ж
1595 ж.
Қазақ хандығында он немесе он бес аймақтан құралған:
ауыл
ру
арыс
ұлыс
жүз
Қазақ хандығындағы ұлыстың билеушісі:
рубасы
би
сұлтан
ақсақал
ауылбасы
Орта жүзге жататын рулар:
табын, тама қаракесек, төртқара
жалайыр, албан, суан, дулат
арғын, найман, уақ, керей, ысты.
қоңырат, керей, албан, ысты.
жалайыр, шапырашты, қыпшақ
Хан сайлаудың басты шарты:
малының көп болуы
ақсүйек тұқымынан шығуы.
бидің тұқымынан шығуы.
Шыңғыстың ұрпағы болуы.
феодалдар тобынан шығуы.
Сайланған ханның мал-мүлкін бөліп алу дәстүрі:
“Ханталас”.
“Ханталапай”
“Бөліп алу”
“Ханталау”
“Бөліске салу”.
Бейбітшілік жағдайда ханның рұқсатынсыз жол берілмейді:
Көшіп-қонуға.
Соғысты бастауға
Салықты көбейтуге.
Егінді жинауға.
жайылымды белгілеуге.
Қазақ хандығының жеті сатыдан тұратын басқару жүйесінің өкілі болып саналмайтын нұсқаны белгілеңіз:
Сұлтан
Ұлы хан.
Қожа
Би
Ауылбасы
Қазақ хандығы таптық негізгі екі топ.Олар:
Феодалдар мен қарапайым халық.
Егіншілер мен кедейлер.
Шаруалар мен қарапайым адамдар
Кедейлер мен егіншілер.
Егіншілер мен шаруалар.
Қазақ елінде әскердің жоғарғы басқарушысы болған:
Сұлтан
Хан
Би
Батыр
Рубасы
Ауылдастарының шаруашылығын басқару, маусымдық көші-қон уақытын белгілеу, адам мен көлік күшін
пайдалану міндеттерін атқарған:
Ауылбасы
Рубасы
Би
Ақсақал
Сұлтан
Көктеу дегеніміз:
жазғы жайылым.
қыстағы жайылым
көктемдегі жайылым.
күздегі жайылым.
маусымдық жайылым.
Қыста көшіп-қонған қазақ ауылдары үшін ең қауіптісі:
жұт
аштық
қатты боран.
қатты дауыл
қатты аяз.
Таза малмен айналысатын шаруашылық
Жартылай көшпелі.
Отырықшы
Аралас
Егіншілік
Көшпелі
XVІ-XVII ғ.ғ. тұйе мен қой-ешкілер үшін қыстық жайылымға таңдалған жер:
Қызылқұм шөлі.
Қаратау жотасы.
Сыр бойы.
Іле аймағы.
Жетісу аймағы.
Қозы көш дегеніміз:
Тоқтыларды өзеннен өткізу
Жас төлдерді аман сақтау үшін күніне 8-10 шақырым көшіп отыру
Көш кезінде қозылардың жүнін қырқу.
Қозыларүшін куніне 10-20 шақырым көшіп отыру.
Малдың жаппай төлденуі.
Қозылардың жүнін қырқатын мезгіл:
“Қозы күзем”
“Тоқты күзем”
“Қой күзем”
“Тоғыту”
“Қозы көш”
Көшпелі қазақтар суық басталысымен көшті:
Таулы аймаққа.
Жайлауға
Күздеуге
Ауылға
Көктеуге
Малы жоқ көшіп қонуға көлігі жоқ, егіншілікпен айналысатын кедей:
жатақ
егінші
малшы
жұмысшы
қараша
Қөшпелі халықтың қысы-жазы жейтін ұзақ сақтауға шыдайтын бағалы тамағы болды.
бидай
тары
мақсары
күріш
күнжүт
Түйе жүнінің атауы:
Қыл
Жүн
Түбіт
Шуда
Мақта
“Тарих-и-Абулхайр хани” еңбегін жазған:
Әбілғазы Баһадүр.
Әл-Жувейни.
Әл-Хорезми.
Усман Кухистани.
Бабыр
Қазақ тіліндегі тарихи шығармалар жазыла бастады:
VI-VII ғ.ғ.
X-XI ғ.ғ.
XII-XIII ғ.ғ.
XIV-XV ғ.ғ.
XVI-XVII ғ.ғ.
Киіз үйдің құрылымында үздік дегеніміз:
Шаңыраққа жабатын киіз
Есікке жабатын киіз
Жерге төсейтін киіз.
Уықтарды жабатын киіз.
Керегелерге жабылатын киіз.
