พระธิดาของพระศิวะ

พระราชมารดาของพระเวสสันดร

มารดาของพระอินทร์

สนมเอกของพระเวสสันดร

1 กัณฑ์

12 กัณฑ์

8 กัณฑ์

13 กัณฑ์

พระนางผุสดี

พระนางมัทรี

นางมโนราห์

นางพิกุลทอง

สุนทรภู่

พระเจ้าพระยาคลัง ( หน )

ชิต บุรทัต

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

600

700

800

999

ปัจจัยนาเคนทร์

หัสดินทร์

คชินทร์

กรินทร์

ช้างแก้ว พระยาคชสารคู่บ้านเมือง

ปิ่นทองคำและเครื่องประดับเงินทองแก้วเพชร

บริวาร ข้ารับใช้จากเมือง

ยานพาหนะจะนับจะประมาณมิได้

พระเวสสันดรได้กระทำผิดต่อพระบิดาและพระมารดา

พระเวสสันดรได้ทรงทำให้บ้านเมืองอยู่ในความลำบาก

ชาวเมืองแค้นเคืองใจที่ยกพระยาคชสารคู่บ้านเมืองให้คนอื่นพากันเดินขบวนประท้วงทูลพระราชบิดาให้เนรเทศพระเวสสันดรไปอยู่ที่อื่น

พระอินทร์

พระนางมัทรี

พรานเจตบุตร

ชูชก

มีบุรุษผิวดำร่างสูงใหญ่นุ่งผ้าย้อมฝาด สองหูทัดดอกไม้แดง มือถือดาบใหญ่ ตรงเข้าจิกพระเกศาแล้วแทงดาบใส่ดวงพระเนตร ควักดวงตาออกไปทั้งสองข้าง จากนั้นกรีดพระอุระควักเอาพระทัยไปทั้งดวง

พระเวสสันดรทรงทิ้งนางไว้ที่อาศรมเพียงลำพังและได้นำบุตรทั้งสองหนีกลับไปครองราชสมบัติดังเดิม

มีโจรป่าหลายคนรูปร่างสูงได้พังอาศรม ได้ทำร้ายนางและพระเวสสันดร และได้ควักดวงตาของนางออกมา และพากัณหา ชาลี หนีไปในป่า

เพราะกลัวชูชก ชูกชกมีรูปร่างน่ากลัว

ชาลีกุมารแอบได้ยินที่ชูชกทูลต่อพระเวสสันดร

พระเวสสันดรสั่งให้ทั้งสองไปซ่อน

เป็นคำสั่งของพระนางมัทรีที่สั่งไว้ก่อนเข้าป่า

หลงป่า

ผลไม้ในป่าหายาก

เทพเจ้าดลใจให้หลงลืม

มีสัตว์ร้ายมาขวางทาง

เพราะอยากให้พระนางมัทรีออกห่างจากพระเวสสันดร

เกรงว่าจะมีผู้มาขอพระนางมัทรีไปอีก

จักไม่มีผู้ปรนนิบัติพระเวสสันดร

เพราะอยากประทานพรให้พระนางมัทรี

พานางมัทรีไปหาลูก

ถวายคืนแก่พระเวสสันดร

นำนางมัทรีไปบำเพ็ญเพียร

พานางมัทรีหนีไป