Font size
WorksheetsPH BAB CERKAK DAN ANEKDOT
Total questions: 49
Worksheet time: 2hrs 9mins
Cerkak kalebu kasusastran Jawa......
anyar
Klasik
Kuna
Tengahan
Madya
Ing ngisor iki sing ora kalebu teks sastra yaiku....
Artikel lan Cerkak
cerkak lan carita wayang
cerkak lan cermor
cerkak lan cerbung
cerkak lan cermis
Lumrahe isine cerkak karonce kurang saka....
100 tembung
1.000 tembung
10.000 tembung
10 tembung
100.000 tembung
Ing ngisor iki tegese cerkak kang trep yaiku...
reriptan cekak kang awujud gancaran, nyritaake saklebatan lelakone urip paraga lan butuh wektu suwe kanggo diwaca
reriptan cekak kang awujud gancaran, nyritaake saklebatan lelakone urip paraga nganti pungkasane ngowahi nasib paraga
reriptan cekak kang awujud gancaran, nyritaake saklebatan lelakone urip paraga lan rampung diwaca sepisan lungguh
reriptan cekak kang awujud gancaran, nyritaake lelakone urip paraga kang owah, rampung diwaca sepisan lungguh
reriptan cekak kang awujud gancaran, nyritaake saklebatan lelakone urip paraga, kasusun saka rong dredah lan rampung diwaca sepisan lungguh
Ing ngisor iki kang ora kelebu tata rakite cerkak yaiku. . .
Orientasi
Kompilasi
Resolusi
coda
konflik
Tembung panggandheng kang nuduhake sebab akibat yaiku. . .
Lan
Utawa
Jalaran
Nalika
uga
Susiana sregep gladhen nulis aksara Jawa, . . . bijine apik. Tembung kang trep kanggo njangkepi ukara kasebut yaiku. . .
Lan
Mulane
Nalika
Utawa
mula
Ing ngisor iki titikane cerkak, kajaba....
awujud prosa
dawane luwih saka 3 halaman
ngandhut pitutur lan pasemon
isine bab lelakoning urip manungsa
dredah ora nyebabake nasib paragane owah
tokoh pambiyantu kang mbantu tokoh protagonis lan antagonis diarani tokoh....
antagonis
utama
protagonis
tirtagonis
figuran
Wacane cerkak ing ngisor iki!
“... Batine muntab kalawan pawongan wingi kang katon alus, nanging sardula awewujud manungsa, kekudhung walulang macan. Wicarane alus manganyuwara, jebule julig lan culika. Batine pengin nesu ananing mung kandheg ing sajroning dhadha.
Mbah Surip mampir ing sangisore wit trembesi tuwa ing pojok tanggul sawah, dislonjorake sikile banjur ndheleg-dheleg.
“Dhuh Gusti Pangeran Kang Gawe Urip, paringana kuwat. Wong cilik ongklak-angklik kok tegel-tegel diapusi. Wis bejamu Sri ... aja dadi ati,” Mbah Surip seleh.
pitakonane "Mbah Surip susah amarga ..."
kesel
diapusi
kelangan putu
kelangan dhuwit
tandurane dirusak macan
Wacanen cerkak ing ngisor iki kanthi setiti!
“... Batine muntab kalawan pawongan wingi kang katon alus, nanging sardula awewujud manungsa, kekudhung walulang macan. Wicarane alus manganyuwara, jebule julig lan culika. Batine pengin nesu ananing mung kandheg ing sajroning dhadha.
Mbah Surip mampir ing sangisore wit trembesi tuwa ing pojok tanggul sawah, dislonjorake sikile banjur ndheleg-dheleg.
“Dhuh Gusti Pangeran Kang Gawe Urip, paringana kuwat. Wong cilik ongklak-angklik kok tegel-tegel diapusi. Wis bejamu Sri ... aja dadi ati,” Mbah Surip seleh.
pitakonane "Crita ing ndhuwur kalebu crita sing gawe..."
eling
sumelang
kuciwa
seneng
trenyuh
Wacane cerkak ing ngisor iki!
“... Batine muntab kalawan pawongan wingi kang katon alus, nanging sardula awewujud manungsa, kekudhung walulang macan. Wicarane alus manganyuwara, jebule julig lan culika. Batine pengin nesu ananing mung kandheg ing sajroning dhadha.
Mbah Surip mampir ing sangisore wit trembesi tuwa ing pojok tanggul sawah, dislonjorake sikile banjur ndheleg-dheleg.
“Dhuh Gusti Pangeran Kang Gawe Urip, paringana kuwat. Wong cilik ongklak-angklik kok tegel-tegel diapusi. Wis bejamu Sri ... aja dadi ati,” Mbah Surip seleh.
pitakonane "Miturut pethilan cerkak ing dhuwur, Mbah Surip mujudake paraga kang duweni watak ..."
meneng
ngapusi
kuwat
pasrah
gampang nesu
Ide pokok utawa gagasan utama ing sajrone cerkak (underane prakara ing cerkak) diarani ...
Latar
Alur/plot
Tema
Amanat
Paraga
Carane pengarang mapanake dheweke ing njero cerita diarani ...
pamawas
Amanat
Gaya pengarang
Paraga
nembung sesulih
Unsur kang mbangun cerkak saka sanjabane cerkak diarani unsur...
Sosial
Ekstrinsik
Instrinsik
Pendukung
Pendidikan
Sakabehing tembung kang mratelakake katrangan marang tembung kriya utawa tembung saliyane tembung aran diarani...
Tembung Kaanan
Tembung Katrangan
Tembung ancer - ancer
Tembung Sesulih
Tembung Panyulih
Ing ngisor iki tuladhane tembung panyeru yaiku...
la dalah jebul ngono critane.
O, kowe ta sing jenenge sukirman.
Para tamu kula aturi jumeneng sawetawis
Angkringan iku asli saka Klaten
Adhuh ! HP ku keri ana WC.
Ing ngisor iki tuladhane tembung panyilah yaiku...
Sokur biji ulanganmu elek!
oalah, tibake sliramu ta mbak.
Kula tumbas kaos werni biru kagem si Ibu
Angkringan iku asli saka Klaten
Halo Dhik, piye kabare?
Pilih wangsulan kang kokanggep bener. wangsulan luwih saka siji!
Cara kanggo nggambarake watak paraga sajrone cerkak bisa lumantar
katrangan langsung saka pangripta
pamawas penonton
solah bawane
protagonis utawa antagonise
kedadean-kedadean kang ditindakake paraga
Rantamane crita saka kedadean saiki menyang kedadean kepungkur diarani...
alur maju
alur mundur
alur campuran
dobel
konflik
Sing mujudake cara anggone ngrampungake prekara kang thukul ing sajrone krisis. Iki mujudake teks struktur anekdot perangan….
Abstraksi
Orientasi
Krisis
Reaksi
Re-Orientasi
Tegese kerata basa yaiku….
Cerita cekak kang asipat lucu/guyonan
Tembung kang ditegesi kapirid saka wandane, banjur diotak-athik amrih mathuke
Cekakan kang awujud gabungan aksara wiwitan, gabungan wanda, utawa gabungan aksara
Tembung-tembung asipat saderma nggabung wae
Sembarang cekakaning tembung kang bisa diwaca minangka tembung
Rianti mangan soto lan sega rawon. Tembung kang ana garise ngisor nduweni kalungguhan minangka....
Jejer
wasesa
lesan
katrangan
panggenah
Wacanen cuplikan cerita cekak ing ngisor iki kanthi setiti!
Mbah kabul, dhukun kondhang Desa Sendhangagung, wis marisake Aji pamungkase marang murid kinasihe cacah pitu. Misdi, Giran, Kliwon, Dengkek, Saman, Darmin lan jarot. Murid-murid mau wis padha netepi sarat masrute, nglakoni pati geni patang puluh dina, patang puluh bengi. Nanging diringkes mung telung dina. Dina rebo pon,kamis wage, lan jemuwah kliwon. Rebo pon gunggung neptune dina lan pasaran patbelas, kemis wage rolas lan jemuwah kliwon patbelas. Dadi gunggung kepruk patang puluh. Bareng wis padha nglakoni pati geni patang puluh dina, patang puluh bengi, para murid kinasihe Mbah Kabul mau banjur mbruwah. Sben murid nyepakake ambegan siji mawa ingkung pitik jago mulus.
(Panjebar semangat, no 12-19 maret 201)
Wong kapisan paraga utama
Wong kapisan paraga sampingan
Wong kapindho paraga utama
Wong katelu paraga sampingan
Wong katelu sarwa ngerti
Perangan kawitan pada kang duweni fungsi kanggo menehi gambaran cetha babagan isi teks anekdot. Iki mujudake teks struktur anekdot perangan..
pawadan
orientasi
prekara
reaksi
janturan
Tembang : Dhandhanggula
Ula-ula tan ana kang mandi
Adja wedi singa nemonana
Waton empuk pidjetane
Ana menir saberuk
Balung geger
Bangsane kewan
Kayu dawa
Balungan gamelan
Janur
1. Aku lagi mangan
2. Awakku meriang
3. Aku wingi dikongkon pak bagus nggawakake tase
4. anggun madul yen diganggu kancane
5. Omahe lina gedhe banget tur apik
Adhedhasar tuladha ing dhuwur kang kalebu ukara crita yaiku.....
1, 2 lan 5
3 lan 4
3, 4 lan 5
1 lan 2
2 lan 5
“Surabaya sing meh seminggu udan nrecih, dina iki kosok baline. Srengenge menthor-menthor, hawane sumuk. Kuliyahku jam sepisan wis rampung, mengko jam suwelas ana kuliyah mane. Wektu longgar sak jam dakgunakake kanggo lungguh leyeh-leyeh ing iringan gedhong kampus sisih kulon.”
Yen dideleng saka pethikan cerkak kasebut, bisa dimangerteni bilih ngandhut tembung sesulih….
Sesulih purusa
Utama purusa
Pratama purusa
Madyama Purusa
Pamawas purusaa
Pakbomba, paklawa, pakpijut.
Wangsulan cangkriman kasebut yaiku...
Tapak kebo ombo, tapak lawa, tapak kaki tjiut
Kewan kebo, lawa, sapi
Tapak kebo amba, tapak ula dawa, tapak sapi tjiut
Tapak kebo, tapak lawa, tapak tjiut
Tipak kebo amba, tipak lawa dawa, tipak sapi cjiut
Dheweke bisa diarani minangka bocah…. Awit katon yen ora nate resik-resik.
Tembung kahanan sing paling trep kanggo njangkepi ukara kasebut yaiku…
Sregep
Ngganteng
Kesed
Lanang
Nakal
Guyon maton mujudake adat pakulinan masyarakat jawa kanggo..
Nerak paugeran bebrayan
Mulangake wejangan utawa ilmu pengetahuan
Ndudut ati lan ora mboseni katampa kanthi ikhlas jalaran ora ngguroni
Ngguroni masyarakat jawa babagan norma
Pralambang kang nglatih lantip ing pikir
“srengenge krasa sumelet tumanjem ana aspal bandhara. Kanthi jangkah kang manteb, palgunadi mudhun saka andha motor mabur. Midak lemah indhonesia, Palgunadi saiki ora kaya palgunadi sepuluh taun kepungkur sing anake pak krama, tani utun,kesrakat, nggarap sawah mung sathemik warisane simbahe”.
Tembung aran sajrone cuplikan cerkak kasebut, yaiku….
Motor mabur
Palgunadi
Mudhun
Midak
Warisan
Ing ngisor iki sing kalebu ukara crita kang trep, yaiku ....
"Tugase kae garapen!" Jarene Rina
"Nyuwun pirsa, menika menapa dalemipun Pak Burhan" pitakone Sasti
"Coba wedang iki tilikana!"
Katno kandha yen kelase arep diresiki.
"Ayo, enggal dirampungake tugase"
Ing ngisor iki sing kalebu unsur intrinsik cerkak, yaiku ....
Tema, amanat, watak, alur, dialog
Tema, blegere crita, penokohan
Amanat, isi, latar
Sudut pandang, alur, dialog, pamawas
Pamawas, alur, tokoh, amanat
Ing ngisor iki sing kalebu ukaran kandha, yaiku ....
"Apa bukuku katut kok gawa?"
Rini lagi maca kalawarti.
Asti lagi sinau nulis cerkak.
Rini takon marang Astri sesuk dheweke sida budal apa ora.
Coba kalawarti kae gawanen mrene!
Urutane struktur teks ing teks anekdot sing bener yaiku...
Orientasi-abstraksi-krisis-reaksi-koda
Abstraksi-orientasi-reaksi-krisis-koda
Abstraksi-orientasi-krisis-reaksi-koda
Krisis-orientasi-abstraksi-reaksi-koda
Abstraksi-Orientasi-Konflik-Penyelesaian
Adi : Yen mlaku sikile loro, menawa mandheg sikile sepuluh. Apa kuwi aranane Nab?
Zaenab : Apa ya... wuah kuwi ya ora mungkin ana tah!
Adi : Kowe wae ra ngerti, jawabane kuwi bakul sate pikulan!
Teks anekdot kasebut dudutan...
Sindiran
Pitutur
Lucu
Pesen moral
ora kena dinalar
Penggaweane wong iku rekasa banget pipine nganti nipak (mbekas) klasa. Teks kasebut ndudut prakara...
Lucu
Sindiran
Pesen moral
Pitutur
wewarah
Milih sumber teks anekdot kudu ati-ati, kudu nyiriki ….
pengalaman pribadi utawa pawarta babagan tingkah polahe para priyayi.
bab-bab kang kaanggep sakral dening masyarakat.
ngajak tumindak becik lumantar pasemon.
jenenge paraga lan papan dumadine prakara.
sapa wong kang diajak guneman
Mobil Murah
Sapa wonge sing pengin duwe urusan karo jaksa? Yen ora kepengin duwe urusan karo jaksa, mula aja nglanggar hukum. Luwak mangan tales, lagi apes. Kaya ngono nasibe Kangsa, mantan bupati kang kudu urusan karo jaksa, jalaran kasus korupsi.
Dina Minggu, sedina sadurunge kasuse disidhangake ing pengadilan, Kangsa sowan ing ndaleme jaksa kang arep nangani prakarane. Kanthi ageman necis, rambut disisir mlipit Kangsa nothok lawang, ”Thok...thok...thok, kula nuwun”. ”Mangga, tengga sekedhap nggih”, keprungu wangsulan saka njero ngomah. Kangsa atine dheg-dhegan. Karo nunggu dibukakake lawang, ukara-ukara kang wis disusun ing omah ditata maneh. Tangane ngapurancang, awake kang gagah prakosa dina iku kepeksa dibungkukake.
”Nuwun sewu, sugeng enjing,” Kangsa uluk salam.”Ooo...inggih, Pak Kangsa...mangga lenggah, wonten kersa menapa,” Pak Jaksa mbagekake tamune.”Saderengipun kula matur, kula nyadhong duka mbok menawi kula klentu ing atur,” Kangsa miwiti rembug kanthi alus.
Pak Jaksa wis kulina ngadhepi wong kang kena masalah, mula panjenengane tetep anteng merbawani, ”Mboten dados menapa, ngendika blaka suta mawon.””Anggen kula sowan menika, kula badhe ngaturaken mobil mewah kagem panjenengan,” ature Kangsa lirih nganti meh ora keprungu swarane.”Pundi mobilipun? Lan pinten reginipun,” Pak Jaksa pitakon kanthi madhep mantep. Rumangsa pancingane meh ngenani sasaran, Kangsa wiwit pracaya dhiri. Karo nudhing mobil sing diparkir ing njaba, Kangsa matur, ”Menika ingkang cemeng! Estunipun regi mobil menika setunggal milyar, nanging menika kula aturaken gratis kagem panjenengan.”
”Boten,....kula mboten purun nampi barang gratisan, awit niku kalebet gratifikasi utawi tindakan korupsi. Ananging, awit kula remen kaliyan mobil menika, kados pundi menawi kula tumbas?” Pak Jaksa ngendika kanthi teges.
”Inggih...mangga kersa, panjenengan pundhut pinten?” Kangsa mangsuli kanthi dheg-dhegan lan kebingungan. ”Kula tumbas Rp 50.000,- menapa angsal?” Pak Jaksa nerusake
ngendikane. ”Ooo...inggih...inggih...mangga!” Kangsa tambah bingung. Karo menehake salembar dhuwit Rp 100.000,- Pak Jaksa ngendika, ”Menika artanipun.” Kangsa nampani dhuwit karo matur, ”Nyuwun duka, kula mboten gadhah wangsulanipun? ”Mboten perlu dipunwangsulaken, panjenengan mbenjing sasampunipun sidhang, cekap maringi kula mobil setunggal malih, nanging kula nyuwun warninipun ingkang abrit!” ”Ooo...inggih...inggih..., kula nyuwun pamit.” Kangsa mlaku ngloyor kaya Baladewa ilang gapite.
Karakteristik wacan kanthi irah-irahan “Mobil Murah” Sing bener. Kajaba…
Guyonane ngandhut pasemon,wewarah, lan utawa .
Isine nyritakake lelakone paraga/wong penting.
Guyonane lugu/ wantah.
Mupangate minangka sarana kritik
Mupangate minangka sarana hiburan.
janturan, yaiku andharan umum kang nggambarake mula bukaning crita. Kang klebu janturan wacan “Mobil Murah” yaiku…
Sapa wonge sing pengin duwe urusan karo jaksa? Yen ora kepengin duwe urusan karo jaksa, mula aja nglangar hukum. Luwak mangan tales,wong yen lagi apes. Kaya ngono nasibe Kangsa, mantan bupati kang kudu urusan karo jaksa, jalaran kasus korupsi.
Dina Minggu, sedina sadurunge kasuse disidhangake ing pengadilan, Kangsa sowan ing ndaleme jaksa kang arep nangani prakarane. Kanthi ageman necis, rambut disisir mlipit Kangsa nothok lawang, ”Thok...thok...thok, kula nuwun”. ”Mangga, tengga sekedhap nggih”, keprungu wangsulan saka njero ngomah. Kangsa atine dheg-dhegan. Karo nunggu dibukakake lawang, ukara-ukara kang wis disusun ing omah ditata maneh. Tangane ngapurancang, awake kang gagah prakosa dina iku kepeksa dibungkukake.
Pak Jaksa wis kulina ngadhepi wong kang kena masalah, mula panjenengane tetep anteng merbawani, ”Mboten dados menapa, ngendika blaka suta mawon.””Anggen kula sowan menika, kula badhe ngaturaken mobil mewah kagem panjenengan,” ature Kangsa lirih nganti meh ora keprungu swarane.”Pundi mobilipun? Lan pinten reginipun,” Pak Jaksa pitakon kanthi madhep mantep. Rumangsa pancingane meh ngenani sasaran, Kangsa wiwit pracaya dhiri. Karo nudhing mobil sing diparkir ing njaba, Kangsa matur, ”Menika ingkang cemeng! Estunipun regi mobil menika setunggal milyar, nanging menika kula aturaken gratis kagem panjenengan.”
”Inggih...mangga kersa, panjenengan pundhut pinten?” Kangsa mangsuli kanthi dheg-dhegan lan kebingungan. ”Kula tumbas Rp 50.000,- menapa angsal?” Pak Jaksa nerusakengendikane. ”Ooo...inggih...inggih...mangga!” Kangsa tambah bingung. Karo menehake salembar dhuwit Rp 100.000,- Pak Jaksa ngendika, ”Menika artanipun.” Kangsa nampani dhuwit karo matur, ”Nyuwun duka, kula mboten gadhah wangsulanipun? ”Mboten perlu dipunwangsulaken, panjenengan mbenjing sasampunipun sidhang, cekap maringi kula mobil setunggal malih, nanging kula nyuwun warninipun ingkang abrit!”
”Boten,....kula mboten purun nampi barang gratisan, awit niku kalebet gratifikasi utawi tindakan korupsi. Ananging, awit kula remen kaliyan mobil menika, kados pundi menawi kula tumbas?” Pak Jaksa ngendika kanthi teges.
prakara, yaiku perangan crita kang nggambarake kahanan kang gawat, aeng‘aneh’,utawa janggal ‘ora lumrah. Prakara wacan “Mobil Murah”yaiku…
Sapa wonge sing pengin duwe urusan karo jaksa? Yen ora kepengin duwe urusan karo jaksa, mula aja nglangar hukum. Luwak mangan tales,wong yen lagi apes. Kaya ngono nasibe Kangsa, mantan bupati kang kudu urusan karo jaksa, jalaran kasus korupsi.
Dina Minggu, sedina sadurunge kasuse disidhangake ing pengadilan, Kangsa sowan ing ndaleme jaksa kang arep nangani prakarane. Kanthi ageman necis, rambut disisir mlipit Kangsa nothok lawang, ”Thok...thok...thok, kula nuwun”. ”Mangga, tengga sekedhap nggih”, keprungu wangsulan saka njero ngomah. Kangsa atine dheg-dhegan. Karo nunggu dibukakake lawang, ukara-ukara kang wis disusun ing omah ditata maneh. Tangane ngapurancang, awake kang gagah prakosa dina iku kepeksa dibungkukake.
Pak Jaksa wis kulina ngadhepi wong kang kena masalah, mula panjenengane tetep anteng merbawani, ”Mboten dados menapa, ngendika blaka suta mawon.””Anggen kula sowan menika, kula badhe ngaturaken mobil mewah kagem panjenengan,” ature Kangsa lirih nganti meh ora keprungu swarane.”Pundi mobilipun? Lan pinten reginipun,” Pak Jaksa pitakon kanthi madhep mantep. Rumangsa pancingane meh ngenani sasaran, Kangsa wiwit pracaya dhiri. Karo nudhing mobil sing diparkir ing njaba, Kangsa matur, ”Menika ingkang cemeng! Estunipun regi mobil menika setunggal milyar, nanging menika kula aturaken gratis kagem panjenengan.”
”Boten,....kula mboten purun nampi barang gratisan, awit niku kalebet gratifikasi utawi tindakan korupsi. Ananging, awit kula remen kaliyan mobil menika, kados pundi menawi kula tumbas?” Pak Jaksa ngendika kanthi teges.
e. ”Inggih...mangga kersa, panjenengan pundhut pinten?” Kangsa mangsuli kanthi dheg-dhegan lan kebingungan. ”Kula tumbas Rp 50.000,- menapa angsal?” Pak Jaksa nerusakengendikane. ”Ooo...inggih...inggih...mangga!” Kangsa tambah bingung. Karo menehake salembar dhuwit Rp 100.000,- Pak Jaksa ngendika, ”Menika artanipun.” Kangsa nampani dhuwit karo matur, ”Nyuwun duka, kula mboten gadhah wangsulanipun? ”Mboten perlu dipunwangsulaken, panjenengan mbenjing sasampunipun sidhang, cekap maringi kula mobil setunggal malih, nanging kula nyuwun warninipun ”Inggih...mangga kersa, panjenengan pundhut pinten?” Kangsa mangsuli kanthi dheg-dhegan lan kebingungan. ”Kula tumbas Rp 50.000,- menapa angsal?” Pak Jaksa nerusakengendikane. ”Ooo...inggih...inggih...mangga!” Kangsa tambah bingung. Karo menehake salembar dhuwit Rp 100.000,- Pak Jaksa ngendika, ”Menika artanipun.” Kangsa nampani dhuwit karo matur, ”Nyuwun duka, kula mboten gadhah wangsulanipun? ”Mboten perlu dipunwangsulaken, panjenengan mbenjing sasampunipun sidhang, cekap maringi kula mobil setunggal malih, nanging kula nyuwun warninipun ingkang abrit!”
Minangka teks kang tujuane kanggo nyemoni utawa nyindir, teks anekdot basa Jawa nduweni titikan yaiku ....
migunakake basa baku utawa standar.
migunakake basa campuran baku lan ora baku.
migunakake basa kang trep karo unggah-ungguh basa.
migunakake paribasan, bebasan, lan saloka.
migunakake basa standar kaya Jogja-Solo.
luwih, rada, paling lan banget nuduhake titikane tembung...
kaanan
katrangan
aran
kriya
sesulih
Adhik mbiyantu mbah kakung nandur wit jambu. Adhik kalungguhane minangka.....
jejer
wasesa
panindak
panandang
pananggap
bocah kok saben budhal sekolah kurap. tembung kasebut ngandhut...
anekdot lisan
anekdot tulis
pasemon
kerata basa
akronim
Winginane ibu mundhut gendhis limang kilo. Kang nuduhake panggenah yaiku...
winginane
ibu
mundhut
gendhis
limangkilo
Bocah cilik blusak blusuk menyang kebon, kalebu tuladha cangkriman..
pepindhan
blenderan
wancahan
bedhekan
sinawung tembang
Bu dhe mudhut melon 10 ing pasar. Melon kalebu tembung...
aran
kriya
kahanan
katrangan
woh-wohan
