NEW
Font size
WorksheetsВикторина без названия
Total questions: 37
Worksheet time: 19mins
Никотинге психикалық тәуелділік, темекі тартқандағы қанағаттану сезімі және темекі тартпағандағы дискомфортосыған байланысты:
бас миында адреналин мөлшерінің артуына
ГАМКэргиялық құрылымдардың активациясына
бас миында моноаминоксидаза белсенділігінің артуына
ацетилхолингеникотиннің рецепторлармен байланысының бұзылуына
лимбиялық жүйеде дофаминэргиялық құрылымдардың активациясына
10000 м биіктікте ұшып бара жатқан ұшақтың кабинасының герметизациясы бұзылды. Ұшуын жалғастыру үшін ұшқыш бетперде арқылы оттегімен демалуға көшті. Бірақ жағдайы нашарлаған соң шұғыл қонуға мәжбүр болды. Оттегімен дам алуының тиімсіздігін қайсы жағдайдың туындауымен байланыстыруға болады:
бас миының ишемиясы
газдық эмболия
мидың артериялық гиперемиясы
ауалық эмболия
тромбоэмболия
Егер наркотиктерді ұзақ уақыт қолданған адамдарда, осы зат организміне түспеген жағдайда вегетативті көріністер байқала бастайды: ұйқысыздық, артериялық қысымның құбылмалығы, тахикардия, сіреспелер, АІЖ моторикасы мен секрециясының бұзылыстары. Осы көріністер наркомания патогенезінің келесі сатысын айқындайды:
толеранттылық синдромы
физикалық тәуелділік синдромы
өзгерген реактивтілік синдромы
психикалық тәуелділік синдромы
наркотиктерге нейроадаптация синдромы
Түрлі аурулардың патогенезіндегі бейспецификалық процестерге жатады:
гипертермия
қан тамырларының тромбозы
арнайы антигенге антиденелердің өндірілуі
сенсибилизацияланған T-лимфоциттердің түзілуі
бос радикалды майлардың асқын тотығының активациясы
Жасушалық деңгейдегі бүліністердің мысалы болып табылады:
иммундық тромбоцитопения
глобиннің бета-тізбегіндегі глютамин қышқылының валинге алмасуы
қантты емес диабет кезіндегі вазопрессин биосинтезінің бұзылуы
қан ұюының VIII факторының тұқымқуалаушылықты тапшылығы
атриовентрикулалық саңылаудың стенозы
Сауығудың тұрақты механизмдеріне жатады:
катехоламиндердің босауы
деподан эритроциттердің шығуы
қан нәруыздарымен улардың бейтараптануы
қорғаныстық рефлекстердің қосылуы
репаративті регенерация
Патогенездік алдын алу шараларына жатады:
профилактикалық екпелер
қорғаныстық киімді пайдалану
дезинфекциялау
радиация кезінде радиопротекторларды пайдалану
шыбын-шіркейлерді жою (ішек инфекциясын алдын алу ретінде)
Жаңа туған нәрестелер мен бір айлық кезеңдегі балалардың реактивтілік ерекшеліктеріне жатады :
фагоцитоздың аяқталу фазасының жетілмеуі
фагоциттердің жұтуға қабілеттілігінің төмендеуі
фагоциттерде лизоцим, миелопероксидаза мөлшерінің жоғары болуы
тері, сілемейлі қабат, лимфа түйіндердің айқын тосқауылдық функциясы
плазмоциттердің антидене түзуге қабілетінің жоғары болуы
Ерлерде әйелдерге қарағанда осының дамуына бейімділік басым:
депрессия
атеросклероз
өтте тас байлану ауруы
темір тапшылықты анемия
диффузды токсикалық зоб
Бейспецификалық патологиялық реактивтіліктің мысалы болып табылады:
аллергия
аутоиммундық аурулар
эпилепсия кезіндегі реактивтілік
иммундық тапшылықты жағдайлар
зақымдаушы ықпалдарға антидене түзілуінің жоғарылауы
Конституциялық реактивтілікке байланысты патологияға жатады:
жарақат
диатездер
инфекциялар
өспелердің өсуі
венерологиялық аурулар
Кардиосклероз, бауырдың майлы дистрофиясы, миокард бөлігінің некрозы – аталған мысалдардың әрқайсысы зақымданудың келесі деңгейінің бүлінісін айқындайды:
тіндік
жасушалық
жүйелік
молекулярлық
организмдік
Өкпеде қанның оксигенациялану процесінің, жүректің жиырылулық функциясының, гормондар өндірілуінің, диурездің, бауырдың детоксикалық функциясының бұзылуы - аталған мысалдардың әрқайсысы зақымданудың келесі деңгейінің бүлінісін айқындайды:
тіндік
ағзалық
жасушалық
жүйелік
организмдік
Аллергиялық аурулар кезіндегі аллергиялық антиденелер, сенсибилизацияланған лимфоциттер және аллергиялық медиаторлардың түзілуі мен әсер етуі – патогенездің келесі маңызды сипатының мысалы болып табылады:
патогенездің басты тізбегінің
патогенездегі кері айналып соғу шеңберінің
патогенездегі себеп-салдарлық қатынастардың
патогенез дамуындағы ынталандырушы механизмнің
патогенездегі адаптациялық реакциялардың қосылуының
Өкпенің қабынуы кезінде, қалыпты газ алмасуын қамтамасыз ету үшін, әдетте сыртқы тынысқа қатыспайтын тыныс беткейі іске қосылады. Бұл сауығу механизмдерінің мысалы келесі топқа жатады:
шұғыл
апаттық
тұрақты
тұрақсыз
салыстырмалы тұрақты
М.В. Черноруцкий жіктемесі бойынша дене бітімінің астениялық типінде осыған бейімділік жиі кездеседі:
семіздікке
қантты диабеттің 2 типіне
ұлтабардың ойық жарасына
біріншілік артериялық гипертензияға
өттас ауруына
Тұмауды басынан кешірген науқаста жүрек тұсында сыздап ауырсыну, физикалық жүктемелер кезіндегі ентігу, жалпы әлсіздік, аяғында ісінулер пайда болды. Дене температурасы 38,20С. Қарау кезінде ерін және мұрын ұшының цианозы, миокард гипертрофиясы анықталды. ЭКГ-да жыбырлақ аритмия анықталды. Берілген жағдайда салыстырмалы тұрақты қорғаныстық-орын толықтыратын механизмдерге жатады:
ауырсыну
ентігу
миокард гипертрофиясы
жыбырлақ аритмия
жылу реттелуінің жоғары деңгейге көтерілуі
Жасушалық деңгейдегі реактивтіліктің мысалы:
жүрек гипертрофиясының дамуы
анафилаксиялық шок дамуы
лейкоциттермен фагоцитоздың іске асуы
гемоглобин молекуласының гипоксияға реакциясы
эпилептиформды тырысу ұстамасының дамуы
Митральды стеноз кезіндегі жүрек бұлшықетінің гипертрофиясы, гипоксия кезіндегі эритропоэздің күшеюі, вентиляция бұзылыстары кезіндегі бұрын қызмет атқармаған альвеолалардың ашылуы, тамырдың окклюзиясы кезіндегі коллатералды қанағыстың күшеюі – бұл осы топқа жататын саногенездік механизмдердің мысалы:
репарациялық
компенсациялық
регенерациялық
шұғыл қорғаныстық
фибропластикалық
Науқас жөтелгенде сары-жасыл түсті, қою қақырықтың шығуы қиындайды, дене температурасы 39°С дейін көтерілгені, физикалық жүктемелерде ентігу пайда болатыны, жөтелгенде және терең дем алғанда кеуде қуысында ауырсыну пайда болатыны, жалпы әлсіздік, тершеңдік мазалайтыны анықталды. Суық тигеннен кейін жылдам ауырып қалды. Қақырық талдамасында – грам-оң диплококктар. Берілген жағдайдағы патогенездік емнің мәні - осыны тағайындауда:
оттегімен дем алу арқылы емдеуді
кеуде қуысының электрофорезін
бактерияларға қарсы препараттарды
дене қызуын басатын препараттарды
муколитикалық препараттарды
Аутосомды-доминантты түрде тұқымқуалайтын аурулардың ерекшеліктері:
әр келесі ұрпақта кездеседі
тек еркек жыныстыларда кездеседі
науқас баланың туылу қаупі 25% -дан аз
науқастың ата-анасы фенотипиялық сау болады
патологиялық белгісі ата-анасының кез-келгенінен берілуі мүмкін
Тұқымқуалайтын энзимопатиялар осының патогенезінің негізінде жатыр:
гендік мутациялардың
кариотиптің өзгеруінің
хромосомалар құрылымы өзгеруінің
хромосомалар саны өзгеруінің
бір хромосома деңгейіндегі аберрациялардың
Бидл-Татумның гипотезасы бойынша моногенді аурулар түсіндіріледі:
ферменттердің, нәруыздардың сапалық өзгерістерімен
ферменттердің, гормондардың сапалық өзгерістерімен
энзимдердің, нәруыздардың сандық өзгерістерімен
нәруыз-тасмалдаушылардың құрылымдық өзгерістерімен
ДНК репарациясының құрылымдық өзгерістерімен
Репарациялық ферменттердің гендерінің мутациясымен байланысты дамитын тұқымқуалайтын ауруларға жатады:
орақ тәрізді-жасушалық анемия
пигменттік ксеродерма
Даун синдромы
А гемофилия
альбинизм
Мультифакторлы аурулар тобына жатады:
альбинизм
гемофилия
муковисцидоз
ахондроплазия
асқазанның ойық жарасы
Эндогендік мутагендерге жатады:
бос радикалдар
алкилдеуші агенттер
ультра күлгін сәулелер
иондаушы радиациялар
микроорганизмдердің антигендері
Кариотипте қосымша хромосома пайда болуының себебін атаңыз
нүктелік мутациялар
хромосомалардың делециясы
экспансиялардың мутациялары
хромосомалардың ажырамауы
хромосомалардың анафазада қалып қоюы
Тұқым қуалайтын энзимопатиялардың осы түрінде метаболизмнің аралық өнімдері организмде артық жиналады:
альбинизм
дальтонизм
гемофилия А
алкаптонурия
афибриногенемия
Тұқымқуалайтын энзимопатиялардың ішінде микроцефалия, ақыл-естің кем
болуы, гиперрефлексия және құрысулардың дамуы осыған тән:
фенилкетонурияға
алкаптонурияға
галактоземияға
гликогеноздарға
альбинизмге
5 жасар балада брахицефалия, жарыместік, көздің монголоидты пішіні, алақанның төрт саусақты бүгу қыртысы («маймыл қыртысы»), жалпақ кеңсірік. Кариотип 47 хромосомадан құрылады. Бұл белгілер осы синдромға тән:
Даун
Патау
Х-трисомия
Клайнфельтер
Шерешевский – Тернер
Науқастың дене бітімі астениялық, бойы ұзын, біріншілік және екіншілік жыныс белгілері жетілмеген, ақылы кем. Кариотипі 22А + ХХУ. Жыныстық хроматин бар. Бұл белгілер тән:
Даун синдромына
Эдвардс синдромына
Клайнфельтер синдромына
Мысықша мияулау синдромына
Шерешевский-Тернер синдромына
Медициналық-генетикалық кеңеске ер кісі әйелімен болашақ ұрпағында ауру туындауын болжау үшін қаралуда. Ер кісінің екі бүйрегінде көптеген кисталар анықталған. Оның ағасы бүйрек поликистозы бойынша ем қабылдаған. Осы жұпта баланың сол аурумен туылатын ықтималдығы:
0%
25%
33%
50%
100% -ды құрайды
Бойы ұзын жасөспірімде жеңіл дәрежедегі ақыл естің артта қалуы, аталықбезі кішкентай, тығыз, екіжақты ауырсынусыз гинекомастия байқалады. Буккальді эпителийін зерттегенде жыныстық хроматин анықталды.Кариотип 47ХХY. Осы ауруда хромосомдық аберрацияның пайда болуы әдетте байланысты:
X-хромосоманың инактивациясымен
реципрокты транслокациямен
құрылымдық гендердің мутациясымен
ДНҚ молекуласындағы нүктелік мутациямен
мейозда жыныстық хромосомалардың ажырамауымен
Науқас Ш., 5 жаста, көзі нашар көреді, құрысу ұстамалары байқалады, есітуі де нашарлаған. Терісінде бөртпелер бар, мұрын пішіні өзгерген, алдыңғы тістері өзгерген, аяғы қисық, микроцефалия. Вассерман реакциясы айқын оң нәтижелі. Анасында жүктілік кезінде Вассерман реакциясы оң нәтижелі болған. Бұл белгілер туа біткен тұқым қуалайтын ауруға тән:
сифилиске
альбинизмге
А гемофилиясына
алкаптонурияға
фенилкетонурияға
Науқас А., бойы 148 см, мойын тұсында тері қатпары бар, мойны «сфинкс» тәрізді, біріншілік аменорея, бедеулік анықталды. Бүйректің және жүректің туа біткен ақаулары бар. Бұл синдромның кариотипін атаңыз:
44А + ХХ
44А + ХУ
44А +ХО
44А +ХХХ
45А + ХХ
Жасушалар мембараналарының өткізгіштігінің артуы әкеледі
жасушалардан натрийдің шығуына
жасуша ішілік калийдің жоғарылауына
жасуша ішілік кальцийдің азаюына
жасуша ішілік оттегінің жоғарылауына
жасушалардан ферментетрдің шығуына және гиперферментемияға
Жіті жасуша зақымдануының бірінші сатысын атаңыз:
некроз
некробиоз
паранекроз
жасушаның бейспецификалық реакциясы
біріншілікті спецификалық әсер ету
