วรรณคดีจะแต่งโดยกวีในราชสำนัก ส่วนวรรณกรรมจะแต่งโดยกวีที่เป็นชาวบ้าน

เนื้อเรื่องของวรรณคดีจะเป็นเรื่องจักรๆวงศ์ๆส่วนเนื้อเรื่องของวรรณกรรมจะสะท้อนชีวิตชาวบ้าน

วรรณคดีจะจำกัดรูปแบบ ความมุ่งหมาย และคุณค่า ส่วนวรรณกรรมไม่จำกัดรูปแบบ ความมุ่งหมาย และคุณค่า

     วรรณคดีจะเน้นความไพเราะของถ้อยคำ สำนวนมากกว่าเนื้อเรื่อง ส่วนวรรณกรรมเน้นเนื้อเรื่องมากกว่าถ้อยคำสำนวน

   นิทานอีสป

ปาฐกถาทางวิทยุกระจายเสียง

   ตำราฉันทลักษณ์

   บทโทรทัศน์

ศิลาจารึก

นิทานพื้นบ้าน

ปริศนาคำทาย

เพลงกล่อมเด็ก

รามเกียรติ์

ลิลิตตะเลงพ่าย

ลิลิตโองการแช่งน้ำ

ตำราพิชัยสงคราม

สารคดีเน้นความสนุกสนาน ส่วนบันเทิงคดีเน้นความรู้

สารคดีเน้นการท่องเที่ยว ส่วนบันเทิงคดีเน้นสภาพชีวิตในราชสำนัก

สารคดีเน้นการอนุรักษ์ธรรมชาติ ส่วนบันเทิงคดีเน้นสภาพชีวิตคนในสังคม

สารคดีเน้นการให้ความรู้มากกว่าความสนุกสนาน ส่วนบันเทิงคดีเน้นความสนุกสนานเพลิดเพลินและให้แง่คิด

โคลง

ฉันท์

  กาพย์

ความเรียง

กวีในสมัยก่อนนิยมเขียนเรื่องไกลตัวโดยใช้ความคิดหรือจินตนาการของตนเอง

วรรณคดีในสมัยก่อนจำกัดเนื่องเรื่องในการเขียน

วรรณคดีในสมัยก่อนจะเน้นในเรื่องการสั่งสอนให้ทำความดี

กวีมักจะนำเรื่องใกล้ตัวมาแต่งวรรณคดีเพื่อสะท้อนเหตุการณ์หรือความเป็นอยู่ในราชสำนัก

     เพราะกวีต้องการให้วรรณคดีที่แต่งขึ้นเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน

    เพราะกวีต้องการจะอ้างอิงเรื่องราวต่างๆเพื่อเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์

     เพราะกวีต้องการให้เรื่องที่แต่งขึ้นสะท้อนสภาพเหตุการณ์ในสมัยนั้นๆ

    เพราะกวีต้องการให้งานเขียนที่ออกมามีรูปแบบที่แตกต่างจากงานเขียนเดิม

   ไม่นิยมสัมผัส

  เคร่งครัดในฉันทลักษณ์มากขึ้น

มีรูปแบบใหม่ๆและไม่เคร่งครัดในฉันทลักษณ์

    เลียนแบบคำประพันธ์ของต่างประเทศ

ครูศิริเพ็ญ

ครูชนม์รวี

ครูพัชราภา

ครูอุษามณี

     มุ่งให้เกิดรสวรรณคดี

     มุ่งให้เกิดคุณค่าทางความคิด วิเคราะห์ วิจารณ์

    มุ่งให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ

    มุ่งให้เกิดความศรัทธาในผู้เขียน

   มี เพราะทำให้ทราบมูลเหตุและแรงบันดาลใจในการแต่งวรรณคดีซึ่งทำให้เข้าใจวรรณคดีได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

  มี เพราะประวัติของกวีทำให้ผู้อ่านสามารถจินตนาการเหตุการณ์ในสมัยนั้นๆได้ดียิ่งขึ้น

   ไม่มี เพราะเนื้อเรื่องในวรรณคดีไม่เกี่ยวโยงกับประวัติผู้แต่ง

ไม่มี เพราะวรรณคดีแต่ละเรื่องจะมีค่านิยมและสะท้อนเหตุการณ์ต่างๆอยู่แล้ว จึงไม่จำเป็นต้องศึกษาประวัติผู้แต่ง

  บทไหว้ครูเป็นบทที่ไพเราะที่สุด

  ต้องการให้กวีมีหลักยึดเหนี่ยวในการแต่งวรรณคดี

ต้องการแสดงความเคารพต่อครู อาจารย์และรักษาขนบอันดีงามไว้

บทไหว้ครูเป็นบทที่แต่งยากและแสดงถึงความสามารถของผู้แต่ง

ช่วยขัดเกลาจิตใจของผู้อ่าน

ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน

เข้าใจสภาพชีวิต สังคม และวัฒนธรรมของคนแต่ละสมัย

เข้าใจรูปแบบของวรรณคดีได้มากขึ้น

กวีนิพนธ์

วรรณคดี

พงศาวดาร

นิทานพื้นบ้าน

  นวนิยายเป็นสารคดี

พงศาวดารเป็นบันเทิงคดี

บทละครพูดเป็นบันเทิงคดี

ปาฐกถาเป็นทั้งสารคดีและบันเทิงคดี

ลิลิตพระลอ

ลิลิตยวนพ่าย

ลิลิตโองการแช่งน้ำ

ลิลิตนารายณ์สิบปาง

   กวีและนักประวัติศาสตร์เป็นคนๆเดียวกัน

กวีสอดแทรกเหตุการณ์สำคัญไว้ในงานเขียนของตน

กวีทุกคนได้รับการปลูกฝังให้บอกเล่าเหตุการณ์บ้านเมืองลงไว้ในวรรณคดี

กวีไม่ได้ตั้งใจบันทึกเหตุการณ์ไว้ เพียงแต่นำเรื่องราวที่เกิดขึ้นในยุคของตนมาเขียนเท่านั้น

   รัชกาลที่ 3

    รัชกาลที่ 4

    รัชกาลที่ 5

     รัชกาลที่ 6