NEW
Font size
WorksheetsKelas XI Penilaian Sumatif Semester Gasal Mapel Bahasa Jawa
Total questions: 40
Worksheet time: 7hrs 40mins
Serat Tripama kang kanggit dening KGPAA Mangkunegara IV ngemu teges ....
Tulisan kang ngandharake ngenani ajaran kautaman kanggo wong ngaurip
Tulisan kang ngandharake ngenani 3 paraga wayang kang bisa didadekake patuladhan utama
Tulisan kang digawe dening raja Ngayogyakarta
Tulisan kang dumadi saka 5 pupuh tembang yaiku Pangkur, Sinom, Pocung, Gambuh, lan Kinanthi
Tulisan kang bisa digunakake kanggo cekelane wong urip ing bebrayan agung
Tembang macapat kang ngemu surasa utawa pangandikan/ pitutur kang becik yaiku ....
Dhandhanggula
Maskumambang
Megatruh
Pocung
Sinom
Watak tembang ing ndhuwur yaiku ….
Tresna asih, trengginas
Becik, tresna asih
Madhep mantep, grapyak
Luwes, seneng
Lucu, seneng srawung
Paugeran tembang Dhandhanggula yaiku ….
9 gatra: 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i
9 gatra: 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 7a
10 gatra: 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
10 gatra: 10i, 10a, 8e, 7e, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
10 gatra: 9i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
Paraga kang gugur mbelani nagarane saka pangamuke wadyabala Prabu Ramawijaya yaiku ….
Arjuna Sasrabahu
Adipati Karna
Patih Suwanda
Kumbakarna
Sumantri
Tuladha paraga kang mbelani nagara utawa kang nggulawenthah dheweke awit cilik tinimbang sedulure ing perang Bharatayuda yaiku …
Arjuna Sasrabahu
Adipati Karna
Patih Suwanda
Kumbakarna
Sumantri
Watak Patih Suwanda kang bisa kotuladhani yaiku ….
Mbelani negarane Ngalengka
Mbelani kangmase Kumbakarna
Males budi kabecikane liyan
Guna, kaya, lan purun
Bisa dadi andelane Prabu Sasrabau
Pratelan kang trep karo wose tembang Dhandhanggula kajaba….
Suryaputra isih sedulure Pandhawa
Suryaputra ngabdi kalawan Ramawijaya
Suryaputra minangka senapati Ngastina
Suryaputra prang tandhing ing perang Bratayuda
Suryaputra padha ibu seje bapak karo Pandhawa
Wos surasane pupuh Dhandhanggula pada 4 ing ndhuwur yaiku ….
Kethek putih ngobrak-abrik Ngalengka jalaran Dewi Sinta diculik dening Anoman.
Kumbakarna duweni watak becik kang bisa dituladhani yaiku guna, kaya, lan purun.
Anoman sumpah siyaga gugur ing madyaning paprangan lawan Kumbakarna.
Kumbakarna maju perang minangka ksatria mbelani Rahwana jalaran arep perang lawan Ramayana.
Kumbakarna maju perang minangka ksatria mbelani Ngalengka jalaran arep dirusak dening kethek utusan Ramayana.
Guna bisa saniskareng karya ateges ….
Guna bisa ngrampungi gawe
Dipersudi bisa dadi unggul
Nalika biyantu prang ing nagara Manggada
Mboyong putri cacah wolung atus
Perang tandhing klawan buta saka Ngalengka
Aprang tandhing lan ditya Naglengka aji ateges ….
Guna bisa ngrampungi gawe ing Ngalengka
Dipersudi bisa dadi unggul ing Ngalengka
Nalika biyantu prang ing nagara Manggada
Mboyong putri cacah wolung atus saka Ngalengka
Perang tandhing klawan buta saka Ngalengka
Saben dina Senin dianakake upacara bendera ing lapangan Skaone. Ing adicara kasebut, kepala sekolah ngendikan ing sangarepe para siswa supaya tansah tumindak becik ing ngendi papan.
Kang ditindakake kepala sekolah yaiku ….
Pariwara
Sesorah
Pawarta
Nggurit
Nembang
Pak Bembi dianggep sesepuh ing dhukuh Bibis. Nalika Pak Galih mantu, Panjenengane disuwun kanggo atur pambagyaharja ing adicara kasebut. Pak Bembi saka dalem ngagem ageman Jawa jangkep kayata beskap, jari, selop, lan blangkon.
Saka andharan kasebut, nalika nindakake sesorah Pak Bembi nindakake paugeran ….
Basa krama inggil
Patrap kang becik
Precaya marang dhiri pribadhi
Busana jumbuh karo swasana/acara
Swara kang cetha
Pratelan sesorah kasebut kalebu ….
Salam pambuka
Surasa
Purwaka
Wasana
Salam panutup
Puji syukur konjuk wonten ing ngarsanipun Gusti Allah ingkang Maha Asih, awit ing wekdal menika kita sedaya taksih pinaringan rahmat saengga ing wekdal menika kita saged makempal kanthi pinaringan karaharjan.
Tegese tembung karaharjan yaiku ….
Kaslametan
Kasarasan
Kabagyan
Kacilakan
Kadurakan
Urutna ukara iki supaya dadi dudutan sesorah kang trep!
(1) – (2) – (3)
(1) – (3) – (2)
(2) – (1) – (3)
(2) – (3) – (1)
(3) – (2) – (1)
Mugia kenging kangge panglimbang saha paninting muriha kamajenganing nusa lan bangsa.
Tegese tembung paninting yaiku ….
Tetimbang
Sarana
Cara
Prakara
Pilihan
Wos surasa sesorah ing ndhuwur yaiku ….
Paraga Kula minangka wakil kelas IX ngaturake panuwun awit uwis digulawenthah dening Bapak Ibu Guru. Saliyane kuwi uga njaluk pangapura dene sasuwene sekolah gawe duka lan kuciwa Bapak/Ibu Guru.
Siswa kelas XI padha pepisahan karo Bapak/Ibu Guru lan ora lali padha nyuwun pangapuran lan donga pangestu
Paraga Kula minangka wakil kelas XI ngaturake panuwun lan njaluk pangapura dene sasuwene sekolah gawe bombonge Bapak/Ibu Guru
Paraga Kula minangka wakil kelas XI ngaturake panuwun awit uwis digulawenthah dening Bapak Ibu Guru. Saliyane kuwi uga njaluk pangapura dene sasuwene sekolah gawe duka lan kuciwa Bapak/Ibu Guru.
Siswa kelas IX padha pepisahan karo Bapak/Ibu Guru lan ora lali padha nyuwun pangapuran lan donga pangestu
Pitutur becik kang bisa kosinau saka sesorah yaiku ….
Bocah sekolah aja lali njaluk pangapura amarga bisa gawe bombonge Bapak Ibu Guru.
Bocah sekolah aja lali njaluk pangapura lan ngaturaken panuwun marang Bapak Ibu Guru.
Bapak/Ibu guru maringi ilmu kang mupangat kanggo siswa-siswa.
Bapak/Ibu guru nggulawenthah para putra kanthi rasa sih katresnan kang tanpa upama.
Bocah sekolah didukani Bapak/Ibu guru supaya dadi siswa kang becik lan pinter.
Bisa dipahami lan orane pambagyaharja iku yen sing diwedharake cetha dirungokake saka basa lan swarasane. Saliyane iku yen nindakake kanthi tata cara kang bener mesthi diajeni dening pamirenge. Bab kasebut dadi salah sijining tata cara nalika pambagyaharja kang diarani ….
Nggunakake basa kang angel
Gawe cengkorongan sesorah
Mekarake cengkorongan sesorah kang milih tembung kang bener
Nggatekake unggah-ungguh
Maragakake kanthi kedal (lafal), wirama (tempo), wirasa (intonasi), lan patrap (sikap kang bener)
Ngandharake pambagyaharja iku becike nggatekake tamu kang rawuh. Sabab status lan kalungguhan tamu iku uga nyebabake pamilihe tembung lan basa. Perangan kang wigati iki diarani …
ngreteni wawasan pamireng kang bakal ngrungokakae tanggap wacana
ngreteni wektu utawa dhurasi tanggap wacana kang diwenehake
ngreti jinise tanggap wacana lan tema acara
nyepakake bab-bab lan piranti kang dibutuhake nalika tanggap wacana
busana kang jumbuh karo swasana
Ing desaku bapak kulina kadhapuk dadi sesulih priyayi kang duwe gawe lan dipundhapuk kanggo atur pambagyaharja. Nalika pasamuwan ing desa, bapak ngageme jas nasional nanging nalika ana ing karaton ngagem kejawen jangkep. Perangan iki wigati amrih prayogane wedharan kang diarani ….
ngreteni wawasan pamireng kang bakal ngrungokakae tanggap wacana
ngreteni wektu utawa dhurasi tanggap wacana kang diwenehake
ngreti jinise tanggap wacana lan tema acara
nyepakake bab-bab lan piranti kang dibutuhake nalika tanggap wacana
busana kang jumbuh karo swasana
Kang kalebu undha-usuk basa kajaba ….
Ngoko lugu
Ngoko alus
Krama ndesa
Krama lugu
Krama alus
Wingi sore Hendi kang omahe Salatiga arep nonton PSIS neng Stadion Jatidiri. Bareng tekan PLN Jatingaleh, dheweke ora ngerti dalan menyang stadion kuwi. Hendi takon karo pawongan kang ana ing kono sing umure kira-kira padha dheweke.
Manut pratelan kuwi, becike Hendi takon mawa basa ….
Krama alus/inggil
Krama lugu
Ngoko lugu
Ngoko alus
Krama ndesa
Basa kang digunakake dening Bu Dian lan Pak Narya yaiku ….
Krama ndesa
Ngoko lugu
Krama lugu
Ngoko alus
Krama alus/inggil
Wingi sonten Bapak nyuwun … dhateng bandhara awit badhe … Bali.
Tembung krama inggil kang trep kanggo njangkepi ukara yaiku ….
Dipundherekaken – tindak
Diterke – lunga
Didhereke – tindak
Diterke – tindak
Dipundherekaken – kesah
Wingi nalika blanja menyang warung Ibu kesupen ora … tas blanja.
Tembung kang trep kanggo njangkepi ukara yaiku ….
Nggawa
Ngasta
Bekta
Nyangking
Mundhut
Basa kang digunakake dening Ardi lan Yoga yaiku ….
Krama ndesa
Ngoko lugu
Krama lugu
Ngoko alus
Krama alus/inggil
Wangsulana Dana kang trep yaiku ….
Sampun malah dipunaturi Ibu kathah..
Dereng Pak. Kula nyuwun Bapak wae
Dereng Pak. Kula mangke ditransfer mawon nggih.
Sampun malah dipunparingi Ibu kathah
Sampun nanging dipunparingi Ibu sekedhik
Wangsulane Sutrisna kanggo mangsuli pitakonane Pakdhe Aris yaiku ….
Bapak senenge ngunjuk kopi, Pakdhe
Bapak paling remen ngombe kopi, Pakdhe
Rama paling remen didamelaken kopi, Pakdhe
Rama remene ngunjuk kopi, Pakdhe
Rama remenipun ngunjuk kopi, Pakdhe
Tembung kang trep kanggo ngisi ceceg-ceceg kasebut yaiku ….
Gadhahane, kagunganku
Kagungane, gadhahane kula
Kagungane, duwekku
Gadhahanipun, duwekku
Gadhahanipun, kagunganku
“Aku ora melu dhisik, amerga simbah lagi lara untu.”
Ukara ing ndhuwur menawa didadekake krama alus dadine ….
Kula boten ndherek rumiyin, amergi eyang nembe gerah untu.
Kula boten tumut rumiyin, amergi simbah saweg gerah waja.
Kula boten ndherek rumiyin, amergi simbah nembe sakit waja.
Kula boten ndherek rumiyin, amergi simbah saweg gerah waja.
Kula boten tumut rumiyin, amergi eyang nembe sakit waja
Unggah-ungguh basa iku ditrapake miturut kahanane, sapa pawongan kang diadhepi. Ukara ing ngisor iki kang bener miturut unggah-ungguh basane yaiku ….
Pak Sardi arep kesah dhateng peken.
Simbah nembe wae tilem, nembe wae.
Omahe Pak Lurah ingkang majeng ngilen.
Bapak sampun rawuh kalawau enjing.
Pakdhe sampun mangan menapa dereng?
“Anggonmu nggawa jeruk mengko dipangan ana ing sepur wae!”
Ukara kasebut menawa digawe krama lugu dadine ….
Anggenipun panjengan ngampil jeruk mengko didhahar ana ing sepur wae.
Anggenipun sampeyan bekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon
Anggenipun panjenengan bekta jeram mangke dipuntedha ing sepur kemawon
Anggenipun panjenengan bekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon
Anggenipun sampeyan bekta jeram mangke dipundhahar ing sepur kemawon.
Tetembungan utawa unen-unen kang nduweni pathokan utawa paugeran ajeg diarani ….
Paribasan
Unen-unen
Cangkriman
Parikan
Wangsalan
Ing ngisor iki titikan parikan, kajaba ….
Cacahe wanda ukara sepisa, kudu padha karo ukara kapindho
Ukara kang ngarep mung kanggo bebuka, dene ukara sabanjure minangka isi
Cacahe larik bebas
Parikan bisa kedadeyan saka rong gatra, nanging uga bisa patang gatra
Bisa kedadeyan saka patang wanda saben sagatra lan uga bisa kedadeyan saka wolung wanda saben gatra
Parikan iki tutugna!
Nyangking ember kiwa tengen
Dadi murid kudu pinter
Lungguh jejer nggo tamba kangen
Luwih becik sing prasaja
Wong urip aja neka-neka
Mumpung enom sregep makarya
Parmin iku wong kang seneng nguja kasenengane anake. Mung kanggo nyenengake anake ditukokake montor kanthi dodolan lemah.
Parikan kang jumbuh karo pratelan iku yaiku ….
Neng Pasar Mungkid tuku wader, dadi murid kudu pinter
Bumiayu kuthane gedhe, ben rahayu sakabehane
Jarik lurik weton Purbalingga, luwih becik sing prasaja
Pitik cilik cucuke dawa, wong urip aja neka-neka
Saron bumbung ditabuh ing ara-ara, mumpung enom sregep makarya
Jodhokna parikan ing ngisor iki sing bener!
(a 2), (b 1), (c 3)
(a 1), (b 2), (c 3)
(a 3), (b 2), (c 1)
(a 2), (b 3), (c 1)
(a 1), (b 3), (c 2)
Parikan kang jumbuh kanggo nggambarake kahanan ing ngisor iki yaiku ….
“Bocah kang duwe tumindak nakal mula ora disenengi kancane”
Wedang bubuk tanpa gula, aja ngamuk selak tuwa
Sega berkat lawuhe empal, sega mambu diselehke ngisor - Dadi bocah aja nakal, luwih becik andhap asor
Ngasah arit nganti landhep, dadi murid kudu sregep
Bulik Surip tuku klobot, pethuk encik tawa roti - Uwong urip panci abot, mula becik ngati-ati
Jangan kacang jangan kara, kadhuk uyah kurang gula - Piwelingku mring pra mudha, aja wedi ing rekasa
