wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

жай сөйлем 227-297

Total questions: 82

Worksheet time: 41mins

Name
Class
Date
1.

Озар елдің дауы бітпес (мақал). Сөз тіркесінің саны

a)

3

b)

4

c)

2

d)

1

e)

6

2.

Бәрі де қазақ даласына бұрын келмеген жарығы мол, үлкен шамдар

a)

Баяндауыш

b)

Бастауыш

c)

Анықтауыш

d)

Толықтауыш

e)

Пысықтауыш

3.

Өкінішке орай, Жұмаханның естіп келген хабарлары расқа шықты (Қ.Ж.)

Сөйлемнің түрі:   

a)

Жай сөйлем

b)

Құрмалас

c)

Жалаң

d)

Құрамды

e)

Сабақтас құрмалас

4.

Таң қарлы жаңбыр аралас дауылмен басталды (Ғ.М.)

Сөз тіркесі саны:    

a)

3

b)

4

c)

2

d)

5

e)

6

5.

Саумалды сабаға суытып құю керек (М.Ә)

Сөз тіркесі саны:      

a)

3

b)

4

c)

5

d)

2

e)

6

6.

Бұл сөздің шығу тегін халық аңызы Алаша ханның атымен байланыстырады (Т.Ш.). Сөйлемдегі айқындауыш түрі:        

a)

Қосалқы

b)

Оңашаланған

c)

Қосарлы

d)

Толықтауыш

e)

Анықтауыш

7.

Үлкен көшелерден тысқары біздің үйдің төңірегі лайсаң (Қ.Ж).

Сөз тіркесі саны

a)

5

b)

4

c)

3

d)

2

e)

6

8.

Бүгінгі ұрпақ ол батырлардың мәңгі өшпес ерліктері мен есімдерін естерінде ұзақ сақтайды (Қ.Ж). Сөйлемдегі бірыңғай мүше:         

a)

Толықтауыш

b)

Пысықтауыш

c)

Баяндауыш

d)

Бастауыш

e)

Анықтауыш

9.

Қазақ ру-тайпаларының шежірелері ерте заманда ауыздан-ауызға, ұрпақтан- ұпаққа жалғасып отырды (К.Р). Сөйлемдегі бірыңғай мүше:           

a)

Пысықтауыш

b)

Толықтауыш

c)

Анықтауыш

d)

Бастауыш

e)

Баяндауыш

10.

Аспан астында бұлт жоқ. Сөз тіркесі саны

a)

2

b)

1

c)

3

d)

4

e)

5

11.

Қуанышты хабар әкелдім, жолдастар. (Ә.Н.) Сөйлемдегі оқшау сөздің түрі:            

a)

Қаратпа сөз

b)

Одағай сөз

c)

Қыстырма

d)

Қыстыранды құрылым

e)

Оқшау сөз жоқ

12.

238Мұны жүзеге асыру, меніңше, оңай емес (Ы.А.). Сөйлемдегі оқшау сөздің түрі: 

a)

Қыстырма сөз

b)

Одағай

c)

Қыстырынды сөз

d)

Қаратпа сөз

e)

Оқшау сөз жоқ

13.

Сайып келгенде, мұның өзі талантты жас музыканттар қатарының өсіп келе жатқандығын көрсетеді. (С.С.). Сөйлем мүшесіне талданбайтын оқшау сөздің түрі:

a)

Қыстырма сөз

b)

Қаратпа сөз

c)

Қыстырынды сөз

d)

Одағай

e)

Оқшау сөз жоқ

14.

Тамағы тоқтық, жұмысы жоқтық – аздырар адам баласын (Абай)

Үйірлі құрамда келген сөйлем мүшесі:   

a)

Бастауыш

b)

Баяндауыш

c)

Толықтауыш

d)

Пысықтауыш

e)

Анықтауыш

15.

алапсыздық, жігерсіздік, ұятсыздық, кедейлік – бәрі де еріншектіктен шығады (Абай). Бірыңғай құрамды сөйлем мүшесі:           

a)

Бастауыш

b)

Баяндауыш

c)

Толықтауыш

d)

Пысықтауыш

e)

Анықтауыш

16.

Бүгін Алатау басы, Алматы үсті, Абай ескерткіші тұрған мынау кең алаң – ерекше ыстық, айрықша нұрлы (Қ.Ж.). Сөйлемнің құрылысы қандай?          

a)

Жай сөйлем

b)

Құрмалас сөйлем

c)

Жалаң сөйлем

d)

Күрделеген сөйлем

e)

Бір тармақты сөйлем

17.

Көсілген дала, көгілдір аспан, асқар тау, айдынды өзендер – Абайдың ақындық тұлғасын қалыптастырды (Р.Р.) Бастауыштың құрылысы:           

a)

Бірыңғай

b)

Дара

c)

Күрделі

d)

Құранды

e)

Үйірлі

18.

Мағаш, Кәкітай, Мұқа – үшеуі салт атпен Семейге қарай аттанды (М.Ә.). Сөйлемнің құрылысы:       

a)

Жай сөйлем

b)

Құрмалас сөйлем

c)

Жалаң сөйлем

d)

Күрделеген сөйлем

e)

Көп компенентті

19.

Ұзақ жол, көктем күні, түйенің іш пыстырар изең-изең басқаны – жолаушыны қажытқан да болса керек. (Р.Р). Сөйлемнің құрылысы:       

a)

Жай сөйлем

b)

Құрмалас сөйлем

c)

Жалаң сөйлем

d)

Күрделеген сөйлем

e)

Дара сөйлем

20.

Атақты Ақсақ Темір далалықтар мен қалалықтар қоса пір тұтқан Қожа Ахметтің басына жер-әлемде жоқ ғимарат тұрғызуды ойлайды (Д.И). Сөйлемнің құрылысы қандай?

a)

Жай сөйлем

b)

Құрмалас сөйлем

c)

Жалаң сөйлем

d)

Күрделген сөйлем

e)

Дара сөйлем

21.

Адам арманы мәңгі сарқылмай ағатын бұлақ сияқты (А.С).

Сөйлемнің құрылысы:     

a)

Жай сөйлем

b)

Құрмалас сөйлем

c)

Жалаң сөйлем

d)

Күрделеген сөйлем

e)

Мүшеленбейтін сөйлем

22.

Сөйлемнің үйірлі мүшесі ретінде тек үйірлі бастауыш пен үйірлі анықтауышты ғана атап көрсеткен ғалым:        

a)

М.Балақаев

b)

С.Аманжолов

c)

С.Жиенбаев

d)

К.Шәукенов

e)

Н.Сауранбаев

23.

Сөйлемнің үйірлі мүшесінде бастауыш болуы міндетті емес, сөйлемнің барлық мүшелері де өздері меңгерген тобымен сөйлемнің үйірлі мүшесі қызметін атқарады» - дейтін қай ғалым?

a)

С.Аманжолов

b)

М.Балақаев

c)

К.Шәукеов

d)

С.Аманжолов

e)

С.Жиенбаев

24.

Сөйлемдегі синтаксистік қызметі бірдей, бір сұраққа жауап беретін, көбінесе тұлғалас болып келетін сөйлем мүшелері:

a)

Бірыңғай мүше

b)

Күрделі мүше

c)

Айқындауыш мүше

d)

Дара мүше

e)

Үйірлі мүше

25.

Сөйлемдегі сөздердің, сөз тіркестерінің байланысын, заңдылықтарын, сөйлем құраудың амал-тәсілдерін  зерттейтін тіл білімінің саласы:

a)

Синтаксис

b)

Морфо-синтаксис

c)

Мәтін синтаксисі

d)

Сөз тіркес систаксис

e)

Сөйлем синтаксис

26.

>А.Байтұрсынұлы бас мүше деп атаған  сөйлем мүшесінің түрі: 

a)

Бастауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Толықтауыш

e)

Пысықтауыш

27.

3>А.Байтұрсынұлы баяншы мүше деп атаған сөйлем мүшесі: 

a)

Баяндауыш

b)

Бастауыш

c)

Анықтауыш

d)

Толықтауыш

e)

Пысықтауыш

28.

<254>Тіл тағылымы. -А., 1992 еңбегінің авторы: 

a)

А.Байтұрсынов

b)

М.Балақаев

c)

Т.Сайрамбаев

d)

Р.Әміров

e)

С.Аманжолоы

29.

Жай сөйлем синтаксисі. -А., 1983 еңбегінің авторы: 

a)

Р.Әміров

b)

М.Балақаев

c)

Т.Сайрамбаев

d)

А.Байтұрсынов

e)

С.Аманжолов

30.

«Қазақ грамматикасы» еңбегі қай жылы жарияланды

a)

2002

b)

1998

c)

1967

d)

1954

e)

2005

31.

Қазақ тіліндегі күрделенген сөйлемдер. -А., 1974 еңбегінің авторы: 

a)

Қ.Жұбанов

b)

М.Балақаев

c)

Т.Сайрамбаев

d)

Р.Әміров

e)

С.Аманжолв

32.

Қазіргі қазақ тіліндегі жақсыз сөйлемдер. -А., 1959 еңбегінің авторы: 

a)

Ғ.Мадина

b)

М.Балақаеч

c)

Т.Сайрамбаев

d)

Р.Әміров

e)

С.Аманжолов

33.

Жалпы модальды және мақсат мәнді жай сөйлем түрлері. -А., 1968 еңбегінің авторы: 

a)

О.Төлегенова

b)

М.Балақаев

c)

Т.Свйрамов

d)

Р.Әміров

e)

С.Амандолов

34.

>Особенности синтаксиса казахской разговорной речи. -А., 1972 еңбегінің авторы

a)

Р.Амиров

b)

М.Балақаев

c)

Т.Сайрамов

d)

Қ.Жұбаанов

e)

С.Аманжолов

35.

Қазіргі қазақ тілінің функционалдық-коммуникативтік синтаксисі. -А.,2013 еңбегінің авторы: 

a)

Б.Шалабай

b)

М.Балақаев

c)

Т.Сайрамбаев

d)

Р.Әміров

e)

С.Аманжолов

36.

Сөйлеу синтаксисінің сипаттары. -Қ., 2015 еңбегінің авторы: 

a)

Ж.Жақыпов

b)

М.Балақаев

c)

Т.Сайрамов

d)

Р.Әміров

e)

С.Аманжолов

37.

Қанша студент сабаққа келмеді? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Ашық сұрақты

b)

альтернативтік сұрақты

c)

Риторикалық сұрақ

d)

Түрікті сұрақ

e)

Болымсыздық сұрақ

38.

Олар не үшін қалды? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Ашық сұрақ

b)

Альтернативтік сұрақ

c)

Риторикалық сұрақ

d)

Түрікті сұрақ

e)

Болымсыз сұрақ

39.

Қандай көлікке отырыпты? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз:

a)

Ашық сұрақ

b)

Альтернивтік аұрақ

c)

Түрікті сұрақ

d)

Риторикалық сұрақ

e)

Болмсыз сұрақ

40.

Араларыңда Жылыойдан келген кісі жоқ па? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз

a)

альтернативтік сұрақты

b)

Ашық сұрақты

c)

Риторикалық сұрақ

d)

Түрікті сұрақ

e)

Болымсыз сұрақ

41.

Қалқам, сен кімге ренжідің, маған ба? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Ашық сұрақты

c)

Риторикалық сұрақ

d)

Түрткі сұрақты

e)

Ьолымсыз сұрақ

42.

Мұғалім мені шақырды ма? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Ашық сұрақты

c)

Риторикалық сұрақ

d)

Болымсыз сұрақ

e)

Түркті сұрақ

43.

Осы байламға тоқтайсың ба, тоқтамайсың ба? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз:

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

44.

Осы пікірмен келісесің бе, жоқ па? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

45.

Содан бері бірталай жылдар өтпеді ме? Өтті емес пе? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз:

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

46.

Қалаға барып келесің бе? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

47.

<274Қалаға барып келмейсің бе? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

48.

Баяндауышы келер шақ етістік + ма, ме шылаулары арқылы жасалатын сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

49.

Мынау егіс күздік пе, жаздық па? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

50.

7>Ел не ел? Жақсымен ел. Басшысы болмаған елде елдік бар ма? Сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

51.

Жауап күту мақсатында айтылмай, бірнәрсенің жайын сөз жарыстыра шешендік сипатта хабарлайтын сұраулы сөйлемнің түрін ажыратыңыз: 

a)

Альтернативтік сұрақ

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Ашық сұрақты

d)

Түркті сұрақты

e)

Болымсыз сұрақ

52.

Сұраулы сөйлемнің жасалу жолдары: 

a)

Аталағаннын барлығы

b)

Сұрау есімдіктер

c)

Сұраулық шылаулар

d)

Инттоноция

e)

Көмекші есімдіктер

53.

280Қане, осы баланың бәйгесін бермей көрші (Ғ.С.) Сөйлемнің коммуникативтік мақсатқа сәйкес түрі: 

a)

Сұраулы

b)

Бұйрықты

c)

Лепті

d)

Хабарлы

e)

Эмоцаналды

54.

281Төрт бөлмелі тас үй салқын да жайлы (Ғ.М.) Бірыңғай мүшені байланыстыратын жалғаулық шылау: 

a)

Ыңғпцластық

b)

Қарасылықты

c)

Талғаулы

d)

Кезектес

e)

Сабақтас

55.

Әнет бабаң Арғынның ел ағасы, Әрі би, әрі молла, ғұламасы (Шәкәрім). Бірыңғай мүшелерді байланыстыратын жалғаулық шылаудың түрі: 

a)

Ыңғайластық

b)

Қарасылықты

c)

Талғаулы

d)

Кезектес

e)

Сабақтас

56.

Бастауыш-баяндауыштық қатынаста тұрып, сөйлем мүшесінің қызметін атқаратын, интонациямен бөлінбейтін сөздер тобы:  

a)

Үйірлі мүше

b)

Бірыңғайлы мүше

c)

Күрделі мүше

d)

Айқындауышты мүше

e)

Сөйлем мүшесі

57.

Сөйлемнің күрделі мүшесін қосарлы мүше деп атаған ғалым:  

a)

А.Байтұрсынов

b)

М.Балақаев

c)

Т.Сайоамов

d)

Р.Әміров

e)

С.Аманжолов

58.

Олжабек пен Жамал қоңыр шоқыны бетке ұстап тарта берді (Ғ.М.). Бірыңғай сөйлем мүшесі:

a)

Бастауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Айқындауыш

e)

Пысықтауыш

59.

Атын да, кісісін де болжай алмады (М.Ә.). Бірыңғай сөйлем мүшесі:   

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Айқындауыш

e)

Пысықтауыш

60.

Ашық та ақжарқын сөйлейтін сырлас адамдар екен (М.Ә.). Бірыңғай сөйлем мүшесі

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Айқындауыш

e)

Пысықтауыш

61.

>Ол – батыр, бірақ қолбасы емес (М.Ә.). Бірыңғай сөйлем мүшесі:

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Айқындауыш

e)

Пысықтауыш

62.

Бүріскен мал мен жүдеген жан Абайға ой салды (М.Ә.). Бірыңғай сөйлем мүшесі:   

a)

Бастауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Айқындауыш

e)

Пысықтауыш

63.

Қамар, Мәкия, Әлия – бәрі Шәкеннің сүйікті балалары (М.Ә.). Бірыңғай сөйлем мүшесі

a)

Бастауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Айқындауыш

e)

Пысықтауыш

64.

Ол орта бойлы, бірақ толықша келген сұр жігіт еді (М.Ә.). Бірыңғай сөйлем мүшесі:  

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Айқындауыш

e)

Пысықтауыш

65.

2>Көкшетау мен Айыртаудың сылқылдаған бұлағы, күрсінген көлі, шулаған орманы ақынды ерте әлдиледі (Т.А.) Интонация арқылы байланысқан бірыңғай сөйлем мүшесі:

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Бастауыш

e)

Пысықтауыш

66.

2>Көкшетау мен Айыртаудың сылқылдаған бұлағы, күрсінген көлі, шулаған орманы ақынды ерте әлдиледі (Т.А.) Жалғаулық арқылы байланысқан бірыңғай сөйлем мүшесі:   

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Бастауыш

e)

Пысықтауыш

67.

Меңгеріле байланысқан есімді сөз тіркестері:

a)

Аталғанның барлығы

b)

Шаруасына пысық

c)

Іске тиянақты

d)

Мінезімен сүйкімді

e)

Желден жүйірік

68.

Ауыл адамдары алдымен жазды әңгіме қылып өтті (Т.А.) Үйірлі құрамда келген сөйлем мүшесі:

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Анықтауыш

d)

Бастауыш

e)

Пысықтауыш

69.

Сөйлем құрауға негіз болатын, өзара предикаттық қатынаста жұмсалатын сөйлем мүшелері:

a)

Толықтауыш

b)

Баяндауыш

c)

Тұрлаусыз мүше

d)

Бастауыш

e)

Тұрлаулы мүше

70.

Өзін меңгеретін сөздермен (сөйлем мүшелерімен) атау, ілік, табыстан басқа септік  жалғаулары арқылы байланысатын сөйлем мүшесі:   

a)

Жанама толықтауыш

b)

Толықтауыш

c)

Тура толықтауыш

d)

Үйірлі толықтауыш

e)

Бірыңғай толықтауыш

71.

Табыс септік тұлғасын қажет ететін сөйлем мүшесі:   

a)

Жанама толықтауыш

b)

Толықтауыш

c)

Тура толықтауыш

d)

Үйірлі толықтауыш

e)

Бірыңғай толықтауыш

72.

90>Ілік септік формасында айтылып, тәуелдік жалғаулы сөзбен матаса байланысатын сөйлем мүшесі:   

a)

Меншікті анықтауыш

b)

Толықтауыш

c)

Сапалықты анвқтауыш

d)

Анықтауыш

e)

Айқындауыш

73.

Қазақ грамматикасында (-Астана, 2002.) пысықтауыштың қанша мағыналық тобы көрсетіледі?   

a)

6

b)

5

c)

7

d)

8

e)

9

74.

> Таза эмоциялық қатынасты білдіретін лепті сөйлем:

a)

Аш көзіңді,жауыз

b)

Ботагөз екеуміз ән шырқасақ

c)

Суыққатоңуды деген білема өзі

d)

Қорықпа жеңгей

e)

Қандай ғажап көрініс

75.

3> Мағынасына қарай бөлінетін сұраулы сөйлемдер:   

a)

t>альтернативтік сұрақты білдіретін сұраулы сөйлемдер

b)

болымсыз пікірді білдіретін сөйлемдер

c)

>бұйрық мағыналы сөйлемдер

d)

жетек сұрақты білдіретін сұраулы сөйлемдер

e)

Эмоцияны білдіретін сөйлем

76.

Мағынасына қарай бөлінетін сұраулы сөйлемдер:   

a)

түрткі  сұрақты білдіретін сұраулы сөйлемдер

b)

>болымсыз пікірді білдіретін сөйлемдер

c)

>бұйрық мағыналы сөйлемдер

d)

эмоцияны білдіретін сөйлемдер

e)

жетек сұрақты білдіретін сұраулы сөйлемдер

77.

Етістікті сөз тіркесі:   

a)

Арқанмен түсу

b)

Келе бер

c)

Көзі жету

d)

Ұйқытап жатыр

e)

Ұйықтап отыр

78.

Риторикалық сұрақ арқылы берілген сөйлемдер:   

a)

Ерлердің ісі бітер ме?

b)

Қайда барасың?

c)

Қалаға шықпайсыңба

d)

Үйге қайтсақ қайтеді

e)

ыстыққа шыдауды білмейсің,сен?

79.

Сөздерді байланыстырушы амалдар:   

a)

Шылаулар

b)

Матасу

c)

Қабысу

d)

Меңгеру

e)

Қиысу

80.

<298> Сөз тіркесіне ұқсас құбылыстар:   

a)

Түйдекті тіркестері

b)

Айқындауыштар

c)

Қосарланған сөздер

d)

Сөйлем мүшелер

e)

Үйірлі мүшелер

81.

299>Матаса байланысқан изафеттік сөз тіркесіне тән белгі

a)

Меншікті мағына

b)

Іс-қимылдың шартты

c)

Іс қимылдың мекені

d)

Іс-қимылдың себебі

e)

Іс қимылдың шегі

82.

Бағыныңқы сыңары есімшеден жасалған сөз тіркесі:

a)

Келер студент

b)

Студент келер

c)

Ерте келген

d)

Тәжірбие жинамақ

e)

Іске жарар