แม้นพระองค์ทรงฤทธิ์จะคิดหนี
ถึงโยคีเข้าสำนักไม่ตักษัย

เราลงเลขเสกทำไว้สำเร็จ
ดังเขื่อนเพชรภูตปีศาจไม่อาจใกล้

จงยับยั้งฟังคำรูปรำพัน
ไปสวรรค์นฤพานสำราญใจ

สินสมุทรผลุดออกนอกรักแร้
แล้วล่อแม่ตบหัตถ์ผัดผางผาง

คุณค่าด้านความรัก

ด้านความเชื่อทางพระพุทธศาสนา

ด้านการสัญญา

ด้านเล่ห์กลหลอกลวง

แล้วเสกทรายปรายขว้างมากลางคลื่น
ดังลูกปืนยิงยักษ์ให้ตักษัย

แล้วชี้หน้าด่าอึงหึงนางเงือก
ทำซบเสือกสอพออีตอแหล

ผีเสื้อน้ำซ้อวอนด้วยอ่อนหวาน
ไม่โปรดปรานอนุกูลเลยทูนหัว

สินสมุทรสุดแสนสงสารแม่
ชำเลืองแลดูหน้าน้ำตาไหล

ด้านความรู้

ด้านความเป็นอยู่

ด้านมารยาทของสังคมไทย

ด้านความเชื่อ

รู้เจรจาสารพัดน่าอัศจรรย์
อยู่พูดกันอีกสักหน่อยจึงค่อยไป

จึงบัญชาว่าเจ้าสินสมุทร
ไปช่วยฉุดศิลาใหญ่ขึ้นให้เขา

พระแจ้งความตามคำเงือกน้ำเล่า
ค่อยบรรเทาทุกข์สมอารมณ์หวัง

อสุรีมีกำลังดังปลาวาฬ
ตามประมาณสามวันจะทันตัว

อันตาข้าถ้าค่ำเป็นสว่าง
ทั้งเดินทางเรี่ยวแรงแข็งขยัน

ฟังสำเนียงเสียงคลื่นดังครื้นโครม
ยิ่งทุกข์โทมนัสในฤทัยทวี

แล้วแหวกว่ายแบกองค์พงศ์กษัตริย์
พลางสะบัดโบกหางไปกลางคลื่น

โมโหหุนผลุนออกนอกประตู
เที่ยวตามดูรอยลงในคงคา

การให้อภัย

การรู้จักควบคุมอารมณ์

การมีความซื่อสัตย์สุจริต

การวางแผนด้วยความรอบคอบ

ฝ่ายผีเสื้อเหลือโกรธพิโรธทะลึ่ง

เหตุไฉนไปนั่งกำบังตัว

เชิญทูนหัวเยี่ยมหน้ามาหาน้อง

เสียงโผงผึงเผ่นโผนตะโกนผัว

ไม่มีสัมมาคารวะ พูดตามอารมณ์โดยไม่ยั้งคิด

ฉลาดในการเจรจา โต้ตอบได้ทันที

ยึดมั่นในคำสัตย์ รังเกียจพวกไม่มีศีลธรรม

มีความผูกพันกับลูกผัว

เห็นหาดทรายพรายงามเป็นเงินราง
ทะเลกว้างข้างขวาล้วนป่าดง

อสุรีผีเสื้อเหลือจะอด
แค้นโอรสราวกับไฟไหม้มังสา

พระราชบุตรฉุดลากลำบากเหลือ
ดังหนังเนื้อนี้จะแยกแตกสลาย

ไม่คลาดเคลื่อนเหมือนองค์พระทรงเดช
แต่ดวงเนตรแดงดั่งสุริย์ฉาย

สอนให้มีสัมมาคารวะ

สอนวิธีขึ้นขี่เงือก

สอนให้มีเมตตา

สอนให้เป็นคนมีน้ าใจ

เสาวรสจนี

นารีปราโมทย์

พิโรธวาทัง

สัลลาปังคพิสัย

ยิ่งปลอบโยนโอนอ่อนยิ่งหลอนหลอก

แม้นไม่บอกโดยดีจะตีถาม

พลางโผโผนโจนโจมเสียงโครมคราม

ให้ห่วงหลังกังวลด้วยชนนี

ความรักของพ่อที่มีต่อลูก

ความเสียสละ

ความรักเพียงฝ่ายเดียว ไม่จีรังยั่งยืน

ปลาหมอตายเพราะปาก