Wacan ing ngisor iki kangge soal nomor 1-3

Acara pucuk Sekaten iku ditandai dening Grebeg Muludan sing diadani ing tanggal rolas wiwit jam wolu esuk. Ubarampe kang digawa yaiku Gunungan kang kagawe saka beras ketan, panganan, lan woh-wohan kang digawa saka Istana Kemandungan ngliwati Sitinggil lan Pagelaran nuju masjid Agung. Sawise didongani, Gunungan sing nglambangake kasejahterane Kerajaan Mataram iku dibagi kanggo masarakat sing nganggep Gunungan iku nggawa berkah. Bagian Gunungan kang dianggep sakral iku digawa mulih lan ditandur ing sawah utawa tegalan supaya dadi subur lan adoh saka bencana.

Ubarampe ingkang diasta wonten acara Sekaten yaiku ....

      Wacan ing ngisor iki kangge soal nomor 1-3

Acara pucuk Sekaten iku ditandai dening Grebeg Muludan sing diadani ing tanggal rolas wiwit jam wolu esuk. Ubarampe kang digawa yaiku Gunungan kang kagawe saka beras ketan, panganan, lan woh-wohan kang digawa saka Istana Kemandungan ngliwati Sitinggil lan Pagelaran nuju masjid Agung. Sawise didongani, Gunungan sing nglambangake kasejahterane Kerajaan Mataram iku dibagi kanggo masarakat sing nganggep Gunungan iku nggawa berkah. Bagian Gunungan kang dianggep sakral iku digawa mulih lan ditandur ing sawah utawa tegalan supaya dadi subur lan adoh saka bencana.

Gunungan iku dados  pralambang ....

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 4-6

Kepala Pusdatin lan Humas Badan Nasional Penanggulangan Bencana (BNPB), Sutopo Purwo Nugroho, ngendikake kronologi kedadeyan banjir bandang ing Garut lan Sumedang wiwit dina Selasa tanggal 20 September 2016 tabuh 19.00 WIB. Udan deres njalari banyu kali Cimanuk lan kali Cikamuri munggah kanthi cepet. Jam 20.00 WIB banjir kedadeyan nganti sadhuwur dhengkul. Kira-kira jam 23.00 WIB banjir sadhuwure 1,5-2 meter.

     Paraga kang ngabarake kronologi kedadeyan banjir yaiku ....

      Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 4-6

                 Kepala Pusdatin lan Humas Badan Nasional Penanggulangan Bencana (BNPB), Sutopo Purwo Nugroho, ngendikake kronologi kedadeyan banjir bandang ing Garut lan Sumedang wiwit dina Selasa tanggal 20 September 2016 tabuh 19.00 WIB. Udan deres njalari banyu kali Cimanuk lan kali Cikamuri munggah kanthi cepet. Jam 20.00 WIB banjir kedadeyan nganti sadhuwur dhengkul. Kira-kira jam 23.00 WIB banjir sadhuwure 1,5-2 meter.

Panggonan dumadine banjir yaiku ....

     Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 4-6

                 Kepala Pusdatin lan Humas Badan Nasional Penanggulangan Bencana (BNPB), Sutopo Purwo Nugroho, ngendikake kronologi kedadeyan banjir bandang ing Garut lan Sumedang wiwit dina Selasa tanggal 20 September 2016 tabuh 19.00 WIB. Udan deres njalari banyu kali Cimanuk lan kali Cikamuri munggah kanthi cepet. Jam 20.00 WIB banjir kedadeyan nganti sadhuwur dhengkul. Kira-kira jam 23.00 WIB banjir sadhuwure 1,5-2 meter.

Wektu dumadine banjir kasebut yaiku ....

Ing ngandhap punika ingkang kalebet tuladha rura basa inggih punika …

      Anggone golek sawo ning kebon padha ngemut driji amarga jebule wite sawo wis ditegor.

Tembung kacithak miring tegese … ....

     Sawise ngangsu kawruh ana ing universitas, adhiku dadi jembar kawruhe. Tembung kagaris ngisor artosipun ...

    Becik ketitik ala ketara.

Bebasan ing nginggil tegesipun ...

Ukara ing ngandhap punika ingkang bener miturut unggah-ungguh basa inggih punika …

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 12-13

Crita rakyat kang ana ing tlatah Jawa Tengan iku akeh banget, crita rakyat kang sumebar saindhenging Jawa Tengan iku minangka aset lan khazanah budaya. Tuladhane crita rakyat “Keong Mas”, “Jaka Tarub”, “Timun Mas”, lan “Bawang Abang lan Putih”. Crita rakyat sumebare ora cetha asal-usule, mung asipat lesan utawa dari mulut ke mulut.

Crita rakyat kang sumebar ing saindhenging Jawa Tengan minangka ...

     Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 12-13

Crita rakyat kang ana ing tlatah Jawa Tengan iku akeh banget, crita rakyat kang sumebar saindhenging Jawa Tengan iku minangka aset lan khazanah budaya. Tuladhane crita rakyat “Keong Mas”, “Jaka Tarub”, “Timun Mas”, lan “Bawang Abang lan Putih”. Crita rakyat sumebare ora cetha asal-usule, mung asipat lesan utawa dari mulut ke mulut.

Manut pethilan wacan ing dhuwur, sumber crita rakyat yaiku ...

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 14-18

... Mbok Randha bungah penggalihe amarga panjaluke kepengin kagungan putra wes kaleksanan. Mbok Randha ngucapake syukur marang Gusti Allah amarga dongane wis dikabulake. Bayi iku mau wadon, pakulitane resik alus kaya kulit timun amarga lair saka timun sing kuning kaya emas, bayi wadon kuwi mau dijenengake Timun Mas. Sawise Timun Mas ngancik diwasa, Mbok Randah kelingan janjine karo Buta menawa arep menehake Timun Mas. Mbok Randha dadi susah atine, rina wengi Mbok Randha donga supaya entuk pitulungan saka Gusti Allah. Salah sawijining wengi, Mbok Randha ngimpi ketemu pertapa/resi ing Gunung Gandhul. Pertapa kuwi mau kang bisa nulungi supaya Timun Mas ora dipangan Buto Ijo ...

     Mbok Randha bungah penggalihe amarga ...

      Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 14-18

... Mbok Ranadha bungah penggalihe amarga panjaluke kepengin kagungan putra wes kaleksanan. Mbok Randha ngucapake syukur marang Gusti Allah amarga dongane wis dikabulake. Bayi iku mau wadon, pakulitane resik alus kaya kulit timun amarga lair saka timun sing kuning kaya emas, bayi wadon kuwi mau dijenengake Timun Mas. Sawise Timun Mas ngancik diwasa, Mbok Randah kelingan janjine karo Buta menawa arep menehake Timun Mas. Mbok Randha dadi susah atine, rina wengi Mbok Randha donga supaya entuk pitulungan saka Gusti Allah. Salah sawijining wengi, Mbok Randha ngimpi ketemu pertapa/resi ing Gunung Gandhul. Pertapa kuwi mau kang bisa nulungi supaya Timun Mas ora dipangan Buto Ijo ...

Bayine Mbok Randha pakulitane ...

      Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 14-18

... Mbok Ranadha bungah penggalihe amarga panjaluke kepengin kagungan putra wes kaleksanan. Mbok Randha ngucapake syukur marang Gusti Allah amarga dongane wis dikabulake. Bayi iku mau wadon, pakulitane resik alus kaya kulit timun amarga lair saka timun sing kuning kaya emas, bayi wadon kuwi mau dijenengake Timun Mas. Sawise Timun Mas ngancik diwasa, Mbok Randah kelingan janjine karo Buta menawa arep menehake Timun Mas. Mbok Randha dadi susah atine, rina wengi Mbok Randha donga supaya entuk pitulungan saka Gusti Allah. Salah sawijining wengi, Mbok Randha ngimpi ketemu pertapa/resi ing Gunung Gandhul. Pertapa kuwi mau kang bisa nulungi supaya Timun Mas ora dipangan Buto Ijo ...

Bayine Mbok Randha arane ...

    Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 14-18

... Mbok Ranadha bungah penggalihe amarga panjaluke kepengin kagungan putra wes kaleksanan. Mbok Randha ngucapake syukur marang Gusti Allah amarga dongane wis dikabulake. Bayi iku mau wadon, pakulitane resik alus kaya kulit timun amarga lair saka timun sing kuning kaya emas, bayi wadon kuwi mau dijenengake Timun Mas. Sawise Timun Mas ngancik diwasa, Mbok Randah kelingan janjine karo Buta menawa arep menehake Timun Mas. Mbok Randha dadi susah atine, rina wengi Mbok Randha donga supaya entuk pitulungan saka Gusti Allah. Salah sawijining wengi, Mbok Randha ngimpi ketemu pertapa/resi ing Gunung Gandhul. Pertapa kuwi mau kang bisa nulungi supaya Timun Mas ora dipangan Buto Ijo ...

Mbok Randha sedhih atie amarga kelingan janjine marang ...

      Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomer 14-18

... Mbok Ranadha bungah penggalihe amarga panjaluke kepengin kagungan putra wes kaleksanan. Mbok Randha ngucapake syukur marang Gusti Allah amarga dongane wis dikabulake. Bayi iku mau wadon, pakulitane resik alus kaya kulit timun amarga lair saka timun sing kuning kaya emas, bayi wadon kuwi mau dijenengake Timun Mas. Sawise Timun Mas ngancik diwasa, Mbok Randah kelingan janjine karo Buta menawa arep menehake Timun Mas. Mbok Randha dadi susah atine, rina wengi Mbok Randha donga supaya entuk pitulungan saka Gusti Allah. Salah sawijining wengi, Mbok Randha ngimpi ketemu pertapa/resi ing Gunung Gandhul. Pertapa kuwi mau kang bisa nulungi supaya Timun Mas ora dipangan Buto Ijo ...

Mbok Randha seneng atine amarga putrane ora sida dipangan Buto Ijo amarga oleh pitulungan saka resi ...

      Sawijining carita rakyat kang nyaritakake asal usul dhaerah utawa papan panggenan dipun arani ...

Kangge mangsuli pitakon no. 20

1.      ‎ Dumadine Kutha ‎Banyuwangi

2.      Kancil nyolong timun ‎

3.      Dumadine kutha ‎Salatiga

4.       Candi Prambanan       ‎

5.      Dumadine Rawa ‎Pening

1.      Ing nginggil punika ingkang kalebet crita legendha inggih punika nomer ...

Ing ngandhap punika ingkang kalebet tuladha carita mite inggih punika …

     Bandung Bandawasa kasmaran marang ayune Rara Jonggrang. Ingkang boten kalebet dasanamanipun kasmaran inggih punika ...

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomor 23-24

… kanthi pambiyantu lan panyengkuyung para jin, Bandung bisa gawe candhi lan sumur, dene cacahe candhi isih 999 nalika para jin pengin ngrampungake keprungu swara warga padha nutu pari. Tandang gawene Roro Jonggrang kabiyantu para kenya warga sakiwa tengene kraton Boko iku njalari kewan-kewan alas lan raja kaya liyane padha geger rumangsa wayah esuk tumeka. Bab iku uga kang ndadekake para jin kaweden wusanane padha kukut ora sida ngrampungake gawe candhi. Kanthi kawasisane Rara Jonggrang bisa ngrekadaya Bandung Bandawasa, amarga rumangsa dipaeka Bnadung Bandawasa pra trimo banjur nyupatani Rara Jongrrang supaya dadi candhi nggenepi supaya bisa sewu.

     Bandung Bandawasa anggenipun damel candi angsal pambiyantu saking ...

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomor 23-24

… kanthi pambiyantu lan panyengkuyung para jin, Bandung bisa gawe candhi lan sumur, dene cacahe candhi isih 999 nalika para jin pengin ngrampungake keprungu swara warga padha nutu pari. Tandang gawene Roro Jonggrang kabiyantu para kenya warga sakiwa tengene kraton Boko iku njalari kewan-kewan alas lan raja kaya liyane padha geger rumangsa wayah esuk tumeka. Bab iku uga kang ndadekake para jin kaweden wusanane padha kukut ora sida ngrampungake gawe candhi. Kanthi kawasisane Rara Jonggrang bisa ngrekadaya Bandung Bandawasa, amarga rumangsa dipaeka Bnadung Bandawasa pra trimo banjur nyupatani Rara Jongrrang supaya dadi candhi nggenepi supaya bisa sewu.

                 Para jin padha kukut ora ngrampungake gawe candi amarga  ....

Bab ingkang wigati(penting) nalika micara kaliyan wong liya prayogane nggatekake …

      “Rum, aku wingi sowan menyang daleme Bu Lurah, kok kowe ora melu?”

Ukara ing nginggil migunakake basa …

     Tembung-tembung ing ngandhap punika kalebet tuladha tembung lingga (kata dasar) wonten ing ...

Kangge mangsuli pitakon no. 28

NO      TEMBUNG

‎1‎          Ngombe

‎2‎          Ngumbahi

‎3‎          Jupuk

‎4‎          nyekel

‎5‎          kojupuk

      Tembung ing nginggil ingkang kalebet tembung andhahan inggih punika …

      Tembang macapat pupuh Pangkur ing Serat Wulangreh bisa diandharake kaya ing ngisor iki, yaiku ana 16 pada utawa bait.

Manut pranyatan kasebut, pupuh Pangkur ing Serat Wulangreh cacahe wonten ... pada.

      Jeneng liya saking tembung pada inggih punika ...

Tembang ing ngandhap iki kangge soal nomer 31-32

Sekar Pangkur kang winarna

Lelabuhan kang kanggo wong ngaurip

Ala lan becik puniku,

Prayoga kawruhana,

Adat waton puniku dipunkadulu

Miwah ingkang tata krama

Den kaesthi siyang ratri.

      Nitik gatra/baris sepisan saka pethilan tembang ing dhuwur, tembang kasebut kalebu tembang macapat ...

      Gatra/baris pungkasan tembang kasebut, tindak tanduk lan tata krama kudu dilakoni ing wayah ...

Tembang ing ngandhap iki kangge soal nomer 33-35

Sabarang kang dipunucap,

Nora wurung amrih oleh pribadi

Iku labuhan patut,

Aja dha nedya nulad,

Ing wateging nenem prakara punika

Sayogyane ngupayaa

Lir mas tumimbul ing warih.

      Tembung nora iku padha tegese karo tembung ...

Tembang ing ngandhap iki kangge soal nomer 33-35

Sabarang kang dipunucap,

Nora wurung amrih oleh pribadi

Iku labuhan patut,

Aja dha nedya nulad,

Ing wateging nenem prakara punika

Sayogyane ngupayaa

Lir mas tumimbul ing warih.

     Tingkah laku lan nilai karakter kang patut dituladha manut pada tembang kasebut kaya dene ...

Tembang ing ngandhap iki kangge soal nomer 33-35

Sabarang kang dipunucap,

Nora wurung amrih oleh pribadi

Iku labuhan patut,

Aja dha nedya nulad,

Ing wateging nenem prakara punika

Sayogyane ngupayaa

Lir mas tumimbul ing warih.

Tembung nulad ing pada tembang kasebut tegese padha karo ...

Kangge mangsuli pitakon no. 36

NO      TEMBUNG

‎1‎          mlaku

‎2‎          tuku

‎3‎          wadhuh

‎4‎          sinau

‎5‎          nganggo

      Miturut tabel ing nginggil ingkang kalebet jinising tembung kriya inggih punika nomer ...

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomor 37-39

“... Crita iki kedadeyan dina Senen setaun kepungkur. Wektu iku aku isih kelingan pas pelajaran/wulangan basa Jawa Kompetensi Dasar maca ukara mawa aksara Jawa. Nalika aku melu pelajaran basa Jawa sirahku rada ngelu amarga sawengi pancen kurang turu melek-melek sedulurku dhuwe gawe sunatan. Pas Dewata asmane guru basa Jawa. Priyayine gedhe dhuwur kaya Werkudara. Guru basa Jawa iku pancen guru kang sabar lan apikan mungguh kanggoku. Buktine sesuwene aku diwulang, Pak Dewata ora tau duka apa maneh nganti ngeplak marang para siswa. Amarga kalebu guru sabar lan apikanaa, Pak Dewata disenengi para siswa ...”

       Manut pethilan crita pengalaman ing dhuwur, sirahku ngelu amarga ...

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomor 37-39

“... Crita iki kedadeyan dina Senen setaun kepungkur. Wektu iku aku isih kelingan pas pelajaran/wulangan basa Jawa Kompetensi Dasar maca ukara mawa aksara Jawa. Nalika aku melu pelajaran basa Jawa sirahku rada ngelu amarga sawengi pancen kurang turu melek-melek sedulurku dhuwe gawe sunatan. Pas Dewata asmane guru basa Jawa. Priyayine gedhe dhuwur kaya Werkudara. Guru basa Jawa iku pancen guru kang sabar lan apikan mungguh kanggoku. Buktine sesuwene aku diwulang, Pak Dewata ora tau duka apa maneh nganti ngeplak marang para siswa. Amarga kalebu guru sabar lan apikan, Pak Dewata disenengi para siswa ...”

     Isine pethilan crita pengalaman kasebut yaiku para siswa sing lagi ajar ...

Wacan ing ngisor iki kanggo soal nomor 37-39

“... Crita iki kedadeyan dina Senen setaun kepungkur. Wektu iku aku isih kelingan pas pelajaran/wulangan basa Jawa Kompetensi Dasar maca ukara mawa aksara Jawa. Nalika aku melu pelajaran basa Jawa sirahku rada ngelu amarga sawengi pancen kurang turu melek-melek sedulurku dhuwe gawe sunatan. Pas Dewata asmane guru basa Jawa. Priyayine gedhe dhuwur kaya Werkudara. Guru basa Jawa iku pancen guru kang sabar lan apikan mungguh kanggoku. Buktine sesuwene aku diwulang, Pak Dewata ora tau duka apa maneh nganti ngeplak marang para siswa. Amarga kalebu guru sabar lan apikan, Pak Dewata disenengi para siswa ...”

     Panyaruwe/komentar kang pas kanggo nanggepi pethilan wacan kasebut yaiku ...

wacane yaiku...