NEW
Font size
WorksheetsFirmlar, bazarlar və rəqabət-3 (M5-M6)
Total questions: 20
Worksheet time: 16mins
Bazar rəqabəti şəraitində qalibləri müəyyən edən:
istehlakçılardır
firmalardır
dövlətdir
dövlət məmurlarıdır
həmkarlar ittifaqı təşkilatıdır
Aşağıdakılardan hansı rəqabətin baş verməsinə imkan verməz?
rəqabətin hamı üçün açıq və şəffaf keçirilməsi halında
haqsız rəqabət yol verilmədikdə
bütün iştirakçıların rəqabətin nəticəsi ilə razılaşması və bunu qəbul etməsi halında
məlum “oyun qaydaları”na əməl edilməsinə iştirakçılardan birinin nəzarət etməsi halında
rəqiblərin hamısının razılaşdırılmış qaydalara əməl etmələrinə ədaləti təmin edən və son nəticəyə marağı olmayan (bitərəf) qurumun nəzarət etməsi halında
Rəqabətin baş verməsi üçün aşağıdakılardan hansı biri olmamalıdır?
rəqabət iştirakçılarına öz aralarında sərbəst sövdələşmə imkanının verilməsi
təməl insan haqqlarının və azadlıqların təminat altına alınması
mübarizənin aparılması üçün razılaşdırılmış və hamı tərəfindən qəbul edilən qayda və qadağaların olması
rəqabət iştirakçıları arasında hər hansı bir fərqləndirmənin və ya ayrıseçkiliyin yolverilməzliyi
rəqabət iştirakçılarının məqsədlərinin toqquşması
Aşağıdakılardan hansı haqsız rəqabətin forması deyil?
haqsız sahibkarlıq fəaliyyəti
rəqibin təsərrüfat fəaliyyətinə müdaxilə
rəqibin təsərrüfat fəaliyyətinin nüfuzdan salınması
rəqibin təsərrüfat fəaliyyətinin təqlidi
kartel sövdələşməsi
Aşağıdakı fikirlərdən hansı yanlışdır?
Qayda və qadağaların razılaşdırılmadığı (müəyyən edilmədiyi) bir mübarizədə rəqabətin haqlılığını müəyyən etmək mümkünsüzdür
Rəqabət hər bir iştirakçının özü istədiyi kimi davrana biləcəyi bir oyundur
Rəqabət hər bir iştirakçının özü istədiyi kimi davrana biləcəyi bir oyun deyildir
Rəqabətin aparılması üçün razılaşdırılmış, hamı tərəfindən qəbul və əməl edilən qaydalar olmaldır
Rəqabət bütün iştirakçılar üçün eyni olan qaydalar və hüquqi rejim şəraitində mümkün ola bilər
Aşağıdakılardan hansı “Rəqabətin hərəkətverici qüvvələri” modelinində göstərilən rəqabət amilləri sırasına aid deyil?
Sahədə mövcud firmalar
Sahəyə yeni daxil ola biləcək potensial rəqiblər
Əvəzedici məhsulların təhlükəsi
Tədarükçülərin bazar gücü
Dövlət siyasəti
Bunlardan biri sahədə mövcud firmalar arasında rəqabətin intensivliyini müəyyən edən amillər sırasına daxil deyil. Həmin amil hansıdır?
sahədə rəqabət aparan firmaların sayı və təmərküzləşmə səviyyəsi
məhsulun fərqliləşdirilməsi və məhsula tələbatın səviyyəsi
sahənin həyat tsiklinin mərhələsi
sahə bazarına giriş maneələri
sahədən çıxış maneələri
Təkmil rəqabət bazarı modelinin əlamətlərindən hansı yanlış verilib?
məhsulların yekcinsliyi (standart məhsullar)
bazara giriş-çıxış maneələrinin əhəmiyyətli dərəcədə olması
bazarda çox sayda kiçik firmaların mövcud olması
resurslara bərabər əlçatanlıq (firmalar üçün istehsal amilləri eyni qədər əlçatandır)
tam informasiyalılıq
Əgər zavod səviyyəsində xərclər funksiyası U-formalıdırsa, onda təkmil rəqabət şəraitində uzunmüddətli dövrdə bütün zavodlar:
eyni ölçüdə - orta xərclərin minimum olduğu istehsal həcminə uyğun ölçüdə - olacaq
eyni ölçüdə - orta xərclərin maksimum olduğu istehsal həcminə uyğun ölçüdə - olacaq
eyni ölçüdə - orta xərclərin orta səviyyəsinə uyğun ölçüdə - olacaq
fərqli ölçülərdə - orta xərclərin səviyyəsindən asılı olaraq - olacaq
eyni idarəetmə strukturlarına malik olcaqlar
Təkmil rəqabət bazar modelində uzunmüddətli tarazlıq halında qiymət:
son hədd (marjinal) xərclərdən bir qədər aşağı olur
uzunmüddətli orta xərclərlə son hədd xərclərin arasında olur
uzunmüddətli orta xərclər minimumuna bərabər olur
uzunmüddətli orta xərclər maksimumuna bərabər olur
uzunmüddətli orta xərclərin orta göstəricisinə bərabər olur
İnhisarın yaranmasının əsas səbəbi budur:
firmanın həmin məhsulun istehsalı ilə bağlı daha geniş məlumata malik olması
firmanın istehsal etdiyi məhsulun əvəzedicilərinin olmaması
firmanın qiyməti marjinal xərclərdən yuxarı təyin edə bilməsi
inhisarçı firmanın istehsal etdiyi məhsulun yeganə satıcısı olması
bazara giriş maneələrinin böyük olması
Xalis inhisar bazarı üçün aşağıdakı düstürlardan hansl doğrudur?
P˂MR=MC
P=MR˂MC
P>MC=MR
P=MC˂MR
P=MR=MC
Xalis inhisarçı firmanın əsas qərarı bununla bağlıdır:
optimal qiymət səviyyəsinin seçilməsi
optimal istehsal həcminin seçilməsi
optimal xərc səviyyəsinin seçilməsi
həm optimal xərc səviyyəsinin, həm də optimal istehsal həcminin seçilməsi
son hədd xərclərin optimal səviyyəsinin müəyyən edilməsi
Xalis inhisarçı firmanın əldə etdiyi mənfəət bu düsturla hesablanır:
Mənfəət = (P - ATC) x Q
Mənfəət = (P - MC) x Q
Mənfəət = (P - MR) x Q
Mənfəət = P x Q
Mənfəət = (P + ATC) x Q
İnhisarçını son hədd xərclərə bərabər qiymət təyin etməyə məcbur etdikdə tənzimləyici hansı problemlə üzləşə bilər?
firmanın ölçülərini optimallaşdırmaq problemi ilə
firmanın gəlirlərini hesablamaq problemi ilə
firmanın xərclərini dəqiqləşdirmək problemi ilə
firmanın zərərini subsidiyalaşdırmaq problemi ilə
firmanın vergilərini azaltmaq problemi ilə
Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə:
müxtəlif malların eyni müştəriyə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür
eyni malın eyni müştəriyə müxtəlif zamanlarda fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür
eyni malın müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür
eyni malın müxtəlif müştərilərə eyni qiymətlərlə satılması başa düşülür
malın istehsal və satış xərclərində baş verən dəyişikliklər səbəbindən fərqli qiymətlərə satılması başa düşülür
Qiymətin son həddinin tənzimlənməsi mexanizmi nəyə əsaslanır?
qiymət əvvəlcədən müəyyən müddətə təyin edilir və hətta xərclərdə baş verən dəyişikliklər zamanı belə sabit saxlanılır
qiymət əvvəlcədən təyin edilir və hər zaman sabit saxlanılır
qiymət əvvəlcədən marjinal xərclər səviyyəsində təyin edilir və həmişəlik sabit saxlanılır
qiymət orta xərclər səviyyəsində təyin edilir və bu səviyydə dəyişməz qalır
qiyməti tənzimləyici yox, firma özü təyin edir
Həlledici resursun istifadəsi ilə bağlı yaranan problemin istehlakçıların rifahı xeyrinə həlli üsullarından biri budur:
həlledici resursun sahibi olan yuxarı səviyyədəki firma aşağı səviyyədəki firmaların bazarında olan maraqlarından imtina etməyə məcbur olunur
həlledici resurs yuxarı səviyyədəki firmadan alınıb aşağı səviyyədəki firmalara verilir
həlledici resurs yuxarı səviyyədəki firmadan alınıb dövlətin idarəetməsinə verilir
həlledici resursa alternativ olan və onunla rəqabət apara bilən oxşar resurslar yaradılır
həlledici resurs ləğv edilir
Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) zamanı eyni məhsulun qiyməti aşağıdakı amillərdən asılı olaraq fərqləndirilə bilər: 1) malın istehsal xərclərində baş verən dəyişikliklər; 2) malın alış-satış miqdarı; 3) alıcının xüsusiyyətləri; 4) malın satış xərclərində baş verən dəyişikliklər; 5) satışın müxtəlif şərtləri
2, 3 və 5
1, 2 və 4
2, 4 və 5
1, 3 və 4
1, 3 və 5
Həlledici resursun istifadəsi zamanı yuxarı səviyyədə olan firmanın aşağı səviyyədə olan inteqrasiya etmiş firma ilə müstəqil firmalar arasında diskriminasiyaya yol verməsinin qarşısının alınması mexanizmi budur:
qiymətin son həddinin müəyyən edilməsi
orta xərclər əsasında qiymətqoymaya
qiymətin son hədd xərcləri səviyyəsində müəyyən edilməsi
mənfəət normasının tənzimlənməsi
əlçatanlıq qiymətinin tənzimlənməsi
