Font size
Worksheets19-тақырып ХIII–ХV мемлекеттердiң саяси құрылымы, экономикасы
Total questions: 32
Worksheet time: 16mins
Шыңғыс ұрпақтары басқарған мемлекетте, ханның кеңесшісі кім болды?
Атабектер
Уәзірлер
Билер
Әмірлер
Ақ Ордадағы, Әбiлқайыр хандығы мен Моғолстандағы түркі тайпаларының басшылары:
Атабектер
Уәзірлер
Билер
Әмірлер
Шыңғыс ұрпақтары құрған мемлекетте ең жоғарғы билiк органы атауы:
Жиын
Сенат
Кеңес
Құрылтай
Ноғай Ордасындағы түркі тайпаларының басшыларының атауы:
Атабектер
Уәзірлер
Билер
Әмірлер
Шыңғыс ұрпақтары мән берген, тақ мұрагерінің тәрбиелеушісі:
Атабек
Уәзірлер
Билер
Әмірлер
Рулық-тайпалық топтарды басқарған ақсүйек қауымының алған жерiне берілген ерекше құқығы:
Тархандық
Інжу
Сойырғал, иқта
Вакф
Шыңғысхан ұрпақтарының тұрғындарымен бiрге алған жер үлесінің атауы
Тархандық
Інжу
Сойырғал, иқта
Вакф
Бұл жерлер ханға адал қызмет еткен әскерилер мен көсемдерге берілді, мұндай жерлер мұрагерлiкке берiлмедi, сатқындық жасаған жағдайда қайтарып алынды:
Тархандық
Інжу
Сойырғал, иқта
Вакф
Дiн қызметшiлерi мен мұсылман дiни мекемелерiнiң қарамағындағы жер атауы
Тархандық
Інжу
Сойырғал, иқта
Вакф
Көшпелі малшыларға салынатын салық түрі:
Кәде-сый
Құлжа
Зекет
Қоржын
«Ханның шешімі мен жарлығын өзгерту дәстүрде болған жоқ, мұндай әрекет жасаған адам қылмыскер болып табылады» - деп жазды:
Рашид-ад-дин
Жамал Қарши
Қ.А.Яасауи
М.Х. Дулати
1269 жылы Шағатай ұрпақтары мемлекетiндегі көшпелi ақсүйек қауымының құрылтайы өткен өзен жағасы:
Орхон
Енисей
Сырдария
Талас
Өз есімі жазылған күмiс теңгені айналымға енгiзген шағатай ұлысының билеушісі:
Кебек
Жебе Ноян
Тоғылық Темір
Әмір Поладшы
ХIV-ХV ғасырларда қала және егiншiлiк кәсібі дамыған негiзгi өңір:
Солтүстік Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан
Батыс Қазақстан
Шығыс Қазақстан
ХIV-ХV ғасырлардағы ең маңызды сәулет кешенi, Әмiр Темiрдiң бұйрығымен Ясы (Түркiстан) қаласында салынды:
Арыстан баб кесенесі
Жошы хан кесенесі
Қ.А.Яасауи кесенесі
Алаша хан кесенесі
ХIII-ХV ғасырда ислам діні негізгі дін ретінде үстемдік еткен өңір:
Солтүстік Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан
Батыс Қазақстан
Шығыс Қазақстан
ХIII-ХIV ғасырлардағы әдеби ескерткiштер мен халық ауыз әдебиетiнiң тiлi:
Араб тілі
Қыпшақ тілі
Парсы тілі
Түркі тілі
Қолжазба Петрарка кiтапханасынан табылған, қазiр Венецияда сақтаулы, Кiтап еуропалықтардың қыпшақ тiлiн үйренуiне арналды, ХIV ғасырдың басындағы бірегей қыпшақ тiлi ескерткiшi болып табылады
Құтадғу Білік
Тарихи Рашиди
«Кодекс куманикус»
Күлтегін
Қыпшақ тiлiндегi жазба әдебиетінiң өркендеген кезеңi:
ХIII–ХIV ғасырлар
ХIV–ХV ғасырлар
ХV–ХVIII ғасырлар
Х–ХIII ғасырлар
«Түркi тiлi туралы түсiндiрме кiтап», «Түркi тiлiн үйренушiлер үшiн толық жинақ» еңбектері жатады:
ХIII–ХIV ғасырлар
ХIV–ХV ғасырлар
ХV–ХVIII ғасырлар
Х–ХIII ғасырлар
ХIII-ХІV ғасырда араб тiлiнде жазылған тарихи трактаттарымен белгiлi болған орта ғасырлық тарихшы:
Мұхаммед Хайдар Дулати
Жамал Қарши
Плано Карипини
Жүсіп Баласағұн
XIV-XV ғасырларда қыпшақ тiлiнде жазылып қазақтар арасында кеңінен таралған, пайғамбарлар туралы аңыздар мен әңгімелер, мифтер, өлең-жырлар жинақталған шығармасы:
«Хұсрау мен Шырын»
«Қисса сул-әнбия»
Мухаббатнама
Тарихи Рашиди
Әзiрбайжан ақыны Низамидiң шығыста кең тараған поэмасы:
«Хұсрау мен Шырын»
«Қисса сул-әнбия»
«Мұхаббатнама»
Тарихи Рашиди
Халық аңыздары Жошы өлiмi туралы жырды шығарушы, XIII-XV ғасырларда шығармалары халық арасында кең таралған жырау, күйші, аңыз кейіпкері:
Кебек
Қодан Тайшы
Кетбұға
Құтыб
ХIV ғасырда Отырарда салынған сәулет ескерткіші:
Қ.А Яссауи
Әмір Темір
Жошы хан
Арыстан баб
Алтын Орда дәуiрiнің әдебиетінде маңызды орын алатын Хорезмидiң поэмасы:
«Хұсрау мен Шырын»
«Қисса сул-әнбия»
«Мұхаббатнама»
Тарихи Рашиди
Әзiрбайжан ақыны Низамидiң «Хұсрау мен Шырын» поэмасын қыпшақ тіліне аударған ақын:
Кебек
Қодан Тайшы
Кетбұға
Құтыб
XIII-XV ғасырларға жататын ауыз әдебиетінің өкілдері:
Сүйінбай, Асан қайғы, Бұқар жырау
Сыпыра, Асан қайғы, Қодан.
Сыпыра,Тәттімбет, Доспамбет
Доспамбет, Сүйінбай Сыпыра
Әбілқайыр ханнан бөлініп, дербес ел болуды ойлаған Ұрұс ханның ұрпақтары Керей мен Жәнiбек сұлтандарды белсендi түрде қолдаған дала жұртына белгiлi жырау, ақын:
Кебек
Қодан Тайшы
Кетбұға
Құтыб
XIII-XV ғасырларға жататын эпостық жырларды белгіле:
«Едiге батыр», «Ер Сайын», «Қобыланды батыр»
«Едiге батыр», «Ертөстік », «Қабайбан батыр»
«Ертөстік», «Алпамыс», «Наурызбай батыр»
«Ер төстік», «Ер Сайын», «Бөгенбай батыр»
Жер иелену түрі – сойырғалдың ерекшеліктері:
ханға адал қызмет еткен адамдарға берілді
мұрагерлiк жолмен берiлмедi
өз пайдасына салық жинады
Діни имамдарға, молдаларға
«Бұл татар императорының барлығының үстінен қарайтын ғажайып билігі бар. Егер де император рұқсат бермесе, ешкім қандай да бір елде тұра алмайды. Оның өзі көсемдердің қайда болу керектігін көрсетеді, көсемдер болса мыңдықтарға, мыңдықтар-жүздіктерге, жүздіктер- ондықтарға әсір етеді. Бұдан басқа әміршінің соғысқа немесе бейбіт өмірге қатысты бұйрықтарының барлығына дерлік олар еш қарсылықсыз бағынады...» - деп Моңғол ханының билігіне сипаттама берген шетелдік саяхатшы:
Плано Карпини
Рузбихан
М.Х Дулати
Михаил Михайлович Сперанский
