Қазақстанда ішкі ағынды өзендерге жатпайды:

Қазақстан көршілес елдер арасында саяси-географиялық қатынаста «Орталық Азия» ұғымы қолданыла бастады:

«Орталық Азия» ұғымы алғаш рет қай ғасырда қолданды:

Орталық Азияны ішкі ағынды және ағынсыз өзен-көл алаптарын біріктірген Еуразияның орталығындағы көлемді аймақ ретінде тануына не негіз болды:

Орталық Азияны Еуразияның «ішкі биік аудандары» деп атаған кім?

Ішкі ағынды өзендер деп нені атайды

Орталық Азияның таулы массифтеріне көбінесе тиесілі:

Ресей империясы кезінде «Түркістан өлкесіне» енгізідмеген Физикалық- геогрфиялық әкімшілік бөлініс:

Б.з.д І мыңжылдықта көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуына әсер еткен жағдай:

Қазақстан географиясының басым бөлігін құрайды

Орталық Азияның климаты жатады:

ХІХ ғасырда «Орталық Азия» ұғымын алғаш рет қолданған неміс ғалымдары:

«Орталық Азия» ұғымын ішкі ағынды өзендер алабымен анықтауды енгізген неміс ғалымы:

Ресей империясы кезінде «Орта Азиядағы» иеліктерін қалай атады:

Бүгінде Орталық Азия аталып отырған аймаққа қатысты КСРО кезеңінде қолданылған ұғым:

Физикалық- географияда «Орталық Азия»  түсінігі:

Қазақстан мен Қырғыстан аумағымен ағатын тарихи өзен

1826 жылы Алтайдағы мұздықтарға айналған қорғандарға қазба жұмыс жүргізген археолог:

Қазақстанда бірінші болып тастарға қашалған ежелгі кескіндер (Петроглифтер) туралы жазып, оларды суретке түсірді , 1889 жылы Жетісудағы үш қорғанға қазба жұмыстарын жүргізді:

1893-1894 жылдары Шу, Талас және Іле алқаптарындағы ескерткіштерді зерттеді:

ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы ескерткіштерді зерттеуге атсалысқан комиссия:

1920-1930 жылдардағы археологиялық зерттеулер өола дәуіріне жататын 500- ден астам қоныс пен қорған зерттелген аумақ:

1946 жылы Ә. Марғұлан жетекшілігімен археологиялық зерттеулер жүргізілді:

1954 жылы К. Ақышев жетекшілігімен өз жұмысын бастады:

1970 жылы Қазақстанда пертоглифтері зерттеу жұмыстарымен айналысты:

1980 жылдары энеолиттік Ботай тұрағын ашып зерттеген археолог:

2004 жылы ЮНЕСКО тізіміне енгізілген Жетісу пертоглифтері

б.з.б ІҮ-ІІІ мың жылдықта дала өркениетіне жататын мәдениеті:

Ежелгі Өркениет адамдарының қандай тілде сөйлегенін анықтаудың қиындығы:

Ежелгі скифтер мен сақтар туралы этнографиялық маңызды хабар беретін антикалық тарихшы:

Орталық Азияның ежелгі тарихы туралы маңызды да нақты мәлімет беретін шетелдік дереккөз:

Контекс: «Дәстүрлі өркениет ұғымы»

Ертедегі ежелгі дәуірлік, ежелгі шығыстық, ортағасырлық өркениеттер дәстүрлі деп аталды. Олар индустриалдық дәуірге дейін ежелгі және орта ғасырларда болды, олардың мынадай белгілері бар:

-          Бірсарындылық: мәдени тәжірибенің (дәстүрдің) тұрақты түрде қайталануы және ата-бабалар өмір салтының ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отыруы;

-          Дәстүрдің дәріптелуі (дәстүр қасиетті болып саналады, оны ешқандай жағдайда бұзуға болмайды;)

-          Адам мен табиғаттың тығыз байланысты және табиғат жағдайларына тәуелдік;

-          Адамның өз әлеуметтік тобымен тығыз байланысы (қауым мен этнос пен қоғамдық орта мен)

қоғамдық және жеке өміріндегі бөлінбеушілік;

-          Діни немесе діни-мифологиялық сана;

-          Дәстүрлі өркениет (аграрлы, индустриалға дейінгі) қоғамқа сай болады. Оларға дәстүрлі мәдениет тән.

Ежелгі дәстүрлі өркениеттерді зерттеуде қиындық туғызатын, олардың рухани мәдениетін айқындауда тек болжамдар жасап, гипотеза құруға себеп болатын жағдай:

Авеста, Бехистундық жазбалар мен эпиграфиялық мәліметтер беретін дереккөз

б.з.д. ІІ ғасырда Ферғана, Жетісу Қаңлы  және Бактрияға сапар жасаған қытайлық зерттеуші: