ชูชกเข้าไปเฝ้าพระเวสสันดร

ทานเจ็ดสิ่ง สิ่งละเจ็ดร้อย

ชูชกซึ่งได้ภรรยาสาวชื่อนางอมิตดา เพื่อชดใช้แทนหนี้ ที่บิดามารดาของนางเป็นหนี้ชูชก ต่อมานางถูกบรรดานางพราหมณ์ใช้วาจาเยาะเย้ยถากถางว่า สามีนางแก่ นางจึงบังคับให้ไปทูลขอสองกุมารมาเป็นข้าทาส

ก่อนเสด็จไปอยู่ป่าหิมพานต์ พระเวสสันดรทรงบำเพ็ญสัตตสดก มหาทาน คือทานเจ็ดสิ่ง สิ่งละเจ็ดร้อย ได้แก่ ช้าง ม้า รถโค ทาสหญิง ทาสชาย นางสนม ระหว่างทาง มีพราหมณ์มาขอม้าและราชรถซึ่งพระองค์ก็ทรงบริจาค

พระเวสสันดร พระนางมัทรี พระกัณหา พระชาลี เสด็จผ่าน เมืองเจตราษฎร์ กษัตริย์เจตราษฎร์ถวายเมืองให้ครอง แต่พระองค์ทรงรับ และได้เสด็จไปยังเขา วงกตในป่าหิมพานต์ซึ่งพระอินทร์ได้เนรมิตบรรณศาลาถวาย

ชูชกเดินทางไปขอสองกุมาร และได้พบกับพรานเจตบุตรซึ่งเป็น นายด่านรักษาประตูป่า ชูชกใช้กลอุบายหลอกพรานเจตบุตรว่า จะทูลเชิญพระเวสสันดรกลับไป ครองเมืองพราน เจตบุตรหลงเชื่อคำลวงของชูชก จึงชี้ทางไปสู่เขาวงกต

ชูชกเดินทางไปถึงอาศรมของอจุตฤาษี และลวงว่าจะเดินทางไป สนทนาธรรมกับพระเวสสันดร อจุดฤาษีบอกทางไปสู่เขาวงกต

ชูชกเข้าไปเฝ้าพระเวสสันดร หลังจากพระนางมัทรีเสด็จออกไป หาผลไม้ในป่า และใช้วาจาหว่านล้อมทูลขอสองกุมาร พระเวสสันดรพระราชทานให้ ด้วยเห็นว่า เป็นการบริจาคบุตรทานเพื่อพระองค์จะได้สำเร็จสัมโพธิญาณ สามารถช่วยสรรพสัตว์ให้หลุดพ้นจาก วัฏสงสาร เมื่อได้รับพระราชทานสองกุมารแล้ว ชูชกเฆี่ยนตีสองกุมารต่อพระพักตร์พระเวสสันดร

พระนางมัทรีกลับจากป่าไม่พบสองกุมาร ทรงคร่ำครวญจนสลบ เมื่อฟื้นขึ้นมาพระเวสสันดรตรัสเล่าว่าได้พระราชทานพระกัณหา พระชาลีให้ชูชกแล้ว โดยทรงยก อรรถธรรมขึ้นมาแสดง กระทั่งนางมัทรีทรงอนุโมทนาการบริจาคบุตรทานด้วย

พระอินทร์เกรงว่าจะมีคนทูลมาขอพระนางมัทรี จึงแปลงกาย มาขอพระนางซึ่งพระเวสสันดรก็พระราชทานให้ พระอินทร์แสดงตนและพระราชทานพร ๘ ประการ แก่พระเวสสันดร

ชูชกพาสองกุมารเข้าไปในกรุงสีวีราษฎร์ พระเจ้ากรุงสญชัยทรงไถ่ สองกุมารจากชูชกและเลี้ยงอาหารชูชก ชูชกกินอาหารจนท้องแตกตาย พระเจ้ากรุงสญชัยเสด็จ ไปเชิญพระเวสสันดรกลับพระนคร

พระเจ้ากรุงสญชัยเดินทางไปพบพระเวสสันดร ต่างเกิดความปิติ และโศกสลดจนสลบไปทั้ง 6 พระองค์ พระอินทร์จึงบันดาลให้เกิดฝนโบกขรพรรษตกลง ณ บริเวณ อาศรม ประพรมให้ทั้ง 6 กษัตริย์ฟื้นขึ้น

กัณฑ์ที่ว่าด้วยพร ๑๐ ประการ ที่พระอินทร์ประทานแก่พระนาง ผุสสดีก่อนที่พระนางจะจุติจากสวรรค์ลงมาเกิดเป็นพระมารดาของพระเวสสันดร เริ่มเรื่องกล่าวถึง ปฐมเหตุที่พระพุทธองค์ตรัสเทศน์เรื่องมหาเวสสันดรชาดกให้พระสงฆ์สาวกฟัง

พระเวสสันดรพระราชทานช้างปัจจัยนาเคนทร์ ซึ่งเป็นช้าง คู่บ้านคู่เมืองให้แก่พราหมณ์ชาวกลิงคราษฎร์ ทำให้ชาวเมืองสีวีราษฎร์โกรธแค้น ประชุมกันกล่าวโทษ พระเวสสันดร จนพระเจ้ากรุงสญชัยเนรเทศพระเวสสันดรไปอยู่ป่าหิมพานต์ พระนางมัทรี พระกัณหา พระชาลี ขอตามเสด็จไปด้วย

พระเวสสันดรเสด็จกลับคืนยังพระนคร ทรงบำเพ็ญทานอัน ยิ่งใหญ่ครั้งหนึ่ง เสวยราชย์จนพระชนมายุได้ ๑๒๐ พรรษา ก็สิ้นพระชนม์ ไปอุบัติในสวรรค์ชั้นดุสิตแล้วกล่าวถึงการมาอุบัติใหม่ คือ กลับพระชาติมาเกิดเป็นพระสิทธัตถะกุมาร และบุคคลอื่นๆ ก็กลับชาติมาเกิดเช่นเดียวกัน

พระเวสสันดรเสด็จกลับคืนยังพระนคร

บำเพ็ญสัตตสดกมหาทาน

ฝนโบกขรพรรษ

พร 10 ประการ

ช้างปัจจัยนาเคนทร์

อาศรมของอจุตฤาษี

พระเจ้ากรุงสญชัยทรงไถ่สองกุมารจากชูชกและเลี้ยงอาหารชูชก ชูชกกินอาหารจนท้องแตกตาย

พร 8 ประการ

พระนางมัทรีเสด็จออกไป หาผลไม้ในป่า

เดินทางไปขอสองกุมาร

เสด็จไปยังเขาวงกตในป่าหิมพานต์