Dongeng minangka tradhisi lesan kang kudu dilestarekake amarga..

Dongeng klebu crita rakyat sing ora dimangerteni pangriptane. Kang mangkono negesake dongeng duweni sipat....

Cerita dongeng ing Nusantara gunggunge akeh. Salah siji tuladhane yaiku "dumadine rawa pening "kang asale saka....

Dongeng kang ceritane ana gegayutane Karo samubarang kang gaib diarani....

Cerita "dumadine rawa pening " kelebu tuladha crita....

Kancil mlaku menyang kebone pak tani saperlu njupuk timun. Ing kono ana wong-wongan sawah. Ora kinira wong-wongan sawah mau wis diwenehi pulut dening pak tani. Wusanane sikile kancil nemplek angel ucul. Pak tani sing meruhi kahanan kaya ngono banjur nekani kancil. Kancil njaluk ngapura lan ngrewangi penggaweane pak tani ngrumat kebon.

Katrangan ukara kang trep kanggo nuduhake amanat wacan ing dhuwur yaiku...

Sawah ing kana pancen jembar lan amba.

Tembung sing nggunakake suara [a]

yaiku...

Ing ngisor iki kang kalebu tuladhane fabel yaiku....

Dongeng "kembang wijaya kusuma" iku kalebu jenis....

Katrangan kang nuduhake papan panggonan kedadean sajroning crita diarani....

Wengi iku Rara Jonggrang dawuh para dhayang nutu alu lan lesung ing lumbung pari. Dheweke uga dhawuh ngobong dami. Krungu swara lesung lan ana cumlorot abang gawe jago pada kluruk. Bandung Bondowoso ngendhegake pakaryane gawe candhi sing dijaluk dening Rara Jonggrang.

Katrangan kang trep karo teks ing dhuwur yaiku....

Nalika nyritakake crita wacan karo kanca becike swarane...

Sing pisanan ditindakake sadurunge ndongeng marang kanca yaiku...

Tembung ing ngisor kang gunakake swara [o] miring yaiku....

Sing diarani paraga yaiku....

Sajroning crita fabel kang dicritakake kewan duwe watak julig yaiku....

Dongeng kang awewaton sujarah nanging akeh wuwuhane diarani....

Wacan sing dawa bisa dicekakake tanpa ngilangi sing dadi gagasan pokoke. Kang mangkono diarani....

Gagasan pokok kang didadekake landhesan ngembangake karangan diarani..

Klinci pancen pinunjul ing babagan playu.

Tembung pinunjul tegese....

Kancil turu ing ngisor wit.

Ukoro ing ndhuwur nuduhake perangan cerita sing diarani....

Crita "cindhe laras" kelebu cerita....

Sawijining esuk Baya mlaku-mlaku turut pinggir tlaga.

Ukara ing dhuwur ngandhut perangan crita ing ngisor iki kejaba....

Crita dongeng saliyane kanggo sarana lelipuran uga kanggo sarana....

Piweling sajroning crita dongeng sing bisa kanggo tuladha diarani...

Ngringkes iku nyekakake wacan dadi sithik nanging....

Nyritakake dongeng marang wong liya diarani....

Ing ngisor iki babagan kang kudu digatekake nalika ndongeng, kajaba....

Dongeng tuwuh ngrembaka ing masarakat uga dadi duweke masarakat. Kang mangkono nuduhake dongeng nduweni sipat....

Crita dongeng kang sumebar ing masarakat ora ana owah-owahan kang wigati wiwit jaman biyen nganti saiki. Kang mangkono nuduhake dongeng nduweni sipat....

Crita dongeng kang sumebar ing masyarakat ora dimangerteni utawa ora bisa dilari pangriptane. Kang mangkono nuduhake dongeng nduweni sipat....

Dongeng kang paraga sajroning crita awujud kewan nanging solah bawane kaya manungsa. Kang mangkono kalebu jinis dongeng....

Crita dongeng kang ana gegayutane karo mula buka dumadine sawijining papan panggonan. Kang mangkono kalebu jinis dongeng....

Crita dongeng kang ana sesambungane karo kapitayan, barang gaib, roh, utawa dewa-dewi sing dipracaya duwe kakuwatan gaib. Kang mangkono kalebu jinis dongeng....

Crita dongeng kang adedhasar sujarah nanging kawuwuhan crita akeh. Kang mangkono kalebu jinis dongeng...

Crita dongeng kang adedhasar sujarah nanging kawuwuhan crita akeh. Kang mangkono kalebu jinis dongeng...

Crita dongeng kang isine crita sarwa aneh lan ora tinemu nalar. Kang mangkono kalebu jinis dongeng...

Underan utawa gagasan pokok kang didadekake landhesan kanggo ngembangake crita diarani....

Wong sing maragakake crita diarani....

Papan panggonan prastawa sajroning crita diarani....

Katrangan waktu kang mratelakake kedadeane sajroning crita diarani....